Daralma, Dönüşüm ve Çeşitlenme
- Kaynak kimliği
- contraction
- İlk yüzyıl
- 19
- Son yüzyıl
- 21
- Kaynak görsel kodu
- #E65100
- Ekoller
- Kaynak kimliği
- ottoman_modernist
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Osmanlı Modernist Ekolü
- Açıklama
- 19. yüzyıl Osmanlı tarih yazıcılığında modern yöntemlerin benimsenmesi; biyografik ansiklopediler, arşiv temelli çalışmalar ve Batılı tarihyazım metodolojisinin İslam tarihi malzemesine uygulanması.
- İngilizce
- Ad
- Ottoman Modernist School
- Açıklama
- Adoption of modern methods in 19th-century Ottoman historiography; biographical encyclopedias, archival studies, and application of Western methodology to Islamic historical materials.
- Kaynak kimliği
- indian_revivalist
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Hint İhyâ Ekolü
- Açıklama
- Sömürge döneminde Hint Alt Kıtası'nda İslam tarih yazıcılığının yeniden canlandırılması; hadis ve siyer araştırmalarının ihyâsı, oryantalizm eleştirisi.
- İngilizce
- Ad
- Indian Revival School
- Açıklama
- Revival of Islamic historiography in the Indian Subcontinent during the colonial period; renewal of hadith and sira studies, critique of Orientalism.
- Kaynak kimliği
- maghreb_nationalist
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Mağrib Milliyetçi Ekolü
- Açıklama
- Kuzey Afrika'da sömürge karşıtı hareketlerle birlikte gelişen tarih yazıcılığı; yerel hanedanların ve İslam medeniyetinin savunusu, bölgesel kimlik inşası.
- İngilizce
- Ad
- Maghreb Nationalist School
- Açıklama
- Historiography developing alongside anti-colonial movements in North Africa; defense of local dynasties and Islamic civilization, construction of regional identity.
- Eser türleri
- modern_arastirma
- genel_tarih
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Daralma, Dönüşüm ve Çeşitlenme
- Dönem aralığı
- 19–20. Yüzyıl
- Genel görünüm
- Sömürgecilik, ulus-devlet oluşumu ve Batılı tarihyazım yöntemlerinin etkisiyle İslam dünyasında geleneksel tarihyazımı daralmış, ancak yeni yöntemler ve yaklaşımlarla dönüşüme uğramıştır. Oryantalizm eleştirisi ve İslam tarihinin yeniden yazılması bu dönemin belirleyici temaları olmuştur.
- Ayrıntılı anlatı
- 19. ve 20. yüzyılda Avrupa'nın modernite düşüncesiyle insanın nübüvvet ve yaratıcı ile bağını kopardığı, hümanizm, rasyonalizm, sekülarizm ve ilerlemeciliğe dayalı olarak tarih yazıcılığının yeniden kurgulandığı bir dönem yaşanmıştır. Bu kurguya göre insanlık tarihi, başlangıcından günümüze sadece insanoğlunun—özellikle Batılı insanın—yapıp etmeleri ile husule gelecek şekilde organize edilmiş ve peygambersiz okunur hâle getirilmiştir. Bu meydan okuma İslâm'ın tarihyazım türlerini doğrudan hedef almıştır: siyer ve megaziyi itibarsızlaştırma, genel tarih teklifini gündemden düşürme, hususi tarihleri yalnızca Batılı dönemlendirme içinde anlama ve şehir/bölge tarihlerini Avrupa merkezliğinde hesaba katma. İmparatorluklardan ulus devletlere geçişle birlikte evrensel tarihyazımından ulus devlet tarihyazımına geçiş yaşanmıştır. Bu süreçte Müslüman toplumlarda ulusalcılık üzerinde bir kimlik inşası gerçekleştirilmiştir. Dört ana havzada—Mısır, İran, Balkanlar ve Hint Alt Kıtası—bu daralma ve dönüşüm kendine özgü biçimlerde tezahür etmiştir. Her havzada Müslümanlar "öteki"leştirilmiş, çok asırlık tarihyazımı birikimi ile bağları kopartılmıştır. Ancak Macit'in isabetle belirttiği gibi, Müslümanları bu modern daralmadan kurtaracak olan yine İslam tarih yazıcılığı geleneği, tecrübesi ve birikimi olacaktır.
- İngilizce
- Ad
- Contraction, Transformation & Diversification
- Dönem aralığı
- 19th–20th Century
- Genel görünüm
- Under the impact of colonialism, nation-state formation, and Western historiographical methods, traditional Islamic historiography contracted but was also transformed by new methods and approaches. Critique of Orientalism and the rewriting of Islamic history are defining themes of this era.
- Ayrıntılı anlatı
- The 19th and 20th centuries saw European modernity sever humanity's connection with prophethood and the Creator, restructuring historiography based on humanism, rationalism, secularism, and progressivism. Under this framework, human history was organized as if constituted solely by the actions of humans—especially Western humans—and rendered readable without prophets. This challenge directly targeted Islamic historiographical genres: discrediting sīra and maghāzī, dropping the universal history proposal from the agenda, understanding specific histories only within Western periodization, and accounting for city/regional histories only within European centrality. The transition from empires to nation-states brought a shift from universal to nation-state historiography. During this process, identity construction based on nationalism was carried out in Muslim societies. In four main basins—Egypt, Iran, the Balkans, and the Indian Subcontinent—this contraction and transformation manifested in distinctive ways. In each basin, Muslims were "otherized" and their centuries-old historiographical accumulation was severed. However, as Macit aptly notes, it will be the tradition, experience, and accumulation of Islamic historiography itself that will liberate Muslims from this modern contraction.