Gelişim Dönemi
- Kaynak kimliği
- development
- İlk yüzyıl
- 11
- Son yüzyıl
- 18
- Kaynak görsel kodu
- #2E7D32
- Ekoller
- Kaynak kimliği
- kahire_school
- Türkçe
- Ad
- Kahire Ekolü
- Açıklama
- Eyyûbî ve Memlük saray tarihçiliği, biyografik ansiklopediler (İbn Hallikân, Makrîzî, Süyûtî) ve hıtat geleneğiyle öne çıkan Mısır merkezli tarih yazıcılığı.
- İngilizce
- Ad
- Cairo School
- Açıklama
- Egypt-centered historiography distinguished by Ayyubid and Mamluk court chronicles, biographical encyclopedias (Ibn Khallikān, al-Maqrīzī, al-Suyūṭī) and the khiṭaṭ tradition.
- Kaynak kimliği
- istanbul_school
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- İstanbul Ekolü
- Açıklama
- Osmanlı resmî vekâyinâme geleneği, şehnâmecilik, Hoca Saadeddin-Naîmâ-Râşid çizgisinde gelişen saray tarihçiliği ve münşeat edebiyatı.
- İngilizce
- Ad
- Istanbul School
- Açıklama
- Ottoman official chronicle tradition (vekāyināme), şehnāmecilik, and court historiography developing along the Hoca Saadeddin-Naʿīmā-Rāshid line.
- Kaynak kimliği
- delhi_school
- Türkçe
- Ad
- Delhi Ekolü
- Açıklama
- Delhi Sultanlığı ve Bâbürlü saray tarihçiliği: Farsça hakimiyetinde kronikler, hatıratlar (Bâbürnâme) ve tabakat eserleri.
- İngilizce
- Ad
- Delhi School
- Açıklama
- Delhi Sultanate and Mughal court historiography: chronicles in Persian, memoirs (Bāburnāme), and ṭabaqāt works.
- Kaynak kimliği
- isfahan_school
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- İsfahan Ekolü
- Açıklama
- Selçuklu-İlhanlı-Safevî tarih yazıcılığı: Cüveynî, Reşîdüddin ve Mîrhând gibi büyük tarihçilerin Farsça evrensel tarih geleneği.
- İngilizce
- Ad
- Isfahan School
- Açıklama
- Seljuk-Ilkhanid-Safavid historiography: the Persian universal history tradition of great historians like Juvaynī, Rashīd al-Dīn, and Mīrkhwānd.
- Eser türleri
- genel_tarih
- hanedan_tarihi
- tabakat
- cografya
- seyahatname
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Gelişim Dönemi
- Dönem aralığı
- 11–18. Yüzyıl
- Genel görünüm
- İslam dünyasının siyasi çoğulculuğunun arttığı bu dönemde tarih yazıcılığı bölgesel hanedanlık tarihleri, kapsamlı biyografik sözlükler, coğrafya eserleri ve seyahatnameler ile zenginleşmiştir. Kahire, Bağdat, İstanbul, Delhi ve Semerkant gibi merkezler öne çıkmıştır.
- Ayrıntılı anlatı
- 11. yüzyıldan 18. yüzyıla uzanan gelişim döneminde Müslümanlar, farklı havzalarda kurulan Osmanlı (1299-1922), Bâbürlü (1526-1858) ve Safevî (1501-1736) gibi üç büyük imparatorluk üzerinden var olan birikimi dikkate almakla yetinmemiş, ayrıca siyer ve megazî, genel, hususi ve şehir/bölge tarihleri alt kategorileri ile tarihyazım birikimine önemli bir açılım sağlamıştır. Bu dönemde İran havzasında Türk ve Moğol tarih yazıcılığı gündeme gelmiştir. Abbâsîlerin zayıfladığı, İlhanlılar (1256-1353) ile Farsçanın ön plana çıktığı bu süreçte Arapçanın yanı sıra Farsça tarih yazıcılığının ikinci önemli lisanı haline gelmiştir. 16. yüzyılda Safevîlerin İran coğrafyasında siyasî istikrarı tesis etmesi, Şiî tarihyazımı perspektifinden bir yükselişi sağlamıştır. Balkanlarda ise Osmanlılar sayesinde tarih kaynakları bakımından dünyanın en şanslı bölgelerinden biri olmuştur. İstanbul Osmanlı Arşivi'nde 90 milyondan fazla belge ve yüz binlerce kayıt defterinin önemli bir kısmı bu döneme aittir. Hint Alt Kıtası'nda tarih yazıcılığının Bâbürlülerle zirveye ulaştığı görülmüştür. Özellikle Ekber Şah (1556-1605) döneminden itibaren resmî tarihçiler, dönemin tarihlerini yazarak günümüze kadar ulaştırmışlardır. Bu dönemde mitolojik anlatıdan gerçekçiliğe, sözlü anlatımdan yazılı literatüre, manzum yazımdan mensur yazıma geçiş yaşanmıştır.
- İngilizce
- Ad
- Development Period
- Dönem aralığı
- 11th–18th Century
- Genel görünüm
- As political pluralism increased in the Islamic world, historiography was enriched with regional dynastic histories, comprehensive biographical dictionaries, geographical works, and travelogues. Centers such as Cairo, Baghdad, Istanbul, Delhi, and Samarkand rose to prominence.
- Ayrıntılı anlatı
- During the development period from the 11th to 18th century, Muslims did not merely preserve existing knowledge through three great empires—Ottoman (1299-1922), Mughal (1526-1858), and Safavid (1501-1736)—but also significantly expanded historiographical tradition through sub-categories of sīra, universal, specific, and city/regional histories. In the Iranian basin, Turkish and Mongol historiography came to the fore. As the Abbasids weakened and the Ilkhanids (1256-1353) brought Persian to prominence, Farsi became the second major language of historical writing. The Safavid establishment of political stability in Iran in the 16th century enabled a rise in Shiʿi historiography. In the Balkans, the Ottoman presence made the region one of the most fortunate in terms of historical sources. More than 90 million documents in Istanbul's Ottoman Archives largely belong to this period. In the Indian Subcontinent, historiography reached its zenith with the Mughals. From Akbar's reign (1556-1605) onwards, official historians recorded the history of their era. This period saw transitions from mythological to realistic narrative, oral to written tradition, and verse to prose composition.