Teşekkül Dönemi
- Kaynak kimliği
- formation
- İlk yüzyıl
- 7
- Son yüzyıl
- 10
- Kaynak görsel kodu
- #1565C0
- Ekoller
- Kaynak kimliği
- medina
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Medine Ekolü
- Açıklama
- Hz. Peygamber'in şehri Medine, İslam tarihyazımının ilk merkezi olmuştur. Urve b. Zübeyr, İbn Şihâb ez-Zührî ve İbn İshâk gibi isimler bu ekolün öncüleridir.
- İngilizce
- Ad
- Medinan School
- Açıklama
- Medina, the city of the Prophet, became the first center of Islamic historiography. Scholars such as ʿUrwa b. al-Zubayr, Ibn Shihāb al-Zuhrī, and Ibn Isḥāq pioneered this school.
- Kaynak kimliği
- kufa
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Kûfe Ekolü
- Açıklama
- Kûfe, Irak'ın en önemli ilim merkezlerinden biri olarak erken dönem tarihyazımına önemli katkılar sağlamıştır. Ebû Mihnef ve Seyf b. Ömer gibi tarihçiler bu ekolün temsilcileridir.
- İngilizce
- Ad
- Kufan School
- Açıklama
- Kufa, one of Iraq's most important centers of learning, made significant contributions to early historiography. Historians such as Abū Mikhnaf and Sayf b. ʿUmar represent this school.
- Eser türleri
- siyer_megazi
- genel_tarih
- tabakat
- sehir_tarihi
- İlgili kişiler
- Türkçe
- Ad
- Teşekkül Dönemi
- Dönem aralığı
- 7–10. Yüzyıl
- Genel görünüm
- Müslümanlarda tarih yazıcılığı, Hz. Peygamber'in hayatını konu alan siyer-meğâzî çalışmalarıyla başlamış, zamanla ensâb, tabakat ve genel tarih türlerine doğru genişlemiştir. Medine ve Kûfe bu dönemin iki temel ilim merkezi olmuştur. Taberî'nin Târîhu'l-ümem ve'l-mülûk adlı eseri, bu dönemin en kapsamlı sentez çalışması olarak öne çıkmaktadır.
- Ayrıntılı anlatı
- İslam tarihyazımının teşekkül dönemi, 7. yüzyılın ortalarından 10. yüzyılın sonlarına kadar uzanan yaklaşık üç asırlık bir süreyi kapsamaktadır. Bu dönemde tarih, ilahi, tabii ve insani gerçekliğin oluşturduğu tecrübeler manzumesinin toplamı olarak kaleme alınmaya başlanmıştır. Tarih yazıcılığının planı ve yöntemi ortaya konmuş ve İslam tarihçiliği kendine has metodu ile mebdei, mevzuu, mesâili ve amacı olan bir ilim dalı olarak tebellür etmiştir. Müslümanlar tarihyazımını insanlığın nasıl var olduğu, ne halde olduğu ve gelecekte ne durumda olacağı şeklinde üç tarihî hal üzerinden açıklamıştır: "Nereden geldik?", "Neredeyiz?" ve "Nereye gidiyoruz?" Bu yaklaşım, "Longue durée" bakış açısı ile yaratılıştan ahirete uzanan bütünlük üzere bir tasavvur ortaya koymuştur. Medine ekolü Hz. Peygamber'in şehri olması dolayısıyla ilk tarihî bilgilerin toplandığı merkez olmuştur. Urve b. Zübeyr (ö. 712), Eban b. Osman (ö. 723), İbn Şihâb ez-Zührî (ö. 742) ve İbn İshâk (ö. 767) bu ekolün öncü isimleridir. Kûfe ekolü ise Irak'ın siyasi ve ilmî merkezi olarak özellikle fütûhât ve ensâb alanlarında öne çıkmıştır. Ebû Mihnef (ö. 774) ve Seyf b. Ömer gibi tarihçiler bu ekolün temsilcileridir. 4./10. yüzyıla geldiğimizde İslam tarih yazıcılığı dört ana tür ile bir disiplin olarak teşekkülünü gerçekleştirmiştir: (1) Siyer ve Meğâzî, (2) Genel Tarihler, (3) Hususi Tarihler (tabakât, ensâb, biyografi), (4) Şehir/Bölge Tarihleri. Bu sayede Müslümanlar dünya tarihinde tarihyazımına çağ atlatmışlardır.
- İngilizce
- Ad
- Formation Period
- Dönem aralığı
- 7th–10th Century
- Genel görünüm
- Islamic historiography began with sīra-maghāzī works on the Prophet's life, gradually expanding into genealogy, biographical dictionaries, and universal history. Medina and Kufa were the two main scholarly centers of this era. al-Ṭabarī's Tārīkh al-umam wa-l-mulūk stands as the most comprehensive synthesis of the period.
- Ayrıntılı anlatı
- The formation period of Islamic historiography spans roughly three centuries, from the mid-7th to the late 10th century. During this time, history began to be written as a sum of experiences constituted by divine, natural, and human realities. The plan and methodology of historical writing was established, and Islamic historiography crystallized as a discipline with its own method, subject matter, issues, and purpose. Muslims explained historiography through three historical states of humanity: how humanity came into being, its current condition, and its future state—"Where did we come from?", "Where are we?", and "Where are we going?" This approach presented a vision of wholeness from creation to the hereafter through a "Longue durée" perspective. The Medinan school, centered in the Prophet's city, became the first hub for collecting historical information. ʿUrwa b. al-Zubayr (d. 712), Abān b. ʿUthmān (d. 723), Ibn Shihāb al-Zuhrī (d. 742), and Ibn Isḥāq (d. 767) were its pioneers. The Kufan school, as Iraq's political and scholarly center, was distinguished particularly in the fields of futūḥāt and ansāb. Abū Mikhnaf (d. 774) and Sayf b. ʿUmar represent this school. By the 4th/10th century, Islamic historiography had completed its formation as a discipline with four main genres: (1) Sīra and Maghāzī, (2) Universal Histories, (3) Specific Histories (ṭabaqāt, ansāb, biography), and (4) City/Regional Histories. In this way, Muslims made a breakthrough in world historiography.