[{"work_id":"WK_00001","author_id":"AU_00127","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik","dil":"Latince","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":1,"tanitim":"Ebü’l-Kâsım Ubeydullâh b. Abdillâh b. Hurdâzbih tarafından yazılmıştır. \nHorasan’da doğduğu tahmin edilen İbn Hurdâzbih’in doğum tarihi bilinme-\nmektedir. Dedesinin Mecûsî iken Abbâsîler zamanında İslamiyet’i kabul et-\ntiği söylenmektedir. Halife Me’mûn, İbn Hurdâzbih’in babasını Taberistan’a \nvali olarak atamıştır. Babasının konumundan dolayı iyi bir eğitim alan İbn \nHurdâzbih’in Cibâl eyaletinin posta ve istihbarat müdürlüğüne, daha sonra \naynı teşkilatın Bağdat ve Sâmerrâ’daki başkanlığına getirildiği rivayet olun-\nmaktadır. İbn Hurdâzbih, hayatının büyük bir kısmını geçirdiği Bağdat’ta \n\nİ","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00002","author_id":"AU_00128","havza":"iran","eser_adi":"Muhtasâru Kitâbü’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Hemedan","kaynak_sayfa":2,"tanitim":"Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. İshâk b. İbrâhîm el-Hemedânî veya \nbilinen ismi ile İbnü’l-Fakīh tarafından kaleme alınmıştır.4 İbnü’l-Fakīh’in \ndoğum ve ölüm tarihi bilinmemektedir. Hemedan’da doğduğu ve eserinde-\nki râvi’lerden yola çıkarak 255-330/869-942 veya 230-318/845-930 yılları \narasında yaşamış olduğu tahmin edilmektedir.5 Fıkıh, hadis, edebiyat gibi \nbirçok sahada âlim yetiştiren bir aileden gelen İbnü’l-Fakīh’e babasının fıkıh \nilmindeki derinliğinden dolayı bu künyenin verildiği muhtemeldir. Yaşamı \nhakkında kaynaklarda çok fazla bilgi bulunmamaktadır.6","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00003","author_id":"AU_00009","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbu’l-A‘lâku’n-Nefîse","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":3,"tanitim":"Ebû Alî Ahmed b. Ömer b. Rüste’nin yazdığı bir eserdir. İbn Rüste hakkın-\ndaki bilgiler çok sınırlıdır. İsfahanlı olduğu eserindeki ifadelerinden anlaşıl-\nmaktadır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Ölüm tarihinin ise 300/913’ten \nsonra olduğu tahmin edilmektedir.7\nKitâbu’l-A‘lâku’n-Nefîse8 isimli çalışmanın elimizdeki nüshası eserin sa-\ndece yedinci cildidir. Eser bir tarih-coğrafya ansiklopedisi hüviyetindedir. \nKitâbu’l-A‘lâku’n-Nefîse’nin İran coğrafyası için önemi İbn Rüste’nin şehir-\nlerin tanıtımına verdiği önemden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda Büyük \nHorasan yolunun güzergâhını Tûs’a kada","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00004","author_id":"AU_00129","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbu Sûretü’l-Arz","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":4,"tanitim":"Ebü’l-Kâsım Muhammed b. Alî en-Nasîbî el-Bağdâdî İbn Havkal tarafından \nyazılmıştır.18 İbn Havkal’ın doğum ve ölüm tarihleri ile ilgili kesin bir bil-\ngi mevcut değildir. Ancak M.S. 900’lü yılların başlarında doğduğu tahmin \nedilmektedir. Nusaybinli olduğu; Nusaybin, Musul ve Bağdat şehirlerinde \nçocukluk ve gençlik dönemlerini geçirdiği ve tahsilini tamamladığı bildiril-\nmektedir. Çeşitli ülkelerden bahseden eserlere merakı onun bu konuda bir \nhayli bilgi sahibi olmasını da sağlamıştır. Bunun yanında ticaretle meşgul \nolurken pek çok yabancı tüccar ve seyyahla karşılaşması ve onlardan hatıra-","diger_adlari":"ğı bil","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00005","author_id":"AU_00130","havza":"iran","eser_adi":"Ahsenü’t-Tekâsîm fî Ma‘rifeti’l-Ekâlîm","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":5,"tanitim":"Şemseddin Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed Ebû Bekir el-Bennâ eş-\nŞâmî el-Makdisî’nin yazmış olduğu bir coğrafya eseridir.21 Makdisî, 945’te \nKudüs’te doğmuştur. Hayatı hakkında kendi kitabında bazı bilgiler vermek-\ntedir. Büyükbabası Kudüs’e göç etmiş bir mimardır. Makdisî’nin, orta sınıf \nbir aileye mensup olduğu rivayet edilmektedir. Horasan’ın Biyâr kasabası, \nannesinin soyunun geldiği bölgedir. Kâdı Ebû Hüseyin el-Kazvinî’den fıkıh \nokumuştur. Bunun yanında doğa bilimleri, ilahiyat ve hukuk alanlarında da \nönemli bir bilgi birikimine sahip olduğu eserinden anlaşılmaktadır. Mak-\ndisî’nin ası","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00006","author_id":"AU_00131","havza":"iran","eser_adi":"Kitabü’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":6,"tanitim":"Asıl adı Ahmed b. İshak b. Ca’fer b. Vehb b. Vâdıh olan ve Ya’kubî diye bilinen \nbir âlimin yazmış olduğu eserdir.24 Doğum tarihi konusunda bir bilginin bu-\nlunmadığı Ya’kubî’nin Bağdat’ta doğduğu rivayet edilmektedir. Küçük yaşta \nErmenistan’a gitmiş ve burada belli bir müddet ikamet etmiştir. Onun daha \nsonraki ikametgâhı Tâhirîlerin hizmetinde görev aldığı Horasan olmuştur. \nBurada Berîd kurumunda vazife almıştır. Ya’kubî’nin Hindistan, Çin, Mağ-\nrib, İran, Endülüs, Suriye ve birçok Arap ülkesini içine alan uzun bir seyahat \nsilsilesine çıktığı anlatılmaktadır. Hayatının son bölümlerini ise","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00007","author_id":"AU_00042","havza":"iran","eser_adi":"Mu‘cemü’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":6,"tanitim":"Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkut b. Abdillâh el-Hamevî el-Bağdâdî er-Rûmî’nin \nkaleme aldığı bir eserdir.27 Yâkut el-Hamevî’nin Rum asıllı bir ailenin çocuğu \nolarak 574-75/1178-79 yılında Anadolu’da dünyaya geldiği ve beş altı yaşla-\nrında iken esir alınıp, Bağdat’a getirildiği rivayet olunmaktadır. Asker b. Ebû \nNasr İbrâhim el-Hamevî adlı bir tüccar onu satın almıştır. Bir Müslüman ola-","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00008","author_id":"AU_00005","havza":"iran","eser_adi":"Fütûhu’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":7,"tanitim":"Ebü’l-Hasen Ahmed b. Yahyâ b. Câbir b. Dâvûd el-Belâzürî tarafından kaleme \nalınmış bir eserdir.30 Müellifin doğum yerinin neresi olduğu ve doğum tarihi","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00009","author_id":"AU_00113","havza":"iran","eser_adi":"Târîhü’l-Ümem ve’l-Mülûk","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":11,"tanitim":"Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-Taberî el-Bağdâdî tara-\nfından kaleme alınan bir eserdir.51 Taberî, 224 yılı sonunda veya 225 yılı ba-\nşında (839) Taberistan’ın Âmül şehrinde doğmuştur. Kendisine Ebû Ca‘fer \nkünyesi verilmiş ve İslam âleminde bu künye ile tanınmıştır. Taberî, tahsil \nhayatına Âmül’de Kur’an-ı Kerîm’i ezberleyerek ve hadis yazarak başlamıştır. \nDaha sonra ilim tahsili için on iki yaşında Rey’e gitmiştir. Burada birçok âlim-\nden hadis, tefsir ve fıkıh alanında dersler görmüştür. Rey’deki ilim hayatın-\ndan sonra Bağdat, Basra, Vasıt, Kufe, Dımaşk ve Fustat şehir","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00010","author_id":"AU_00132","havza":"iran","eser_adi":"Mürûcü’z-Zeheb ve Me‘âdinü’l-Cevher","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":12,"tanitim":"Ebü’l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî el-Mes‘ûdî el-Hüzelî’nin yazmış olduğu \nbir eserdir.53 Müellif 280/893 yılında Bağdat’ta dünyaya gelmiştir. Künye-\nsindeki Mesudî, sahabi Abdullah b. Mes‘ûd’un soyundan gelmesinden do-\nlayıdır. Hüzeyl kabilesinden gelmesi ayrıca Hüzeylî diye tanınmasına vesile \nolmuştur. Mes‘ûdî tahsilini Bağdat ve Basra’da tamamlamıştır. Bu bağlam-\nda pek çok âlimden dersler almıştır. İlme ve öğrenmeye olan büyük merakı \nMesûdî’nin aldığı dersler ve okuduğu kitaplarla yetinmeyip seyahatlere çık-\nmasına vesile olmuştur. Mağrib ve Endülüs hariç İslam coğrafyasının birçok \nyer","diger_adlari":"Hüzeylî","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00011","author_id":"AU_00004","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbü’t-Tabakât","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Rey","kaynak_sayfa":17,"tanitim":"Günümüze ulaşan en eski tabakat kitaplarından birisi de Halîfe b. Hayyât’ın \nKitâbü’t-Tabakât adlı eseridir.71 Eserde müellif ashap, tâbiîn ve tebeu’t-tâbiîn-\nden 3229’u erkek, 129’u kadın sahâbî olmak üzere toplam 3358 kişinin hal \ntercümesini vermektedir.72 Nesep, tabaka ve şehir esasına göre bir tasnif iz-\nleyen İbn Hayyât önce Medine’den başlamak üzere İslam beldelerine giden \nkişileri gitmiş oldukları beldelere göre yazmaktadır. Bu bağlamda Horasan, \nRey, Medâin, Tüster gibi İran coğrafyasının önemli bölgelerinde faaliyet gös-\ntermiş olan kişilere de İbn Hayyât eserinde yer vermektedir.73","diger_adlari":"n sahâbî olmak üzere toplam 3358 kişinin hal \ntercümesini vermekte","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00012","author_id":"AU_00044","havza":"iran","eser_adi":"Üsdü’l-Ğâbe fî Ma‘rifeti’s-Sahabe","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Rey","kaynak_sayfa":17,"tanitim":"Ebü’l-Hasen İzzüddîn İbnü’l-Esîr tarafından kaleme alınmış olan bir eser-\ndir.74 Müellif eserinde sahâbîlerin isimlerini oldukça titiz bir şekilde alfabe-\ntik bir sırayla vermiştir. Daha önce yazılmış olan sahabe biyografilerindeki \nkarışıklıkları gidermek ümidiyle Üsdü’l-ğâbe’yi yazdığını ifade eden İbnü’l-\nEsîr, dönemine kadar gelen birçok biyografi eserini kaynak olarak kullan-\nmıştır. Özellikle Ebû Abdullah İbn Mende ve Ebû Nuaym el-İsfahânî’nin \nMa‘rifetü’s-sahabe, İbn Abdülberr’in el-İstî‘âb ve Ebû Mûsâ el-Medînî’nin İbn \nMende’ye yazdığı zeyil olan Tetimmetü Ma‘rifeti’s-sahabe bu eserle","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00013","author_id":"AU_00007","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Nîşâbûr","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Nîşâbûr","kaynak_sayfa":18,"tanitim":"Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah el-Hâkim en-Nisaburî tarafından ya-\nzılmış olan bir eserdir.83 Müellif 321/933 yılında Nişabur’da doğmuştur. Bu \nşehirde kadılık yapmasından dolayı hâkim lakabıyla tanınmıştır. Dokuz gibi \nçok küçük bir yaşta hadis öğrenmeye başlamış ve henüz on üç yaşında iken","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00014","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Sistân","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":19,"tanitim":"Müellif ya da müellifleri bilinmeyen Târîh-i Sistân ilk defa 1881-1884 yılları \narasında Tahran’da İran gazetesinde parça parça yayınlanmıştır. 1925 yılın-\nda Muhammed Tâkî Bahâr isminde birisi eserin yegâne nüshasını bulmuş \nve 1935 yılında yayınlamıştır.86 Eserde genelde İran’ın, özelde ise Sistân’ın \nsiyasi, coğrafi, kültürel ve toplumsal durumlarından bahsedilmektedir. Bu \nbağlamda Sistân bölgesinin ne zaman, nasıl ve kimin tarafından kurulduğu \nhakkında detaylı bilgiler bulunmaktadır. Ayrıca Sistân’ın şehirleri, köyleri ve \nhatta mahalleleri tafsilatlı bir şekilde işlenmiştir. Sistan’ın f"},{"work_id":"WK_00015","author_id":"AU_00098","havza":"iran","eser_adi":"Târîhu İsbahân (Zikru ahbâri İsbahân)","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":20,"tanitim":"Ebû Nuaym Ahmed b. Abdillâh b. İshâk el-İsfahânî tarafından kaleme alı-\nnan bir eserdir.88 Müellif, Fars asıllı bir aileye mensup olarak 336/948’de İs-\nfahan’da doğmuştur. Ebû Nuaym, sekiz yaşında Ebü’ş-Şeyh ve İbnü’l-Mukrî \nel-İsfahânî gibi hadis âlimlerinden dersler almaya başlamıştır. Askerimük-\nrem, Tüster, Ahvaz, Basra, Vâsıt, Kûfe, Bağdat, Mekke, Eyle, Cürcân ve Nişa-\nbur gibi ilim merkezlerine giderek buralarda hadis başta olmak üzere İslamî \nilimlerin birçok dalında çok değerli âlimlerden ilim tahsil etmiştir. Kaynakla-\nrın büyük bir sûfî, meşhur bir muhaddis ve tarihçi olduğu hususund","diger_adlari":["Zikru ahbâri İsbahân"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00016","author_id":"AU_00002","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbü’l-Harâc","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Kûfe","kaynak_sayfa":20,"tanitim":"Ebû Yûsuf Ya‘kûb b. İbrâhîm b. Habîb b. Sa‘d el-Kûfî’nin yazmış olduğu bir \neserdir.93 Müellif 113/731 yılında Kûfe’de doğmuştur. Ebû Yûsuf, hadis baş-","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00017","author_id":"AU_00003","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbü’l-Emvâl","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":22,"tanitim":"Ebû Ubeyd el-Kâsım b. Sellâm b. Miskîn el-Herevî tarafından yazılmıştır.97 \nMüellif 154/771 yılında Herat’ta doğmuştur. İlköğrenimini Herat’ta ta-\nmamladıktan sonra Kûfe ve Basra’yı ziyaret etmiş ve fıkıh, hadis, tefsir ve dil \nâlimlerinin ders halkalarına katılmıştır. Uzun tahsil hayatından sonra mem-\nleketi Herat’a geri dönmüştür. Tarsus valisi Sâbit b. Nasr Ebû Ubeyd’i Tarsus \nkadılığına atamıştır. On sekiz yıl bu görevde kalan Ebû Ubeyd, ilmî çalış-\nmalarına engel olduğunu düşündüğü kadılık görevini bırakmış ve Mısır’a \ngitmiştir. 219/834’te hac farizasını yerine getirmek için gittiği Mekk","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00018","author_id":"AU_00012","havza":"iran","eser_adi":"Tevarihu sini müluki’l-arz ve’l-enbiya","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Hamza b. Hüseyin el-İsfahanî (ö.970) tarafından kaleme alınan Tevarihu sini \nmüluki’l-arz ve’l-enbiya adlı eserde de döneminin ana eğilimi yani İran tari-\nhine verilen önem göze çarpar. Bir peygamberler ve hükümdarlar tarihi ol-\nmasına karşın eserde eski İran tarihine ve dinlerine dair bilgiler verilmiştir. \nAyrıca eserde menkıbeler ve destanlar bir araya toplanılmaya çalışılmıştır. \n945 yılına kadar gelen olayların anlatıldığı eserde geçmiş milletlerin tarihleri \nve kullandıkları takvimler hakkında da bilgiler verilmiştir.","hanedan":"Büveyhîler"},{"work_id":"WK_00019","author_id":"AU_00016","havza":"iran","eser_adi":"Tecâribü’l-ümem","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Geç Tevâif-i mülûk Dönemi olarak niteleyebileceğimiz Büveyhîler Dönemi \nsaray görevlilerinden biri olan İbn Miskeveyh’in (ö.1030) Tecâribü’l-ümem \nadlı eseri de son derece önemli bir çalışmadır. Gerçek tarihçiliğin ortaya çı-","hanedan":"Büveyhîler"},{"work_id":"WK_00020","author_id":"AU_00065","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Güzîde","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Buradaki kaynak Hamdullah el-Müstevfî’nin Tarih-i Güzîde’sinde geçen Ah-\nmed b. İsmail devrinde menşur ve hükümlerin Dari dilinden Arapçaya nak-\nledildiği şeklindeki kayıttır. Ancak söz konusu bilginin başka kaynaklar ta-\nrafından teyidi yoktur. Yazarın Sâmânîlerden çok sonraları yaşamış olduğu \n(yaklaşık 350 sene) gerçeği de nedense gözlerden kaçmaktadır.7","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_00021","author_id":"AU_00134","havza":"iran","eser_adi":"Taberî Tarihi Tercümesi (Terceme-i Tarihi Taberî)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Ayrıca Sâmânîler Devri’nde İranlı vezir Ebû Ali el-Bel’amî’nin tercümesini \nyaptırdığı Taberî Tarihi Tercümesi (Terceme-i Tarihi Taberî) dışında Farsça \nbaşka bir tarih kitabı yoktur. Divan dili olarak baktığımızda da Farsçanın \ndeğil doğal bir şekilde Arapçanın hâkimiyetini görürüz. Zira Sâmânîler yer","hanedan":"Sâmânîler","diger_adlari":["Terceme-i Tarihi Taberî"]},{"work_id":"WK_00022","author_id":"AU_00015","havza":"iran","eser_adi":"Şâh-nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":34,"tanitim":"Firdevsî’nin Şâh-nâme’sinin bu devre ait olması bir başka kanıt şeklinde gös-\nterilmeye çalışılsa da burada dikkat edilmesi gereken husus, müellifin eserini \n(sözde) İranlı kabul edilen Sâmânîlere değil de Türklüğü ile bilinen Gazneli \nhükümdarı Mahmud’a sunmasıdır. Bu tercihinden dolayı Firdevsî bir ara ca-\nnından olmak tehlikesiyle dahi karşı karşıya kalmıştır.\nDiğer yandan Farsça gibi büyük ve geniş bir dilin gelişiminin yalnızca 100-\n120 senelik bir döneme dayandırılması da her şeyden önce o dile bir haksızlık-\ntır. Nitekim bu dil, Sâmânîlerin sonrasındaki Gazneliler ve Selçuklular Dönem-\n","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00023","author_id":"AU_00135","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbü Ahbâri Vulât-i Horasan","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":34,"tanitim":"Sâmânîler Dönemi tarih sahasında eserlere kalem oynatan müelliflere \nbakıldığında ilk olarak konuşulacak kişi Ebu’l-Hüseyin el-Sellamî’dir. Ho-\nrasan Valisi Ebû Bekir b. Muhtac ve oğlu Ebû Ali’nin kâtipliğini yapan bu \nzat hayatının önemli bir kısmını Nîşâbur şehrinde geçirmiştir. Kitâbü Ah-","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_00024","author_id":"AU_00011","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Buhârâ","dil":"Farsça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":35,"tanitim":"Dönemin tarih yazım tarzlarından biri de şehir tarihleridir. Bir şehir ile ala-\nkalı buranın tarihi, topografyası, mimari yapıları, bağlı kasabaları ve şehir-\nde yetişmiş ya da buraya gelen ünlü kişilerin ele alındığı söz konusu eserler \ngünümüzde bize kaynaklık eden önemli çalışmalardır. Zira bunlarda siyasi \ntarihin yanında sosyokültürel tarihe dair de birçok şey bulmak mümkün \nolabilmektedir. Sâmânîler Dönemi’nde şehir tarihleriyle alakalı önemli ça-\nlışmalar yapılmıştır. Bunların arasında Nerşahî’nin 943 senesinde dönemin \nhükümdarı I. Nûh’a sunduğu Târîh-i Buhârâ’sı aynı zamanda aile ile ","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_00025","author_id":"AU_00136","havza":"iran","eser_adi":"Mefâtihu’l-Ulûm","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":36,"tanitim":"Ebû Abdullah el-Hârezmî’nin Mefâtihu’l-Ulûm adlı çalışmasında dîvânlarda \nkullanılan Arapça terimlerin ıstılahlarının yanında mezhepler tarihine dair"},{"work_id":"WK_00026","author_id":"AU_00001","havza":"iran","eser_adi":"Tabakatü’s-Sufiyye","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":37,"tanitim":"Dönem dâhilinde siyasi tarih yazıcılığının dışında tasavvuf tarihine dair Ebu \nAbdurrahman es-Sülemî’nin tarafından Tabakatü’s-Sufiyye adlı bir eser ka-\nleme alınmıştır. Bu eser devrin en dikkat çekici çalışmalarından biridir. Za-\nmanına kadarki tasavvuf ehlinin hâl tercümelerini ihtiva etmektedir. Beş bö-\nlüm ve bu bölümlerin içinde 100 mutasavvıftan bahsetmiştir. Yazarın ayrıca \nKitâbü’z-zühd ile Risâletü’l-Melâmetiyye adlı eserleri vardır.20\nGörüleceği üzere her ne kadar bu dönemde Farsçanın gelişip zirve yap-\ntığına dair görüşler olsa da Sâmânîler Devri’nde yazılan tarihe dair eserler \nağı","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_00027","author_id":"AU_00019","havza":"iran","eser_adi":"Zeynü’l-ahbâr","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Ebû Sa‘îd ‘Abdülhayy b. el-Dahhâk İbn Mahmûd Gerdîzî, daha ziyade Gazne-\nliler Dönemi tarihçisi olarak kabul edilmekle birlikte, eserinde vermiş olduğu \nbazı bilgiler Selçuklular tarihi açısından bir hayli önemlidir. Gazne’nin kuzey-\ndoğusunda yer alan Gerdîz’de dünyaya gelen müellifin hayatı hakkında fazla \nbilgiye sahip değiliz. Ölüm tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla \nbirlikte, 443/1051-1052 yılından sonra öldüğü rivayet edilmektedir. Müel-\nlif, Orta Çağ Türk tarihinin önemli kaynaklarından biri olan Zeynü’l-ahbâr’ı \nGazneli Sultanı Abdürreşîd (1049-1052) zamanında kaleme almıştır","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00028","author_id":"AU_00023","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Beyhakî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gazne","kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Gazneliler Devri tarihçisi ve devlet adamı olmasına rağmen, özellikle Sel-\nçukluların Horasan’a gelişlerinden (1035) Dandanakan Savaşı’nı kazanarak \n(1040) bağımsızlıklarını kazanmaları sürecini en geniş şekilde anlatan Ebu’l-\nFazl Muhammed b. Hüseyin el-Beyhakî’yi, diğer müelliflerden ayrı bir yere \nkoymak gerekir. Yazar Beyhak’a bağlı Hârisâbâd köyünde doğmuştur. Yaşı \nile ilgili vermiş olduğu bilgilerden 385/995 veya 386/996 yılında doğduğu \nsonucunu çıkarmak mümkündür. İlköğrenimini doğduğu köyde tamamla-\ndıktan sonra Nîşâbur’a giderek iyi bir eğitim alan Beyhakî, sonra Gazne’ye \ngitmiş ve","hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_00029","author_id":"AU_00032","havza":"iran","eser_adi":"Târîhu’l-Azîmî","dil":"Arapça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":60,"tanitim":"Ebû Abdullah Muhammed el-Azîmî, 483/1090 yılında doğmuş olup, saray \nmüellifi olarak Halep’te yaşamıştır. Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmayan \nAzimî’nin 556/1161 yılından sonra öldüğü kabul edilmektedir.6 Azimî’nin \nMusul Atabegi İmâdüddîn Zengî adına telif ettiği Târîhu’l-Azîmî, Hz. Âdem \nhakkında verilen bilgilerle başlamakla birlikte, hicretten sonra kronolojik bir \nhâl alır. 555/1160 tarihine kadarki olayları anlattığı varsayılan eserin mev-\ncut nüshası 538/1143-1144 yılı olaylarıyla son bulur. Eserde peygamberler","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_00030","author_id":"AU_00050","havza":"iran","eser_adi":"Tabakât-ı Nâsırî yâ Tarih-i İrân ve’l-İslam","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Kadı Minhâc-ı Sirâc Cûzcânî, 589/1193 yılında doğmuştur. Babasının görevi \nsebebiyle çocukluk yıllarını Gurlulardan Sultan Gıyâseddîn Muhammed b. \nSâm’ın kızı Mâh-ı Mülk Hatun’un yanında sarayda geçirmiş ve onun tarafın-\ndan yetiştirilmiştir. Hindistan’daki en eski eğitim kurumlarından biri olan \nMedrese-i Fîrûzî’nin daha sonra da Delhi’deki en yüksek hukuki ve dinî ku-\nrumun başına getirilen Cûzcânî, Delhi Memlük Sultanı Muizzüddîn Behram \nŞah tarafından kâdılkudât tayin edilmiştir. Medrese-i Nâsıriyye’nin reisliğine \ngetirildikten sonra saray entrikaları neticesinde gözden düştüyse de eski i","hanedan":"Memlûkler","diger_adlari":["Tarih-i İrân ve'l-İslam"]},{"work_id":"WK_00031","author_id":"AU_00036","havza":"iran","eser_adi":"Mirâtü’z-zamân fî tarihi’l-‘ayân","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Şemseddîn Ebu’l-Muzaffer Yusuf b. Kızoğlu Sıbt İbnü’l-Cevzî, adından da \nanlaşılacağı üzere İbnü’l-Cevzî’nin kız çocuğundan doğma torunudur. 581 \nveya 582/1186 yılında Bağdat’ta doğan müellifimizin babası, Abbâsî Veziri \nEbu’l-Muzaffer İbn Hübeyre’nin memluku Türk asıllı Hüsâmeddîn Kızoğlu, \nannesi Ebu’l-Ferec İbnü’l-Cevzî’nin kızı Râbia’dır. Babasının ölümü üzeri-\nne dedesi tarafından yetiştirilmiş, daha sonra Bağdat, Musul ve Dımaşk’ta \neğitimini sürdürmüştür. Din, edebî ilimler ve tarih yazıcılığı konularında genç \nyaşta ulaştığı seviye Dımaşk Eyyûbî Hükümdarı el-Melikü’l-Muazzam’ın dik-\nka","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00032","author_id":"AU_00056","havza":"iran","eser_adi":"Camiu’t-tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":64,"tanitim":"Doğumu hakkında üç farklı tarih verilen (645/1247, 646/1248 ve 648/1250) \nEbu’l-Hayr (Ebu’l-Fazl) Hâce Reşîdüddîn Fazlullâh b. İmâdüddevle Ebi’l-\nHayr b. Muvaffakiddevle Âlî et-Tabîb el-Hemedânî, Hemedân’da dünyaya \ngelmiştir. İlhanlılar Dönemi’nin önemli tabip ve devlet adamlarından biri-\ndir. Babasının Yahudi, kendisinin de otuz yaşında Müslüman olduğuna dair \nbir görüş ileri sürülmektedir. İlhanlı hükümdarı Gazan Han’ın dikkatini çe-\nkerek saray tabipleri arasında yer alan Reşîdüdddîn, daha sonra da İlhan-\nlıların vezirliğine tayin edilmiştir. Müellifimiz, Olcaytu’nun hükümdarlığı \ndönemind","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00033","author_id":"AU_00066","havza":"iran","eser_adi":"Nüzhetü’l-kulûb","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"Aslen Kazvînli olan Hamdullah el-Müstevfî, 680/1281 yılında bu şehir-\nde dünyaya gelmiştir. Büyük dedesi Emînüddîn Nasr, dedesi ve babasının \nIrak müstevfîsi olmasından dolayı ailesi “müstevfîyân” lakabıyla anılır. Za-\nmanının pek çok âliminden dersler almış, Olcaytu zamanında iyi bir kâtip \nolduğu için Kazvin, Ebher, Zencân ve Târimeyn’in mali işleriyle ilgilenmek \nüzere görevlendirilmiştir. Arapça ve Farsçayı iyi kullanan bir edip olduğu da \nkaydedilmektedir. Tarihle ilgilenmesinde Reşîdüddîn’in etkili olduğu bilin-\nmektedir.18 Coğrafya eseri olan Nüzhetü’l-kulûb’u tamamladığı 740/1340 yı-\nl","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00034","author_id":"AU_00068","havza":"iran","eser_adi":"Mecma‘ü’l-ensâb","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":66,"tanitim":"Mecma‘ü’l-ensâb adlı kaynağımızın müellifi Muhammed b. Ali b. Muhammed \nel-Şebânkâreî’nin 697/1298 yılında Fars bölgesinin Şebânkâre şehrinde doğ-\nduğu kabul edilmektedir. İlhanlı Hükümdarı Ebû Sa‘îd (1317-1335) Döne-\nmi’nde saray şairidir. Eserini Vezir Gıyâseddîn Muhammed b. Reşîdüddîn \nFazlullah’a sunmuşsa da vezirin evinin yıkılması sebebiyle eser kaybolmuş-\ntur. Bunun üzerine yeniden yazdığı eserini 738/1337 yılında tamamlamış-\ntır. Şebânkâreî’nin ölüm tarihine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlik-\nte 759/1358 yılı civarında vefat ettiği kaydedilmektedir. Câmiü’l-ensâb ve \nbahrü’l-ens","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00035","author_id":"AU_00093","havza":"iran","eser_adi":"Ravzatü’s-safâ","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":67,"tanitim":"Hamîdüddîn Muhammed Mîrhând b. Burhâniddîn Hâvend Şah b. Kemâ-\nliddîn Mahmûd Herevî, 837/1433-1434 yılında muhtemelen Belh’te doğ-\nmuş ve ilk eğitimini burada almıştır. Eğitimini Herat’ta tamamlayan Mîr-\nhând, genç yaşta Ali Şîr Nevâî’nin dikkatini çekmiştir. Gençliğini eğlence \nile geçirdiği için bu dönemde eser yazmaya fırsat bulamayan Mîrhând, \nHerat’taki İhlâsiye hankâhının kendisine tahsis edilmesi üzerine başladığı \nRavzatü’s-safâ’yı ömrünün son yıllarına doğru kısa süre zarfında tamamla-\nmıştır. Mîrhând, 901/1496 Herat civarında inzivaya çekilip vaktini ibadetle \ngeçirmeye başlamış, bir","hanedan":"Timurîler"},{"work_id":"WK_00036","author_id":"AU_00026","havza":"iran","eser_adi":"Mekâtîb-i Fârsi-yi Gazzâlî","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":68,"tanitim":"Büyük Selçuklular Dönemi’nin en ünlü ilim adamlarından biri olan İmâm \nGazzâlî, 450/1058-1059 yılında doğmuştur. Babasının iplikçi (gazzâl) ol-\nması sebebiyle Gazzâlî nisbesiyle anılır.  İlk eğitimini ailesinden ve Tûs’un \nönemli âlimlerinden alan Gazzâlî, daha sonra Cürcân’a giderek eğitimine \ndevam etmiştir. 473/1080 yılında dönemin ünlü âlimi İmâmü’l-Haremeyn \nel-Cüveynî’den ders verdiği Nîşâbûr Nizâmiye Medresesine kabul edilmiş-\ntir. Hocası İmamü’l-Haremeyn’in ölümünden sonra eğitimine devam et-\nmek amacıyla mecburen Nîşâbûr’u terk etmiş, bundan sonra Sultan Me-\nlikşah’ın Nîşâbûr dışında ","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00037","author_id":"AU_00030","havza":"iran","eser_adi":"Çehâr Maķâle","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":69,"tanitim":"Ahmed b. Ömer b. Ali Nizâmî ‘Arûzî es-Semerkandî, Semerkant’ta doğ-\nmuş ve eğitimini burada tamamlamıştır. Lakabı Nizâmeddîn (Necmeddîn), \nmahlası Nizâmî olan müellifimiz, Nizamî-i Gencevî ile karıştırılmamak için \nNizâmî-i Arûzî diye anılmıştır. 45 yıl Gûr hükümdarının sarayında hizmet \nveren saray şairlerinden biridir. Herat ve Nîşâbur’da kalmış olduğu, Tûs şeh-\nrinde de Sultan Sencer’in emîrü’ş-şuarâsı Muizzî ile tanışıp şiirlerini ken-\ndisine takdim ettiği bilgisi, yazarın hayatını anlatan bir hatırat özelliği de \ntaşıyan Çehâr Maķâle’ye dayanmaktadır. 547/1152 yılında Gurlu ordusunun \nHer","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00038","author_id":"AU_00038","havza":"iran","eser_adi":"Rahatü’s-sudûr ve Âyetü’s-sürûr","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":70,"tanitim":"Kâşân civarında bulunan Râvend’de dünyaya gelen Muhammed b. Ali b. \nSüleyman er-Râvendî, bir ulema ailesine mensuptur. Babasını küçük yaşta \nkaybetmesinden dolayı dayısının himayesinde kalarak eğitim almış, 570-\n580/1174-1184 yıllarında Irak’ın çeşitli şehirlerini gezme fırsatı yakala-\nmıştır. Hemedan eşrafından Emîr Seyyid Fahreddîn Alâüddevle Arabşah’ın \nüç oğluna muallim tayin edildiği sırada yazmaya karar verdiği eserini Irak \nSelçuklu Sultanı II. Tuğrul’un vefatıyla (590/1194) birlikte başlayan kar-\ngaşa sebebiyle gerçekleştirememiştir. Bununla birlikte bu süreyi eseri için \nbilgi toplama","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00039","author_id":"AU_00059","havza":"iran","eser_adi":"Ahbârü’d-Devleti’s-Selcukiyye","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"Selçuklu tarihinin en önemli kaynaklarından biri olan Ahbârü’d-Devleti’s-Sel-\ncukiyye’nin müellifi olan Sadreddîn Ebu’l-Hasan Ali b. Nâsır el-Hüseynî \nhakkındaki bilgiler çok azdır. Müellif olarak iki yerde el-Hüseynî adı geçtiği \niçin eserin ona ait olduğu kabul edilmekte, ayrıca Abbâsî Halifesi Nâsır Li-\ndînîllah’ın (1180-1225) adından bahsedilmesi sebebiyle de onun zamanında \nkaleme alındığı görüşü ileri sürülmektedir.33 Ölüm tarihi 590/1194 olarak \nverilmektedir. Eserde Sultan Melikşah’ın ölümüne kadar nakledilen olaylar, \nİmadeddîn Kâtib el-Isfahânî’nin Nusretü’l-fetre ve usretü’l-katre (","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00040","author_id":"AU_00035","havza":"iran","eser_adi":"Selçuknâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Nîşâbûr","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"Bilinen ilk Selçuknâme’nin yazarı olan Zahîrüddîn Nîşâbûrî, aslen Nîşâbûr-\nlu’dur. Yukarıda zikretmiş olduğumuz Selçuklu Devri tarihçisi Muhammed \nb. Ali er-Râvendî’nin akrabası olduğu, 6/12. yüzyılın başlarında doğduğu ve \nIrak Selçuklu Devleti Sultanı Mes‘ûd b. Muhammed Tapar (1134-1152) ile \nArslanşah b. Tuğrul’un (1161-1177) hocalığını yaptığı kaydedilmektedir. \nÖlüm tarihi 582/1186? olarak kabul görmektedir. Selçuknâme, Büyük Selçuk-\nlu ve Irak Selçuklu Devletleri sultanlarının hükümdarlık dönemlerine göre \non dört bölüm hâlinde düzenlenmiş, muhtemelen son Irak Selçuklu Sultanı \nII. Tuğru","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00041","author_id":"AU_00046","havza":"iran","eser_adi":"Zübdetü’n-Nusra ve nuhbetü’l-usra","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"586/1190 İsfahan’da doğan ve gençlik yıllarını burada geçiren el-Feth b. Ali \nb. Muhammed el-Bundârî, 1217’de Dımaşk’a yerleşmiştir. Eyyûbîlerin hiz-\nmetinde kâtip olarak görev yaptığı ve 643/1245 yılında Dımaşk’ta vefat \nettiği bilgisi bulunmaktadır. Zübdetü’n-nusra ve nuhbetü’l-usra iki ayrı kay-\nnağın özeti mahiyetindedir. İlki Selçuklu vezirlerinden Enûşirvân b. Hâlid \nel-Kâşânî’nin Sultan Melikşah Dönemi’nden (1072) Irak Selçuklu Sultanı \nTuğrul b. Muhammed Tapar’ın ölümüne (1134) kadarki olaylar ve hatıra-\nlarını anlattığı Fütûru zamâni’s-sudûr ve sudûru zamâni’l-fütûr adlı Farsça \neseri","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00042","author_id":"AU_00137","havza":"iran","eser_adi":"Esrâru’t-tevhîd fî Makamâtı’ş-Şeyh Ebî Sa‘îd","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":73,"tanitim":"Esrâru’t-tevhîd fî Makamâtı’ş-Şeyh Ebî Sa‘îd, Horasan bölgesinin en önemli \ndin adamlarından biri ve tarikat şeyhi Fadullah İbn Ahmed b. Muhammed \nb. İbrahim el-Meyhenî’nin hayat hikâyesini ihtiva eder. Torunlarından Mu-\nhammed b. Münevver b. Ebû Sa‘îd b. Ebû Tâhir Sa‘îd b. Ebû Sa’îd tarafından \nHerat’ta telif edilerek, Gûr Hükümdarı Gıyaseddîn Ebu’l-Feth b. Sâm’a ithaf \nedilmiştir. 574/1178 yılında vefat eden yazarın eseri telif ettiği tarih konu-\nsunda ise farklı görüşler mevcuttur. Bununla birlikte bu hususta belirtilen \ntarihler Selçukluların yıkılması sonrasını göstermektedir.41 Eser, öze","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00043","author_id":"AU_00024","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbu Mehâsini Isfahân","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Nîşâbûr","kaynak_sayfa":74,"tanitim":"Mufaddal b. Saʻd b. el-Hüseyin el-Isfahânî el-Mâferrûhî (ö. 485/1092), Is-\nfahân’ın köklü ailelerinden birine mensuptur. Ailesi Şiî mezhebine mensup \nolduğu için Büveyhîler hâkimiyeti sırasında İran’ın güneybatı bölgesinin \nyönetimini üstlenmiştir. Sultan Melikşah Dönemi’nde yaşayan Mâferrûhî, \nArapça olarak kaleme aldığı Kitâbu Mehâsini Isfahân43 adlı eserini Nizâmül-\nmülk’e sunmuştur. Eser, özellikle Melikşah ile birlikte başkent ilan edilen \nIsfahân’da yaşanan gelişmeleri nakletmesi bakımından hayli değerli bilgi-\nler verir. Bu süreçte özellikle şehrin imarı hususunda yapılan çalışmalar \nve","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00044","author_id":"AU_00138","havza":"iran","eser_adi":"Farsnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":75,"tanitim":"Müellifi İbnü’l-Belhî olarak bilinmektedir.47 Tam adı bilinmeyen müellifi-\nmiz, eğitimini Fars’ta tamamlamış ve daha sonra dedesi gibi Dîvân-ı İstîfâ’da \ngörev almıştır. Sultan Muhammed Tapar’ın emriyle Farsnâme’yi yazdığı kay-\ndedilmektedir. Eserini kaleme alırken kendisinden önceki pek çok kaynaktan \nyararlanmıştır. Bu sebeple alanındaki en önemli eserlerden biri olarak kabul \nedilmektedir. Eser, Selçuklulardan önceki Fars tarihi hakkında vermiş oldu-\nğu bilgilerden sonra Fars’ın yüzey şekilleri, şehirler, kaleler, nehirler, göller \nve denizlerden bahsedilen bilgiler içerir. Ardından da Büve","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00045","author_id":"AU_00041","havza":"iran","eser_adi":"Ikdu’l-ulâ lî Mevkifü’l-alâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":76,"tanitim":"1148 yılında Kavurd b. Çağrı Bey tarafından kurulan Kirman Selçukluları \nve Kirman Bölgesi tarihi hakkındaki en geniş bilgiyi Efdâlüddîn Ebû Ha-\nmid Kirmânî’nin (ö. 615/1218’den sonra) eserlerinde bulmak mümkündür. \nKirmânî, Kirman Selçuklularının sarayında nedim olarak bulunmuş, ayrıca \nDîvân-ı İnşâ’da da çalışmıştır. Üç önemli eserinden ilki ve en önemlisi 1188 \nyılında telif ettiği Ikdu’l-ulâ lî Mevkifü’l-alâ’dır.51 Kirman Selçukluları tarihi \nhakkında yazılmış olan bir diğer eseri ise 1209 yılında yazdığı Bedâyi‘u’l-ez-\nmân fî vakâyi-i Kirmân52 adlı çalışmasıdır. Bununla birlikte bu eserin","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00046","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Mücmelü’t-tevârih ve’l-kısas","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":77,"tanitim":"Mücmelü’t-tevârih ve’l-kısas adlı eserin müellifi bilinmemektedir. Yaradılıştan \n520/1126 yılına kadar gelen olayları nakleder. Daha ziyade İran tarihi ağır-\nlıklı olan bilgilerin bazı bölümleri efsaneyle karışıktır.58 Selçukluların genel \nsiyasi tarihi hakkında bilgiler veren eser, Türk tarihiyle ilgili de önemli malu-\nmatı içermektedir. Neşri yapılmıştır.59","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00047","author_id":"AU_00092","havza":"iran","eser_adi":"Ravzâtü’l-cennât fî evsâfi Medîneti Herât","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":77,"tanitim":"Tarihçi, münşî, hattat ve şair olarak kaydedilen Mu‘îneddîn Muhammed-i \nİsfizârî’nin hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. 873/1468-1469 \nyılında eğitim amacıyla Herat’ta bulunduğu, eğitimini tamamladıktan sonra \nTimurlu Hükümdarı Hüseyin Baykara tarafından saltanatın resmî mührü-\nnü taşıma makamı olan nişanşahîlik görevine getirildiği kaydedilmektedir. \nBu görevi sırasında inşâ ve mektuplaşma işleriyle de ilgilenmiştir. Herat \nMedresesinde hat dersleri de veren İsfizârî’nin ayrıca şiirleri de mevcuttur. \nÖlüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, bu tarih eserini tamamladığı \n899/","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00048","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Sîstân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":78,"tanitim":"Müellifi ve ne zaman yazıldığı tam olarak bilinmeyen Tarih-i Sîstân’ı da bura-\nda zikretmekte fayda vardır. Genel itibariyle Sultan Tuğrul Bey Dönemi’nde \n(1040-1063) yazılmış olduğuna dair bir görüş belirtilmektedir. Eser Sîstân \nbölgesinin özelliklerinin tanıtılmasıyla başlar daha sonra da eski dönem \ntarihi anlatılır. Selçuklular tarihi açısından önemi ise diğer kaynaklarda yer \nalmayan bazı bilgiler nakletmiş olmasıdır. Nitekim bu bölge Dandanakan \nSavaşı’ndan sonra Musa Yabgu’nun idaresine verilmiş, onun buradaki faali-\nyetleri pek çok kaynak tarafından görmezden gelinmiştir. Bu sebeple b","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00049","author_id":"AU_00010","havza":"iran","eser_adi":"Suretü’l-‘arz veya Mesâlik ve memâlik","dil":"Türkçe","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":80,"tanitim":"10. yüzyılın ilk yarısında yaşayan Ebu İshâk el-Fârısî el-İstahrî, Belh okulu-\nna mensup bir müelliftir. Hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamakla birlikte \nMâverâünnehir, Arabistan, Suriye, Mısır ve Sind’de bulunmuş, hayatının son \ndönemini Hûzistan veya Bağdat civarında geçirmiştir. 340/951-952 yılın-\ndan sonra vefat etmiştir. İstahrî, Ebû Zeyd el-Belhî’nin Suverü’l-ekâlim adlı \neserini geliştirerek Suretü’l-‘arz veya Mesâlik ve memâlik adıyla bilinen ese-\nrini kaleme almıştır. Eser, İslam dünyası ve komşu memleketlerin coğrafi \nözelliklerinden bahseder.69 Selçuklu hâkimiyeti altındaki bölgel","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["Mesâlik ve memâlik"]},{"work_id":"WK_00050","author_id":"AU_00129","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbu Sûreti’l-‘arz","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":80,"tanitim":"İslam coğrafyacılarından olan Ebu’l-Kâsım Muhammed b. Alî en-Nasîbî \nel-Bağdâdî İbn Havkal’ın doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle \nbirlikte 320/932 yılındaki bir konuşmayı eserinde nakletmesi, bu tarihten \nönce doğduğuna kanıt olarak gösterilmektedir. Aslen Nusaybinli olan İbn \nHavkal, çocukluğunu ve gençliğini Nusaybin, Musul ve Bağdat gibi şehirler-\nde geçirmiş olup, eğitimini de buralarda tamamlamıştır. Bağdat’ta ticaretle","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00051","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Hudûdü’l-‘alem mine’l-meşrık ile’l-mağrib","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":81,"tanitim":"10. yüzyılın ikinci yarısında yazılmış müellifi belli olmayan bir eserdir.77 \nV. Minosrky, Cûzcân Bölgesi’nde hüküm süren Ferîgûnîler hanedanından"},{"work_id":"WK_00052","author_id":"AU_00022","havza":"iran","eser_adi":"Sefernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Nîşâbûr","kaynak_sayfa":82,"tanitim":"Tam adı Ebû Muîn Nâsır b. Hüsrev b. Hâris el-Kubâdiyânî el-Mervezî olan \nNâsır-ı Husrev, 394/1004 yılında dünyaya gelmiştir. Fatımî halifesinin \nHorasan daîsi ve İran edebiyatının 11. yüzyıldaki en önemli simalarından \nbirisi olarak kabul edilmektedir. Hayatı hakkında bilgi veren bazı eserler, \nonu Hz. Ali’nin soyuna dayandırmaktadırlar. Nâsır-ı Husrev aile geleneğine \nuygun olarak devlet bürokrasisi ve ekonomi eğitimi almış, meşhur seyaha-\ntinden önce Hindistan taraflarına giderek muhtemelen Gazneli Mahmûd ile \noğlu Mes‘ûd’un, daha sonra da Tuğrul ve kardeşi Çağrı Beyler’in hizmetinde \nbulunm","hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_00053","author_id":"AU_00025","havza":"iran","eser_adi":"Âsârü’l-bilâd ve ahbârü’l-‘ibâd (Acâibü’l-büldân)","dil":"Türkçe","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":84,"tanitim":"Ebû Yahyâ Cemâlüddîn Zekeriyyâ b. Muhammed b. Mahmûd el-Kazvînî, \n598/1202 yılında Kazvin’de doğmuştur. Gençlik yıllarında tahsil için Dı-\nmaşk’a, Halife Müstansır-Billâh Dönemi’nin (1226-1242) sonlarına doğru \nise Bağdat’a gitmiştir. Hille kadılığı, 652/1254 yılından itibaren Vâsıt ka-\ndılığı, ayrıca müderrislik de yapan Kazvînî, 682/1283 yılında Vâsıt’ta vefat \netmiş, cenazesi Bağdat’a götürülerek orada toprağa verilmiştir. Kazvînî, Acâi-\nbü’l-büldân olarak da bilinen Âsârü’l-bilâd ve ahbârü’l-‘ibâd adlı eserinde, dün-\nyayı yedi iklime göre değerlendirirken, yer isimlerini alfabetik olarak s","diger_adlari":"l-büldân","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00054","author_id":"AU_00139","havza":"iran","eser_adi":"Mesâlik ve Memâlik ve suverü’l-ekâlim","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":85,"tanitim":"Nûreddîn Abdullah b. Lütfullah Hâfız Ebrû, Timurlular Dönemi’nin ünlü \ntarihçilerinden ve coğrafyacılarından olup, Herat’ta doğmuştur. Ancak ai-\nlesi Hâf’a bağlı Bihdâdîn köyündendir.  İyi bir öğrenim alan Hâfız Ebrû, \nmuhtemelen münşî olarak Timur’un sarayına girmiş, satranç oyunundaki us-\ntalığıyla sebebiyle Timur’un önemli âlimleri arasında yer almayı başarmıştır. \nHatta Timur’un bazı seferlerine de katılmıştır. Timur’un oğlu Şahruh Döne-\nmi’nde Karakoyunlular ile yapılan savaştan sonra vefat etmiştir (833/1430). \nŞahruh tarafından 817/1414 yılında, kendisine Ebû Zeyd el-Belhî’nin eserini \n","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["suverü'l-ekâlim"]},{"work_id":"WK_00055","author_id":"AU_00140","havza":"iran","eser_adi":"Siyâsetnâme (Siyerü’l-mülûk)","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":86,"tanitim":"Ebû Alî Kıvâmüddîn Hasen b. Alî b. İshâk et-Tûsî, Orta Çağ İslam dünyasının \nen önemli devlet adamlarından biridir. Sultan Alp Arslan ve Sultan Melikşah \ndönemlerinin veziridir. 408/1018 yılında Horasan’ın Tûs şehrine bağlı Râ-\ndkân köyünde doğan Nizâmülmülk, iyi bir eğitim almıştır. Bir süre babasıyla \nbirlikte Gaznelilerin Horasan valisi Ebu’l-Fazl Sûrî’nin hizmetinde bulunmuş, \nDandanakan Savaşı’ndan sonra Tûs’tan Hüsrevcird’e, oradan da Gazne’ye \ngitmiştir. Selçukluların Horasan’a tamamen hâkim olmasıyla birlikte Çağrı \nBey’in hizmetine giren Nizâmülmülk, Melik Alp Arslan’ın eğitimi vazife","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["Siyerü'l-mülûk"]},{"work_id":"WK_00056","author_id":"AU_00026","havza":"iran","eser_adi":"Nasîhatü’l-mülûk (et-Tibru’l-mesbûk fî nasîhatü’l-mülûk)","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":87,"tanitim":"İmâm Gazzâlî tarafından Sultan Muhammed Tapar’a sunulan Nasîha-\ntü’l-mülûk (et-Tibru’l-mesbûk fî nasîhatü’l-mülûk), siyasetname alanında kale-\nme alınmış önemli eserlerden biridir. Sultan Melikşah ve Melik Sencer’e su-\nnulmuş olduğu yönünde rivayetler bulunmakla birlikte, Sultan Muhammed \nTapar’a ithaf edildiği anlaşılmaktadır. Eser, Farsça kaleme alınmış olmasına \nrağmen Gazzâlî’nin öğrencilerinden Safiyyüddîn Ali b. Mübârek b. Mevhûb \nel-İrbîlî tarafından yapılan Arapça tercümesi aslından daha çok yaygınlık ka-\nzanmıştır. Yedi bölümden oluşmaktadır. Son kısmında yer alan hikâyelerin \nesere s","diger_adlari":["et-Tibru'l-mesbûk fî nasîhatü'l-mülûk"],"hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00057","author_id":"AU_00141","havza":"iran","eser_adi":"Tebyînu kezibi’l-müfterî fimâ nusibe","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":89,"tanitim":"ile’l-imâm Ebi’l-Hasan el-Eş‘arî\nEbu’l-Kâsım Ali b. Hasan b. Hibetullah İbn Asâkir, 499/1105 yılında ilimle \nuğraşan bir ailenin çocuğu olarak Dımaşk’ta dünyaya gelmiştir. İlk eğitimini \nailesinden aldıktan sonra önemli âlimlerden ders almak suretiyle ilmini \narttırmış, ancak Dımaşk’taki Bâtıni faaliyetlerinden rahatsızlık duyarak \n520/1126 yılında Bağdat’a, oradan da Hicaz’a gitmiştir. Son ilmî seyahatini \n529-533/1135-1139 yılları arasında Horasan Bölgesi ve Isfahân ziyaretiyle \ngeçiren İbn Asâkir, tekrar Bağdat’a dönmüş, iki yıl kaldıktan sonra da Dı-\nmaşk’a gitmiştir. Hayatının sonuna kada","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00058","author_id":"AU_00047","havza":"iran","eser_adi":"İhbârü’l-ulemâ bi ahbâri’l-hukemâ (Tarihu hukemâ-i Kıftî)","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":89,"tanitim":"Ebu’l-Hasen Cemâlüddîn Alî b. Yûsuf b. İbrâhîm b. Abdilvâhid eş-Şeybânî \nİbnü’l-Kıftî, 568/1172 yılında Yukarı Mısır’da bulunan Kıft şehrinde dünya-\nya gelmiştir. Babasının memuriyeti sebebiyle geldiği Kahire’de değişik âlim-\nlerden eğitim almış, ardından İskenderiye’ye, Selâhaddîn-i Eyyûbî’nin veziri \nel-Fâzıl’ın nâibi olarak Kudüs’e tayin edilen babası ile birlikte 587/1191 yı-\nlında buraya gitmiştir. Kudüs’te bir taraftan tahsiline devam ederken, diğer \ntaraftan da divanda çalışmıştır. Daha sonra gittiği Halep şehrinde âlimlerle \nyaptığı toplantılar ve zengin kütüphanesi sayesinde büyük ün ","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["Tarihu hukemâ-i Kıftî"]},{"work_id":"WK_00059","author_id":"AU_00049","havza":"iran","eser_adi":"Bugyetü’t-taleb fî Tarihi Haleb","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":90,"tanitim":"Ebu’l-Kâsım Ömer b. Ahmed İbnü’l-Adîm, 588 (1192) yılında Halep’te \ndoğmuş, ilk eğitimini Halep kadısı ve hazine dairesi başkanı olan babası \nEbu’l-Hasan Ahmed ile amcası Ebû Gânim Muhammed’den almıştır. Daha \nsonra devrinin pek çok ünlü âliminden dersler alarak tahsilini tamamla-\nmış, ardından Hicaz’a giderek eğitimine devam etmiştir. Zamanının ünlü \nâlimlerinden biri olarak kabul görünce yirmi sekiz yaşında Halep Eyyûbî \nHükümdarı el-Melikü’z-Zâhir tarafından Şâdbaht ve Hallâviyye medresele-\nrinin müderrisliğine tayin edilmiştir. Halep kadılığı görevinden sonra Sultan \nel-Melikü’l-Azîz’in (1","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00060","author_id":"AU_00142","havza":"iran","eser_adi":"Vefeyâtü’l-a‘yân ve enbâu ebnai’z-zamân","dil":"Türkçe","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":91,"tanitim":"Şemseddîn Ebu’l-Abbas Ahmed b. Muhammed İbn Hallikân, 608/1211 yı-\nlında Erbil’de dünyaya gelmiştir. İlk eğitimini Erbil’de alan İbn Hallikân, on \nsekiz yaşında eğitimine devam etmek için Musul’a, daha sonra da Halep’e \ngitmiştir. Bu süreçte zamanının önemli âlimlerinden dersler almış, İbnü’l-\nEsîr ve Yâkût el-Hamevî ile tanışma fırsatı yakalamıştır. 632/1234 yılında \nDımaşk’a giderek hadis, tefsir ve fıkıh âlimi İbnü’s-Salâh eş-Şehrezûrî’den \ndersler aldıktan sonra tekrar Halep’e dönmüştür. Kadı naibi olduktan sonra \n659/1261 yılında Memlük Sultanı I. Baybars tarafından Suriye kâdılkudâtlı-\nğ","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00061","author_id":"AU_00143","havza":"iran","eser_adi":"Tabakâtü’ş-Şâfi‘îyyeti’l-kübrâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":92,"tanitim":"Eş‘arî kelamcısı ve aynı zamanda tarihçi olan Tacüddîn Ebû Nâsr Abdülvahâb \nb. Ali es-Sübkî, 727/1327 yılında Kahire’de dünyaya gelmiştir. İlk eğitimini \nbabası Takıyyüddîn es-Sübkî’den aldıktan sonra babasının görevi sebebiy-\nle (739/1338) gittiği Dımaşk’ta eğitimine devam etmiştir. Henüz on sekiz \nyaşında iken fetva icazeti alarak ardından Dımaşk’taki Azîziyye, el-Âdiliy-\nyetü’l-kübrâ Gazzâliyye, Azrâviyye, eş-Şâmiyyetü’l-Berâniyye, eş-Şâmiyye-\ntü’l-Cevvâniyye, Nâsıriyye, Emîniyye ve Eşrefiyye Dârülhadisi gibi medrese-\nlerde dersler vermiştir. Kahire’deki İmam Şâfiî Camisi, Şeyhûniyye Medre-","hanedan":"Memlüklüler"},{"work_id":"WK_00062","author_id":"AU_00043","havza":"iran","eser_adi":"Mu‘cemü‘l-üdebâ","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":93,"tanitim":"Yukarıda hakkında bilgi verdiğimiz Yâkût el-Hamevî’nin bir diğer eseri \nMu‘cemü‘l-üdebâ’dır. Eserin adı İrşâdü’l-erîb ilâ marifeti’l-edîb olmakla birlikte \nMu‘cemü’l-üdebâ olarak da bilinmektedir. Alfabetik olarak düzenlenen eser-\nde, İslam dünyasında yetişen dilciler, edipler, şairler, tarihçiler, coğrafyacılar, \nhattatlar, filozoflar, matematikçiler ve tıp alanında yetişmiş ünlülerin \nbiyografileri hakkında bilgiler verilmektedir. Özellikle kültürel yapı hakkında \nyapılacak çalışmalarda Selçuklular Dönemi’nde yetişmiş olan müderris, edip \nve muhaddislerin tespiti, hal tercümelerinin verilmes","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["İrşâdü'l-erîb ilâ marifeti'l-edîb"]},{"work_id":"WK_00063","author_id":"AU_00144","havza":"iran","eser_adi":"Harîdetü’l-kasr ve cerîdetü’l-‘asr","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":93,"tanitim":"İmâdüddîn Muhammed b. Muhammed Kâtib el-Isfahânî, 519/1125 yılında \nIsfahân’da doğmuştur. İsfahan, Bağdat, Rey ve Kâşân’da çeşitli medreselerde \neğitim gördükten sonra 534/1139 yılında ailesiyle birlikte gittiği Bağdat’ta \nNizâmiye Medresesi’nde eğitimine devam etmiştir. Kısa süre Musul’da kal-\ndıktan sonra 543/1149 yılında İsfahan’a dönerek eserleri için malzeme top-\nlamış, 549/1154 yılında tekrar Bağdat’a giden Isfahânî, önce Vâsıt, daha son-","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00064","author_id":"AU_00145","havza":"iran","eser_adi":"Tezkiretü’ş-şuarâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":94,"tanitim":"Devletşah b. Alâüddevle Bahtişah es-Semerkandî’nin doğum tarihi belli \nolmamakla birlikte tezkiresini yazmaya başladığı ve eserini bitirmiş oldu-\nğu tarihten dolayı 830-840/1427-1437 yılları arasında doğmuş olabilece-\nği tahmin edilmektedir. Timurlulardan Şahruh Mirza’nın nedimlerinden \nEmîr Alâüddevle İsferâyînî’nin oğlu olması sebebiyle iyi bir eğitim gördüğü \nanlaşılmaktadır. Ömrünün büyük bir kısmını eğitimini tamamladıktan sonra \ngirdiği Timurlu prenslerinin sarayında geçirmiştir. Emîr unvanı almasına","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00065","author_id":"AU_00031","havza":"iran","eser_adi":"Atebetü’l-ketebe","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Merv","kaynak_sayfa":95,"tanitim":"Bu başlığa uygun tek eser bulunmaktadır. Sultan Sencer’in Dîvân-ı İnşâ baş-\nkanı ve aynı zamanda nedimi olan Müeyyidüddevle Müntecebüddîn Bedî‘ Ali \nb. Ahmed Atabek el-Cüveynî’nin doğum tarihi bilinmemektedir. 516/1122 \nyılında inşâ sanatını öğrenmek üzere bu alanda meşhur olan babasının ar-\nkadaşı Şerefeddîn Zahîr Beyhakî’nin yanına Merv’e giderek onun aracılığıy-\nla Dîvân-ı İstîfâ’da çalışmaya başlamış, Sultan Sencer devrinde de Dîvân-ı \nİnşâ’ya geçmiştir. Dîvân-ı İnşâ’ya ne zaman girdiği ve başkanlığına kadar \nnasıl yükseldiği bilinmemektedir. Atebetü’l-ketebe’de Sultan Sencer’in vefa-\ntınd","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00066","author_id":"AU_00146","havza":"iran","eser_adi":"Göksu Taşhan Kitap, 2011).","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":98,"tanitim":"Çalışkan, Mehmet. “el-Hüseynî el-Yezdî’nin el-Urâza fî’l-Hikâyeti’s-Selcûkiyye Adlı \nFarsça Eserinin Türkçe Tercümesi” (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi \nTürkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2019).\nDevletşah, Devletşah b. Alâüddevle BahtiŞah es-Semerkandî. Tezkiretü’ş-şuarâ, Çev. \nNecati Lugal. Devletşah Tezkiresi. İstanbul: 1977.\nDurand-Guédy, David. “Maḥāsen Eṣfahān” Encyclopædia Iranica, online edition, \nErişim 15 Mayıs, 2020, http://www.iranicaonline.org/articles/mahasen-esfahan. \nErtuğrul, Ali. “İran’da Türkiye Tarihi Çalışmaları Anadolu Selçukluları ve Beylikler \nDönemi”, Türkiye Ar","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00067","author_id":"AU_00147","havza":"iran","eser_adi":"TTKY, 1989.","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":100,"tanitim":"Mervezî, Ebû Sa‘d Abdülkerîm b. Muhammed b. Mansûr es-Sem‘ânî. el-Ensâb. nşr. \nAbdurrahman b. Yahyâ el-Muallimî el-Yemânî (Beyrut: 1980).\nMervezî, Ebû Sa‘d Abdülkerîm b. Muhammed b. Mansûr es-Sem‘ânî. el-Müntehab \nmin mu‘cemi şüyûhi’l-İmâm el-Hafız Ebî Sa‘d Abdilkerîm İbn Muhammed b. Mansûr \nes-Sem‘ânî et-Temîmî. nşr. Muvaffak b. Abdullah b. Abdülkadir (Riyad: 1996).\nMîrhând, Muhammed b. Seyyîd Burhâneddîn HâvendŞah. Tarih-i Ravzatü’s-safâ,"},{"work_id":"WK_00068","author_id":"AU_00148","havza":"iran","eser_adi":"Selenge, 2020).","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":101,"tanitim":"Zerrinkûb, Hüseyin. Medreseden Kaçış İmâm Gazzâlî’nin Hayatı, Fikirleri ve Eserleri. \nçev. Hikmet Soylu (İstanbul: 2001).\n\nHarezmşahlar Tarihi Çalışmalarında Reşîdüddin Vatvât’a Ait Münşeât Mecmualarının Önemi\nHarezmşahlar (1098-1231) Tarihi \nÇalışmalarında Reşîdüddin Vatvât’a (ö. 1177) \nAit Münşeât Mecmualarının Önemi\nMeryem Gürbüz*\nGiriş\nHarezmşahlar tarihi kaynaklarını çeşitli şekillerde sınıflandırabilir, buna \ngöre başlıklandırabilir ve inceleyebiliriz. Araştırmacılar genellikle münşeât \nmecmuaları, vakâyinameler, seyahatnameler, edebî eserler, meskûkât, kitabe \nve mimari eserler şeklinde","hanedan":"Harezmşahlar"},{"work_id":"WK_00069","author_id":"AU_00149","havza":"iran","eser_adi":"İkinci İmparatorluk","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":119,"tanitim":"Devri. Ankara: 1991.\nMüeyyidü’d-devle Müntecibüddin Bedi’. ʻAtebetü’l-ketebe, Mecmua-i Mürâselât-i"},{"work_id":"WK_00070","author_id":"AU_00150","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Cihân-güşâ","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":121,"tanitim":"İlhanlı Dönemi tarih yazıcılığı ekolü çerçevesinde meydana getirilmiş eserlerde \nkendisine yer bulan Moğol iktidarını kutsallaştırma söylemi, bu dönem kay-\nnaklarında en sık ve yaygın biçimde kullanılan meşrulaştırma aracıdır. Bu bağ-\nlamda, ilk telif edilen eserlerden Cüveynî’nin Târîh-i Cihân-güşâ’sı, neredeyse \nbaşından sonuna kadar, Moğol istilasını ilahî iradeye ve takdire dayandırmaya","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00071","author_id":"AU_00151","havza":"iran","eser_adi":"Müsâmeretü’l-Ahbâr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":137,"tanitim":"Moğol hâkimiyetini -özellikle Anadolu’da- meşru temellere oturtmaya ça-\nlışan diğer meşhur müellif, söz konusu dönemin ve coğrafyanın en önemli \ntarih kayıtlarından birini kaleme alan Kerîmüddîn Mahmûd b. Muhammed \nel-Aksarâyî’dir. 723/1323 yılında telif ettiği Müsâmeretü’l-Ahbâr ve Müsâye-\nretü’l-Ahyâr (Tezkire-i Aksarâyî) adındaki eseri, İlhanlıların Anadolu valisi Te-\nmürtaş’a ithaf edilmişti.117 Bu sebeple bu tarihî kaynak, İbni Bîbî’nin eserine \nbenzer şekilde, adeta Moğolların Anadolu hâkimiyetini meşrulaştırma belge-\nsi niteliğindedir. Eserini bu tarzda kaleme almasında onun, İlhanlı sa","hanedan":"İlhanlılar","diger_adlari":["Müsâmeretü'l-Ahbâr ve Müsâyeretü'l-Ahyâr","Tezkire-i Aksarâyî"]},{"work_id":"WK_00072","author_id":"AU_00152","havza":"iran","eser_adi":"Imaginary Conversion in the Ilkhanate”,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":142,"tanitim":"Journal of the Royal Asiatic Society 26, Series 3, no. 1-2 (New York: 2016): 79-88.\nCahen, Claude. Osmanlılardan Önce Anadolu’da Türkler. Çev. Yıldız Moran. İstanbul: \nYayınevi?, 1994.\nCüveynî, Alaaddin Atamelik. Tarih-i Cihan Güşa. Çev. Mürsel Öztürk. Ankara:Diyanet \nİşleri Başkanlığı Yayınları,  1988.\nCüveynî, ‘Alâüddin ‘Atâmelik. Târîh-i Cihân-güşâ-yi Cüveynî. Editör ‘Allâme \nMuhammed Kazvînî. Tahran: yayınevi?, 1370.\nDemirci, Kürşat-Mustafa Uzun. “Dahhâk”, DİA 8. İstanbul: ?1993: 408-409.\nDemirkent, Işın. “Kayser”, DİA 25. İstanbul: ?2002: 94-96.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00073","author_id":"AU_00153","havza":"iran","eser_adi":"Birleşik Kitabevi, 2010.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":142,"tanitim":"Gardet, Louis. “Kawn wa-Fasād”, Encyclopaedia of Islam, Second Edition 4 (Leiden: \nBrill 1997): 794-795.\nGöksu, Erkan. “Kösedağ Savaşı (1243)”, Tarihin Peşinde, no.2 (2009):1-14."},{"work_id":"WK_00074","author_id":"AU_00154","havza":"iran","eser_adi":"The Problems Confronting","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":142,"tanitim":"a Minister-Historian in Ilkhanid Iran”, Iran 47 (London: 2009): 109-122.","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00075","author_id":"AU_00155","havza":"iran","eser_adi":"Abraham, Alexander,","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":143,"tanitim":"and Oghuz Khan”, Journal of the Royal Asiatic Society 25, Series 3, no. 4 (New \nYork: 2015): 555–577.\nKaymaz, Nejat. Anadolu Selçuklu Sultanlarından 2. Gıyâsüd’d-Dîn Keyhüsrev ve Devri. \nAnkara: 2014.\nKaymaz, Nejat. Pervâne Mu‘înü’d-dîn Süleyman. Ankara: 1970.\nKerîmüddîn Mahmûd-i Aksarayî. Müsâmeretü’l-Ahbâr. Çev. Mürsel Öztürk Ankara: \nTürk Tarih Kurumu Yayınları, 2000.","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00076","author_id":"AU_00156","havza":"iran","eser_adi":"The Lawbook","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":143,"tanitim":"Exchange, 1955.\nKoca, Salim. “Türkiye Selçuklu Tarihinin Akışını Değiştiren ve Anadolu’nun Kaderini","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00077","author_id":"AU_00157","havza":"iran","eser_adi":"Kösedağ Bozgunu”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":143,"tanitim":null,"hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00078","author_id":"AU_00158","havza":"iran","eser_adi":"Askerı̂ Hezı̇met mi̇ Dı̇plomatı̇k Zafer mi̇?”,","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":144,"tanitim":"Selçuklu Tarihi ve Tarihçiliğinin Temel Meseleleri. Editör Mehmet Ali Hacıgökmen, \nMuharrem Kesik vd., ss. 313-324.\nUyar, Mustafa. “Moğol İstilası Döneminde Selçuklular”, Selçuklu Tarihi El Kitabı. \nEdötür Refik Turan (Ankara: 2012): 409-438.\nUyar, Mustafa. “Ortaçağ Moğol Hükümdarlarının İslamlaşmasında Türk Unsurların \nve Türk Din Anlayışının Rolü Üzerine”, Yücel Özkaya’ya Armağan Yazılar. Editör","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00079","author_id":"AU_00159","havza":"iran","eser_adi":"Hel Yayıncılık, 2015): 211-233.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":144,"tanitim":"Ünver, Süheyl. Tanksuknamei İlhan der Fünunu Ulûmu Hatai Mukaddimesi, İstanbul \n1939.\nYazıcı, Tahsin. “Ferîdun”, DİA 12 (İstanbul: 1995): 396. \nYıldız, Sara Nur. Mongol Rule in thirteenth-century Seljuk Anatolia: the Politics of \nConquest and History Writing, 1243-1282. Basılmamış doktora tezi, The University \nof Chicago, 2006.\n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\n\nTmurlu Dönemi (1350-1507) Tarih Kaynakları\nTimurlu Dönemi (1370-1507) \nTarih Kaynakları\nHayrunnisa Alan∗\nTarihin belirli bir dönemini anlamak ve anladığını kendi çağdaşına tasvir \netmek isteyen bir tarihçinin, bu işi yaparken od","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00080","author_id":"AU_00086","havza":"iran","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":149,"tanitim":"Yukarıda Timurlu sahasında kalem oynatan araştırmacıların tezlerinin giriş \nkısımlarında kaynak tahlili bahisleri olduğuna işaret etmiştik. Bunları tek \ntek sıralayarak yazımızın hacmini genişletmeye gerek görmüyoruz,14 ancak \nbunlar arasında birini ayrı tutmak gerekiyor. İlker Evrim Binbaş tarafından \nJohn Woods’un danışmanlığında hazırlanan tez Timurlu tarih yazıcılığının en","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00081","author_id":"AU_00033","havza":"iran","eser_adi":"Nesepnâme-i Mülûk (Şuab-ı Pencgâne), Câmiü’t-Tevârih","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":156,"tanitim":"Tarihyazımının meşrulaştırma veya tanımlama işlevi bağlamında Timurlu ve \n16. asır tarihçilerinin çözmek veya aşmak zorunda oldukları bir başka mesele \nMoğol, Türk ve İslam tarihini mezcetmek olmuştu. Aslında bu problemi ilk \naşan şu an bilebildiğimiz kaynaklar içinde Reşîdüddin (ö. 1318) olmuştur. \nO hem Nesepnâme-i Mülûk veya diğer adıyla Şuab-ı Pencgâne’de hem de Câ-\nmiü’t-Tevârih’te umumi tarih formatını bir halka genişletmiştir. Reşîdüd-\ndin’in hizmet ettiği hükümdarın babası ehlikitap bile değildi, eserini ithaf et-\ntiği ancak sunmasından hemen önce ölen Gazan Han (1305), İlhanlı tahtına","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Şuab-ı Pencgâne"]},{"work_id":"WK_00082","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Hânî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":157,"tanitim":"Timurlu Dönemi tarihyazıcılığı kapsamında günümüze ulaşmış eserlerin he-\nmen tamamı Farsça kaleme alınmıştır. Ancak Farsça tarihyazımının sadece \nİran sahası ile sınırlı olduğunu söyleyemeyiz. Elbette ağırlıklı olarak Cey-\nhun’dan Irak-ı Acem bölgesine kadar olan yerlerde Farsça tarihyazımı daha","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00083","author_id":"AU_00160","havza":"iran","eser_adi":"TTK, 2009).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":157,"tanitim":"22\t Altınbeşik hikâyesi Hokand Hanlığı’nda meşruiyet kaynağı olarak Zahireddin Muhammed Babür’ün, \nŞibani Han’a yenilerek Semerkand’dan Kabil’e giderken kaçış esnasında Fergana vadisinden geçerken \nburada altın beşik içinde kalan çocuğun Mingler arasında büyür ve Minglerden bir kız alarak liderliğin \nMinglere geçmesini sağlamış, onların taht davasına layık olduklarının isbatı olmuştur. Bk. Zebunnisa \nKamalova, “Hudayar Han Döneminde Hokand Hanlığı (1845-1875)” (Basılmamış doktora tezi, İstan-\nbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019), s. 61. Bu hikâye ile Cengiz soyundan gelme teması \n","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00084","author_id":"AU_00076","havza":"iran","eser_adi":"Müntehabü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":160,"tanitim":"Muineddin Natanzî’nin Müntehabü’t-Tevârîh adlı eseri Farsça kaleme alınan \nbir başka kaynaktır. 1413 yılına kadar olan olayları anlatan umumi tarih \nformunda bir eserdir. Eser Hz. Adem’den başlayarak telif tarihine kadar gel-\nmektedir. Eser önce 816/1413 yılında Ömer Şeyh’in oğlu Mirza İskender \niçin kaleme alınmış ancak Şahruh karşısında yenilen Mirza İskender’i öven \nifadeler daha sonra çıkarılmış ve Herat’ta Şahruh’a sunulmuştur. Böylece \neserin iki kuzen (İskender ve Şahruh) için kaleme alınmış işi telifi vardır. \nEserini Şîraz’da kaleme alan Natanzî, Güney İran’da meydana gelen olaylar \nh","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00085","author_id":"AU_00075","havza":"iran","eser_adi":"Tarihnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":161,"tanitim":"Tâcü’s-Selmânî tarafından Şahruh’un isteği ile kaleme alınan Tarihnâme, Ti-\nmur’un ölümünden sonraki olayları anlatmak bakımından önemlidir. Biri \nLondra ikisi İstanbul’da olmak üzere üç nüshası bilinen eserin Lala İsmail \nEfendi nüshası H. R. Reomer tarafından, Şemsü’l-hüsn adıyla Wiesbaden’de \n1956 yılında faksimile olarak yayınlanmıştır. Eser İsmail Aka tarafından \nTürkçeye çevrilmiş ve tıpkıbasımı ile birlikte yayınlanmıştır. İsmail Aka, ese-\nre Şemşü’l-hüsn adı verilmesinin uygun olmadığı görüşündedir. Eserin çeviri \nve neşre esas olan nüshasının müstensihi Muhammed b. İmam el-Bursevi \nta","diger_adlari":"verilmesinin uygun olmadığı görüşünde","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00086","author_id":"AU_00079","havza":"iran","eser_adi":"Mesâlik-ul Memâlik ve Süver-ul ekâlim,","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":161,"tanitim":"Zeyl-i Câmiü’t-Tevârîh\nTimurlu Dönemi’nin önemli tarihçilerinden biri de Hafız-ı Ebru (ö. 1430) \nadıyla şöhret bulan Şihabüddin Abdullah b. Lütfullah b. Abdürreşid el-\nMed’uvv el-Bihdadeni’dir. Satranç oyununu iyi oynadığı ve Timur’un mai-\nyetinde yer aldığı bilinmektedir.40 Timur’un vefatından sonra da Şahruh’un \nhizmetinde bulunmuş ve onun Karakoyunlular üzerine seferden dönüşün-\nde vefat etmiştir. Cenazesi Zencan’a getirilerek burada Şeyh Ebu’l-Ferec–i \nZencani Türbesi yanına defnedilmiştir.41 İyi bir eğitim almış olan Hafız-ı Eb-\nru’nun, Nizâmüddîn-i Şâmî’nin eserine zeyl olmak üzere bir e","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Zeyl-i Câmiü't-Tevârîh"]},{"work_id":"WK_00087","author_id":"AU_00084","havza":"iran","eser_adi":"Mücmel-i Fâsihî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Şahruh’un ve oğlu Baysungur Mirza’nın hizmetinde bulunan ve tarih ya-\nzan bir başka sima Fasîh-i Hâfî’dir. Fasih Ahmed b. Celalüddin Muham-\nmed (ö.845/1441)’nin Mücmel-i Fâsihî adlı eseri Hz. Âdem’den başlayarak \n845/1441 yılına kadar gelen umumi bir tarihtir. Eser Horasan ve Mavera-\nünnehir’de yaşamış ulemanın hal tercümelerini verirken muasırlarında ol-\nmayan kayıtları barındırması bakımından önemlidir. Eser üç cilt hâlinde \nMahmud Ferruh tarafından Meşhed’de yayınlanmıştır (1339-1340 h.ş.).51 \nBu neşir kullanılarak ve Sen Petersburg’daki iki nüsha ile de karşılaştırarak \nÖzbekçe çevirisi, n","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00088","author_id":"AU_00161","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Kebîr veya Tarihu’l-Enbiya ve’l-Mülûk","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Şahruh Dönemi’nde kaleme alınan bir başka eserdir. Petersburg Devlet Kü-\ntüphanesinde bulunan nüshası kataloğa Tarihu’l-Enbiya ve’l-Mülûk şeklinde \nyazılmıştır. Tarih-i Kebîr adı ise müellifin Tarih-i Yezd adlı bir başka eserinde","diger_adlari":["Tarihu'l-Enbiya ve'l-Mülûk"],"hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00089","author_id":"AU_00162","havza":"iran","eser_adi":"Uzbekistan Respublikası Fanlar Akademiyası, 2018).","dil":"Türkçe","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Tmurlu Dönemi (1350-1507) Tarih Kaynakları\ngeçmektedir. Yazar Tarih-i Kebîr’i altı bölüme ayırmış ve 1446 yılında birden \nsona erdirmiştir. Aka, bunun müstensih ile ilgili bir durum olduğunu belirtir. \nUmumi tarih formatında olan eser 388 varak olup 251. yapraktan itibaren \nTimur tarihidir. Eser İsmail Aka tarafından Türkçeye çevrilmiş ve tıpkıbasımı \nile birlikte yayınlanmıştır.53","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00090","author_id":"AU_00081","havza":"iran","eser_adi":"İbretü’n-Nâzırîn","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":164,"tanitim":"Şahruh Dönemi’nde kaleme alınan ve bilinen tek nüshasına dayanarak Türk-\nçe çevirisi yapılan bir başka tarih eseri Fuşenci’nin İbretü’n-Nâzırîn adlı eseri-\ndir. Umumi tarih formatındaki bu eserin Brithish Museum’daki tek nüshası \nİsmail Aka’nın danışmanlığında metin, Türkçe çeviri ve değerlendirmesini \nihtiva eden yüksek lisans tezine konu olmuştur.54","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00091","author_id":"AU_00089","havza":"iran","eser_adi":"Matla’ı- sa’deyn ve mecma’ı-Bahreyn","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":164,"tanitim":"Şahruh ve Ebu Said dönemlerini gören önemli bir tarihçi de Kemaleddin \nAbdürrezzak Semerkandî’dir.  Şahruh’un saray kadısının oğlu olarak 1413 \nyılında Herat’ta doğmuş ve yine bu şehirde vefat etmiştir. Matla’ı- sa’deyn ve \nmecma’ı-Bahreyn isimli eseri İlhanlı Ebu Said’in doğumundan Timurlu Ebu \nSaid’in sonu ve 1471 yılana kadarki olayları anlatır. Togan, Edirne Selimiye \nCamisi koleksiyonunda olan nüshanın müellifin kendi eliyle yazılan nüsha \nolduğunu belirtir. Eserin muhtelif baskı ve çevirileri mevcuttur. Dr. Muham-\nmed Şefi tarafından 1941’de Lahor’da, Abdül Hüseyin Nevai tarafından Tah-\n","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"sının oğlu"},{"work_id":"WK_00092","author_id":"AU_00094","havza":"iran","eser_adi":"Ravzâtü’s-Safâ fi sireti’l-enbiyâ ve’l-müluk ve’l-hulefâ","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":164,"tanitim":"Timurlu Devri tarihyazıcılığının en önemli simalarından biri de şüphesiz Mir-\nhând’dır. Buhara’dan Belh’e göç eden bir seyyid ailesine mensuptur. Herat’ta \nAli Şir Nevai’nin dikkatini çekti. İnşa sanatındaki mahareti ve tarihe olan il-","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00093","author_id":"AU_00099","havza":"iran","eser_adi":"Habîbü’s-Siyer fi ahbâr-i efrâdi’l-beşer","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":165,"tanitim":"Timurlu Hanedanı’nın son dönemine ve tarih sahnesinden silinmesine tanık-\nlık eden eserleri günümüze ulaşan önemli bir tarihçi Gıyâseddin Handmîr’dir. \nMirhand’un kızından torunu olduğunu yukarıda belirtmiştik. Künyesi Gıyâ-\nseddin b. Hace Hümamiddin Muhammed b. Hace Celalüddin Muhammed b. \nHace Burhanüddin Muhammed-i Hüseyni Şîrazi’dir. Babası Timurlu hüküm-\ndarı Ebu Said’in (ö. 1469) oğlu ve Semerkand Valisi Sultan Mahmud Mirza’nın \nveziri idi. Annesi ise Mirhond’un kızı idi. Herat’ta dedesinin de hamisi olan \nAli Şir Nevai’nin himayesinde ve âlim ve sanatçıların meclislerinde bulunma \nfırsa","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00094","author_id":"AU_00163","havza":"iran","eser_adi":"Metin-Türkiye Türkçesine Aktarım-Dizin-","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":167,"tanitim":"Tıpkıbasım”  Basılmamış doktora tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi \nSosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.\nAnsari, Ali M. “Mirkhwand and Persian Historiography”, Journal of the Royal Asiatic \nSociety 26, no. 1-2 (January 2016): 249-259.\nBarthold, Wilhelm. “Hafız Ebru” İA 5 (İstanbul: 1979): 77.\nBezer, Gülay Öğün. “Şami, Nizameddin”, DİA 38 (İstanbul: 2010):  330.\nBibliography of İslamic Central Asia Part I, History, Religion, Culture, Editör Yuri \nBregel; Part II Descriptions and Travel; Part III Archeology, Numismatics, \nBlomington: 1995.\n Binbaş, İlker Evrim. İntellectual Network in Tim"},{"work_id":"WK_00095","author_id":"AU_00164","havza":"iran","eser_adi":"TTK, 2011.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":167,"tanitim":"Çelik, Bilal. “Şibaniler ve Asttrahaniler Devri Yerli Vekayinameleri” History Studies, \nİnternational Journal of History 4, no.2 (July 2012): 95-199.\nDevletşah Semerkandi. Tezkire-i Devletşah 1-4. çev. Necati Lugal (İstanbul: 1977).  \n “Hafız-ı Ebru”, DİA 15 (İstanbul: 1997):  89.\n\nTmurlu Dönemi (1350-1507) Tarih Kaynakları\nHınz, Walter. “Timuriler Tarihi Hakkında Menba Tetkiki” çev. M. Altay Köymen, \nBelleten 6, no. 21-22 (1942): 85-120.\nGünaltay, Şemseddin. İslam Tarihinin Kaynakları Tarih ve Müverrihler. İstanbul: \nEndülüs Yayınevi,1991.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00096","author_id":"AU_00165","havza":"iran","eser_adi":"TTK, 2009.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":168,"tanitim":"Hesamipour, Ahmet. “El-Fuşenci’nin İbretu’n-Nazırin Adlı Eserinde Timur Devri","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00097","author_id":"AU_00166","havza":"iran","eser_adi":"Metin, Çeviri ve Değerlendirme” Basılmamış yüksek lisans tezi, Ege","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":168,"tanitim":"Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2005.\nKamalova, Zebunnisa. “Hudayar Han Döneminde Hokand Hanlığı (1845-1875)” \nBasılmamış doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019. \nKik, Ayşe. “Zafer-name-i Emir Temür- Muhammed Ali b. Derviş Ali-yi Buhari: \nİnceleme-metin-dizin.” Basılmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, \nTürkiyat Araştırma Enstitüsü, 2014.\nKutluer, İlhan. “İlim”, DİA 22 (İstanbul: 2000): 109-114.","hanedan":"Hokand Hanlığı"},{"work_id":"WK_00098","author_id":"AU_00167","havza":"iran","eser_adi":"TTK, 1987).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":168,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00099","author_id":"AU_00168","havza":"iran","eser_adi":"Tercüme-i Zafer-name” Yayınlanmamış","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":168,"tanitim":"doktora tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1991.\nStorey, Charles Ambrose. Persian Literature A Bio-Bibliofraphical Survey. London: \n1927-1939.\nSzuppe, Maria. “Historiograph v Timurid Period”, Enc. İranica 12, no.4 (2003): 356-\n365.\nŞeşen Ramazan. Müslümanlarda Tarih-Coğrafya Yazıcılığı. İstanbul: İSAR (İslam Tarih \nve Kültürünü Araştırma Vakfı), 1998.\nŞehabeddin Abdullah Havafi (Hafız-ı Ebru). Cografya-i Tarih-i Horasan Der Tarih-i \nHafız-ı Ebru. tsh. ve talik Dr. Gulam Rıza Verehram (Tahran: 1370).\nŞehabeddin Abdullah Havafi (Hafız-ı Ebru). Zübdetü’t- Tevârîh 1-4. nşr.  Sey","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00100","author_id":"AU_00087","havza":"iran","eser_adi":"Kitâb-ı Diyarbekriyye","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":172,"tanitim":"Akkoyunlu Devleti’nin temel kaynağı olan Kitab-ı Diyarbekriyye, Ebu Bekir \nTehrânî tarafından hicri 875 (1470) yılında yazılmıştır. Tehrânî, Timurlu hü-\nkümdarı Şahruh’un ölümünden sonra (12 Mart 1447) Karakoyunlu Cihan-\nşah ve oğlu Muhammedî Mirza’nın emrine girmiştir. Ebu Bekir Tehrânî’den \nçeşitli kaynaklarda kadı olarak bahsedilmesi onun kadı olarak görev yaptığı-\nna işarettir. Kadılık görevi haricinde münşîlik yaptığına dair bilgiler de bu-\nlunmaktadır. 1458 yılında Cihanşah ile Timurlu Ebu Said arasında yapılan \nanlaşmayı kaleme almıştır.7 Tehrânî, 1462 yılında Şîraz’da isyana girişen Pi","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"olarak bahsedilmesi onun kadı"},{"work_id":"WK_00101","author_id":"AU_00017","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Âlem-Ârâ-yı Emînî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":174,"tanitim":"Akkoyunlu Dönemi’nin temel eserlerinden birisi de Fazlullah b. Ruzbehan \nb. Fazlullah el-Huncî el- İsfahanî’nin kaleme aldığı Tarih-i Âlem Ârâ-yı Eminî \nadlı eserdir. Ruzbehan Huncî, eserini Akkoyunlu Sultan’ı Yakub’un emriyle \nyazmıştır. Şâfiî âlim Eminuddin Şîrazî, Celaleddin Devvanî gibi âlimlerden \nders alarak yetişen ve Hace Mevlana olarak da ünlenen Huncî, gençlik yıl-\nlarını Akkoyunlu sultanlarının yanında geçirmiştir. Şah İsmail’in ortaya çı-\nkışıyla beraber Şibanîlere sığınmıştır.18 Huncî, hac dönüşü Azerbaycan’dan \ngeçerken Sehend yaylasında Sultan Yakub ile görüşmüş ve onun emriyle ","hanedan":"Akkoyunlular","diger_adlari":["Tarih-i Âlem Ârâ-yı Eminî"]},{"work_id":"WK_00102","author_id":"AU_00096","havza":"iran","eser_adi":"Arznâme","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":175,"tanitim":"Akkoyunlu tarihi ve devlet teşkilatı ile ilgili başlıca kaynaklardan biri de \nmeşhur âlim Celaleddin Muhammed Devvanî’nin (ö. 1502) Arznâme adlı \neseridir.28 Karakoyunlu hükümdarı Cihan Şah’ın oğlu Ebû Yusuf tarafından \ndinî işlerin yürütülmesi için Sadaret makamına getirilen Devvanî, Akko-\nyunluların Tebriz’de hâkimiyet kurmasıyla birlikte Şîraz’a giderek burada \nyaşamını sürdürmeye devam etmiştir. Daha sonra Akkoyunluların hizmeti-","hanedan":"Akkoyunlular"},{"work_id":"WK_00103","author_id":"AU_00079","havza":"iran","eser_adi":"Zeyl-i Câmi’u’t Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Timurlu Dönemi Farsça kaynaklardan Zeyl-i Cami’u’t-Tevarih ise Şihabbüddin \nAbdullah b. Lütfullah b. Abdürreşid el-Med’uvv b. Hafız-ı Ebru tarafından \nTimurlu hükümdarı Şahruh’un emriyle 1417 yılında üç cilt olarak kaleme \nalınmaya başlanarak, 1420’de Şahruh’a sunduğu eserdir. Timur’un tarih \nsahnesine çıktığı dönemde Herat’da doğan Hafız-ı Ebru, Hemedan’da eğitim \ngörerek Timur’un himayesine girmiştir. Timur’dan sonra oğlu Şahruh sonra \nda Baysungur’un yanında yer alan müellif eserini Baysungur’un himayesinde \nyazmıştır.44 Eserin son cildinde İlhanlı hükümdarı Olcaytu’nun tahta çıkma-\nsından ","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Zeyl-i Cami'u't-Tevarih"]},{"work_id":"WK_00104","author_id":"AU_00079","havza":"iran","eser_adi":"Zübdetü’t Tevârîh-i Baysungur","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Hafız-ı Ebru’nun Karakoyunlularla ilgili malumat verdiği bir diğer eseri de \n1423 yılında Şahruh’un oğullarından Baysungur Mirza adına kaleme aldığı \nZübdetü’t- Tevârîh-i Baysungur adlı dört ciltlik genel tarih kitabıdır. Bu kitabın \nson cildinin ikinci kısmında Karakoyunluların Timur’un ölümünden sonraki \nolayları anlatılmaktadır.46 Eserin Gazan Han Dönemi’ne kadar olan olayların \nanlatıldığı bölümü Camiu’t Tevarih’ten faydalanılarak yazılmıştır.47","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00105","author_id":"AU_00100","havza":"iran","eser_adi":"Habibü’s- Siyer","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Timurlu Dönemi’nin sonlarında yazılan Habibü’s- siyer adlı eser de umumi \ndünya tarihi olmasına rağmen Karakoyunlu Cihanşah’ın oğlu Pir Budak’ın \nbabasına karşı başlattığı isyan ve Cihanşah’ın Horasan faaliyetleri ile ilgili \nbilgiler verir.48 Habibü’s-siyer’in müellifi Handmir, âlim ve yöneticilerin yetiş-\ntiği bir aileden gelmektedir. Babası Hümamüddin, Timurlu Hükümdarı Ebû \nSaid Han’ın oğlu Semerkant hâkimi Mahmud Mirza’nın vezirliğini yapmış-\ntır. Handmir ise Hüseyin Baykara’nın oğlu Bediüzzaman Mirza hizmetinde \nbulunmuş ve onun tarafından sadaret görevine getirilmiştir. Handmir, 1521 \ny","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00106","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Kızılbâşiyye","dil":"Türkçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":179,"tanitim":"Safevî kaynakları da Akkoyunlu ve Karakoyunlu Dönemi hakkında önemli \nbilgiler veren eserlerdir. Akkoyunlu ve Karakoyunlu devletlerinin mirası \nüzerinde şekillenen Safevîler Dönemi’ne ait eserler taraflı bir dille yazılmış \nolmasına rağmen siyasi olayların aktarılışı açısından vazgeçilmez kaynak-\nlardır. Şah İsmail’in Akkoyunlu hanedanı ile akrabalık bağının bulunma-\nsı sebebiyle özellikle Uzun Hasan’la ilgili olumlu ifadeler göze çarpar. Bu \neserlerin başında Tarih-i Kızılbâşiyye gelmektedir. Akkoyunlulardan bahse-\nden ve müellifi bilinmeyen bir Safevî kroniğidir. Müellifi bilinmediği için \na","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00107","author_id":"AU_00169","havza":"iran","eser_adi":"Târih-i Cihân âra","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":180,"tanitim":"Safevî kroniklerinden Kadı Ahmet Gaffari Kazvinî’nin Târih-i Cihân Âra adlı \neseri ise genel tarih tarzında kaleme alınmıştır. Kadı Ahmed b. Muhammed \nGaffari Kazvinî (ö. 975/1567) Şah Tahmasb devri âlimlerindendir. Kadılık gö-\nrevinde bulunmuş ve I. Şah İsmail’in oğlu Sam Mirza ile dostluk kurmuştur. \nTârih-i Cihân Âra adlı eserinin yanı sıra Tarih-i Nigâristân adlı bir tarih kitabı \ndaha bulunan Kazvinî, bu eserini 1552 yılında Şah Tahmasb için yazmıştır.54 \nKadı Ahmet b. Muhammed Gaffari Kazvinî, Şâfiî fıkıh âlimlerinden olan \nNecmeddin Abdulgaffar Şâfiî’nin soyundandır.55 Târih-i Cihân Âra","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00108","author_id":"AU_00170","havza":"iran","eser_adi":"Cevâhirü’l-Ahbâr","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Budak Münşî-i Kazvînî’nin Cevâhirü’l-Ahbâr adlı eseri Karakoyunlulardan \nbaşlayarak 1576/1577 yılına kadar yaşanan olayları kapsamaktadır. Wo-\nods’a göre Kazvînî, eserinde Akkoyunlu tarihi ile ilgili olan kısmı Deylemli \nbürokratlardan dinleyerek yazmıştır.61 Cevâhirü’l-Ahbâr, genel dünya tarihi \ntarzında yazılmış bir eserdir. Ancak İran’da kurulmuş olan Safevî, Akkoyun-\nlu, Karakoyunlu devletleri hakkında da önemli bilgiler ihtiva etmektedir.62 \nEseri kaleme alan Budak Münşi-i Kazvinî’nin 14 yaşından itibaren Defter-\nhane-i Hümayun’da bulunduğunu ve görevinin ilk yıllarındayken Şah Tah-\nmasb ","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00109","author_id":"AU_00107","havza":"iran","eser_adi":"Ahsenü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Karakoyunlu ve Akkoyunlulardan bahseden bir diğer Safevî kroniği de Hasan-ı \nRumlu’nun Ahsenü’t Tevarih adlı eseridir. Rumlu, 1577 yılında tamamladığı \neserini Safevî hükümdarı Şah II. İsmal’e ithaf etmiştir. 12 cilt olarak kaleme alı-\nnan eserin son iki cildi bulunabilmiştir.  1405-1494 yıllarını kapsayan bölüm \nMürsel Öztürk tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Eserin Şah İsmail’den 1577 \nyılına kadar olan kısmı ise Abdülhüseyin Nevaî tarafından neşredilmiştir.71 \nŞah Tahmasb’ın yakın adamlarından olan Rumlu Akkoyunluları Kara Yülük \nOsman’dan itibaren anlatmaya başlar. Kronolojik bir sıralama ","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Ahsenü't Tevarih"]},{"work_id":"WK_00110","author_id":"AU_00025","havza":"iran","eser_adi":"Lübbü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Yahya b. Abdullatif Kazvinî’nin kaleme aldığı Safevî kroniklerinden Lüb-\nbü’t-Tevârîh adlı eser Safevî Dönemi olduğu kadar Akkoyunlu ve Karakoyunlu","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Lübbü't-Tevârîh"]},{"work_id":"WK_00111","author_id":"AU_00171","havza":"iran","eser_adi":"İran ve Anadolu’da Türkmen","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":186,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00112","author_id":"AU_00172","havza":"iran","eser_adi":"Mîrâs-ı Mektûb, 1382.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":186,"tanitim":"Kazvînî, Budak Münşî-i. Cevâhirü’l-Ahbâr, mukaddime, tsh. ve ta‘lîkât: Muhsin"},{"work_id":"WK_00113","author_id":"AU_00173","havza":"iran","eser_adi":"Merkez-i Neşr-i Mîrâs-ı Mektûb, 1378.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":186,"tanitim":"Kazvînî, Kadı Ahmed Gaffârî. Târîh-i Cihân-Ârâ, nşr. A. Corbezedar. Tahran: 1342).\nKazvînî, Kadı Ahmed Gaffârî. Târih-i Nigâristân, nşr. Murteza Müderris-i Gilanî."},{"work_id":"WK_00114","author_id":"AU_00174","havza":"iran","eser_adi":"Safevî kroniklerinin tamamının dökü-","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":189,"tanitim":"münü çıkarmaktır. Alan uzmanlarının malumu olduğu üzere bu dönem ile \nilgili arşiv kaynakları yok denecek kadar azdır. Safevî tarihi kaynaklarının \nözünü kronikler oluşturur. Bunun dışında münşeat mecmuaları, seyahatna-\nmeler, etkileşim hâlinde bulundukları devletlerin elçilik raporları, Osmanlı \nkronikleri, arşiv belgeleri, Ermeni kaynakları, Şibanî ve Babür tarihçilerinin \nürettiği metinlerdir.\nMakalenin çerçevesini, Safevî tarihçileri tarafından üretilmiş Farsça me-\ntinlerle sınırlı tuttuk. Bunun sadece iki istisnası oldu. Bunlar, İbn Bezzâz’ın \nSafvetü’s-Safâ adlı eseri ile Rûzbihân-ı Hunc","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00115","author_id":"AU_00069","havza":"iran","eser_adi":"Safvetü’s-Safâ","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":189,"tanitim":"Safvetü’s-Safâ’nın müellifi hakkında ayrıntılı bilgilere sahip değiliz. Eserinde \nkendisini Tevekküli bin İsmail bin Hacı Muhammed el-Erdebilî el-Müştehir"},{"work_id":"WK_00116","author_id":"AU_00175","havza":"iran","eser_adi":"Âlem-Ârâ-yı Emînî","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":191,"tanitim":"Bu eser önceki bölümde izah edildiği üzere aslında Akkoyunlu döneminde \nyazılmış en önemli iki eserden biridir. Diğeri Ebu Bekir Tehrânî’nin Kitâb-ı \nDiyarbekriyye’sidir. Âlem-ârâ-yı Emînî’nin Safevîlerin bir devlet hâline dönüş-\nmesinden önceki elli yıl için çok kritik bir önemi vardır. Çünkü Safevîlerin \ndevlet olmadan evvelki iki şeyhi Cüneyd ve Haydar ile ilgili çok önemli bilgi-\nler vermektedir.\nMüellifi Fazlullah bin Rûzbihân el Huncî el-İsfahânî’dir. Kök olarak Lâ-\nristan bölgesindeki Hunc kasabasından olduklarından dolayı Huncî, aynı \nzamanda İsfahân’da ikamet ettikleri için de İsfahân","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00117","author_id":"AU_00101","havza":"iran","eser_adi":"Fütuhât-ı Şahî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":193,"tanitim":"Eser, Fütuhât-ı Şahî veya Fütuhât-ı Emînî22 olarak anılmaktadır. Müellifi Sad-\nreddin Sultan İbrahim Emînî 1477-1478’de dünyaya gelmiştir.23 Babası Mî-\nrek Celâleddin Kasım’dır. Anne tarafından dedesi Mevlânâ Celâleddin Abdur-\nrahman uzun yıllar Timurlulardan Baysungur Mirza ve oğlu Alaüddevle’nin \nhizmetinde bulunmuştur. Zaten anne tarafından soyu Timurlulardan Sultan \nEbu Said’e dayanmaktadır. Müellif gençliğinde Şehzade Ebu Mansur Sultan \nMuzaffer Hüseyin Mirza’nın hizmetinde bulunmuştur. Kabiliyetli bir genç \nolduğundan dolayı sadâret-i hassa-i hümâyûn görevini yürütmüştür. Hüseyin \nMirza’","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Fütuhât-ı Emînî"]},{"work_id":"WK_00118","author_id":"AU_00099","havza":"iran","eser_adi":"Habîbü’s-Siyer","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"Timurlu Hanedanı’nın son dönemine ve tarih sahnesinden silinmesine tanık-\nlık eden eserleri günümüze ulaşan önemli bir tarihçi Gıyâseddin Handmîr’dir. \nMirhand’un kızından torunu olduğunu yukarıda belirtmiştik. Künyesi Gıyâ-\nseddin b. Hace Hümamiddin Muhammed b. Hace Celalüddin Muhammed b. \nHace Burhanüddin Muhammed-i Hüseyni Şîrazi’dir. Babası Timurlu hüküm-\ndarı Ebu Said’in (ö. 1469) oğlu ve Semerkand Valisi Sultan Mahmud Mirza’nın \nveziri idi. Annesi ise Mirhond’un kızı idi. Herat’ta dedesinin de hamisi olan \nAli Şir Nevai’nin himayesinde ve âlim ve sanatçıların meclislerinde bulunma \nfırsa","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00119","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Cihân-Guşâ-yı Hâkân","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":198,"tanitim":"Cihân-Guşâ-yı Hâkân’ın müellifi belli değildir, ancak bazı araştırmacılar, \nel yazma nüshalarında gördükleri birkaç isim üzerinden hareketle bazı \ntahminlerde bulunmaktadır. Mesela, nüshaların birinde “bu bî-mikdâr zerre \nMuhammed Ali bin Nûra” ismini görünce onu eserin yazarı zannetmişler-\ndir. Şah İsmail’in biyografisini yazan Gulâm Server de nüshaların birisinde \n“bende-i kemterîn Bîcen”i görünce onu kitabın müellifi sanmıştır.58 Müellif, \nkitabının sayfalarının birisinde dedesinin ismini Nevvâb Ağa Mîr Muhammed \nRıza Beğ olarak vermiş, onun Şah İsmail’in hizmetinde olduğunu söylemiştir.59\n","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00120","author_id":"AU_00176","havza":"iran","eser_adi":"Zeyl-i Habîbü’s-Siyer","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":204,"tanitim":"Târîh-i Şah İsmail ve Şah Tahmasb-ı Safevî veya Zeyl-i Habîbü’s-Siyer olarak \nmeşhur olmuştur.98 Eserde Şah İsmail Dönemi’nin tamamı ve 1551 yılına \nkadar ki Şah Tahmasb Dönemi olayları kapsamlı bir şekilde anlatılmaktadır.\nDünya tarihi boyunca mütevazılık âlimler için bir gelenek hâlini almış, o \nda eserinde kendisini “zerreden daha değersiz” olarak tarif etmiştir.99 Müellif, \nmeşhur bir âlimler ailesine mensuptur. Babası Habîbü’s-Siyer’in müellifi Hân-\ndemîr, anne tarafından dedesi ise Ravzatü’s-Safâ’nın müellifi Mîrhând’dır. O \nBuhara’dan Belh’e, oradan da Herat’a göç etmiş peygamber soylu ","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"s-Siyer"},{"work_id":"WK_00121","author_id":"AU_00105","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Cihân-Ârâ","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":206,"tanitim":"Eserin müellifi Kâdı Ahmed Gaffârî’dir. Büyük dedelerinden Abdülgaffâr bin \nAbdülkerîm’in ünlü Şâfiî âlimlerinden birisi olması105 ailenin zaman içinde \nmezhebi dönüşüm geçirdiğini gösterir. Aileden müellif gibi birçok kadı çık-\nmıştır. Kısacası Kâdı Ahmed Gaffârî, hukukçu/tarihçi olarak nitelendirilebi-\nlecek tarihçiler grubuna dahil edilebilir.","diger_adlari":"sı Kâdı Ahmed Gaffârî","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00122","author_id":"AU_00106","havza":"iran","eser_adi":"Tezkire","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":208,"tanitim":"Safevîlerin komşusu Babür hükümdarı Gazi Zahîreddin Muhammed Babür, \nİslam dünyasında pek alışık olmadığımız bir uygulamaya imza atarak sal-\ntanatından ölümüne kadar yaşadığı olayları Vekâyi‘ adını verdiği, ama daha \nçok Babür-nâme109 olarak şöhret bulmuş bir eserde anlatmıştır. Babür-nâme, \naslında bir hatırat olarak da kabul edilebilir. Tıpkı Muhammed Babür gibi \nSafevî hükümdarı Şah Tahmasb da Tezkire adını verdiği, yine hatırat türün-\nden kabul edilebilecek bir eser kaleme almıştır. Burada amacımız iki eseri \nkarşılaştırmaktan ziyade kendisiyle kısmen çağdaş olarak kabul edilebilecek \nBabü","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"ama daha \nçok Babür-nâme109"},{"work_id":"WK_00123","author_id":"AU_00103","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i İlçi-yi Nizâm Şah (Târîh-i Kutbî)","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":212,"tanitim":"Müellifi Hûrşah bin Kubâd el-Hüseynî’dir. O aslen İranlıdır. Irak-ı Acem’de \ndoğmuştur. Daha sonra Hindistan’a göç etmiş ve Nizâmşahlar Sarayı’na gir-\nmiştir.124 Ancak oraya neden ve ne zaman gittiğine dair herhangi bir malu-\nmatımız yoktur. Hûrşah, Nizâmşahlar sarayında tarih yazıcılığı görevinde \nbulunmuş ve çok saygı duyulan bir kişi olmuştur. Nizâmşahlardan Burhan’ın \nelçisi olarak 1546’da Deken’den Safevîlerin başkenti Kazvin’e gönderilmiş, \nTahmasb’ın huzuruna çıkmış, bir buçuk yıl Tahmasb’ın ordusunda bulun-\nmuştur. İşte bundan dolayı İlçi-yi Nizâmşah olarak tanınmıştır.125\nMüellif, 19 ","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Târîh-i Kutbî"]},{"work_id":"WK_00124","author_id":"AU_00108","havza":"iran","eser_adi":"Tekmiletü’l-Ahbâr","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":213,"tanitim":"Abdi Beğ Şirâzî olarak tanınan eserin müellifinin asıl adı Zeynelabidin Ali’dir. \nÇaldıran Savaşı’ndan bir yıl sonra 19 Ağustos 1515 tarihinde Tebriz’de dün-\nyaya gelmiştir. Anne tarafından dedesi, Erdebil’de bulunan Şeyh Safiyüddin \nTürbesi’nde mütevelli olarak görev yapmış, Çaldıran Savaşı sonrası Yavuz \nSultan Selim tarafından İstanbul’a götürülmüş, kendisinden bir daha haber \nalınamamıştır. Babası Abdülmü’min’dir, dedesinin adı ise Sadrüddin ola-\nrak kayıtlara girmiştir. Babası Ustaclu Türkmenlerinin, kendisi ise Şamlu \nTürkmenlerinin hizmetinde bulunmuştur. Medresede Safevîlerin meşhur \nâ","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"Abdi Beğ Şirâzî"},{"work_id":"WK_00125","author_id":"AU_00109","havza":"iran","eser_adi":"Hulâsatü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":220,"tanitim":"Müellif eserinde kendisini “Kâdı Ahmed bin Şerefeddin Hüseyin el-Hüseynî \nel-Kummî eş-şehîr be-mîr-münşî” olarak tanımlamaktadır.153 Bu tanımlama \nbize müellifin sosyal ve siyasi pozisyonu hakkında bilgiler sunar. İslam fütu-\nhatından başlayarak Safevî Dönemi’ne kadar Şiîliğin merkezi olan Kum şeh-\nrinde toplumun çoğu gibi o da bir Şîa’dır. Kendisi münşilik yapmış, devletin \nidari tabakasında yer almıştır. Zaten hem ana hem de baba tarafından ailede \nönemli bürokratlar yetişmiştir.\nBüyük babası Kadı Ahmed, Akkoyunlu Türkmenleri ve Safevîler Döne-\nmi’nde Kum’un kâdıyü’l-kudât’ı olarak görev yap","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00126","author_id":"AU_00177","havza":"iran","eser_adi":"Nekâvetü’l-Âsâr","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":223,"tanitim":"Müellif, kitabının mukaddimesinde kendisini Mahmûd bin Hidâyetullah \nel-Afûşte el-Natanzî olarak tanıtmaktadır. Ailesi hakkında daha fazla bilgi \nvermemekte, muasır diğer eserlerde de onun hakkında fazla bilgi bulunma-\nmaktadır. Kendi ifadesine göre gençliğinden 60 yaşına kadar sürekli kitaplar, \nkıssalar, hikâyeler okumuş ve yazmış, hadislere ve rivayetlere ilgi duymuş, \nher zaman bu tür ilimlere ve şiire meraklı olmuştur.173 Müellif, şiirlerini bir \nkitapta toplamış, divanını beş kısma bölmüştür.174\nAfûşte el-Natanzî, ilk dönem Safevî tarihçileri gibi üslup ve tarz olarak \nağır ve ağdalı ifa","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00127","author_id":"AU_00178","havza":"iran","eser_adi":"Fütuhât-ı Hümâyûn","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":225,"tanitim":"Müellif, kendisini el-Mütehallis bi-Siyâkî Nizâm olarak tanıtmaktadır. Kendi \nifadesine göre, gençliğinden itibaren otuz yıl ömrünü Kûhgiluye Afşar emirle-\nrinin hizmetinde heder etmişti.183 Afşar emirleri Şah Abbas’ın saltanatının ilk \nyıllarında isyan edip Şah Abbas tarafından bastırıldıkları için olsa gerek, müel-\nlif eski efendilerini kötülemektedir.184 Fars ve Huzistan emirü’l-ümerâsı Kullar \nAğası Allah Verdi Han, Afşarların isyanını bastırmakla görevlendirilmiş, müellif \nde bu olayda Allah Verdi Han’ın eline esir düşmüştür. Sorgulandığında suçlu ol-\nmadığı anlaşılmış, bu yüzden Allah Ve","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00128","author_id":"AU_00179","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Abbâsî (Rûznâme-i Molla Celâl)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":229,"tanitim":"İskender Beğ Münşî’den sonra Şah Abbas Dönemi’nin en önemli müellifi Mol-\nla Celâleddin Muhammed Müneccim-i Yezdî’dir. Onun doğum tarihi belirsiz-\ndir. “Müneccim-i Yezdî” mahlasından hareketle onun Yezd’de doğduğu ya da \nYezdli olduğu söylenebilir. Molla Celal Safevî sarayının tanınmış, çok yönlü \nşahsiyetlerinden birisidir. Müneccim, münşi, tarihçi ve edebiyatçıdır. 1585-\n86’dan 1618-19 yılına kadar 34 yıl boyunca Abbas’ın hem şehzadeliği hem \nde şahlığı döneminde yanında bulunmayı başarmıştır.202 Hatta Molla Celal’in \nölümünden sonra oğlu Molla Kemal babasının yerini doldurmuştur.203","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Rûznâme-i Molla Celâl"]},{"work_id":"WK_00129","author_id":"AU_00111","havza":"iran","eser_adi":"Âlem-Ârâ-yı Abbâsî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":231,"tanitim":"Safevî tarih yazıcılığının en önemli ismi olarak kabul edilen İskender Beğ, \ngöçebe Türkmen gruplarından birisine mensup olduğu için “Türkmen” la-\nkabıyla, inşâ sanatındaki şöhreti nedeniyle de “Münşî” olarak anılagelmiştir. \n1560-61 yılında dünyaya gelmiş, 1632 yılında muhtemelen Safevîlerin baş-\nkenti İsfahan’da vefat etmiştir. Yetmiş yılı aşkın bir ömür sürmüştür.\nSiyakat ilmine heves etmiş, uzun süre bu meslekte ilerlemeye gayret et-\nmiştir. Devlet erkânının mühim işlerinde çalışmakla vakit geçirmiştir. Kendi-\nsini fazilet ve kemal yolundan alıkoyduğu, boşa vakit geçirdiği düşüncesinden \nh","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00130","author_id":"AU_00180","havza":"iran","eser_adi":"Efdalü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":233,"tanitim":"Efdalü’t-Tevârîh’in müellifi Fazli-i Hûzânî-i İsfahânî, Safevîler Dönemi’nde \nbürokratik görevlerde bulunmuş ailelerden birine mensuptur. Şah Abbas’ın \nmaiyyetinde Gence’ye gitmiş ve orada Şah’ın emriyle Berda ve Erran hâkimi \nPeyker Han’a vezir olmuş, birkaç yıl da Tiflis’te müstevfîlik yapmıştır.223 Baba-\nsı Zeynelâbidin Beğ Gilan’da vergi tahsildarlığı yapmış, müellifin dedesi İsfa-\nhan divan ehlinin ileri gelenlerindendir. Vezir Necm-i Sânî’ye vekillik yapmış, \nayrıca bir süre de Meşhed’de İmam Rıza türbesi mali işlerini yürütmüştür.224\nEfdalü’t-Tevârîh üç ciltlik bir eserdir. Eser tarikat","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00131","author_id":"AU_00181","havza":"iran","eser_adi":"Ravzatü’s-Safevîye","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":234,"tanitim":"Müellif kendisini Mirza Beğ b. el-Hasan el-Hüseynî el-Conâbadî (Gonâba-\ndî) şeklinde tanıtmaktadır.233 Eserinde kendisinden sadece birkaç yerde bil-","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00132","author_id":"AU_00182","havza":"iran","eser_adi":"Hulâsatü’s-Siyer","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Hulâsatü’s-Siyer, Şah Safî Dönemi’nin en önemli ve birinci derecede tarih \nkaynağıdır. İskender Beğ Münşi, Şah Safî Dönemi’nin tarihini yazmak iste-","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00133","author_id":"AU_00183","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Şah Safî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":239,"tanitim":"Târîh-i Şah Safî iki kitaptan oluşmaktadır. Musahhih Şah Safî Dönemi \nolaylarını anlatan iki kitabı bir araya getirerek yayınlamıştır. Bu kitaptaki \nbirinci eserin müellifi Ebu’l-Mefâhir bin Fazlullah el-Hüseynî Tefrîşî’dir. Ki-\ntabın hiçbir yerinde kitabın adından söz edilmemektedir. Bu yüzden musah-\nhih birinci kitaba Târîh-i Şah Safî adını vermiştir. Birinci kitap Safevîlerin 6. \nşahı olan Şah Safî Dönemi olaylarını kapsamaktadır. Eser I. Şah Abbas’ın H. \n1038’de Mazenderan’da ölümüyle başlar, Şah Safî’nin H. 1052 yılındaki ölü-\nmüne kadar devam eder. \nİkinci kitabın müellifi Ebu’l-Mefâhir’","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"ndan söz edilmemekte"},{"work_id":"WK_00134","author_id":"AU_00184","havza":"iran","eser_adi":"Âlem-Ârâ-yı Şah Tahmasb","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":242,"tanitim":"İrec Afşar, eserin anonim olduğunu belirtmekle birlikte, kitapta geçen bazı \nkelimelerden hareketle müellifin Yezdli olabileceğini söylemektedir.281 Ese-\nrin başka bir nüshası üzerine tez çalışması yapan Meryem Haydari ise eserin \nmüellifinin Mülayim Beğ olarak şöhret bulmuş olan İsmail el-Hüseynî el-Teb-\nrizî el-Mar‘aşî olduğunu tespit etmiştir.282 Mülayim Beğ, I. Şah Abbas Dö-\nnemi’nde sarayın tüccar başı olarak görev yapıyordu. Flemenk tüccarlarıyla \nİran tüccarları arasındaki mali ve hukuki dava meselesinin halli konusunda \nkendisinden haberdar olunmuştur.283\nÂlem-Ârâ-yı Şah Tahmasb da tıp","hanedan":"Afşarlar","diger_adlari":"ı üzerine tez çalışması yapan Meryem Haydari ise eserin \nmüellifinin Mülayim Beğ"},{"work_id":"WK_00135","author_id":"AU_00114","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Cihân-ârâ-yı Abbâsî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Kazvin","kaynak_sayfa":243,"tanitim":"Kitabın müellifi Mirzâ Muhammed Tâhir Vahîd-i Kazvînî, Muhammed Hü-\nseyin Kazvînî’nin oğludur. 1015 senesinde Kazvin’de doğmuştur. Aynı şehir-","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00136","author_id":"AU_00185","havza":"iran","eser_adi":"Kısâs-ı Hâkânî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":245,"tanitim":"Müellif eserinde kendisi için küçük bir fasıl ayırmıştır. Kendisini İbn-i Dâvûd \nKulu Veli Kulu Şamlu olarak tanıtmaktadır.298 Veli Kulu Beğ, Hacı Dâvûd \nKulu Şamlu’nun oğludur. Babası Davud Kulu meşhur birisiydi. Hacca gitti ve \nKâbe’yi tavaf ettikten sonra gittiği Medine şehrinde vefat etti. Cennetü’l-Bâkî \nmezarlığında defnedildi. Oğlu Veli Kulu H. 1035 senesinde Herat’ta dünyaya \ngeldi.299 Nasr-âbâdî Tezkire’sinde onun hakkında şöyle demektedir: “Babası \nbüyük birisiydi. Kâbe’yi ziyaretten sonra Medine’ye gidip Hakk’a kavuştu. \nBaki kabristanına defnedildi. Oğlu Veli Kulu Herat’ta büyüdü. ","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00137","author_id":"AU_00186","havza":"iran","eser_adi":"Zübdetü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":247,"tanitim":"Molla Kemâl, Yezdli müneccim ve müverrih hanedanının ikinci önemli ismidir. \nBu hanedandan üç kişi Safevî sarayında müneccim ve müverrih olarak çalış-\nmışlardır. Birincisi, Târîh-i Abbâsî veya Rûz-nâme’nin müellifi Molla Celal’dir. \nİkinci önemli isim kendisidir. Üçüncüsü ise oğlu, Molla Celâl-i Sânî’dir. Her \nüçü de müneccimlik görevinde bulunmuştur. Molla Celâl-i Sânî de tıpkı \ndedesi gibi I. Abbas Dönemi’nin olaylarını anlatan Tarih-i Abbasî isimli bir ta-\nrih eseri kaleme almıştır. Ne var ki bu eser şimdiye kadar yayınlanmamıştır. \nEl yazma nüsha hâlinde Tahran Üniversitesi Kütüphanesi, ya","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00138","author_id":"AU_00112","havza":"iran","eser_adi":"Huld-ı Berîn","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":251,"tanitim":"Huld-ı Berîn umumi bir tarihtir. 8 ravza ve bir hâtimeden müteşekkildir. \n8. ravza Safevîlerle ilgilidir. Hâtime ise, Şah Süleyman’ın saltanat yıllarını \nanlatmaktadır. Bu eser maalesef bir bütün olarak yayınlanmamış, birkaç \nparça hâlinde ve farklı musahhihler ve yayınevleri tarafından yayınlanmıştır. \nMusahhih Mir Haşim Muhaddis, 8. ravzanın I. hadîka’sından 4. hadîka’sının \nsonuna kadar olan kısmı yayınlamıştır. Bu kısımlar Şah İsmail’in cülusundan \nŞah Sultan Muhammed Hüdâbende’nin saltanatının sonuna kadar olan kıs-\nmı kapsamaktadır.335","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00139","author_id":"AU_00133","havza":"iran","eser_adi":"Âlem-Ârâ-yı Safevî (Âlem-Ârâ-yı Şah İsmail)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":253,"tanitim":"Tespit edilen nüshaların hiçbirisinde müellifin adı geçmemektedir. Çağdaş mü-\nellifler veya ardılları da Âlem-Ârâ-yı Safevî’nin müellifinden bahsetmemişlerdir. \nLakin eserin muhtevasından ve kullandığı ifadelerden kendisinin Şîa mezhe-\nbinden ve Azerbaycan ahalisinden olduğu anlaşılmaktadır.345\nÂlem-Ârâ-yı Safevî hicri 1086’da kaleme alınmıştır.346 Musahhihe göre en \neski ve asıl nüshada eserin adı Âlem-Ârâ-yı Safevîyye şeklinde geçmiştir. Ne ki","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"geçmemekte"},{"work_id":"WK_00140","author_id":"AU_00187","havza":"iran","eser_adi":"Destûr-ı Şehriyârân","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":255,"tanitim":"Müellif, kitabının mukaddimesinde kendisini Muhammed İbrahim b. Zey-\nnelabidin el-Nasiri olarak tanıtmaktadır. Kendi ifadesine göre, Safevî hane-\ndanının tesisinden başlayarak Meşhed-i Necef-i Eşref, Meşhed-i Rızâ, vezâret-i \ndîvân-ı A‘lâ, münşîi’l-memâlik, müstevfîü’l-memâlik, meclis-nüvîsî, serdarlık, \nmühür vezirliği ve bunun gibi bazı önemli makamlarda bulunmuştur.356\nKendi biyografisini anlatırken bir vazife ve makam verilmediği için dost \ndüşman önünde küçük düşürülmesinden dolayı çok utandığını, ama sonun-\nda, bir gün Şah’ın meclisinde bulunduğu sırada, Şah’ın emriyle tarih yazma \nvazif","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00141","author_id":"AU_00188","havza":"iran","eser_adi":"Şah Sultân Hüseyin’in H.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":255,"tanitim":"1105 senesindeki cülusu ve akabindeki birkaç ayın olaylarını “Tâlia”, yani \nbaşlangıç adı altında anlatmıştır. Sonraki yılların olaylarını ise yıl yıl anlat-\nmaktadır. Her yılın olaylarına nevruzla başlar ve sonraki yılın nevruzuna ka-\ndar devam ettirir. \nDestûr-ı Şehriyârân, Şah Sultan Hüseyin’in saltanatının ilk altı yılını kap-\nsamlı şekilde anlatan tek kroniktir. Ayrıca Şah Sultan Hüseyin döneminin \nçöküşünü, bu dönemin isyanlarını, siyasi, toplumsal ve ekonomik hercümer-\ncini bu kadar geniş ve kapsamlı anlatan başka bir eser yoktur.\nŞah Sultan Hüseyin’in saltanat dönemindeki yolsuzluklar,","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00142","author_id":"AU_00117","havza":"iran","eser_adi":"Târih-i Sultânî (Ez Şeyh Safî Ta Şah Safî)","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":256,"tanitim":"Târîh-i Sultânî, Hüseyin-i Esterâbâdî’nin yazdığı genel tarihin Safevîleri an-\nlatan kısmıdır. Müellif, Seyyid Hasan b. Murtaza Hüseynî-i Esterâbâdî, Şah \nSultan Hüseyin Dönemi’nde yaşamıştır.361 Eserini H. 1115 senesinde Şah \nSultan Hüseyin’in saltanatının onuncu yılında telif etmiştir.362\nEserin kaynakları, Habîbü’s-Siyer, Âlem-Ârâ-yı Abbâsî, Lübbü’t-Tevârîh, \nGüzîde-i Bahrü’l-Fevâid, Safvetü’s-Safâ, Târîh-i Selâtîn-i Türkmân (Akkoyunlu \nTarihi), Târîh-i Cihân-Ârâ, Fütuhât-ı Şahî, Ahsenü’t-Tevârîh’tir.363\nMüellif kitabının bölümlendirilmesi hakkında şöyle demektedir: “Bazı \ndostlar, melekler","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Ez Şeyh Safî Ta Şah Safî"]},{"work_id":"WK_00143","author_id":"AU_00189","havza":"iran","eser_adi":"Fevâidü’s-Safevîyye","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":257,"tanitim":"Müellif, kendisini kitabın ilk sayfasında ez‘afü’l-ibâd Ebu’l-Hasan bin İbrâhim \nKazvînî olarak tanıtmaktadır.366\nKitap iki mukaddime, beş makale ve bir hâtimeden ibarettir. Birinci mu-\nkaddimede Safevî şahları; ikinci mukaddimede Gılzay Afganları, Afşarlar, \nAbdâli Afganları, Zendler ve Kaçarlar; hâtime’de ise faydalandığı kaynaklar-\ndan bahsetmektedir.367\nMüellif eserini yazdıktan sonra şehzâde Ebu’l-Feth Sultan Muhammed \nMirza Bahadur Han Safevî el Mûsevî el-Hüseynî’ye takdim etmiştir. Bu Sa-\nfevî şehzadesi II. Şah Tahmasb’ın torunudur. Ağa Muhammed Han Kaçar H. \n1200 senesinde Tahran’da bu","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00144","author_id":"AU_00190","havza":"iran","eser_adi":"Merkez-i Tahkîkât-ı Fârsî-yi İran ve Pakistan,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00145","author_id":"AU_00191","havza":"iran","eser_adi":"Bilge-Kültür-Sanat, 2020.","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"Aydoğmuşoğlu, Cihat. “Safevî Tarih Yazıcılığı ve Safevî Çağı Kronikleri”, Türk Tarihi \nAraştırmaları Dergisi 4, no. 1. [Bahaeddin Ögel Özel Sayısı]: 143-164.\nAzîz-âbâdî, Doktor Seyyid Mehdi Nuriyân-Doktor Cemşid Mezâhiri-Mehrdâd \nÇetrâî-i. Fevâid-i Edebî ve Târihî-yi Cihân-guşâ-yı Hâkân, Pejûheş-nâme-i Zebân ve \nEdeb-i Farsî, sâl-i dovvom, şomâre-i Heftom, Pâyiz: 1379.\nBabür, Gazi Zahîreddin Muhammed. Babürnâme (Vekayi). Çeviri Reşit Rahmeti Arat.","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00146","author_id":"AU_00192","havza":"iran","eser_adi":"Sâl-i pencom, 1398): 100-101.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Cebecioğlu, Ethem. “İbn Bezzâz”, DİA 19 (İstanbul: 1999): 378-379.\nConâbedî, Mirza Beğ. Ravzatü’s-Safevîyye. be-kûşeşi Gulâm Rızâ Tebatebâî Mecd.","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00147","author_id":"AU_00193","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Zeryâb, 1376).","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Gülistâne, Ebu’l-Hasan bin Muhammed Emin. Mücmelü’t-Tevârîh. haz. Müderris"},{"work_id":"WK_00148","author_id":"AU_00194","havza":"iran","eser_adi":"Celâleddin Hümâî),","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00149","author_id":"AU_00195","havza":"iran","eser_adi":"Kitâb-furûşî-i Te’yîd, çâp-ı dovvom,","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":"1334.\nel-Hüseynî, HûrŞah bin Kubâd. Târîh-i İlçi-yi NizâmŞah. tsh., thş., tavzîh ve izâfât:"},{"work_id":"WK_00150","author_id":"AU_00196","havza":"iran","eser_adi":"İhsân İşrâkî-Kudretullah Pîş-","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00151","author_id":"AU_00197","havza":"iran","eser_adi":"Miras-ı Mektûb, 1398).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":"İsfahânî, Fazlullâh Rûzbihân-ı Huncî. Târîh-i Âlem-Ârâ-yı Emînî. tsh. Muhammmed","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00152","author_id":"AU_00198","havza":"iran","eser_adi":"Bünyâd-ı Mevkûfât-ı Afşar, 1372.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":"İsfahânî, Muhammed Yusuf Vâlih-i Kazvînî. Huld-ı Berîn Hadîka-i Şeşom ve heftom ez-\nRavza-i Heştom, İran Der-zamân-ı Şah Safi ve Şah Abbas-ı Dovvom. tsh., talik, tavzih \nve izâfât, Dr. Muhammed Rıza Nasiri. Tahran: Encümen-i Âsâr ve Mefâhir-i \nFerhengî, 1380.\n\nSafevî Tarihi (1501-1736) Kronikleri\nİskender Bey Münşî-yi Türkmen. Târîh-i Âlem-Ârâ-yı Abbâsî. Çev. Ali Genceli, Haz.","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Huld-ı Berîn Hadîka-i Şeşom ve heftom ez-Ravza-i Heştom"]},{"work_id":"WK_00153","author_id":"AU_00164","havza":"iran","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, 2019.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":262,"tanitim":"İskender Beğ Türkman&Muhammed Yusuf Müverrih. Zeyl-i Târîh-i Âlem-Ârâ-yı","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00154","author_id":"AU_00199","havza":"iran","eser_adi":"Pejûheş-gâh-ı","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Ulûm-ı İnsânî ve Mütâla‘ât-ı Ferhengî,1383).\nKazvînî, Yahya bin Abdüllatîf. Lübbü’t-Tevârîh. tsh. Mîr Hâşim Muhaddis Tahran: \nEncümen-i Âsâr ve Mefâhir-i Ferhengî, 1386.\nel-Kummî, Kâdı Ahmed bin Şerefeddin el-Hüseyin el-Hüseynî. Hulâsatü’t-Tevârîh. \nbe-tashîh: Doktor İhsân İşrâkî Tahran: İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tahran, 1980.\nKüpeli, Özer. “Osmanlı-Safevî Münasebetlerine Dair Türkiye’de Yapılan Çalışmalar \nHakkında Birkaç Not ve Bir Bibliyografya Denemesi”, Tarih Okulu, no. 6 (Ocak-\nNisan 2010): 17-32.\nMeşkûriyân, Muhammed Tâki. “Pejûheş-i Der-Bâb-ı Müellif ve Zamân-ı Te’lîf-i","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00155","author_id":"AU_00200","havza":"iran","eser_adi":"Dovre-i Dovvom, Sâl-i","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Nohom, Şomâre-i Sevvom ve Çeharom, 1394.\nMirza, Bala. “İskender Bey Münşi”, MEB İA 5, no. 2 (Eskişehir: 1997): 1082-1083.\nMousavi, Nasrin. Tekmiletü’l-Ahbar’ın Türkçe Tercümesi ve Değerlendirmesi. Ankara: \nHacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2018.\nNasîrî, Muhammed İbrahim bin Zeynelâbidîn. Destûr-ı Şehriyârân. be-kûşeşî:","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00156","author_id":"AU_00201","havza":"iran","eser_adi":"Bünyâd-ı Mevkûfat-ı Doktor","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Mahmûd Afşar, 1372.\nNasr-âbâdî, Mirzâ Mahmûd Tâhir. Tezkire-i Nasr-âbâdî. tsh. Hasan Vahid-destgirdî.","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00157","author_id":"AU_00202","havza":"iran","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":"2006.\nRumlu, Hasan. Safevî Şahı II. İsmail. Çev., mukaddime ve tıpkıbasım: Hasan Asadi-","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00158","author_id":"AU_00203","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Nevîd, 1380.","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Şah, Serap. “Safvetü’s-Safâ’da Safiyüddin-i Erdebili’nin Hayatı, Tasavvufi Görüşleri \nve Menkıbeleri.” Basılmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler \nEnstitüsü, 2007.\nŞamlu, Veli Kulu bin Davud Kulu. Kısâsu’l-Hâkânî. tsh. ve pâ-varakî: Doktor Seyyid","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00159","author_id":"AU_00204","havza":"iran","eser_adi":"Sâzmân-ı Çâp ve İntişârât-ı Vezâret-i Ferheng ve","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00160","author_id":"AU_00205","havza":"iran","eser_adi":"Şefaattin Deniz-Hasan Asadi.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00161","author_id":"AU_00206","havza":"iran","eser_adi":"Pejûheşgâh-i Hovze ve Dânişgâh ve Kutb-i İlmîyy-i Mütâlaât-ı","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Ferheng ve Temeddün-i Şiâ Der-Asr-ı Safevîyye, 1393).\nel-Tefrişî, Muhammed Hüseyin el-Hüseynî. Mebâdî-i Târîh-i Zamân-ı Nevvâb-ı Rıdvân-","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00162","author_id":"AU_00207","havza":"iran","eser_adi":"Pejuheşhâ-yı Hovze ve Dânîşgâh, çapı dovvom, 1398).","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Yezdî, Molla Celâleddin Müneccim. Târîh-i Abbâsî Ya Rûznâme-i Molla Celâl. be-kûşeş: \nSeyfullah Vahidniyâ (İntişârât-ı Vahîd: 1366).\nZâhidî, Hüseyin Pîr-zâde Abdal. Silsiletü’n-Nesebü’s-Safevîyye. tsh. Hüseyin Nâsir","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Rûznâme-i Molla Celâl"]},{"work_id":"WK_00163","author_id":"AU_00208","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Firdevsî, 1368.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Afşar Dönemi (1736-1751) Kaynakları\nAfşar Dönemi (1736-1751) Kaynakları\nHasan Asadi*\nGiriş\nÇok sayıda İranlı ve Avrupalı araştırmacı, Nâdir’i Asya’nın son fatihi olarak \nkabul etmişlerdir. Bu söz, büyük ölçüde doğrudur. Nâdir Şah, Timur’u taklit \nederek çeşitli bahanelerle Hindistan’a saldırdı ve Delhi’yi fethetti. Biri hariç \nsavaşların çoğunda Osmanlıları yendi. Osmanlı kuvvetlerinin genellikle İran \ntopraklarında savaştığı Safevî Dönemi’nin aksine, artık savaş Osmanlı top-\nraklarında cereyan ediyordu. Nâdir Şah’la nasıl başa çıkılabileceği konusunda \nBabıali’de kurulan çok sayıda savaş kons","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00164","author_id":"AU_00118","havza":"iran","eser_adi":"Cihânguşâ-yi Nâdirî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":265,"tanitim":"Hiç şüphesiz, Mîrzâ Mehdî Hân Munşî-yi Esterâbâdî’nin eseri Cihânguşâ-yi \nNâdirî, Afşar Dönemi’nin en önemli tarihî kaynağıdır. Bu nedenle Afşar Dö-\nnemi ve sonraki dönemlerin hemen hemen bütün tarihçileri, Nâdir Döne-\nmi’nin olaylarını anlatırken konularının çoğunu ondan nakletmiştir ya da \nonun yazım tarzını taklit etmeye çalışmıştır.\n\nAfşar Dönemi (1736-1751) Kaynakları\nCihânguşâ-yi Nâdirî’nin yazarı kendisini Muhammed Mehdî b. Muham-\nmed Nasîr Esterâbâdî olarak tanıtmıştır.1 Esterâbâdî’nin hayatı, çocukluk ve \ngençlik dönemi, aile geçmişi, babası ve ataları hakkında yeterli bilgi yoktur. \n","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00165","author_id":"AU_00120","havza":"iran","eser_adi":"Beyân-i Vâki’","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Bu kitap 1970 yılında Peşaver Fars Üniversitesi Rektörü Dr. K. B. Nesîm’in \ntahkiki ve tashihi, Îrec-i Efşâr’ın mukaddimesiyle Pakistan Tahkîkât Merke-\nzinin yayınevi tarafından yayınlanmıştır. \nKeşmîrî’nin hayatı hakkında kendi kitaplarından elde edilenler dışında \npek fazla bilgi yoktur. Keşmirî, kitabın ilk sayfasında kısa bir hamdiyeden \nsonra kendisini Hâce Abdülkerîm b. ‘Âkıbet Mahmûd b. Hâce Muhammed-i \nBelâkî b. Hâce Muhammed Rıza ve memleketini Keşmir olarak tanıtmıştır. \nNâdir Hindistan’a saldırdığında Şahcihan Âbâd (Delhi)’da idi ve sürekli hacı-"},{"work_id":"WK_00166","author_id":"AU_00209","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Nâdirşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":278,"tanitim":"Müellif ve onun biyografisi hakkında, ne diğer çağdaşı tarihçilerde bir bilgi \nvardır ne de kitabında kendisi bilgi vermiştir. Sadece kitabın bazı sayfaların-\nda birkaç kez gerektiğinde aktardığı şiirlerinde mahlasından “Vârid” şeklin-\nde bahsetmiştir.62 Aynı şekilde o, II. Tahmasb’ın Tahran’dan Mazenderan’a \ngidişini anlatırken Tahran’dan “bu sayfalar (bölgeler) atalarının anavatanı” \nolarak bahsetmiştir.63\nTârîh-i Nâdirşâhî ya da Nâdirnâme, Vârid mahlaslı Muhammed Şefî‘-i Tah-\nranî’nin eseridir. Nâdir Şah’ın iktidara gelişi, hayatının ilk yıllarından Hindis-\ntan Seferi’ne kadarki hadiseleri,","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00167","author_id":"AU_00210","havza":"iran","eser_adi":"Hz. Âdem’den Hatem (s.a.v.)’e kadar enbiya, esfiya ve","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":279,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00168","author_id":"AU_00211","havza":"iran","eser_adi":"İslam Peygamberi (s.a.v.), Eimme-i Tâhirîn (a.s.), Hulefâ-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":280,"tanitim":"yı Râşidîn.\n•\t\nKeyûmers’ten günümüze kadar (kasıt müellifin asrıdır) padişahlar, \nTürk ve Acem sultanlar, Emevî ve Abbâsî Halifeleri;\n•","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00169","author_id":"AU_00212","havza":"iran","eser_adi":"Rum ve Avrupalı sultanlar ve diğer Harici, küffar ve","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":280,"tanitim":"ehl-i bidat ve dalalet liderler.\nZübdetü’t-tevârîh’in üslubu tekellüften/süslemeden uzak çok sade ve be-\nliğdir. Mustavfî, Nâdir Şah’ın hükümetinde münşi olmasına rağmen dönemi-\nnin münşeat tarzı nesrini (nesir üslubunu) kullanmamıştır. Bu kitabın özel-\nliklerinden biri de siyasal durum ve topluma hâkim olan ruhtan etklinmesi-\ndir. Mustavfî, Zübdetü’t-tevârîh’te ‘Âlemârâ-yı Nâdirî, Cihânguşâ-yı Nâdirî gibi \nbu dönemin diğer kaynaklarının aksine Hulefâ-yı Râşidîn’in dönemindeki \nolayları da anlatmıştır.69 Buna ilaveten Mustavfî, asıl konuya girmeden önce \nmuhatabının zihnini hazırlamak için baş","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00170","author_id":"AU_00213","havza":"iran","eser_adi":"Mecme‘u’t-tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":281,"tanitim":"Mîrzâ Muhammed Halîl b. Sultan Dâvûd Mîrzâ b. Şah Süleyman el-Hüseynî \nel-Mûsevî’ el-Mar‘aşî’nin eseridir. İsimlerinden anlaşıldığı gibi, İmam Rıza"},{"work_id":"WK_00171","author_id":"AU_00214","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Hazîn","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":283,"tanitim":"Bu kitap Safevîlerin son dönem olaylarını, Afgan saldırısını ve İsfahan’ın dü-\nşüşünü, aynı şekilde Nâdir Şah’ın saltanatını ve bir grup ileri gelenin biyogra-\nfisini anlatmaktadır. Hazîn-i Lâhîcî, Şeyh Zâhid-i Geylânî’nin torunlarından \nbiridir. O, Isfahan’da dünyaya gözlerini açmıştır.79 Hazîn-i Lâhîcî, Safevîlerin \nson döneminde ilim tahsiliyle meşgul olmuştur, şiir söylemiş ve İran’ın bir-\nçok şehrine seyahat etmiştir. Aslında Hazîn’in hayatı, İran ve Hindistan’daki \nhayatı ya da Hindistan’a göçünden öncesi ve sonrası olacak şekilde iki döne-\nme ayrılabilir.80\nHazîn-i Lâhîcî’nin çeşitli al","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00172","author_id":"AU_00215","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Men ve Nâdir, Şah-ı İran","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":285,"tanitim":"Trakya Piskoposu olarak da bilinen kitabın yazarı Abraham Kreti, Trakya’da-\nki piskoposluk görevini 1734 yılında Eçmiyazin’i ziyaret için bırakmıştır.84 \nEçmiyazin’e varışından kısa bir süre sonra Ermeni kilisesi lideri II. Katolikus \nAbraham Eçmiyazin’de vefat etmiştir. Ali Paşa’nın ölümünden sonra aynı \ngün Erivan komutanı olarak Ali Paşa’nın yerine geçen Hüseyin Paşa, Abra-\nham Kreti’yi zorla Eçmiyazin Kilisesi’nin başına atamıştır. Daha önce Erme-\nni dünyasının dinî liderinin İstanbul, İsfahan, Hindistan ve Gürcistan’daki \nErmeni Konseyleri tarafından ittifakla seçilmesi geleneği vardı.  A","diger_adlari":"Trakya Piskoposu","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00173","author_id":"AU_00115","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Cenghâ (Gozâreş-i Neberdhâ-yı İran","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":286,"tanitim":"ve Osmanî pes ez Sükût-i Safevîyye 1721-1738)\nBu kitabın yazarının hayatı hakkında, babasının adının Hovhannas olması \nve kendi adının Abraham olması dışında yeterince bilgi yoktur. Annesinin, \nbabasının ve kardeşlerinin hepsinin Osmanlılar tarafından öldürüldüğünü \nsöylemektedir. O, kitabında öldürülen aile bireylerinin isimlerini tek tek \nzikretmiştir.94 Erivan Kalesi’nde yaşamıştır ama bir din adamı da değildir.","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Gozâreş-i Neberdhâ-yı İran ve Osmanî pes ez Sükût-i Safevîyye 1721-1738"]},{"work_id":"WK_00174","author_id":"AU_00216","havza":"iran","eser_adi":"Sükût-i İsfahan (Gozâreşhâ-yi Gilantz Der Bâre-i","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Afganhâ ve Sükût-i İsfahan) \nGilantz’ın Sükût-i İsfahan adlı kitabı, İran ve Kafkasya’da Çarlık Rusyası’na \nbağlı bir dizi Ermeni casusun raporlarını içermektedir. Raporların konusu \n1722 olayları yani Afganların saldırısı ve Isfahan’ın düştüğü yılla ilgilidir.101 \nRuslar, Kafkasya’yı ve İran’ın bazı kuzey bölgelerini işgale ön bilgileri top-\nlamak için ilk olarak hem dinsel olarak Hıristiyanlara sempati duyan hem \nde İran’da ikamet ettikleri için genellikle Farsça ve Türkçe bilen ve İran şe-\nhirlerinde yaşayan rahipleri ve Ermenileri casus ve rapor toplayıcılar olarak \nkullanmıştır. Ruslar bu","diger_adlari":["Gozâreşhâ-yi Gilantz Der Bâre-i Afganhâ ve Sükût-i İsfahan"],"hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00175","author_id":"AU_00217","havza":"iran","eser_adi":"Safevî sarayındaki","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":288,"tanitim":"iç olaylar, Afganların İran’ın iç bölgelerinde nasıl ilerledikleri ve Rusya’nın \ngüneydeki yayılmacı hedefi için bilmesi gerekli olan İran’ın kuzey bölgeleri ve \nKafkasya bölgesinin durumu. Bu rapor, sonraları Nâdir Şah’ın ortaya çıkma \nsebebine ön analiz olması açısından önemlidir.","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00176","author_id":"AU_00218","havza":"iran","eser_adi":"Zindegî-yi Nâdir Şah","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":289,"tanitim":"Jonas Hanway, İran ve Rusya’ya gitmeden önce birkaç yılını Portekiz’de ge-\nçirmiş İngiliz bir tüccardır. O, 1743 yılında “İngiliz Rus şirketi”nde çalışmak \niçin Moskova’ya gitti. Şirketin İran’daki ticaret olasılığını incelemek için bu \nşirket tarafından İran gönderildi. Ondan önce, İngiliz denizci John Elton, \nHazar Denizi’nde ticaret yapmak üzere İran’a gönderilmişti. Ama ondan bir \nhaber yoktu. Hanway’ın görevlerinden biri Elton’u bulmak ve onun eylemle-\nrini rapor etmekti. O, Elton’u Lengrûd’ta buldu ve İran’daki ticaret imkânını \ndeğerlendirmek için birçok malla Meşhed’e gitti. Ama konvoy","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00177","author_id":"AU_00219","havza":"iran","eser_adi":"Sefernâme-i Jean Otter","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Fransa kralı XV. Louis’in özel elçisi olarak 1734-1743 yılları arasında İran’da \nbulundu. Otter, İran’ı gördüğünde Nâdir’in fatih olarak şöhreti vardı. Bu \nnedenle, onun Sefernâme’si Afşar Dönemi’nin değerli bir kaynağı sayılabilir. \nJean Otter’in kitabı sefername düzeninde olmasına rağmen Afşar Döne-\nmi’nin sosyal ve ekonomik durumu hakkında en fazla haber ve bilgiyi ver-\nmektedir. Bu sefernamede, bu döneme ait az sayıda kaynakta görülebilecek \nbazı detaylardan bahsedilmektedir.\nJean Otter, Nâdir Şah’ın hükümdarlığının sonlarında İran’a girdiğinden \nberi Nâdir’in şahsiyeti hakkında inceleme v","hanedan":"Afşarlar","diger_adlari":"in fatih"},{"work_id":"WK_00178","author_id":"AU_00220","havza":"iran","eser_adi":"Tercüme-i Hamîd Emîn, Şebgîr 1356.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":293,"tanitim":"Aronova, Maria ve K. Z. Eşrefiyan. Devlet-i Nâdirşah. Çev. Hamid Emin. Tahran: \nİntişârat-ı Şebgir, 1354.\nErivânî, Abraham. Târîh-i Cenghâ Gozâreş-i Neberdhâ-yı İran ve Osmanî Pes Ez Sükût-ı","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00179","author_id":"AU_00221","havza":"iran","eser_adi":"Pejuheşkede-i Târîh-i İslam, 1393.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":293,"tanitim":"Esterâbâdî, Mirzâ Muhammed Mehdî Hân. Dürre-i Nâdire. Be-Tashîh-i Ca‘fer-i","diger_adlari":["Dürre-i Nâdire"]},{"work_id":"WK_00180","author_id":"AU_00222","havza":"iran","eser_adi":"Çâphâne-i Meşhed, 1339.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":293,"tanitim":"Dehkânî, Rızâ. “Hüviyyet-i İrânî ve Târîh Nigârî-yi Mahallî”, Fasl-nâme-i Mütâla‘ât-ı \nMillî.sâl 12, şomâre 4, (Tahran: 1390), ss. 115-140,\nMar‘aşî, Muhammed Halîl. Mecme’u’t-tevârîh. thk. Abbâs İkbâl. Tahran: İntişârât-i \nİkbâl, 1328.\nMervî, Muhammed Kâzım. Âlemârâ-yı Nâdirî. tsh. Muhammed Emîn-i Riyâhî. \n‘Tahran: İlmî ve Ferhengî, 1377.\nMustavfî, Muhammed Muhsin. Zübdetü’t-tevârîh. be-kûşiş-i Bihrûz-i Gûderizî."},{"work_id":"WK_00181","author_id":"AU_00223","havza":"iran","eser_adi":"Zerrîn, 1368.","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":293,"tanitim":"Nasiri, Ekrem. Abbas Şerefrâzi, Zehra Ali-za1de Bircendi. “Bîneş ve Reveş der-Târih-\nnigâri-yi Muhammed Kazım Mervi, Tarih-nâme-yi İran-ı Ba‘d ez İslam, sâl-i \nheştom, pâyiz ve zemistân 1396, şomâre 15, ss. 176-199.\n\nAfşar Dönemi (1736-1751) Kaynakları","hanedan":"Afşarlar"},{"work_id":"WK_00182","author_id":"AU_00224","havza":"iran","eser_adi":"Câvidân, 1363.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":294,"tanitim":"Râznihân, Muhammed Hasan. “Nakd u Berresî-yi Kitâb-ı Mecme‘u’t-tevârîh”, Kitâb-ı \nMâh Târîh ve Coğrâfyâ. Âzermâh: 1380.\nŞa‘bânî, Rızâ. Târîh-i İctimâ‘î-yi İran der-Asr-i Efşâriyye 1-2. Tahran: Hoşe, 1369.\nŞa‘bânî, Rızâ. “Cihânguşâ-yı Nâdirî”. 11. Dânişnâme-i Cihân-i İslam. Tahran: 1393, \nhttps://rch.ac.ir/article/Details/7724.\nTahranî, Muhammed Şefî’. Târîh-i Nâdir Şahî. be-Kuşiş-i Rızâ-yı Şa‘bânî. Tahran: \nBünyâd-i Ferheng-i İrân, 1369.\n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\n\nZend Tarihinin (1751-1794) İran ve Osmanlı Kaynakları\nZend Tarihinin (1751-1794)  \nİran ve Osmanlı Kaynakları\nŞefaat","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00183","author_id":"AU_00014","havza":"iran","eser_adi":"Târîh-i Gîtî Güşâ ve Zeyilleri","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":297,"tanitim":"Zend Dönemi’nin kuşkusuz en önemli kaynağı Târîh-i Gîtî Güşâ’dır. Müel-\nlifi “Nâmî” lakabıyla meşhur Mirzâ Muhammed Sâdık Musevî İsfahani’dir. \nAilenin kökeni Şîrazlı olup sonradan İsfahan’a yerleşmiş ve sarayın tabiplik \ngörevini yürütmüşler, hekimbaşılık görevine kadar yükselmişlerdir. Müellif \n1790 yılında vefat etmiştir.1","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00184","author_id":"AU_00225","havza":"iran","eser_adi":"Mücmelü’t-Tevârih","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":299,"tanitim":"Zend Hanedanı ile ilgili ikinci önemli kaynak Ebu’l Hasan Muhammed Emin \nGulistâne’nin kaleme aldığı Mücmelü’t-Tevârîh’tir. Eser Otuz beş yıllık bir dö-\nnemi kapsar. Nadir Şah’ın öldürülmesiyle başlar, sonrasında oluşan kaos dö-\nnemi anlatılır. Esere Zeynelabidin Kûhemze zeyil yazmıştır.9\nAilenin kökeni Hz. Hasan’a (r.a.) dayanır. İsfahan’ın önemli ailelerinden \nbirisidir. Kerim Han iktidarını pekiştirmeye çalıştığı sırada müellifin amcası \nKirmanşah Kalesi’nin muhafızı, kardeşi ise Irak defterdarıydı. Ancak daha \nsonra aile neredeyse bir bütün olarak İran’ı terk etmiş ve Hindistan’a yerleş-\n","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00185","author_id":"AU_00121","havza":"iran","eser_adi":"Mecmau’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":300,"tanitim":"Mirza Muhammed Halil Mar’aşi Safevî’nin anne tarafından soyu Safevî ha-\nnedanına uzanır. İran’daki kargaşa ortamı sırasında Hindistan’a gidip 1789 \nyılındaki ölümüne kadar Bengal Mürşidâbâd’da hayatını sürdürmüştür. Mu-\nhammed Halil de 1778’de İsfahan’dan Hindistan’a giderek 1792 yılında eseri-\nni orada kaleme almıştır.17 Eser, 1708-1792 yılları arasını kapsamaktadır.18\nMüellifin birinci derecedeki kaynakları: babası Davud Mirza’nın hatı-\nra ve/veya notları, Mir Muhammed Fazıl’ın yazdıkları ile Mirza Mehdî Es-\nterâbâdî’nin Cihânguşâ-yı Nâdirî adlı eseridir.19 Kitap Afganistan, Horasan, \nİran","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00186","author_id":"AU_00226","havza":"iran","eser_adi":"Rüstemü’t-Tevârih","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":300,"tanitim":"Zend Devri kaynaklarından birisi de “Rüstemü’l-Hükemâ” olarak meşhur \nolan Muhammed Haşim Asaf tarafından kaleme alınmış olan Rüstemü’t- \nTevârîh’tir. Safevî Devri’nin önemli ailelerindendir. Dedeleri Safevîler Dö-\nnemi’nde önemli makamlar icra ettiler. Bu durum Safevîler sonrasında da \ndevam etti. Babası Kerim Han zamanında da makam mevki sahibi idi. Ancak \nKaçarlar iktidara gelince aile zor günler geçirdi.20\nMüellifin Rüstemü’t-Tevârih’ten başka Gülşen adı verilen bir divanı vardır. \nAyrıca hat sanatı ile ilgilenmiştir. Rüstemü’t-Tevârîh, Gülşen-i Murâd ile he-\nmen hemen aynı tarihlerde ","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"verilen bir divanı var"},{"work_id":"WK_00187","author_id":"AU_00119","havza":"iran","eser_adi":"Gülşen-i Murâd","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":301,"tanitim":"Zend tarihinin en önemli kaynaklarından olan bu eser, Zend \nhükümdarlarından Ali Murad Han’a ithafen yazılmıştır. Kitabın müellifi \nKâşân’ın ileri gelenlerinden ve Kerim Han Zend’in münşilerinden Mirza Mu-\nizeddin Muhammed Müstevfî’nin oğlu Mirza Muhammed Ebu’l-Hasan Han \nGaffârî Kâşânî’dir.24\nMüellifin babası Kerim Han zamanında Kâşân’ın yönetiminde \nbulunuyordu.25 Kaçar Hanı’nın askerleriyle savaştı. Bir defasında hamam-\nda yıkanırken Kaçar sipahilerine esir düştü. Hicri 1196’da (1781-1782) ve-\nfat etti.26\nEbu’l-Hasan babasının yolunu takip etmiş, nakkaşlıkta oldukça meşhur \nolmuş, haya","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00188","author_id":"AU_00122","havza":"iran","eser_adi":"Rûznâme-i Mirzâ Muhammed Kelanter-i Fars","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":303,"tanitim":"Zend tarihinin kaynaklarından birisi de hiç kuşkusuz Mirzâ Muhammed’in \nRûznâmesi’dir. Mirza Muhammed büyük ceddi seyyidlerden ve aynı zaman-\nda Şah İsmail sarayının büyüklerindendir. Mirza Muhammed’in ecdadından \nbiri olan Mirza Habibullah, 1503 yılında Şah İsmail tarafından Şîraz’da bu-\nlunan Şah-ı Çerağ vakıflarının mütevelliliğine getirildi. Bundan sonra ha-\nnedan Şîraz’a yerleşti. Mirza Ebu’l-Kasım’ın oğlu olan Mirza Muhammed \n1720 yılında dünyaya geldi. Henüz küçükken babasını kaybetti. İlk eğitimini \ndayısının yanında aldı. Nadir Şah’ın fermanıyla dayısı 1729 yılında Şîraz’da \nŞah-ı Çer","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00189","author_id":"AU_00116","havza":"iran","eser_adi":"Ateşgede-i Âzer","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":304,"tanitim":"Fars dilinin muteber tezkirelerinden biri olan Ateşgede-i Âzer’in müellifi Lüt-\nfali Beğ Âzerbeğdili’dir. Kitap Farsça söyleyen yaklaşık 850 şairin şiirlerinden \nşerhler içerir. Ayrıca Afganların İran’a saldırıları, Nadir Şah’ın saltanatı ve \nKerim Han Dönemi ile ilgili tarihi mevzuları da kapsamaktadır. Âzerbeğdili, \n7 Şubat 1722’de bir cumartesi günü İsfahan’da dünyaya gelmiş ve 1781 yılın-\nda 59 yaşında iken vefat etmiştir.44\nÂzerbeğdili, İran tarihinin en sıkıntılı yıllarında dünyaya gelmiş, siyasi \nkarmaşanın hüküm sürdüğü yıllarda yaşamış bir şahsiyettir. Onun Kerim \nHan’a methiye olara","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00190","author_id":"AU_00124","havza":"iran","eser_adi":"Tuhfetü’l-Âlem ve Zeyl-i Tuhfe","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":304,"tanitim":"Tuhfetü’l-Âlem, tarihi ve coğrafi birçok önemli noktayı ihtiva eden bir sefer-\nnâmedir. Fars edebiyatı ve şiiri ile Hindistan hakkında önemli bilgiler mev-\ncuttur. Kitabın müellifi Mir Abdullatif Şüşteri, Safevîlerin son devri tanınmış \nfakihlerinden Seyyid Nimetullah Cezayirî’nin torunlarından ve Şüşter sey-\nyidlerindendir. Kitapta müellifin tahsil devresi, yolculukları ve yaşamına dair \ntafsilatlı bilgiler bulunmaktadır.46\nMir Abdüllatif 1759 yılında Şuşter’de doğmuş ve bundan dolayı daha çok \nŞüşterî olarak meşhur olmuştur. Vaktinin çoğunu Basra, Bağdat, Kirmanşah \nve Kürdistan’a seyahatl","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":"de doğmuş ve bundan dolayı daha çok \nŞüşterî"},{"work_id":"WK_00191","author_id":"AU_00123","havza":"iran","eser_adi":"Târih-i Muhammedî ya da Ahsenü’t-Tevârih","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":305,"tanitim":"Muhammed Fethullah bin Muhammed Taki Saruy Kaçar Devri’nin şair ve \ntarihçisidir. Kitabı iki adla, yani Ahsenü’t-Tevârih ve Târih-i Muhammedî ola-\nrak anılagelmiştir.49 Ancak Târih-i Muhammedî ismi daha çok tercih edilmiş-\ntir. Müellifin soy ve nesebine dair tarihi kaynak ve tezkirelerde herhangi bir \nbilgi bulunmamaktadır. Kendisi Mazenderan’a bağlı Sârî ahalisindendir.50 \nNadir Şah Dönemi’nin meşhur tarihçisi Mirza Mehdi Han Esterâbâdî’nin \nöğrencisidir. Müellifin doğum ve ölüm tarihine dair bir malumat yoktur. \nAncak 1802 yılında hala yaşamaktaydı.51\nMüellif, Ağa Muhammed Han’ın emriyle bu","hanedan":"Zendler","diger_adlari":["Ahsenü't-Tevârih"]},{"work_id":"WK_00192","author_id":"AU_00227","havza":"iran","eser_adi":"Tecrübetü’l-Ahrâr ve Tesliyetü’l-Ebrâr","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":306,"tanitim":"Bu eserin müellifi Abdürrezzâk Big Dünbüli, daha çok lakabı olan Meftûn \nile anılmaktadır. İki cilt olan eserin ikinci cildi Zend tarihi ile alakalıdır. Bu \nciltte, Zend taifesinin eskiden Osmanlı ve Afgan saldırıları sırasında haraç-\ngüzâr olmadan Alişeker’de (Hemedan) yaşadıklarını anlatmakla işe başlamış, \nNadir Şah’ın cülusundan sonra ailenin erkeklerinin katledildiklerini, çocuk \nve kadınlarının göç ettirildiklerini anlatarak, Zendler hakkında bilgi vermeye \ndevam etmiştir. Kitapta; Azad Han, Fethali Han Afşar, Azerbaycan emirle-\nri, Kerim Han’ın Azerbaycan emirleriyle mücadeleleri gibi ","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00193","author_id":"AU_00228","havza":"iran","eser_adi":"Enverî Tarihi","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":312,"tanitim":"Tahminen 1736 yılında doğan Sadullah Enverî, Trabzonlu olup küçük yaşta \nİstanbul’a gelmiş ve tahsil hayatından sonra Babıali’ye intisab ederek hâcegân","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00194","author_id":"AU_00229","havza":"iran","eser_adi":"Tannâne","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":317,"tanitim":"Maraş’ın Sünbülzâdeler adlı meşhur ulema ailesine mensup olan Sünbülzade \nVehbi’nin asıl ismi Mehmed olup, Maraş’ta 1719 (hicri 1132/1133) yılında \ndoğmuştur.121 Babası Reşid ile dedesi Maraş Müftüsü Mehmed Efendi’lerin \nde eserleri olup dönemin âlimleri arasındadırlar.122  Vehbi Efendi, gençliğine \nkadar memleketinde iyi bir eğitim aldıktan sonra başkentin daha iyi yük-\nselme imkânlarından faydalanmak için İstanbul’a gitmiştir. Devrin devlet \nadamlarına kaside ve tarihler sunarak geçimini sağlamış hem de kendini ta-","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00195","author_id":"AU_00230","havza":"iran","eser_adi":"Tedâbirü’l-Gazavât","dil":"Farsça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":319,"tanitim":"1720-21 yıllarında İstanbul’da doğan Canikli Hacı Ali Paşa 1741 yılında ba-\nbasının Terme ve Fatsa civarında yaptığı zulümlerden sonra babasıyla Anka-\nra’ya sürülmüş, babasının ölümünden sonra 1748’de Canik’e dönmüştür.135","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00196","author_id":"AU_00231","havza":"iran","eser_adi":"Defa-i sâniye, tab’ı Matbaa-i","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":322,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00197","author_id":"AU_00232","havza":"iran","eser_adi":"Çaphane-i Sipihr, 1352.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":323,"tanitim":"Azerbeğdili, Lütfali Beğ. Âteşgede-i Âzer. Tashih Mir Haşim Muhaddis Tahran: \nİntişârât-ı Emir Kebir,1388.\nBabinger, Franz. Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri. Çev. Coşkun Üçok Ankara: Kültür \nBakanlığı Yay, 1992.\nBaşbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi. Haz. İskender Türe, Salim Kaynar, İstanbul: \nDevlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları, 2017.\nBayram, Ü. Filiz. “Enverî Târîhi; Üçüncü Cild (Metin ve Değerlendirme)” \nYayınlanmamış doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, \n2014.\nÇalışkan, Muharrem Saffet. “(Vekâyiʻnüvis) Enverî Sadullah Efendi","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00198","author_id":"AU_00233","havza":"iran","eser_adi":"Gulâm Rıza Tabâtabâî Mecid.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":323,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00199","author_id":"AU_00234","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tahran, 1354.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":323,"tanitim":"Güngör, Tahir. “Vakʻa-Nüvis Hâkim Efendi Tarihi (Metin ve Tahlîl)” Yayınlanmamış \ndoktora tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2014."},{"work_id":"WK_00200","author_id":"AU_00235","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tahran, 1391.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":323,"tanitim":"İlgürel, Mücteba. Ahmed Vâsıf Efendi ve Mehâsinü’l-Âsâr ve Hakā‘iku’l-Ahbâr. Ankara: \nTTK, 1994. \n------------------- “Vâsıf Ahmed Efendi”, DİA 42. İstanbul: 2012: 535-537.\n------------------- “Hâkim Mehmed Efendi”, DİA 15. İstanbul: 1997: 189-190.\nİzzî Süleyman Efendi. İzzî Tarihi. haz. Ziya Yılmazer. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler \nKurumu Başkanlığı Yayınları, 2019.\nKuru, Selim Sırrı, “Sünbülzâde Vehbi”, DİA, c. XXXVIII, s. 140-141, İstanbul 2010.\n\nZend Tarihinin (1751-1794) İran ve Osmanlı Kaynakları\nKütükoğlu, Bekir. “Müverrih Vâsıf’ın Kaynaklarından Hâkim Tarihi”, Vekayiʻnüvis","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00201","author_id":"AU_00236","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-ı Kitâbhâne-i Sınâî, Kitâbhâne-i Tahûrî, 1362.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"Nâmî İsfahânî, Mirza Muhammed Sâdık. Târîh-i Gîtî Güşâ Der Hânedân-ı Zend. tahrir \nve tahşiye: Azizullah Beyat. Tahran: İntişârât-ı Emir Kebir, 1363.\nNâmî İsfahânî, Muhammed Sâdık. Târîh-i Gîtî Güşâ. bâ mukaddime: Saîd Nefîsî.","hanedan":"Zendler","diger_adlari":["Târîh-i Gîtî Güşâ Der Hânedân-ı Zend"]},{"work_id":"WK_00202","author_id":"AU_00237","havza":"iran","eser_adi":"Gülşen-i Murâd” Dânişgede-i Edebiyât","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"ve Ulûm-ı İnsânî Dânişgâh-ı Tahran, no. 91-92 (Pâyiz ve Zemistân: 1354): 352-359."},{"work_id":"WK_00203","author_id":"AU_00238","havza":"iran","eser_adi":"Dânişgâh-ı Peyâm Nûr, 1384.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"Öksüz, Mustafa. “Şemʻdânîzâde Fındıklılı Süleyman Efendi’nin Mür’i’t-i Tevârih Adlı \nEserinin (180B-345A) Tahlil ve Tenkidi Metni” Yayınlanmamış yüksek lisans \ntezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009.\nÖzkaya, Yücel. “Canikli Ali Paşa’nın Risalesi ‘Tedâbirü’l- Gazavât”, Tarih Araştırmaları \nDergisi, no. 12-13,119-191.\nParmaksızoğlu, İsmet. “İzzî”, İA 5, no. 2 (MEB:1968): 1267-1269.\nSafevî, Mirza Muhammed Halil Mar’aşî. Mecmau’t-Tevârîh. Tashih ve ihtimam: Abbas","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00204","author_id":"AU_00239","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbhâne-i Sınâî, Kitabhâne-i Tahûrî, 1362.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"Sağlam, Nevzat. “Ahmed Vâsıf Efendi ve Mehâsinü’l-Âsâr ve Hakā‘iku’l-Ahbâr 1166-\n1188/1752-1774 (İnceleme ve Metin)” (Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara \nÜniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi, 2014).\n-------------------, “Vakanüvis Ahmed Vâsıf Efendi’nin Tarihçiliği ve Kaynakları \nKullanma Usulü”, İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 5, no. 2 (Güz-\n2019): 564-595.\nSarıkaya, Hüseyin. “Ahmed Vâsıf Efendi ve Mehâsinü’l-Âsâr ve Hakā‘iku’l-Ahbâr‘ı \n1209-1219/1794-1805 (İnceleme ve Metin)” Yayınlanmamış doktora tezi, \nMarmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.\nSâruy, Muhamme"},{"work_id":"WK_00205","author_id":"AU_00240","havza":"iran","eser_adi":"Tannane Kasidesi”,","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":325,"tanitim":"Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 8, no. 40, 158-169.\nVak‘anüvis Subhî Mehmed Efendi. Subhî Tarihi Sâmî ve Şâkir Tarihleri ile Birlikte 1730- \n1744 (İnceleme ve Karşılaştırmalı Metin). Haz. Mesut Aydıner İstanbul: Kitabevi, \n2007.\nVerahram, Gulam. Târîh-i Siyâsî ve İctimâî-i İran Der Asr-ı Zend. Tahran: İntişârât-ı \nMuîn, 1385.\nYöntem, Ali Canib. “Sünbülzade Vehbi”, TDED, no. 1(2) (1946): 81-104.\n\nKaçar Dönemi (1795-1925) Tarih Kaynaklar\nKaçar Dönemi (1795-1925) Tarih Kaynakları\nYılmaz Karadeniz∗\nGiriş \nTarih yazım usulü, 18. asrın sonlarından itibaren sosyal tarih yazıcılığının ilk \nör","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00206","author_id":"AU_00241","havza":"iran","eser_adi":"İksirü’t-tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Fethali Şah’ın elli dördüncü oğlu olarak dünyaya gelen Ali Kuli Mirza (1783-\n1843) tarafından kaleme alınan İksirü’t-tevârîh, Kaçar İdaresi Dönemi için \nönemli kaynakların başında gelmektedir. Ali Kuli Mirza, gençliğinden itibaren \ndevlet kademelerinde görev almış, Avrupa’ya aşırı bir hayranlık beslemiştir.\nBeş bölümden oluşan eserin birinci bölümünde Kaçarların nesebi üze-\nrinde durulmaktadır. İkinci bölümde Ağa Muhammed Han Dönemi, üçüncü \nbölümde Fethali Şah Dönemi, dördüncü bölümde Abbas Mirza Nâibü’s-salta-\nna, beşinci bölümde ise Muhammed Şah Dönemi hadiseleri anlatılmıştır.4","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00207","author_id":"AU_00242","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Muhammedi (Ahsenü’t-tevârîh)","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Ağa Muhammed Han ve Fethali Şah Dönemi’nin önemli tarihçi ve şairle-\nrinden Muhammed Fethullah bin Muhammed Taki Sarevi’nin Tarih-i Mu-\nhammedi (Ahsenü’t-tevârîh) isimli eseri, Fethali Şah’ın isteğiyle yazılmıştır. \nMuhammed Taki Sarevi’nin nesebi hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. \nSarı şehrinde doğduğu ve Mirza Mehdi Han Esterabadi’nin öğrencisi olduğu \nbilinmektedir. Eser Fethali Şah’ın ceddinden başlayarak Gilan’daki isyana ve \nşahın vefatına kadar devam etmiştir.5","diger_adlari":["Ahsenü't-tevârîh"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00208","author_id":"AU_00243","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Nev","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Abbas Mirza Nâibü’s-saltana’nın üçüncü oğlu olan Şehzade Cihangir Mir-\nza tarafından 1850’de telif edilen Tarih-i Nev, 1712’den başlayarak Fethali","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00209","author_id":"AU_00244","havza":"iran","eser_adi":"Cam-ı Cem","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":329,"tanitim":"Nasırüddin Şah’ın amcası ve Abbas Mirza’nın on beşinci oğlu olan Ferhad \nMirza’nın yazdığı Cam-ı Cem isimli eser, Kaçar Dönemi’nin önemli kaynak-\nlarındandır. Ferhad Mirza, 1817’de Tebriz’de dünyaya gelmiş, iyi bir eğitim \ngörmüş ve askerî bilgisini savaşlarda ispat etmiştir. 1838’deki Herat Seferi’n-\nde orduda görev almıştır.8 Nasırüddin Şah’ın çok sevdiği ve valilik görevleri \nverdiği faziletli ve bilgili bir şahsiyettir. 1855’te tercüme edilen eserde, dünya \nve İran coğrafyası hakkında bilgiler verildikten sonra İslam öncesi dönem an-\nlatılmıştır. Kaçar Dönemi ilgili kısımda ise 1854 yılına","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00210","author_id":"AU_00245","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Sergûzeşt-i Mesudi","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":329,"tanitim":"Nasırüddin Şah’ın ikinci oğlu Mesud Mirza’nın yazdığı Tarih-i Sergûzeşt-i Me-\nsudi, Kaçar Dönemi’nin önemli kaynaklarındandır.10 Mesud Mirza, 1813’te \nTebriz’de dünyaya gelmiş, uzun müddet İsfahan’da valilik yaptıktan sonra \n1880’de burada vefat etmiştir. Kitaplara olan merakından dolayı yazma eser-\nlerden oluşan ve şahsına ait bir kütüphane oluşturmuştur. Mesud Mirza, ka-\nleme aldığı bu eserde idari ve siyasi hatıralarını anlatırken, aynı zamanda \ndoğal güzellikleri ve vahşi hayatı da eserine eklemiştir.11","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00211","author_id":"AU_00008","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Cihân Ârâ","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Merv","kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Fethali Şah Dönemi’nde Darûğa-yı Defterhane-i Humayûn reisi, yani şehrin \ngüvenliğinden sorumlu olan Muhammed Sadık Vekayinigâr Mervezî tara-\nfından yazılan Tarih-i Cihân Ârâ isimli eser, Cihangûşa, Cihangûşa-yı Mervezî \nve Cihangûşa-yı Fethali Şahi olarak da bilinmektedir. Mervezî, 1766’da Merv \nşehrinde doğmuştur. Tahsilini burada tamamladıktan sonra Meşhed’e, bu-\nradan da Necef’e ve Kerbela’ya gitmiştir. Daha sonra Tahran da dâhil birçok \nşehirde ilmî faaliyetlerde bulunmuştur. Mervezî, Fethali Şah’ın emri ile Ka-\nçarların tarihini yazmıştır. Eserin ilk cildi, Tarih-i Cihân Ârâ ismiyle Şah’","diger_adlari":["Cihangûşa","Cihangûşa-yı Mervezî","Cihangûşa-yı Fethali Şahi"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00212","author_id":"AU_00246","havza":"iran","eser_adi":"Muâsır-ı Sultaniye","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Abdurrezzak Meftûn Dınbıli’nin yazmış olduğu Muâsır-ı Sultaniye, Safevî Şahı \nSultan Hüseyin zamanındaki olaylardan başlayarak Afşar, Zend ve Kaçar dö-\nnemlerindeki olayları anlatmaktadır.15 Eser; yeni askerî nizam, mühendislik, \nsanat, matbaa, basmahane ve sanayi atölyelerini ağırlıklı olarak anlattığı için \nKaçar Dönemi içtimai yapısı ile alakalı önemli bir eserdir. Eserin diğer önemli \nbölümleri ise İran-Rus Savaşları, yabancı ülkeler ile temasların kurulması ve \nbu devletlerin İran’a asker göndermesidir. Dınbıli, 1753’te Hoy’da doğmuş ve","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00213","author_id":"AU_00247","havza":"iran","eser_adi":"Nasihü’t-tevârih","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":331,"tanitim":"Mirza Muhammed Taki Sipihr Lisanü’l-mülk tarafından yazılan Nasi-\nhü’t-tevârih isimli eser dört cilt hâlinde neşredilmiştir.17 Mirza Muhammed \nTaki Sipihr, Kâşân’daki devlet büyüklerinden Mirza Muhammed Ali’nin oğlu \nolarak 1801’de dünyaya gelmiştir. 1857’deki vefatından önce eserini tamam-\nlamıştır. Nihavend ve Luristan idareciliği yapmış, Fethali Şah, Muhammed \nŞah ve Nasırüddin Şah dönemlerinde devlet hizmetinde bulunmuştur.18 \nNasırüddin Şah Dönemi’nde yazmaya başlayarak, Cengü’t-tevârîh, Ayine-i Ci-\nhannümâ, Berahinü’l-acem fi Kavaninü’l-muʻacem, Mahmudetüʼl-kasayed ve en \nson olarak da N","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00214","author_id":"AU_00126","havza":"iran","eser_adi":"Miratüʼl-buldan-ı Nasiri ve Mütalaaʻ-ı","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":"şems ve Tarih-i Muntazam-ı Nasiri\nNasırüddin Şah Dönemi devlet adamlarından olan, Meclis-i Şura-yı Devlet \nazası Muhammed Hasan Han Saniüʼd-devle (1843-1895) tarafından yazılan \nMiratüʼl-buldan-ı Nasiri, ayrıntılı olarak İran coğrafyasından bahsetmekte-\ndir. Nasırüddin Şah Dönemi devlet adamlarından olan ve Sadrazam Emir-i \nKebir’in öldürülmesinde parmağı bulunan Hacı Ali Han’ın oğlu Muhammed \nHasan Han, 1843’te Merağa’da dünyaya gelmiştir. Darülfünûn’da tahsil gör-\nmüş ve Fransızcayı burada öğrenmiştir. Paris’te de öğrenim gördüğünden, \nşahın özel tercümanlığını yapmıştır. Devlet kademelerind","diger_adlari":["Mütalaaʻ-ı şems ve Tarih-i Muntazam-ı Nasiri"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00215","author_id":"AU_00248","havza":"iran","eser_adi":"Şerh-i Hal-ı Abbas Mirza Mülkarâ","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Nasırüddin Şahʼın kardeşi Şehzade Abbas Mirza Mülkara tarafından kale-\nme alınan Şerh-i Hal-ı Abbas Mirza Mülkarâ, dönemin önemli kaynakların-","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00216","author_id":"AU_00249","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Farsnâme-i Nasiri","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":"Tarih-i Farsnâme-i Nasiri, Fars Bölgesi’nin tarih ve coğrafya kitabı olarak iki \nbölüme ayrılmıştır. Müellif, 1821’de Fesa şehrinde dünyaya gelmiş, 1898’de \nvefat etmiştir.26 Tarih-i Farsnâme-i Nasiri Hz. Ömer Dönemi’nde İranʼın \nMüslüman Araplar tarafından fethi ile başlayarak Kaçar Dönemi’ne kadar \ngelmektedir. Eser Ağa Muhammed Han ile başlayan Kaçar Dönemi’ni de Na-\nsırüddin Şah Dönemi’nin sonuna kadar getirmektedir.27","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00217","author_id":"AU_00250","havza":"iran","eser_adi":"Tarih ve Coğrafya-yı Darüʼs-saltana-yı Tebriz","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":333,"tanitim":"Nadir Mirza (1827-1886) tarafından kaleme alınan Tarih ve Coğrafya-yı Da-\nrüʼs-saltana-yı Tebriz isimli eser, Muzafferüddin Şah ismine izafeten Coğraf-\nya-yı Muzafferi olarak da anılmıştır. Muhammed Hasan Han ve Muhammed \nAli Terbiyet, bu eser için Danişmendan-ı Azerbaycan ve Tarih-i Tebriz isimlerini \nkullanmışlardır. Nadir Mirza, uzun müddet Tebrizʼde yaşadığı için burasının \niçtimai yapısı, camileri ve diğer hayır kurumları, adet ve gelenekleri hakkında \nönemli bilgiler vermiştir. Eserde, İran’ın geçmişteki siyasi tarihi ile alakalı \nbilgiler verildikten sonra Nadir Şah, Şahruh Mirza, Kerim","diger_adlari":["Coğrafya-yı Muzafferi","Danişmendan-ı Azerbaycan","Tarih-i Tebriz"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00218","author_id":"AU_00251","havza":"iran","eser_adi":"Hayat-ı Yahya","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":"Hacı Mirza Yahya Devletabadi (1825-1901) tarafından dört cilt hâlinde \nkaleme alınan Hayat-ı Yahya, “Kaçar idaresinin inkırazı süreci”ni başlatan \nmeşrutiyet yıllarını ayrıntılı olarak anlatan bir eserdir.29 Yazar 1886-1888","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00219","author_id":"AU_00252","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Bidari-i İraniyan","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"Nazımüʼl-İslam Kirmani’nin (1863-1918) Tarih-i Bidari-i İraniyan isimli eseri \nüç cilt hâlinde neşrolunmuştur. Eserin birinci cildinde, devlet ricali ile alakalı \nbilgiler verildikten sonra Nasırüddin Şah Dönemi’nin sonuna kadar gelinmiş-\ntir.31 Bu anlatımda mektup ve telgraflar kullanılmıştır. Üç bölümden oluşan \nikinci cildin birinci bölümde gizli örgütler ve bunların toplantıları; ikinci bö-\nlümde İran’ın içerdeki durumu ve meşrutiyet sürecinin ilk zamanları; üçüncü \nbölümde beşerî hukuk ve cemiyetin bunu elde etme mücadelesi anlatılmıştır. \nÜçüncü ciltte ise İngiltere ve Rusya’dan alınan b","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00220","author_id":"AU_00253","havza":"iran","eser_adi":"Hakaiküʼl-ahbar-ı Nasiri","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"Muhammed Cafer Hüseyni Hurmuci tarafından kaleme alınan Hakaiküʼl-ah-\nbar-ı Nasiri, Nasırüddin Şah Dönemi’nin iç meselelerini;33 Asâr-ı Caferi isimli \neseri ise Fars Eyaleti’nin coğrafyasını anlatmaktadır.34","diger_adlari":["Asâr-ı Caferi"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00221","author_id":"AU_00125","havza":"iran","eser_adi":"Ravzatüʼs-safa-yı Nasiri","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Ravzatüʼs-safa-yı Nasiri, üç cilt hâlinde yazılmış ancak on cilt hâlinde neşro-\nlunmuştur. Son cilt Kaçarların tarihine ayrılmıştır. Rıza Kuli Han Hidayet, \nNasırüddin Şahʼın emriyle resmî veliahd Şehzade Muzafferüddin Mirza’nın \nlalalığına ve bir müddet de Darülfünûn reisliğine tayin edilmiştir.35","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00222","author_id":"AU_00254","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i İnkılâb-ı Meşrutiyet-i İran","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"İran meşrutiyetinin tarihini anlatan bu eser, Mehdi Melikzâde tarafından ya-\nzılmış ve yedi cilt hâlinde neşrolunmuştur.36 Yedi cilt, meşrutiyetin yedi ismi-\nne binaen yayınlanmıştır. Bunlar: Mülkümütekellimin, Mirza Cihangir Han, \nSeyyid Cemaleddin Vaiz, Hacı Mirza İbrahim Ağa, Kadı Kazvini, Ruhul-Kuddüs \nve Sekatüʼl-İslamʼdır. Eserde meşrutiyetin ehemmiyeti, içtimai yapı ve insan-\nların niçin meşrutiyete ihtiyaç duydukları, Fransız İhtilali, İranlıların Batı ülke-\nlerine gidişleri, Rus İhtilali ve Japonya’daki durum anlatılmıştır. Ayrıca müellif \nCemaleddin Esedabadiʼnin seyahatlerini ve hal","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00223","author_id":"AU_00255","havza":"iran","eser_adi":"VRK) No:","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":340,"tanitim":"00020.00053.001.001\nMuhaberât‐ı Umumiye İdaresi İdarî Kısım Belgeleri (DH.İD) \nNo: \n00027.00007.001.001; \n00027.00007.002.001; \n00027.00007.003.001; \n00027.00007.004.001; \n00027.00007.005.001; \n00027.00007.006.001; \n00046.00033.001.001; \n00046.00033.002.001; \n00046.00033.003.001; \n00046.00033.004.001; \n00122.00006.001.001; \n00122.00006.002.001; \n00122.00006.002.002; \n00122.00006.003.001; \n00122.00006.004.001; \n00122.00006.004.002; \n00122.00006.005.001; \n00122.00006.006.001; \n00122.00006.007.001; \n00122.00006.008.001; \n00122.00006.008.002; \n00122.00006.009.001; \n00122.00006.010.001; \n00122.0000"},{"work_id":"WK_00224","author_id":"AU_00256","havza":"iran","eser_adi":"İran der Gozeşte ve Hal,52 G. Drouwille’nin","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":345,"tanitim":"Sefername-i Drouwille53 adlı eseri Kaçar Dönemi’nde İranlıların sosyal hayatı-\nna dair önemli bilgiler veren kaynaklardır.\nSonuç\nKaçar Dönemi ile ilgili ana kaynakların sayısı ve çeşitliliği, araştırmacılar için \nher ne kadar kolaylık sağlıyorsa da bu dönemin siyasi, içtimai ve iktisadi de-\nğişimlere uğraması ve İngiliz-Rus sömürgeciliğine maruz kalması, zorlukları \nda beraberinde getirmektedir. Kaçar şehzadelerinin ve devlet görevlilerinin \nyazdıkları tarih kitapları, bu zorlukların bir kısmını izale etmektedir. Ancak \nİngilizler başta olmak üzere Batılı askerlerin, seyyahların ve görevlileri","diger_adlari":["Sefername-i Drouwille"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00225","author_id":"AU_00257","havza":"iran","eser_adi":"İran der Gozeşte ve Hal.","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":346,"tanitim":"Sefername-i Drouwille53 adlı eseri Kaçar Dönemi’nde İranlıların sosyal hayatı-\nna dair önemli bilgiler veren kaynaklardır.\nSonuç\nKaçar Dönemi ile ilgili ana kaynakların sayısı ve çeşitliliği, araştırmacılar için \nher ne kadar kolaylık sağlıyorsa da bu dönemin siyasi, içtimai ve iktisadi de-\nğişimlere uğraması ve İngiliz-Rus sömürgeciliğine maruz kalması, zorlukları \nda beraberinde getirmektedir. Kaçar şehzadelerinin ve devlet görevlilerinin \nyazdıkları tarih kitapları, bu zorlukların bir kısmını izale etmektedir. Ancak \nİngilizler başta olmak üzere Batılı askerlerin, seyyahların ve görevlileri","diger_adlari":["Sefername-i Drouwille"],"hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00226","author_id":"AU_00258","havza":"iran","eser_adi":"The Pre-Tudeh Years, 1917-1942”, British Journal of Middle Eastern Studies, (Kasım 2015): 1-25.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":359,"tanitim":"Ayrıca, yıllar boyunca çok önemli İran uzmanı yetiştirmiş olan Japonya’ya da değinmek gerekir. Her \nne kadar şahsen Japonya’daki İran çalışmalarına yeterince vakıf olmasam da başta Tokyo Üniversitesi \ngelmek üzere Japonya’daki kurumlarda önemli bir İranoloji geleneğinin bulunduğunu not etmem ge-\nrekir. Japonya’daki İran çalışmalarına dair bilgi edinmek için, ömrünün büyük bölümünü Japonya’nın \nOsaka Üniversitesinde İran araştırmalarını geliştirmeye adayan Hashem Rajabzadeh’nin şu makalesi \noldukça faydalıdır: İran-pejûhî der Japon: Kitâbhâ ve Mâkâlehâ-yı Tâze”, Buhara 41 (1384/2005): \n113-129."},{"work_id":"WK_00227","author_id":"AU_00259","havza":"iran","eser_adi":"I. B Tauris, 1995).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":363,"tanitim":"48\t  Cemşid Kiyânfer, “Matbuat-i Devleti İran Der Asr-i Kacar”, Peyam-i Beharistan, 3 (2009): 273.","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00228","author_id":"AU_00260","havza":"iran","eser_adi":"Cavidan, 1970); Mehdi Guli Hidayet, Hatırat","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":364,"tanitim":"ve Haterat (Tahran: Züvvar, 1983); Muhammed Ali Furuği, Hatırat-ı Muhammed Ali Furuği, haz. Mu-\nhammed Afşin Vefayi ve Pijhan Firuz-bahş (Tahran: Sohen, 2016); Seyyid Hasan Takizade, Zendege-ye","hanedan":"Zendler"},{"work_id":"WK_00229","author_id":"AU_00261","havza":"iran","eser_adi":"Ferdousi, 1992); Muhammed Musaddık, Hatırat ve Teemmülat,","dil":"Farsça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":364,"tanitim":"15. bsk., (Tahran: İlmi, 2019).\n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\narşivlerinin nerede olduğunu dahi öğrenememiştim. Ne var ki bu arşivlerden \nbazı belgeler Tahran sahaflarında kaşıma çıkmıştı. İran’da sahaf kültürünün \ncanlı oluşu, her yönüyle memnuniyet verici bir durumdur.\nSonuç\n1796’da kurulan Kaçar Hanedanı’nın lağvedilmesinin ardından, Rıza Han’ın \nilk Pehlevî şahı sıfatıyla taç giydiği 1925 yılından oğlu Muhammed Rıza \nŞah’ın devrimle iktidarı kaybettiği 1979 yılları arasına denk gelen Pehlevî \nDönemi, birçok açıdan İran tarihinin en tartışmalı safhalarında biridir. Bu \ndönem ayrı","hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00230","author_id":"AU_00262","havza":"iran","eser_adi":"Afacan, Serhan. “Devletle Yazışmak: Türkiye ve İran Sosyal Tarihçiliğinde Dilekçeler”,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"Türkiyat Mecmuası, 21 (Bahar 2011): 1-29.\nAfacan, Serhan. “İran’da Modernleşme ve Emek Sorunu”, TYB Akademi, 6/18 (Eylül \n2016): 209-218.\nAghaie, Kamran Scot. “Islamist Historiography in Post-Revolutionary Iran”. (Haz."},{"work_id":"WK_00231","author_id":"AU_00263","havza":"iran","eser_adi":"Historiography and Political Culture. Londra:","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00232","author_id":"AU_00264","havza":"iran","eser_adi":"The Pahlavis and After. Londra: Routledge, 2014.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00233","author_id":"AU_00265","havza":"iran","eser_adi":"A Complete Catalogue","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"of Persian, Azeri, Ottoman and Arabic Newspapers and Journals in Libraries of the"},{"work_id":"WK_00234","author_id":"AU_00266","havza":"iran","eser_adi":"I. B Tauris, 1995.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"Ateş, Sabri. “The Ottoman Archives as a Source for the Study of Qajar Iran”, Iranian \nStudies 37/3 (Eylül 2004): 499–509.\nBloch, Marc. The Historian’s Craft (trc. Peter Putman). New York: Vintage Books, \n1953.","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00235","author_id":"AU_00267","havza":"iran","eser_adi":"Ez Meşrutiyet ta Kudata-yı 22 Mordad","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00236","author_id":"AU_00268","havza":"iran","eser_adi":"Penguin Books, 1990.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00237","author_id":"AU_00269","havza":"iran","eser_adi":"A Comment on Approaches","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"and Sources”, Iran, 36 (1998): 175-184.\nEsendal, Memduh Şevket. Tahran Anıları ve Düşsel Yazılar. Ankara: Bilgi Kitapevi, \n1999."},{"work_id":"WK_00238","author_id":"AU_00270","havza":"iran","eser_adi":"Cavidan, 1970.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"Furuği, Muhammed Ali. Hatırat-ı Muhammed Ali Furuği. Haz. Muhammed Afşin"},{"work_id":"WK_00239","author_id":"AU_00271","havza":"iran","eser_adi":"Sohen, 2016.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00240","author_id":"AU_00272","havza":"iran","eser_adi":"Züvvar, 1983.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"Hüsreviyan, Muhammed Mehdi. “Kitabhane-yi Merkezi ve Merkez-i Esnâd-ı"},{"work_id":"WK_00241","author_id":"AU_00273","havza":"iran","eser_adi":"Ez Âgâz ta İmrûz”, Kitab-ı Mah-ı Külliyat, 1 (2010): 96-105.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":"İftihari, Yusuf. Hâtırât-ı Dûrân-ı Seperî-Şode, (haz., Kaveh Bayat and Mecid Teferruşi)."},{"work_id":"WK_00242","author_id":"AU_00274","havza":"iran","eser_adi":"Mecmua-i Mükatebat, Hatırat ve Asar-ı Firuz Mirza","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":367,"tanitim":"Firuz Nusretü’d-Devle (haz., Mansoureh Ettehadiyeh [Nezam-Mafi] and Cyrus"},{"work_id":"WK_00243","author_id":"AU_00275","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbhâ ve Mâkâlehâ-yı Tâze”, Buhara","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":367,"tanitim":"41 (1384/2005): 113-129. \nShahvar, Soli and Abramoff, Emil. “Russian Archival Sources for the Study of the"},{"work_id":"WK_00244","author_id":"AU_00276","havza":"iran","eser_adi":"Alfehrest, https://www.alfehrest.com/other/%D8%A2%D8%B2%D8%A7%-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":367,"tanitim":"D8%AF%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%AF%D8%B1%DB%8C/, (Son erişim: \n21 Nisan 2021).\nBonyâd-ı Mutalât-ı İrani, https://fis-iran.org/fa/irannameh/volxiv/iranian-memo-\nirs1/bibliography, (Son erişim: 21 Nisan 2021).\nBP Archive, https://blogs.warwick.ac.uk/bparchive/about/, (Son erişim: 2 Şubat \n2021).\nGanjine-ye Asnad, http://ganjineh.nlai.ir/, (Son erişim: 21 Nisan 2021).\n“India Office Records and Private Papers”, British Library, https://www.bl.uk/collec-\ntion-guides/india-office-records, (Son erişim: 21 Nisan 2021).\n“Iranian Oral History Project”, Harvard Library, https://curiosity.lib.harvard.edu/\nira","hanedan":"Hîve Hanlığı"},{"work_id":"WK_00245","author_id":"AU_00277","havza":"iran","eser_adi":"A History of the Eastern Islamic Lands AD 650-1041: the Original Text of Abu","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":371,"tanitim":"Sa‘id ‘Abd al-Hayy Gardizi (London: 2011); Türkçe çeviri Necati Lügal, Zeynu’l-ahbâr (Ankara: TTK \nKütüphanesi, Yayımlanmamış Tercüme, (tarihsiz)); Türkçe çeviri Filiz Akçay, “Ebû Saîd Abdulhay \nDahhâk b. Mahmûd Gerdîzî’nin “Zeynü’l-Ahbâr” Adlı Eserinin Tâhirîler, Saffârîler, Sâmânîler ve Gaz-\n\nOrta Çağ İran Tarih Yazıcılığına Kısa Bir Bakış\nMüellif, genel bir İslam tarihi niteliğindeki eserinde özellikle eski İran \nmitolojisi, İslam öncesi İran tarihi, Doğu İslam dünyasında cereyan eden \nhadiselere ve Gazneliler tarihine oldukça geniş yer vermekle, çağdaşı olan \nArap tarihçilerden açık biçimd","hanedan":"Gazneliler","diger_adlari":["Zeynu'l-ahbâr"]},{"work_id":"WK_00246","author_id":"AU_00278","havza":"iran","eser_adi":"Rashīd al-Dīn’s Jāmiʻ al-tavārīkh”, Theoretical Approaches to the Transmission and Edition of","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":381,"tanitim":"Oriental Manuscripts, Proceedings of a Symposium Held in Istanbul March 28-30, 2001, ed. Judith Pfeif-\nfer - Manfred Kropp (Beirut-Würzburg: 2007), ss. 57-65; Josef van Ess, Der Wesir und seine Gelehrten \n(Wiesbaden: 1981), 1-11, 55-60; Hâşim Receb-zâde, Hâce Reşîdu’d-dîn Fazlullâh (Tahran: 1377/1998), \nss. 302-373; Ramazan Şeşen, “Câmiü’t-tevârîh”, DİA, 7: 132-134; Zeki Velidi Togan, “Raşid-üd-din \nTabib”, İA, 9: 705-712; David Morgan, “Rashid al-Din Tabib”, EI2, 8: 443; Özgüdenli, “Reşîdüddin \nFazlullâh-ı Hemedânî”, DİA, 35: 19-21. Yine bkz. Cenral Asiatic Journal 14, no. 1-3: Rashîd al-Dîn ","diger_adlari":["Jāmiʻ al-tavārīkh","Câmiü't-tevârîh"]},{"work_id":"WK_00247","author_id":"AU_00279","havza":"iran","eser_adi":"Hakkı Uygur, “Tashîh-i intikȃdî-yi","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":387,"tanitim":"nusha-yi hattî-yi Çingîz-nȃme yȃ Şahȃnşȃh-nȃme” (Doktora Tezi, Dȃnişgȃh-i Tahrȃn Dȃnişkede-yi \nEdebiyyȃt ve ʻUlûm-i İnsȃnî, 1393/2015).","diger_adlari":["Çingîz-nȃme","Şahȃnşȃh-nȃme"]},{"work_id":"WK_00248","author_id":"AU_00280","havza":"iran","eser_adi":"Sinan Eren, “Tarihçi Gıyaseddin Ali Yezdî’nin Saadet-","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":389,"tanitim":"nȃme’si (Metin Tercümesi ve Değerlendirme)” (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi \nSosyal Bilimler Enstitüsü, 2015).","diger_adlari":["Saadet-nȃme"]},{"work_id":"WK_00249","author_id":"AU_00281","havza":"iran","eser_adi":"Rashīd al-Dīn’s Jāmiʻ al-tavārīkh”,","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":395,"tanitim":"Theoretical Approaches to the Transmission and Edition of Oriental Manuscripts, \nProceedings of a Symposium Held in Istanbul March 28-30, 2001. Ed. Judith Pfeiffer \n- Manfred Kropp. Beirut-Würzburg: 2007, ss. 57-65.\nBrockelmann, Carl. Geschichte der arabischen Litteratur. I-II, Leiden: 1937-1949. [= \nGAL]; Supplementband. I-III, Leiden: 1937-1943 [= Suppl.].\nCahen, Claude. “Selçuklu Devri Tarih Yazıcılığı”, Türkçe çev. ve notlar Nejat Kaymaz. \nA.Ü. DTCFD Tarih Araştırmaları Dergisi 7, no. 12-13 (1969): 195-221.\nCelâlu’d-dîn Humâ’î. Tȃrîh-i edebiyyât-i İrȃn. Tahran: 1375/1996. \nCihânbahş Sevâki","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["Jāmiʻ al-tavārīkh"]},{"work_id":"WK_00250","author_id":"AU_00282","havza":"iran","eser_adi":"Indo-persische Geschichtsschreibung","dil":"Türkçe","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":395,"tanitim":"während der Mogulzeit (932-1118/1516-1707).Wiesbaden: 2002.\nDaniel, Elton L. Alireza Shapour Shahbazi, Charles Melville, Maria Szuppe, Sholeh \nQuinn, Judith E. Tucker, Abbas Amanat, Christine Noelle Karimi, Yuri Bregel, \nSara Nur Yıldız, “Historiography, I-XIV”, EIr.12 (2004): 323-411.\nDaniel, Elton L. “Manuscripts and Editions of Bal‘amī’s Tarjamah-i Tārīkh-i Tabarī”, \nJRAS (1990): 282-321.\nDaniel, Elton L. “The Rise and Development of Persian Historiography”, A History \nof Persian Literature. General ed. Ehsan Yarshater, X, Persian Historiography. Ed. \nCharles Melville. London-New York: 2012","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00251","author_id":"AU_00283","havza":"iran","eser_adi":"The Tradition Behind Them and The","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":396,"tanitim":"Assumptions of Their Authors”. Yâd-nâma in Memoria di Alessandro Bausani, I, \nIslamistica. Roma: 1991, ss. 227-238. \nLambton, Ann K. S. “Ta’rīkh, 2. in Persian”. EI2, (İng.), 10: 286-291. \nLazard, Gilbert. “The Rise of the New Persian Language”, Cambridge History of Iran, \nIV, Ed. Richard N. Frye. Cambridge: 1975, ss. 595-632.\nLuther, Kenneth Allin. “A New Source for the History of the Iraq Seljuqs: The Tārīkh \nal-Vuzarā”, Der Islam 45, no: 1-2 (1969): 117-128.\nLuther, Kenneth Allin. “Bayhaqi and the Later Seljuq Historians: Some Comparative \nRemarks”, Yâdnâme-yi Ebu’l-Fazl-i Beyhakî. Meşhed: "},{"work_id":"WK_00252","author_id":"AU_00284","havza":"iran","eser_adi":"History or Hybrit?”.  Edebiyat 5","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":397,"tanitim":"(1994): 181-215.\nMeisami, Julie Scott. “Rulers and the Writing of History”, Writers and Rulers: \nPerspectives on Their Relationship from Abbasid to Safavid Times. Editör Beatrice \nGruendler - Louise Marlow. Wiesbaden: 2004, ss. 73-95.\nMeisami, Julie Scott. “Why Write History in Persian? Historical Writing in the \nSamanid Period”, Studies in Honour of Clifford Edmund Bosworth. Editör Carole \nHillenbrand. II, Leiden: 2000, ss. 348-374. \nMeisami, Julie Scott. “History as Literature”, A History of Persian Literature, X, Persian \nHistoriography. Ed. Charles Melville. London-New York: 2012, ss. 1-55","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00253","author_id":"AU_00285","havza":"iran","eser_adi":"Persian Verse Chronicles of","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":397,"tanitim":"the Mongol Period”, Studia Islamica 104-105 (2007): 45-65.","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00254","author_id":"AU_00286","havza":"iran","eser_adi":"Persian Historical Writing in the 15th","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":397,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00255","author_id":"AU_00287","havza":"iran","eser_adi":"Studien zum 65. Geburtstag von Bert","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":397,"tanitim":"G. Fragner. Ed. Markus Ritter, Ralph Kauz and Birgitt Hoffmann. Wiesbaden: \n2008, ss. 28-38.\nMelville, Charles. “Hamd Allāh Mustawfī’s Zafarnāmah and the Historiography of \nthe Late Ilkhanid Period”. Iran and Iranian Studies: Essays in Honor of Iraj Afshar. \nEd. Kambiz Eslami. Princeton: 1998, ss. 1-12. \nMelville, Charles. “History and Myth: the Persianisation of Ghazan Khan”. Irano-\nTurkic Cultural Contacts in the 11th-17th Centuries. Ed. Éva M. Jeremiás. Pilisesaba: \n[2002] 2003, ss. 133-160.\nMelville, Charles. “Jāme‘ al-Tawārik”, EIr. 14: 462-468."},{"work_id":"WK_00256","author_id":"AU_00288","havza":"iran","eser_adi":"Views from the Wings”, Iranian Studies","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":397,"tanitim":"33, no. 1-2 (2000): 7-14.\nMelville, Charles. “The Early Persian Historiography of Anatolia”. History and \nHistoriography of Post-Mongol Central Asia and the Middle East. Studies in Honor \nof John E. Woods. Ed. Judith Pfeiffer - Sholeh A. Quinn. Wiesbaden: 2006, ss. \n135-166.\nMelville, Charles. “The Mongol and Timurid Periods, 1250-1500”. A History of \nPersian Literature. X, Persian Historiography. Ed. Charles Melville. London-New \nYork: 2012, ss. 155-208.\n\nOrta Çağ İran Tarih Yazıcılığına Kısa Bir Bakış\nMelville, Charles. “Qādī Baydāwī’s Nizām al-tawārīkh in the Safīna-yi Tabrīz: An Early \nWit","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00257","author_id":"AU_00289","havza":"iran","eser_adi":"Gazan Han ve Reformları","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":398,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00258","author_id":"AU_00290","havza":"iran","eser_adi":"Mafarrukhi’s Kitāb mahasīn Isfahān”, Iranian","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":398,"tanitim":"Studies 33, no. 1-2 (2000): ss. 117-132.\nPeacock, A. C. S., “Local Identity and Medieval Anatolian Historiography: Anavī’s Anīs al-\nQulūb and Ahmad of Niğde’s al-Walad al-Shafīq”, Studies on Persianate Societies, 2, (2004), \nss. 115-125.","diger_adlari":["Kitāb mahasīn Isfahān"]},{"work_id":"WK_00259","author_id":"AU_00291","havza":"iran","eser_adi":"Patronage, Composition and","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":398,"tanitim":"Reception”. Arabica 54, no. 4 (2007): 500-524.\nPervîz Azkâ’î. Târîh-nigârî-yi İrân. I, Tahran: 1373/1994. \nPervîz Ezkâ’î. “Muverrihân-i Hemedân ve tevârîh-i gomşode-yi ân”. Mecmû‘a-yi \nhutbe-hâ-yi nehostîn kongre-yi tahkîkât-i İrânî. II, nşr. Gulâm-Rizâ Sutûde. Tahran: \n1353/1974, ss. 425-457.\n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\nPfeiffer, Judith. “A Turgid History of the Mongol Empire in Persia: Epistemological \nReflections Concerning a Critical Edition of Wassāf’s Tajziyat al-amsār wa \ntazjiyat al-a‘sār”. Theoretical Approaches to the Transmission and Edition of Oriental \nManuscripts. Ed"},{"work_id":"WK_00260","author_id":"AU_00292","havza":"iran","eser_adi":"Ez-kadîmterîn ʻahd-i târîhî tâ karn-i","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":399,"tanitim":"çehârdehom-i hicrî. Tahran: 1374/1995.\n         Safâ, Zebîhullâh. Târîh-i edebiyyât der-İrân I-IV, Tahran:1351-1356/1972-1977.\nSauvaget, Jean. Historiens Arabes. Paris: 1946.  \nShimo, Satoko. “Ghāzān Khān and the Ta’rīkh-i Ghāzānī -Concerning its Relationship \nto the “Mongol History” of the Jāmi‘ al-Tawārīkh-”. Memoirs of the Research \nDepartment of the Toyo Bunko (The Oriental Library) 54 (1996): 93-110.\nSpuler, Bertold. “Die historische geographische Literatur in persischer Sprache”, \nHandbuch der Orientalistik 1. Leiden-Köln: 1968, ss. 100-167."},{"work_id":"WK_00261","author_id":"AU_00293","havza":"iran","eser_adi":"A Bio-Bibliographical Survey, I/1-2,","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":399,"tanitim":"II/1. London: 1958-1970-1972 [= Storey]; İlavelerle Rusça çeviri Yuri E. Bregel, \nGlavnaya Redaktsiya Vostocnoy Literaturi. I-III, Moskova: 1972 [=Storey/Bregel]; \nRusça’dan ilavelerle Farsça çev. Yahyâ Arînpûr, Sîrûs İzedî, Kerîm Keşâverz. \nEdebiyât-i Fârsî, ber-mebnâ-yi te’lif-i İstorî, tercume-yi Y. Bregel. Ed. Ahmed \nMunzevî). I-II, Tahran: 1362/1983 [= Storey/Munzevî].\nSüssheim, Karl. Prolegomena zu einer Ausgabe der im Britischen Museum zu London \nverwahrten “Chronik des Seldschuqischen Reiches”: Eine litterarhistorische Studie."},{"work_id":"WK_00262","author_id":"AU_00294","havza":"iran","eser_adi":"Habilitationsschrif, 1911.","dil":"Türkçe","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":399,"tanitim":"Şeşen, Ramazan. Müslümanlarda Tarih-Coğrafya Yazıcılığı. İstanbul: 1998.\nTauer, Felix. “Hâfiz-i Abrû sur l’historiographie”. Mélanges d’orientalisme offertes à \nHenri Massé. Tahran: 1963, ss. 10-25.\nTauer, Felix. “Timurlular Devrinde Tarihçilik”. Türkçe çeviri Ahmed Ateş, Belleten 29, \nno. 130 (1965): 49-69.\nTauer, Felix. “Les manuscrits persans historiques des bibliothèques de Stamboul, I. \nHistoire Générale”. Archiv Orientální 3 (1931): 87-118.\nTogan, Zeki Velidi. “The Composition of the History of the Mongols by Rashīd al-\nDīn”. Central Asiatic Journal 7, no. 1 (1962): 60-72.\n\nOrta Çağ İran","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00263","author_id":"AU_00295","havza":"iran","eser_adi":"Narrative structures and allegorical meanings of","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":406,"tanitim":"Iran’s pre-Islamic history”, Iranian Studies 29, no. 1–2 (1996): 158.\n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı"},{"work_id":"WK_00264","author_id":"AU_00296","havza":"iran","eser_adi":"Kadim İran","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":407,"tanitim":"Oldukça uzun bir siyasi kariyerin, bakanlık seviyesinde birçok mevkii üst-\nlenmesinin ve tarihe adını yazdırmanın ardından, Hassan Pirnia5 (Müşi-\nrü’d-Devle) hayatının son on yılında tarih yazmaya karar vermiş ve başyapıtı \nKadim İran’ı (Iran-ı Bastan) kaleme almıştır. Kadim İran üç cilt ve 2 bin 723 \nsayfadan oluşur ve Pirnia’nın en dikkat çeken eseridir. Pirnia’nın diğer eser-\nleri Kadim İran Masalları (Dastanha-y- Kadim-i İran) ve Kadim İran’ın Kısa Bir \nTarihi’dir (Tarik-i Muhtasar-ı İran-ı Kadim). Bu son eser, Kadim İran isimli kita-\nbının kısaltılmış hâlidir ve o dönem resmî tarih müfred","diger_adlari":"nı yaz"},{"work_id":"WK_00265","author_id":"AU_00297","havza":"iran","eser_adi":"Amir Kabir va Iran ya Varaqi az Tarikh Iran","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":409,"tanitim":"Mahmud Mahmud,10 Pehlevî Dönemi’nin bütün failliği görevi İran’ın toprak \nbütünlüğünü ve millî egemenliğini sağlamak almak olan önde gelen elitlere \nveren milliyetçi tarihçilerinden biridir. Mahmud, bu elitlerin mehdici pozis-\nyonunu tarif ederken şöyle der: “İran ulusu çok özgün bir ulustur. Asya’nın \nbu ucunda böylesi yetenek ve vasıfların uzun bir tarihi soy ile birleştiği başka \nbir ulus yoktur. Bu, İran ulusuna diğer uluslar arasında belirgin bir özellik \nsağlamıştır. Bu nedenle, İran ulusunda adanmışlık ruhuna sahip bir insanın \nyükselişi her an kuvvetle muhtemel olmuştur.”\nBu ulusun sah","hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00266","author_id":"AU_00298","havza":"iran","eser_adi":"Halk ile ya da Halksız","dil":"Urduca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":412,"tanitim":"Hem Meşrutiyet Devrimi esnasında hem de sonrasında İran’ın yönetim şek-\nlinde değişiklik yapılma olasılığına ara ara göndermelerde bulunuluyordu. \nAncak, Birinci Dünya Savaşı’nın patlak verişi bu konunun şeffaf olarak tar-\ntışılmasına mahal bırakmadı. Öte yandan uluslararası toplum Birinci Dünya \nSavaşı’nın ardından yeni zorluklarla yüz yüze geldi. \nBirinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Çarlık Rusya’sı siyasal alan-\ndan çekilmeye zorlandı ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği bayrağını \nKremlin’in tepesine çekti. Eski Çarlık İmparatorluğu’nun güney bölgesinde \nAzerbaycanlı Müsavatçılar "},{"work_id":"WK_00267","author_id":"AU_00299","havza":"iran","eser_adi":"Halk iradesi her şeyden önce gelmelidir. Halk istediğinde bir hükümdarı tahtından","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":413,"tanitim":"indirip yerine yenisini seçebilmelidir. Hatta halk cumhuriyet ilân etme hakkında \ndahi sahiptir.23\nİran’ın komşusu Osmanlı İmparatorluğu’nda Büyük Millet Meclisi hilafet \nile saltanatın ayrılmasını onaylamıştı. Saltanat 29 Ekim 1923’te kaldırıldı, \nTürkiye Cumhuriyeti anayasal bir değişiklik ile ilan edildi ve Gazi Mustafa \nKemal Atatürk cumhurbaşkanı seçildi. İran’da ise 1921’de yaptığı darbenin \nardından Rıza Han, başbakan sıfatıyla ilk kabinesini kurmaktaydı:\nDarbeden sonraki ilk günden itibaren Rıza Han’ın itibarı sürekli olarak \nyükselmekteydi. Rıza Han’ın destekçileri, şimdi başbakan ola","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00268","author_id":"AU_00300","havza":"iran","eser_adi":"Pişharaft-ı İran der Asr-ı Pehlevî","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":420,"tanitim":"Said Nefisî, tanınmış bir akademisyen, hikâye yazarı, şair ve Pehlevî Döne-\nmi’nin velut kültürel şahsiyetlerinden biridir.49 Kariyerinin sonraki döne-\nminde Nefisî tarihyazımı çalışmalarına da el atmıştır. Nefisi, gençleri ülkele-\nrine daha iyi hizmet etmeleri için motive etme ve yönlendirme amacı güden \nbir teşkilat olan Sazman-ı Pervereş-i Efkâr’ın (Düşünce Geliştirme Kurumu) \ndaveti üzerine 1939’da daha sonra Pişharaft-ı İran der Asr-ı Pehlevî (Pehlevî \nDönemi’nde İran’ın Yükselişi) adıyla kitap olarak da yayımlanan bir dizi se-\nminer verdi. Bu kitabında Nefisî, 1910’lardaki siyaset ve top","hanedan":"Pehlevîler","diger_adlari":"yla kitap"},{"work_id":"WK_00269","author_id":"AU_00301","havza":"iran","eser_adi":"Kudeta-yı Sevvom-ı Isfand va Âsâr-ı an","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":421,"tanitim":"Pehlevî Dönemi’nde tarihyazımına kendini daha fazla adayarak popüler ta-\nrihçi olarak öne çıkan İbrahim Safai,52 Pehlevî tarihyazımı ekolünün kurucu-\nlarından biri olarak bilinir. Safai’nin Meşruti Devrim liderlerinin biyografi-\nlerini konu edinen çok sayıdaki muhtasar eseri, İran’daki meşrutiyetçiliğin \nseçkinci anlatılarını anlamak için başvurulan başlıca kaynakları arasında yer \nalmaktadır. Ne var ki 1970’lerin başlarında, Safai dikkatini Birinci Dünya \nSavaşı sonrasına ve Pehlevî Dönemi’ne yönelterek Rıza Pehlevî’nin hayatına \ndair birkaç kitap yayımlamıştır.53 Safai, Kudeta-yı Sevvom-ı Is","hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00270","author_id":"AU_00302","havza":"iran","eser_adi":"Vizarat Farhang va Hunar, 1977).","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":421,"tanitim":"İran’ın Ulusal Tarihyazımında Faillik ve Öznellik\ntekleyen telgraflar göndererek bu kampanyalarda önemli bir rol oynadılar. Bununla \nbirlikte, Kaçar yönetiminden yana derin bir hayal kırıklığına uğrayan ve yalnızca \nGenel Kurmay Başkanı (Serdâr-ı Sipah) Rıza Han’ın başını çektiği bir cumhuriyetçi \nyönetimin ülkeyi sefaletten kurtaracağına inanan halk adına samimi bir arzunun var \nolduğunu da kabul etmek gerekir.\nTahran sokaklarında her gün, kırmızı gömlekler giyen ve cumhuriyet bay-\nrakları sallayan yüz, iki yüz, hatta bazen üç yüz kişilik kabalıklar sokaklarda \ngösteriler yapıyordu.54\nSafai’y","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00271","author_id":"AU_00303","havza":"iran","eser_adi":"Tarih-i Bist Sale-i Iran","dil":"Arapça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":422,"tanitim":"Pehlevî Dönemi’nin ilk yıllarını anlatan bir diğer nakilci de Hüseyin Mek-\nkî’dir.57 Hüseyin Mekkî’nin, Rıza Pehlevî’nin yirmi yıllık iktidarındaki \nicraatlarını anlatan Tarih-i Bist Sale-i Iran (İran Tarihinin Yirmi Yılı) adlı \nçalışması, Rıza Şah Dönemi’ni detaylı ve kronolojik bir şekilde ele alır. Ancak,","hanedan":"Pehlevîler","diger_adlari":["İran Tarihinin Yirmi Yılı"]},{"work_id":"WK_00272","author_id":"AU_00304","havza":"iran","eser_adi":"Nashr Qatrih, 2004.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":425,"tanitim":"Afshar, Mahmud. “Khatar Zard va Siyah”, The Yellow and Black Hazard. Ayandih \n(Future), 24 (1927): 916–929.\nAtabaki, Touraj. Azerbaijan, Ethnicity and Autonomy in the Twentieth- Century Iran, I."},{"work_id":"WK_00273","author_id":"AU_00305","havza":"iran","eser_adi":"Safi‘alishah, 1975.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Bahar, Malak al-Shu‘ara. “Tarikh Mukhtasr Ahzab Siyasi Iran”, Shorter History of \nPolitical Parties in Iran, Mirza Taqi Khan Amir Kabir. Tahran: 1994.\nBamdad, Mahdi. “Sharh Hal Rijal Iran”, Life of Iranian Notables, 1, 4th ed., Tehran: \nZavvar 1992.\nBrooks, David. “The enemy within”, The Conflict of Tribe and State in Iran and"},{"work_id":"WK_00274","author_id":"AU_00306","havza":"iran","eser_adi":"Majlis, 1936.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Mahmud, Mahmud. “Introduction to the first edition of Firaydun Adamiyat’s book: \nFiraydun Adamiyat”, Amir Kabir va Iran ya Varaqi az Tarikh Iran. Tahran: Mirza \nTaqi Khan Amir Kabir and Iran or a Page of Iran History, 1944."},{"work_id":"WK_00275","author_id":"AU_00307","havza":"iran","eser_adi":"Mihdi Davudi”, Qavam","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"al-Saltanah, 1. Tahran:  1948.\nMahmud, Mahmud.  “Tarikh Ravabit Siyasi Iran va Ingilis”, A History of Anglo- Iranian"},{"work_id":"WK_00276","author_id":"AU_00308","havza":"iran","eser_adi":"Iqbal, 1965.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Makki, Hussain. “Tarikh Bist Salah Iran”, Twenty Years History of Iran, 2. Tahran: \nBungah Tarjumah va Nashr Kitab, 1980.\nMirza, Salih. Gholam Hussain (ed.). “Reza Shah, Khatirat Sulayman Bihbudi, Shams \nPahlavi, ‘Ali Izadi Reza Shah”, Memoirs of Sulayman Bihbudi, Shams Pahlavi, ‘Ali","diger_adlari":["Twenty Years History of Iran"],"hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00277","author_id":"AU_00309","havza":"iran","eser_adi":"Tarh nu,1993.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Mustafi, ‘Abdullah. “Sharh Zindigi Man ya Tarikh Ijtima‘i va Idari Qajariyyah”, My \nBiography or the Social and Administrative History of Qajar, 3. Tahran: Zavvar, \n1964.\nNafisi, Said. “Pishraftha Iran dar ‘Asr Palavi”, The Iranian Advancement in the Pahlavi","hanedan":"Kaçarlar","diger_adlari":["My Biography or the Social and Administrative History of Qajar","Sharh Zindigi Man ya Tarikh Ijtima'i va Idari Qajariyyah"]},{"work_id":"WK_00278","author_id":"AU_00310","havza":"iran","eser_adi":"Dabirkhanh Sazaman Parvarish Afkar, 1939.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00279","author_id":"AU_00311","havza":"iran","eser_adi":"Zarrin, 2003.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Safa’i, Ibrahim. “Kudita Sivvum Isfand va Asar an”, The Coup d’etat of 22 February and","diger_adlari":["The Coup d'etat of 22 February and","Kudita Sivvum Isfand va Asar an"],"hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00280","author_id":"AU_00312","havza":"iran","eser_adi":"Shirkat Ufsit, 1974.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":426,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00281","author_id":"AU_00313","havza":"iran","eser_adi":"Vizarat Farhang va Hunar, 1977.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":426,"tanitim":"Safa’i, Ibrahim.  “Reza Shah Kabir va Tahavolat Farhangi Iran”, Reza Shah the Great \nand Cultural Developments in Iran. Tahran: Vizarat Farhang va Hunar, 1977.\nShamim, ‘Aliasghar. “Iran dar Duwrah Saltanat Qajar”, Iran during the Qajar Realm.","hanedan":"Kaçarlar"},{"work_id":"WK_00282","author_id":"AU_00314","havza":"iran","eser_adi":"Narrative structures and","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":427,"tanitim":"allegorical meanings of Iran’s pre-Islamic history”, Iranian Studies 29, no. 1–2 \n(1996): 158. \nTarghi, Mohamad Tavakoli. Refashioning Iran. Orientalism, Occidentalism and"},{"work_id":"WK_00283","author_id":"AU_00315","havza":"iran","eser_adi":"İran Üzerine Bir Anlatı","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":467,"tanitim":"Moğol istilasından sonra genel tarih yazıcılığı, yansımaları Reşidüddin Faz-\nlullah Hemdânî’nin eserinde, yani Câmiu’t-Tevârîh’te dahi görülebilen özel \nbir gelişim elde etti. Geç dönemin genel tarih yazıcılığı yaklaşımında ortaya \nçıkan temel fark, onun Moğol hükümdarları tarihine odaklanan bir tür genel \ntarih yazıcılığında daha geniş bir boyuta dönüşmesidir. Nitekim bu durum \nMoğol Dönemi yazarlarının Moğolların hâkim olduğu yani Çin’den Avrupa \nsınırlarına kadarki topraklardaki fetihleri ve yayılımları ile ortaya çıkan di-\nnamik dünyalarında geniş bir bakış açısının meydana gelmesi sebebiy","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00284","author_id":"AU_00316","havza":"iran","eser_adi":"Farklı Bir İran","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":470,"tanitim":"Bu eser, Timurlular Dönemi tarihyazımında özel bir öneme sahiptir, çünkü \nMüstevfî’nin tarih yazım modeli, Târîh-i Hayrât’ta uğradığı değişikliklerle be-\nraber, Târîh-i Hayrât’ın yazımında Târîh-i Gozîde’den istifade edildiği için sa-\nhabe, tâbiûn ve ehlisünnet ulemasından bahseden bölümün çıkarılmasının \neşlik ettiği farklılıklarla devam etmiştir. Bu açıdan Târîh-i Hayrât’ın, Târîh-i \nGozîde’den etkilendiği düşünülebilir. Târîh-i Hayrât, Timurlular Dönemi’nde \ngenel tarih biçiminde yazılmış bir eserdir. Bu eserde yazarın dönemine ba-\nkıldığında, yazarın kültürel bağlamının ve dinamik dünyasın","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Târîh-i Hayrât"]},{"work_id":"WK_00285","author_id":"AU_00317","havza":"iran","eser_adi":"İran İçin Bir Tarih","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":471,"tanitim":"İran İslam tarih yazıcılığı, Timurlular Dönemi’nde de aynı eğilimde devam \netti ve Hâfız-ı Ebrû’nun eserlerinde de yer aldı. Hâfız-ı Ebrû’nun eseri, Câ-\nmiu’t-Tevârîh’ten alıntılar yapan genel bir tarih yazıcılığı olsa da onu, İran \nİslam tarih yazıcılığı geleneği ile aynı sahada değerlendirmek mümkündür. \nHâfız-ı Ebrû’nun meşhur eseri, Mecmeu’t-Tevârîhi’s-Sultâniyye ismiyle dört \ncilde bölünmüştür.181 İlk cilt İslam öncesi peygamberlerin biyografilerini, \nArap fetihlerine kadar kadim İran’ın mitlerini ve destanlarını, ikinci cilt \nİslam Peygamberi’nin hayatını ve 656’daki düşüşüne kadar İslam","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Mecmeu't-Tevârîhi's-Sultâniyye"]},{"work_id":"WK_00286","author_id":"AU_00318","havza":"iran","eser_adi":"Tashîh-i Târih-i Hayrât, Tez. Dânigâh-i Tehrân: Kitâbhâney-i","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Dânişkedey-i Edebiyât, 1387 ş.\nÂyinevend, Sâdık. İlm-i Târîh der Gosterey-i Temeddon-i İslamî, 1. Tahran, Pejûheşgâh-i \nUlûm-i İnsânî ve Motâlaât-i Ferhengî, 1377 ş."},{"work_id":"WK_00287","author_id":"AU_00319","havza":"iran","eser_adi":"Sorûş, 1375 ş.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00288","author_id":"AU_00320","havza":"iran","eser_adi":"Emîrkebîr, 1382 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00289","author_id":"AU_00321","havza":"iran","eser_adi":"Ali Ekber Feyyâz. Meşhed: Dânişkedey-i Edebiyât, 1344ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00290","author_id":"AU_00322","havza":"iran","eser_adi":"Mohammed Hoseyn","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00291","author_id":"AU_00323","havza":"iran","eser_adi":"Abdülhay Habîbî. Kâbil: Neşr-i","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00292","author_id":"AU_00324","havza":"iran","eser_adi":"Bonyâd-i Ferheng-i Îrân, 1347 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Gibb, Hamilton. Tatavvor-i Târîhnigârî der İslam. Târîhnigârî der İslam, tercüme:"},{"work_id":"WK_00293","author_id":"AU_00325","havza":"iran","eser_adi":"İntişârât-i Dânişgâh-i Behiştî, 1372 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Hândemîr, Gıyâseddîn. Târîh-i Habîbü’s-Siyer fî Ahbâri Efrâd-i Beşer. Tahran: Hayyâm, \n1333 ş.","diger_adlari":["Târîh-i Habîbü's-Siyer fî Ahbâri Efrâd-i Beşer"]},{"work_id":"WK_00294","author_id":"AU_00326","havza":"iran","eser_adi":"Bûstân-i Kitâb, 1382 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Hemdânî, Reşîdüddîn Fazlullah. Câmiu’t-Tevârîh. Behmen Kerîmî’nin çabasıyla, 4,","diger_adlari":["Câmiu't-Tevârîh"],"hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00295","author_id":"AU_00327","havza":"iran","eser_adi":"Kitâbhâne-i Merkezî,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":474,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00296","author_id":"AU_00328","havza":"iran","eser_adi":"Tarh-i Nov, 1379 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":474,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00297","author_id":"AU_00329","havza":"iran","eser_adi":"Kevîr, 1383 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":474,"tanitim":"Taberî, Muhammed b. Cerîr. Târîhu’r-Rusul ve’l-Mulûk. 2. tercüme: Ebulkâsım","diger_adlari":["Târîhu'r-Rusul ve'l-Mulûk"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00298","author_id":"AU_00330","havza":"iran","eser_adi":"Seyfüddin Necâbâdî.","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":475,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00299","author_id":"AU_00331","havza":"iran","eser_adi":"Dûmûnde, 1378 ş.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":475,"tanitim":"Zehebî, Şemseddîn. Târîh-i İslam ve Vefeyâtü’l-Meşâhîr ve’l-Ayân. tashih: Ömer","diger_adlari":["Târîh-i İslam ve Vefeyâtü'l-Meşâhîr ve'l-Ayân"]},{"work_id":"WK_00300","author_id":"AU_00332","havza":"iran","eser_adi":"To the End of the Twelfth Century)","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":477,"tanitim":"çev. Mehdi Ferhani Munferid (Tahran: İslam Kültür ve Düşüncesi Araştırması Merkezi, 1396), ss. \n22-26."},{"work_id":"WK_00301","author_id":"AU_00333","havza":"iran","eser_adi":"Sosyolojide Bilim Risalesi.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":489,"tanitim":"çev. Freeberz Mecidi. Tahran: Bilimsel ve Kültürel Basım Şirketi,1387.\nBerk, Peter. Kültürel tarih nedir? Çev. Nimetullah Fazili&Murteza Kaliç. Tahran: \nİslam Tarihi Araştırma Merkezi, 1389.\nBezarslan, Hamit. “Türkiye’deki Kürt Tarihyazımı Söyleminde Açıklamalar”, Kürt \nMilliyetçiliği Kökenleri Üzerine Söylemler. Çev. Murat Ruhi. Tahran: Çeşme Neşri, \n1398."},{"work_id":"WK_00302","author_id":"AU_00334","havza":"iran","eser_adi":"Celalettin Mirza ve Name-i","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Husrevan”, Encyclopædia Iranica, ş 65, s. 54-5, Tahran: 1377.\nFeridun, Ademiyet. Mirza Agahan Kirmani’nin Düşünceleri. Tahran: Çap Tuhuri, 1346.\nFürugi, Zekai’l-mülk. İran Kısa Tarihi (özellikle başlangıç 3.4. yıl). Tahran: Matbuat \nŞirketi, 1309.\nGregorsoni. Tarih Milliyetçilik Ansiklopedisi, Alexandre Matil nazarında (çev. Kamuran"},{"work_id":"WK_00303","author_id":"AU_00335","havza":"iran","eser_adi":"Basım Merkezi ve Dış İşleri Bakanlığı","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":490,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00304","author_id":"AU_00336","havza":"iran","eser_adi":"Siyasi Tarih Araştırma Enstitüsü,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"1395.\nHamilton, Gary &Jay, Collins Randall. “Tarihyazımı ve Tarihsel Metodoloji”, \nTarihyazımı ve Tarihsel Toplumbilimi. Çev. Seyyid Haşim Aga Ceri. Tahran: Kevir, \n1385.\nİgros, Giork. 20. yy’da Tarihyazımı. Çev. Abdülhüseyin Azereng. Tahran: Semt, 1389."},{"work_id":"WK_00305","author_id":"AU_00337","havza":"iran","eser_adi":"İslam İnkilabı Eğitim","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Yayınları,\nKatem, Richard ve Sadik Hidaye. Efsaneden Gerçeğe. Çev. Firuze Muhacir. Tahran: \n1378.\nKirmani, Abdülhüseyin. İran Tarihi Skenderi Aynası (İran tarihi), ç. 1. Tahran: 1326.\nKirmani, Mirza Agahan. Behram Çubine’nin Çalışması ile Nima Verlage. Tahran: 2000."},{"work_id":"WK_00306","author_id":"AU_00338","havza":"iran","eser_adi":"İnsani Bilimler ve Kültürel Çalışmalar Enstitüsü, 1395.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Muidi, Hasankali. İranlıların Dayanışma ve Milli Birliği (Eğitim-Kültür Mecmuası)."},{"work_id":"WK_00307","author_id":"AU_00339","havza":"iran","eser_adi":"İmam Sadık Üniversite basımı, 1392.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Rıza, İnayetullah. İranlıların İnançları ve Yaşamıyla İmparatorluk Ayini. Tahran: Kültür \nve Sanat Yüksek Şurası, 1354.\nRişar, Yan. İran’da Modern Tarihyazımı ve Modernite. Çev. Ramin Cihanbeglü. Tahran: \nGoftar Yayın, 1379.\nSafa, Zebihullah. İran Tarih ve Edebiyatında (Şahişah) İmparator. Ülkenin Güzel \nSanatlar Yayını, (bita). \n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\nSafa, Zebihullah. İran Şahinşah Tarihi ve Manevi Makamı. Tahran: Bîcâ Kültür ve \nSanat Yüksek Şurası, 1354."},{"work_id":"WK_00308","author_id":"AU_00340","havza":"iran","eser_adi":"Bica,1360.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":491,"tanitim":"Vatanust, Gulamrıza. Simin Fasihi, Zehra Hamidi, Pehlevî Ders Kitaplarında Pehlevî \nDönemi Milliyetçiliğin Tezahürleri, Tarihyazımı ve Tarihyazıcılığı, s 1, ş 1, yıl 1388, \nss 181-205.\nVali, Abbas. “Kürtlerin Soybilimi; Kürt Tarihi Yazılarında Millet Yapısı ve Milli Kimlik \nÜzerine”, Kürt Milliyetçiliği Kökenlerinde Sözler. Çev. Murat Ruhi. Tahran: Neşir \nÇeşme, 1398.\nYasemi, Gulamrıza Reşit. İran Tarihi Başlangıç Beşinci ve Altıncı Yıl. Tahran: Çaphane \nMatbuat Şirketi, 1315.","hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00309","author_id":"AU_00341","havza":"iran","eser_adi":"Suhen, 1379.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":491,"tanitim":"Devrim Sonrası İran’ında Tarihçilik Akımları\nDevrim Sonrası İran’ında Tarihçilik Akımları\nZienab Ahmadvand*\nİslam Devrimi’nin zaferi, siyasi anlamda önemli bir dönüşüm olduğu gibi \ntarihyazımı alanını da araştırma ve inceleme açısından etkilemiş ve İran \ntarihyazımı nicelik ve nitelik açısından öncesine kıyasla değişmiştir. Bu \ndeğişimlerin yazarlar, üretim ve yayın merkezleri, konu ve içerik, üslup \nve tarzdan müteşekkil dört boyutta ortaya çıktığı söylenebilir. Ayrıca \ndevrimin, devrim sonrasında yazılan tarih kitaplarındaki etkisi en az dört \nmaddede açıkça görülür. İlk olarak, siyasal ve t"},{"work_id":"WK_00310","author_id":"AU_00342","havza":"iran","eser_adi":"Nehzat-ı Azadi-yi İran, 1992/1370), 2: 24-26.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":501,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00311","author_id":"AU_00343","havza":"iran","eser_adi":"Nakş-ı Cihan, 2002/1380.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tahran","kaynak_sayfa":506,"tanitim":"Esnad-ı Nehzat-ı Âzâdî (Özgürlük Hareketi Belgeleri) I-II. Tahran: Neşr-i Nehzat-ı \nAzadi-yi İran, 1992/1370.","diger_adlari":["Özgürlük Hareketi Belgeleri"]},{"work_id":"WK_00312","author_id":"AU_00344","havza":"iran","eser_adi":"Musâhabe bâ Hafte-nâme-i Yalesarat (Karanık Açılar: Haftalık","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":506,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00313","author_id":"AU_00345","havza":"iran","eser_adi":"Ruzne, 2002/1380.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":506,"tanitim":"Javadzadeh, A. “Hüviyet-i Milli ve Cereyan-i İnglab-i İslami” (Milli Kimlik ve İran \nİslam Devrimi), Marifet-i Siyasi, 2/2 (1389/2011): 161-183. \n\nİran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı\nKeşaverz, F. Men Mothem Mikonem Komiteh-i Merkezi-yi Hizb-i Tudehi İran-ra (Ben"},{"work_id":"WK_00314","author_id":"AU_00346","havza":"iran","eser_adi":"Revak, 1979/1357","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":507,"tanitim":"Sehabi, İ. Nâgofteha-yı İnglab ve Mebâhis-i Bonyâdî-yi Milli (Devrime Dair"},{"work_id":"WK_00315","author_id":"AU_00347","havza":"iran","eser_adi":"Gam- No, 2005/1383.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":507,"tanitim":"Siyâset ve Sâzmân-ı Hizb-i Tudeh ez Âgâz ta Furûpâşî (Kuruluşundan Yıkılışına Kadar","diger_adlari":["Kuruluşundan Yıkılışına Kadar"]},{"work_id":"WK_00316","author_id":"AU_00348","havza":"iran","eser_adi":"Müeese-i Mütâlât ve Pejûheşhâ-yı","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":507,"tanitim":"Siyasi, 1993/1370.\nTavakoli, Y. Sebk-Şinâsî-yi Târîh-negârî-yi Muâsır-ı İran (Çağdaş İran Tarih Yazım","diger_adlari":["Çağdaş İran Tarih Yazım"]},{"work_id":"WK_00317","author_id":"AU_00006","havza":"iran","eser_adi":"Ahbâru't-Tıvâl","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00318","author_id":"AU_00452","havza":"misir","eser_adi":"Chronique","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":22,"tanitim":"Mısır tarihi ile ilgili olarak Müslümanların Mısır’ı fethi sırasında Nikiou baş-\npapazı olan Jean’ın yazmış olduğu Chronique oldukça önemlidir.8 Miladi 694"},{"work_id":"WK_00319","author_id":"AU_00453","havza":"misir","eser_adi":"Fütûhu Mısr ve Ahbâruhâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Fustat","kaynak_sayfa":24,"tanitim":"Ebu’l-Kasım Abdurrahman b. Abdillâh b. Abdilhakem el-Mısrî el-Kureşî \n182/798 ya da 187/803 yılında Fustat’ta doğmuş, 257/ 871’de yine Fustat’ta \nvefat etmiştir.\nFütûhu Mısr ve Ahbâruhâ15 adlı kitabı zamanımıza ulaşan en teferruatlı ve \nen eski Mısır İslam tarihi kitabıdır. Fütûhu Mısr ve’l-Magrib ve’l-Endelüs, Fütû-\nhu Mısr ve’l-İskenderiyye ve’l-Magrib ve’l-Endelüs ve Ahbâruhâ adlarıyla da bili-\nnen eser Mısır, İfrîkiye, Mağrip ve Endülüs’ün Müslümanlar tarafından fethi-\nni anlatan ana kaynaklardan biridir. Kuvvetli rivayetlerden zayıf rivayetlere \ndoğru giden bir usulle aynı konuda kendisin","diger_adlari":["Fütûhu Mısr ve'l-Magrib ve'l-Endelüs","Fütûhu Mısr ve'l-İskenderiyye ve'l-Magrib ve'l-Endelüs ve Ahbâruhâ"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00320","author_id":"AU_00355","havza":"misir","eser_adi":"Fütûhu’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":25,"tanitim":"Doğum yeri ve tarihi bilinmeyen Belâzurî’nin Fütûhu’l-Büldân17 isimli kitabı, \nİbn Abdilhakem’in eseri kadar olmasa bile, bilhassa Mısır’ın fethi ve yapılan \nanlaşmalar ile alınan vergiler konusunda istifade edilecek bir eserdir. İbn Ab-\ndilhakem’in Mısır tarihi ile örtüşen rivayetlere sahiptir. Kendisinden sonraki \nMısır tarihçileri tarafından da kaynak olarak kullanılmıştır."},{"work_id":"WK_00321","author_id":"AU_00448","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":25,"tanitim":"Taberî’nin (310/922) Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk18 isimli eserinde Mısır tarihi \nile ilgili rivayetler bulunmaktadır. Ancak ilk dönem fetih hareketleri konu-\nsunda diğer eserlere göre daha az bilgi ve haber nakli yapan Taberî, Abbâsî-\nler dönemi ve Tolunoğulları dönemine dair daha somut bilgiler vermektedir. \nAşağıda temas edeceğimiz gibi Taberî’nin özellikle ilk dönem rivayetlerinde-\nki tezada varan farklılıklar, onun bu eserini dikkatle kullanmak gerektiğini \nortaya koymaktadır. Özellikle zayıf bir râvi olarak vasıflanan Seyf b. Ömer \nnakilleri ihtiyatla karşılanmalıdır.\nBu esere zeyiller yazan","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00322","author_id":"AU_00454","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’l-Vülât ve Kitâbü’l-Kudât","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Fustat","kaynak_sayfa":25,"tanitim":"283/897’de Fustat’ta doğan ve yine aynı şehirde 350/961’de ölen Kindî’nin \nKitâbü’l-Vülât ve Kitâbü’l-Kudât21 isimli kitabı ise bilhassa Mısır’ın idari \nyapısını kaleme alırken araştırmacılara tatmin edici bilgiler vermektedir. \nValilerin ve diğer divan emirlerinin tayinlerinden, azillerinden ve sorumlu-\nluklarından bahseder. Mısır’ın fethi konusunda İbn Abdilhakem ne kadar"},{"work_id":"WK_00323","author_id":"AU_00455","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’t-Târîh","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Sa‘id b. Patrik Tolunoğulları döneminde 263/877’de Fustat’ta doğmuş, İhşîdî-\nler döneminde 328/940’da İskenderiye’de ölmüştür. Mısırlı Melkî patriğidir. \nKitâbü’t-Târîh’i31 ise, bir gayrimüslimin kaleme aldığı eser olup, diğer İslam \ntarihçilerinin Mısır’ın fethine dair naklettikleri bilgileri teyid eden rivayetleri \nihtiva etmektedir. Onun eserinin tam adı et-Târîhu’l-Mecmû olup, muhtevası \nyaratılıştan başlar ve Abbâsî Halifesi Râzî-Billâh’ın halifeliğinin beşinci yılına, \n326/938 tarihine kadar gelir. Sa‘id b. Patrik, kendisinden önceki İslam tarihçi-\nlerinin Mısır ile ilgili verdikleri bil","hanedan":"Abbâsîler","diger_adlari":["et-Târîhu'l-Mecmû"]},{"work_id":"WK_00324","author_id":"AU_00360","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu Mısr ve Fedâiluhâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Ebû Muhammed el-Hasan b. İbrahim b. el-Hüseyin b. el-Hasan b. Ali b. Hâ-\nlid b. Râşid b. Abdullah b. Süleyman olan İbn Zûlâk, Tolunoğullarının tarih \nsahnesinden çekildiği 306/919 tarihinde Mısır’da doğmuştur. Mısır’daki \nvaliler dönemi ile İhşîdîler dönemini yaşamış, nihayet Fâtımîler zamanında \n387/997’de vefat etmiştir. Pek çok eseri yanında günümüze ulaşan en önemli \neseri Târîhu Mısr ve Fedâiluhâ’dır.33\nFâtımîler zamanında Mısır Mezâlim mahkemeleri kadılığı yapmıştır. \nDaha önce Şâfiî mezhebinden olan İbn Zûlâk, Fâtımîler için teşeyyû ettiğini, \nyani sonradan Şiî görüşü benimsediğini, ken","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00325","author_id":"AU_00456","havza":"misir","eser_adi":"Sîretü Ahmed b. Tolun","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":30,"tanitim":"Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed el-Medînî el-Belevî’nin (IV/X. asır) \ndoğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. Fâtımîlerin mensup \nolduğu Şiî-İsmaili mezhebinden olduğu ifade edilir. Onun İbn Zûlâk’ın çağ-\ndaşı olduğu bilinmektedir. Buna göre 300/900’lü yıllarda yaşamış olmalıdır. \nBu eseri neşreden Muhammed Kürdali, kitabın asıl adının Kitâbü Sîreti Âl-i \nTolun olduğunu, fakat günümüze sadece Sîretü Ahmed b. Tolun kısmının \nulaştığını ifade etmektedir.34\nBelevî Sîretü Ahmed b. Tolun adlı eserinde Tolunoğulları hanedanının ku-\nrucusu Ahmed b. Tolun, oğlu Abbas, gulamları, 3/9 yü","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Sîreti Âl-i Tolun"]},{"work_id":"WK_00326","author_id":"AU_00395","havza":"misir","eser_adi":"Nihâyetü’l-Ereb fî Fünûni'l-Edeb","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Nüveyrî, bir taraftan İbn Abdilhakem ve Kindî’yi kullanırken, diğer taraftan \nda orijinal bilgiler aktarmaktadır. O, 30 ciltlik ansiklopedik eserinde eğitimli \nbir devlet kâtibi veya yöneticisi için lazım olan bilgileri bir araya getirmek \namacındadır. Çoğu zaman uygulanmadığını kaynaklardan öğrendiğimiz ve","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00327","author_id":"AU_00425","havza":"misir","eser_adi":"Subhu’l-A‘şâ fî Sınâati’l-İnşâ","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":32,"tanitim":"Kalkaşendî Mısırlı bir devlet katibidir. İslam coğrafyacılarının bilgileriyle \nMısır’ın coğrafi olarak ikiye ayrıldığını, kuzeye Aşağı Mısır anlamında Es-\nfelü’l-Arz ya da Bahriye, güneye de Said-i Mısır ya da el-Kıbliyye dendiğini \nifade eder.","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00328","author_id":"AU_00427","havza":"misir","eser_adi":"Hıtat","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":32,"tanitim":"Makrîzî yazımızın sınırları dikkate alındığında geç bir dönemde yaşamış \nolmasına rağmen Mısır konusunda en teferruatlı bilgileri veren müellifler-\nden biridir. Kısaca Hıtat olarak bilinen eserinde siyasi, mali, içtimai olay-\nlar geniş bir şekilde yer alır. Bu eserinde Mısır’ın topografisini çıkarmış \nve kendisinden sonraki müelliflere kaynaklık etmiştir. Özellikle Kahire’nin \nçarşısı, pazarı, mahalleleri, sokakları, geçitleri, camileri, medreseleri, ha-\nmamları, resmi binaları, sivil yerleşim evleri, köprüleri, nehirleri ve bilhas-\nsa Nil nehri, ehramlar, Mısır coğrafyasının iskan yerleri zik","diger_adlari":"Kısaca Hıtat","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00329","author_id":"AU_00436","havza":"misir","eser_adi":"Nücûm","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"İbn Tağrîberdî’nin kısaca Nücûm olarak bilinen eseri Mısır tarihçilerinin \nvazgeçemeyeceği kaynaklar arasındadır. Öğrencilerinden Alâeddin İb-\nnü’t-Türkmânî onu tarihçilerin zirvesi olarak görür ve hayranlığını da ifade \neder. Eserine Mısır’ın fethinden başlayan müellif vefatından iki yıl öncesine, \nyani 872/1468’e kadar çok uzun bir dönemi ele alır. İbn Tağrîberdî hocası \nMakrîzî’den farklı bir yöntem uygular ve her sultanın dönemini ayrı bablar \nhalinde ele alır. Her babta dönemin siyasi, iktisadi ve içtimai olaylarını kro-\nnolojik olarak verir. O ayrıca İbnü’l-Esir’in yaptığı gibi her yılın","diger_adlari":"nin kısaca Nücûm","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00330","author_id":"AU_00441","havza":"misir","eser_adi":"Hüsnü’l-Muhâdara","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Süyûtî, Hüsnü’l-Muhâdara isimli eserinde Mısır’ın ilk dönem İslam tarihi \nhakkında genellikle İbn Abdilhakem’in eserinden nakiller yapmaktadır. Bu \nnakillerin yanında, bazı orijinal bilgiler de vermektedir. Örneğin günümüze \nulaşmamış olan Kuzâî’nin Hıtat’ından Mısır’ın fethi bölümünü aynen ikti-\nbas ederek eserine alması bu esere kısmen de olsa erişim imkânı bulmamız \naçısından önem arz etmektedir.48 Mesela; Süyûtî, Amr b. el-Âs’ın, fethinden \nsonra altı ay İskenderiye’de kaldığını, bize ulaşmayan Kuzâî’nin Hıtat isimli \nkitabından yaptığı nakille bildirmektedir.49 Yine Babilon’un fethi sıras","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00331","author_id":"AU_00444","havza":"misir","eser_adi":"Bedâiu’z-Zuhûr fî Vekâi’i’d-Duhûr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":34,"tanitim":"İbn İyâs’ın Bedâiu’z-Zuhûr fî Vekâi’i’d-Duhûr isimli eseri de Memlük döne-\nmi tarihçiliği geleneğinin bir parçasıdır. 852/1448 Kahire doğumlu olan \nmüellif 930/1524’te vefat etmiştir. Müellif vefatının iki yıl öncesine, yani \n928/1522’ye kadar Mısır’ın tarihini vermektedir. Diğer muahhar eserlere \ngöre, bizim konumuz itibariyle daha zayıftır.\nTabakât ve Terâcim Kaynakları","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00332","author_id":"AU_00352","havza":"misir","eser_adi":"Tabakâtü’l-Kübrâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":34,"tanitim":"Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d b. Meni‘i’l-Basrî ez-Zührî 160/777’de Bas-\nra’da doğmuştur. Daha sonra Medine’ye, Dımeşk’e, Rakka’ya ve birçok bel-\ndeye seyahatlerde bulunmuştur. 200/815 yılında gittiği Bağdat’ta meşhur \nMeğazî yazarı Vâkidî’nin (207/823) talebesi ve Bağdat ekolünün bir parçası \nolmuştur. Meşhur eseri Tabakâtü’l-Kübrâ’yı52 Bağdat’ta yazmıştır. Burada gü-\nvenilir râvilerden haberler nakletmiştir. Eserine aldığı rivayetleri bir hadisçi \ntitizliğinde kontrolden geçirmiştir. İbn Sa‘d’ın bu eseri yazmadaki amacı Hz. \nPeygamber’den (a.s.) başlayarak, ashâb, tabiin ve zamanına kadar ya","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00333","author_id":"AU_00353","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’t-Tabakât","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":35,"tanitim":"Halife b. Hayyat’ın hayatı hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır. Basra’da \ndoğduğu ve yine burada 240/854’te öldüğü bilinir. Kitâbü’t-Tabakât54 isim-\nli eseri biyografik eserler arasında oldukça önemlidir. İbn Sa‘d’ın yöntemini \nkullanan Halife b. Hayyat, Tabakâtu’r-Ruvât adıyla da bilinen bu kitabına ba-\nzıları mükerrer, sahabe, tabiûn ve sonraki nesilden 3229’u erkek, 129’u ka-\ndın olmak üzere 3358 hal tercümesi sığdırmıştır. Müellif bu kitabına Medi-\nne’den başlamıştır. Sonra sırasıyla Kufe, Basra, yeniden Medine, Mekke, Taif, \nYemen, Yemâme, Mısır, Mağrip-Endülüs, Şâmât (Suriye), Avasım,","diger_adlari":["Tabakâtu'r-Ruvât"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00334","author_id":"AU_00457","havza":"misir","eser_adi":"Vefeyâtü’l-A‘yân ve Enbâü Ebnâi’z-Zamân","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":36,"tanitim":"İbn Hallikân’ın Vefeyâtü’l-A‘yan58 isimli eseri, İslam’ın başlangıcından itiba-\nren 680/1281 yılına kadar yaşayan, meşhur kadın ve erkek 800’den fazla bi-\nyografi içerir. Sultanlar, emirler, vezirler, eşraf, nahiv, lügat ve kıraat alimleri, \nmüfessirler, muhaddisler, kelamcılar, çeşitli mezheplere mensup müctehid-\nler, fakihler, kadılar, zahitler, mutasavvıflar, mühendisler, filozoflar, astro-\nnomlar, astrologlar, tabipler, edip ve şairler, tarihçiler, coğrafyacılar, nesep \nalimleri ve musikişinaslardan oluşan pek çok kişinin hayat hikayelerini eser-\nlerini ölüm tarihleriyle birlikte verirken,","diger_adlari":["Vefeyâtü'l-A'yan"],"hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00335","author_id":"AU_00458","havza":"misir","eser_adi":"Teşrîn-i Sâni (Kasım), Kîhek: Kanûn-ı Evvel (Aralık),","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":37,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00336","author_id":"AU_00459","havza":"misir","eser_adi":"Kanûn-ı Sânî (Ocak), Emşîr: Şubat, Bermahât: Âzâr (Mart), Bermûde","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":37,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00337","author_id":"AU_00449","havza":"misir","eser_adi":"Nisan, Bişnes Eyyâr: Mayıs, Beûne: Haziran, Ebîb: Temmuz, Mesrâ:","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":37,"tanitim":"Âb (yani Ağustos).72\nYakut el-Hamevî de Mısır’daki yerleşim birimlerinin sayısını 2396 olarak \nvermekte olup, bunların 1439’unun Aşağı Mısır’da, 957’sinin de Yukarı Mı-\nsır’da olduğunu bildirmektedir.73\nMali Kaynaklar\nEbû Ubeyd el-Kâsım b. Sellâm’ın (224/839) Kitâbü’l-Emvâl’i74 cizye ve haraç \nkonuları ile Mısır’daki ehl-i zimmenin, özellikle Ömer b. Abdülaziz’in halife-\nliği zamanındaki durumu hakkında doyurucu bilgiler vermektedir.\nBu eserin dışında malî konularda kaleme alınmış Ebû Yusuf’un (182/798) \nKitâbü’l-Harac’ı,75 Yahya b. Adem el-Kureşî’nin (203/818) Kitâbü’l-Harac’ı76"},{"work_id":"WK_00338","author_id":"AU_00460","havza":"misir","eser_adi":"Şafak Basım Yayıncılık, 1995.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":40,"tanitim":"Abbott, Nabia. The Kurrah Papyri From Aphrodito in the Oriental Institute. Chicago: \nThe University of Chicago Press, 1938.\nAvcı, Casim. “Sa‘id b. Patrik”. TDV İslâm Ansiklopedisi 35 (2008): 551-552.\nBekrî, Abdullah b. Abdilaziz, Mu‘cem Me’sta‘cem. Tahkik Mustafa es-Sekkâ. Beyrut: \nAlemü’l-Kütüb, 1983.\nBelâzurî, Ahmed b. Yahya. Fütûhu’l-Buldân. Çeviren Mustafa Fayda. Ankara: Kültür \nve Turizm Bakanlığı, 1987.\nBelevî, Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed el-Medînî. Sîretü Ahmed b. Tolun."},{"work_id":"WK_00339","author_id":"AU_00461","havza":"misir","eser_adi":"Marmara İlâhiyat","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":40,"tanitim":"Fakültesi Yayınları, 1989.\nGörmez, Mehmet. “Tahrîc”. TDV İslâm Ansiklopedisi 39 (2010): 419-420.\nHalife b. Hayyat. Kitâbü’t-Tabakât. Tahkik Süheyl Zekkâr. Dımeşk: Metâbi’ Vizâreti’s- \nSekâfe ve’s-Siyâha ve’l-İrşâdi’l-Kavmî, 1966.\nHalife b. Hayyat. Târîhu Halifeti’ bni Hayyat. Tahkik Süheyl Zekkar. Dımeşk: 1968.\nHasan, Hasan İbrahim ve Hasan, Ali İbrahim. en-Nüzumu’l-İslamiyye. Kahire: \nMektebetu’n- Nahdati’l-Mısriyye, t.y.\nIstahrî, Ebû İshâk İbrahim b. Muhammed. Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik. Editör M. J. \nde Goeje. Leiden: Brill Yayınevi, 1967.\nİbn Abdilhakem, Ebu’l-Kasım Abdurrahman b. Abdil"},{"work_id":"WK_00340","author_id":"AU_00462","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l‐İlmiyye, 1391/1971.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":40,"tanitim":"İbn Hallikân, Ebu’l- Abbas Şemsüddin Ahmed b. Muhammed b. Ebi Bekr. Ve-\nfeyâtu’l- A‘yân ve Enbâu Ebnâi’z-Zamân. Tahkik İhsan Abbas. Beyrut: Dârü’s-Sadr, \n1397/1977.\n\n25\nİbn Havkal, Ebu’l-Kâsım. Kitâbü Sûreti’l-Arz. Neşreden H. Kramers. Leiden: Brill, \n1938.\nİbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed b. Sa‘id. Cevâmiu’s-Sire. Tahkik İhsan Abbas \nve Nâsiruddin el-Esed. Kahire: Dârü’l-Maârif, t.y.\nİbn Hurdazbih, Ebu’1-Kâsım Ubeydullah b. Abdillah. Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik.","diger_adlari":["Vefeyâtu'l-A'yân ve Enbâu Ebnâi'z-Zamân"]},{"work_id":"WK_00341","author_id":"AU_00463","havza":"misir","eser_adi":"Matba’atü el-Abâ el-Yesu’yyin, 1908.","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":41,"tanitim":"Kudâme b. Cafer, Ebu’l-Ferec. Kitâbü’1-Harac ve Sınâ‘atü’l-Kitâbe. Tahkik Muhammed","diger_adlari":["Kitâbü'l-Harac ve Sınâ'atü'l-Kitâbe"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00342","author_id":"AU_00464","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’r-Reşîd li’n-Neşr, 1981.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":41,"tanitim":"Makdisî, Şemsüddin Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed. Kitâbü Ahseni’t-Tekâsim fî","diger_adlari":["Kitâbü Ahseni't-Tekâsim"]},{"work_id":"WK_00343","author_id":"AU_00465","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Süveydân, 1387/1967.","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":41,"tanitim":"Nüveyrî, Şihâbuddîn Ahmed b. Abdilvehhâb. Nihâyetü’l-Ereb fî Fünûni’l-Edeb. Tahkik \nMuhammed Ebu’l-Fadl İbrahim. Kahire, 1395/1975.\n\nÖzaydın, Abdülkerim. “Belevî”. TDV İslâm Ansiklopedisi 5 (1992): 405.\nÖzaydın, Abdülkerim. “İbn Hallikân”. TDV İslâm Ansiklopedisi 20 (1999): 17-19.\nÖzkuyumcu, Nadir. “İbn Abdilhakem”. TDV İslâm Ansiklopedisi 19 (1999): 278-279.\nÖzkuyumcu, Nadir. “Kurre b. Şerik”. TDV İslâm Ansiklopedisi 26 (2002): 446-447.\nÖzkuyumcu, Nadir. “Mısır’ın Fetih Tarihi Meselesi”. İslami Devir Mısır Tarihine Dair \nMakaleler. Manisa, 1994.\nÖzkuyumcu, Nadir. İbn Zûlâk’ta İlk Müslüman Tür","diger_adlari":["Nihâyetü'l-Ereb fî Fünûni'l-Edeb"],"hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00344","author_id":"AU_00460","havza":"misir","eser_adi":"Şafak Basım Yayın, 1995.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":42,"tanitim":"Süyûtî, Celâlüddîn Abdurrahman b. Ebî Bekr. Hüsnü’l-Muhâdara fî Târîhi Mısr ve’l-","diger_adlari":["Hüsnü'l-Muhâdara fî Târîhi Mısr"],"hanedan":"Memlüklüler"},{"work_id":"WK_00345","author_id":"AU_00465","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Suveydân, 1387/1967.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":42,"tanitim":"Taberî, Ebû Cafer Muhammed b. Cerîr. Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk. Editör M. J. de","diger_adlari":["Târîhu'l-Ümem ve'l-Mülûk"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00346","author_id":"AU_00466","havza":"misir","eser_adi":"ZDMG, 1866.","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":42,"tanitim":"27\nFâtımîler Dönemi (909-1171) Kaynakları \nÜzerine Bir Değerlendirme\nAydın Çelik*\nGiriş\nFâtımîler Devleti, Şiâ İsmâiliyye koluna mensup olan Fâtımî halife/imam-\nlarının yönetiminde kurulan büyük bir devlettir. Orta Çağ İslam tarihinin \nMağrib (Kuzey Afrika) bölgesinde yer alan ve Ağlebîler olarak bilinen hane-\ndanı ortadan kaldırmak suretiyle 909 yılında kuruldu. 969 yılında Mısır’ı \nele geçiren Fâtımîler üç yıl sonra da hilafet merkezini buraya naklettiler. \nAynı zamanda Bağdat’a rakip bir hilafet merkezi olan Kahire şehri iki asır \nsüren Fâtımî saltanatının en önemli ilim ve kültür merkezi o","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":"bölgesinde yer alan ve Ağlebîler"},{"work_id":"WK_00347","author_id":"AU_00467","havza":"misir","eser_adi":"Risâletü İftitâhi’d-Da‘ve","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":44,"tanitim":"Fâtımîlerin ilk halifesi Ubeydullâh el-Mehdî döneminden hayatının sonuna \nkadar Fâtımî kadısı olarak görev yapan Kâdî en-Nu‘mân’ın (ö. 363/974) adı \ngeçen eseri, Fâtımîlerin kuruluş dönemi için istifade edilen en önemli kaynak-\nlardan biridir. Eserde dâî Ebû Abdullah eş-Şîî’nin Yemen’de bulunuşu, Mağri-\nb’e gidişi ve oradaki faaliyetleri, Ağlebî hanedanın yıkılışı vb. detaylı olarak an-\nlatılmaktadır. Eseri tahkik eden Vedâd el-Kâdî bu kaynağın üç önemli özelli-\nğinden bahseder: Birincisi, Kâdî en-Nu‘mân muasırı olduğu dönemin tarihini \nele almaksızın, sadece Fâtımî davası hakkında yazmıştır. ","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00348","author_id":"AU_00468","havza":"misir","eser_adi":"Sîretü’l-Üstâz Cevzer4","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":45,"tanitim":"Eserin muhakkiklerinin verdiği bilgi çerçevesinde; müellif Ali Mansûr el-\n‘Azîzî el-Cevzerî (ö. 386/996 sonrası) Fâtımî devlet kademesinde (halife ve \nveliahttan sonraki) en üst noktada yer almasına rağmen hayatı ile ilgili çok az \nbilgi bulunmaktadır. Makrîzî’nin birkaç cümlesi ve kendisinin bizzat eserin-\nde verdiği malumat dışında, tarih kitaplarında daha başka bilgiye rastlanma-\nmaktadır. O, hicri 350 yılında Cevzer’in yanında kâtip olarak eli altında çalış-\nmaya başladığını bu vesileyle Halife Muizz-Lidînillâh arasındaki gizli görüş-\nme, yazışma ve her cihetten gelen evrakları muhafaza il","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00349","author_id":"AU_00469","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikri’l-Arabî, 1954).","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":45,"tanitim":"Siyer olarak kaleme alınan eserde, müellifin efendisi Cevzer’in Kuzey Af-\nrika Fâtımî imamları nezdindeki konumu, Fâtımî devletinin üst düzey gö-\nrevlileri ile ilişkileri çerçevesinde resmi yazışmaları aktarırken aynı zamanda \nFâtımî devletinin Mağrib’deki siyasi ve içtimai hayatı hakkında da bilgiler \nverilmektedir. Bu kitap sayesinde tarihçilerin pek bilgi vermedikleri, Fâtımî \nDevleti’nde önemli bir makamda olan bu kişiyle ilgili boşluk da tamamlanmış \nolmaktadır. Müellif -diğer bazı siretlerden farklı olarak- efendisi hakkında \nbilgiler aktarırken aşırı mübalağa ve övgülerden uzak durmuştu","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00350","author_id":"AU_00470","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-","dil":"Urduca","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":46,"tanitim":"Mağrib el-Kısmu’l-Hâss min Kitâbi ‘Uyûni’l-Ahbâr5\nEd-Dâî İdrîs İmâmüddin el-Kureşî, 794/1392 yılında Yemen Tayyibî-İs-\nmâilîlerine ait olan Şibâm Kalesi’nde doğdu. On dokuzuncu “dâî-i mut-\nlak” olarak Gâib imam Tayyib b. Âmir-Biahkâmillâh adına kırk yıl süreyle \nliderlik yapan İdrîs İmâdüddin, Zeydîlerin hakim olduğu pek çok kaleyi ele \ngeçirdi. Ardından Hindistan’da Tayyibî-İsmâiliyye’nin gelişmesi için propa-\nganda merkezleri kurdu. İdrîs, 872’de (10 Haziran 1468) merkez edindiği \nŞibâm’da vefat etti.6\nTanıtımı yapılan eser, büyük bir kısmı -aslı yedi cüz- günümüze kadar \ngelemeyen ʿUyûnü’l-","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Târîhu'l-Hulefâi'l-Fâtımiyyîn bi'l-Mağrib","el-Kısmu'l-Hâss min Kitâbi 'Uyûni'l-Ahbâr"]},{"work_id":"WK_00351","author_id":"AU_00357","havza":"misir","eser_adi":"Dîvânu İbn Hânî el-Endelüsî","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"İşbîliye","kaynak_sayfa":47,"tanitim":"Eserin yazarı Ebü’l-Kâsım Muhammed b. Hânî b. Muhammed el- Mağribî \nel-Endelüsî’dir (ö. 362/973). Babası Hânî, III. Abdurrahman devrinde Fâtımî-\nlerin ilk başşehri Mehdiye’den Endülüs’e göç etmiş ve İşbîliye’ye yerleşmiştir. \nBurada bilgisini geliştirerek Fâtımîlere yakın olmuş, Yunan felsefesinin tesi-\nrinde kalmış ve zındıklıkla itham edilmiştir. Bunun üzerine İbn Hânî Mağ-\nrib’e gitmek üzere Endülüs’ten ayrılmıştır. Şiirleri geniş bir çevrede okunup \nşöhreti Mağrib’de yayılan ve Mansûriyye Sarayı’nda halifenin huzuruna çı-\nkan İbn Hânî, saray şairlerine karşı zamanla büyük bir üstünlük sağl","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00352","author_id":"AU_00427","havza":"misir","eser_adi":"İtti’âzu’l- Hunefâ bi Ahbâri’l-Eimmeti’l-Fâtımîyyîn","dil":"Arapça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":48,"tanitim":"el-Hulefâ9\nTakiyüddin Ahmed b. Ali el-Makrîzî (ö. 845/1442) Kahire’de 766/1365 yılın-\nda doğdu. İlimle meşgul olan bir ailede çocukluğu geçen müellif, İbn Haldûn \ngibi dönemin meşhur çok sayıda aliminden dersler aldı. Kahire’nin çeşitli \ncamilerinde vaizlik ve medreselerinde müderrislik yaptı. Diğer ilimlerin ya-\nnında büyük bir tarihçi olan Makrîzî’nin, Kahire tarihi, İslam tarihi, kültür \ntarihi ve bazı meselelere dair eserlerinin bir kısmı günümüze ulaşmamıştır.10\nAdı geçen eser Fâtımîler tarihiyle ilgili yazılan müstakil bir kaynaktır. \nEser baştan sona Fâtımîler Devleti’nin kronolojisini ","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["İtti'âzu'l-Hunefâ bi Ahbâri'l-Eimmeti'l-Fâtımîyyîn el-Hulefâ"]},{"work_id":"WK_00353","author_id":"AU_00471","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikri’l-Arabî, 1948); Aynı eser, c. 2-3, tah. Muhammed Hilmi","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":48,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00354","author_id":"AU_00472","havza":"misir","eser_adi":"Meclisü’l-Ala li’ş-Şuuni’l-İslâmiyye, 1996).","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":48,"tanitim":"10\t Ramazan Şeşen, Müslümanlarda Tarih-Coğrafya Yazıcılığı (İstanbul: İSAR, 1998), 208-209."},{"work_id":"WK_00355","author_id":"AU_00473","havza":"misir","eser_adi":"Ahbâru Mısr19","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":50,"tanitim":"Müellif Emîrü’l-Muhtâr el-Müsebbihî (ö. 420/1029) 366/977’de Mısır’ın \nFustat şehrinde doğdu. Aslen Harranlıdır. Dedesine nispetle Müsebbihî diye \nanılır. Babasının cenazesini Kâdılkudât’ın kıldırması ailesinin saygın bir ko-\nnumda olduğunu gösterir. 398/1008 yılında yani 32 yaşından itibaren Halife \nHâkim-Biemrillâh’ın hizmetine girdi ve orduda görev aldı. Halife nezdinde iti-\nbarı artan Müsebbihî, “emîr” unvanıyla Mısır’ın Saîd bölgesinde bulunan Kays \nve Behnesâ valiliğine tayin edildi, daha sonra merkezde Dîvânü’t-tertîb’in \nbaşkanlığına getirildi. Bu görev sayesinde daimi statüde Hâkim-Bi","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00356","author_id":"AU_00474","havza":"misir","eser_adi":"Lecnetü’t-Te’lif ve’t-Terceme ve’n-Neşr, 1957).","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":50,"tanitim":"19\t Emîrü’l-Muhtâr Muhammed b. Abdullah el-Müsebbihî, Ahbâru Mısr, tah. W. G. Millward (Kahire, el-\nHey’etü’l-Mısriyyetü’l-Amme li’l-Kitâb, 1980)."},{"work_id":"WK_00357","author_id":"AU_00475","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’n-Nahdeti’l-Arabiyye, t. y.), 258-259.","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":53,"tanitim":"30\t Bkz. Kûsî, Ticâretü Mısr, 260-295.\n\nFâtımîlerin resmi yazışmalarından çok sayıda mektup, menşur, atama, \nemannâme gibi hususlarla ilgili kayıtları eserlerine almışlardır.31\nFâtımî Döneminde Yaşamış Müelliflerin Eserleri\net-Tücîbî el-Kindî: Kitâbü Vülâti Mısr32\nMüellif Ebû Ömer Muhammed b. Yûsuf b. Ya‘kûb b. Hafs el-Kindî et-Tücîbî \n(ö. 350/961), Fustat’ta doğdu. Eser, fetihten itibaren Mısır’da görevlendiri-\nlen valiler, önemli olaylar, fiyat hareketleri, merkezi idare ile yazışmalar, mali \nve idari divanlar ve Mısır’ın topografyası hakkındadır. Farklı yayınları bulun-\nmaktadır.33 Müellifi","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr"]},{"work_id":"WK_00358","author_id":"AU_00360","havza":"misir","eser_adi":"Ahbâru Sibeveyh el-Mısrî34","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":54,"tanitim":"Tam adı Ebû Muhammed el-Hasen b. İbrâhîm b. el-Hüseyn el-Leysî el-Mısrî \n(ö. 387/997) olan Mısırlı tarihçi İbn Zûlâk olarak tanınmaktadır. 306/919’da \ndoğan müellif Fâtımîlerin gelmesinden sonra Şiîliği seçti ve mezalim mah-\nkemelerinde kadılık yaptı. 387/997 tarihinde Mısır’da vefat etti. Fâtımîlerin \nMısır’a gelmeden önce burada bulunan müellif, Mısır’ın bilinen en eski tarih-\nçilerinden birisidir. İhşîdîler Devleti’nin kuruluşuna, yıkılışına ve Fâtımîler \ndöneminde Kahire’nin kurulmasına şahit olmuştur. Ahbâru Sibeveyh el-Mısrî \nMısırlı nahiv alimi Muhammed b. Mûsâ el-Kindî’nin hayatına dai","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00359","author_id":"AU_00360","havza":"misir","eser_adi":"Fedâʾilü Mısr ve Ahbâruhâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":55,"tanitim":"(Kitâbü Fedâʾili Mısr, Târîhu Mısr ve Fedâʾilühâ)\nİbn Zûlâk’ın, Zehebî, Makrîzî, İbn Tağrîberdî ve Süyûtî gibi çeşitli kaynaklar \niçerisinde pasajlar halinde yer aldığı bu eser, Eskiçağ’dan itibaren Mısır ta-\nrihini ele alarak Fâtımîler’den Aziz-Billâh’ın ölümü ve Hâkim-Biemrillâh’ın \nhalife olmasıyla sona ermektedir. Kitaba zamanla kimliği bilinmeyen müellif \nveya müstensihler tarafından bazı ilaveler yapıldığı belirtilmektedir. Ese-\nrin Paris Bibliothèque Nationale (nr. 1816-1817), Murad Molla (nr. 340/3) \nve Beyazıt Devlet (Veliyyüddin Efendi, nr. 2453) başta olmak üzere birçok \nkütüphanede","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Fedâʾili Mısr","Târîhu Mısr ve Fedâʾilühâ"]},{"work_id":"WK_00360","author_id":"AU_00365","havza":"misir","eser_adi":"Kanûn fî Divâni’r-Resâil ve el-İşâre ila Men","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":55,"tanitim":"Nâle’l-Vezâre37\nİbnü’s-Sayrâfî (ö. 542/1147) olarak tanınan, Ebü’l-Kâsım Tâcü’r-riâse Emî-\nnüddîn Alî b. Müncib b. Süleymân el-Kâtib et-Tenûhî 1071’de Kahire’de doğ-\ndu. Babasının sarraf olmasından dolayı bu lakabı almıştır. Dedesinin katiplik \nyapmış olması onun bu alanda yetişmesine katkı sunmuş olmalıdır. Bir süre \nDîvânü’l-ceyş ve Dîvânü’l-harâc’da katiplik yaptıktan sonra Fâtımî halifesi \nÂmir-Biahkâmillâh (495-524/1101-1130) tarafından Dîvânü’l-İnşâ’da gö-\nrevlendirildi. Hâfız-Lidînillâh (526-544/1132-1149) zamanında Dîvânü’l-İn-\nşâ başkanlığına atandı (526/1132). Vezir Efdal b. Bedr ile","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00361","author_id":"AU_00476","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’l-İ’tibâr44","dil":"Türkçe","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":57,"tanitim":"Üsâme b. Münkız 488/1095’te Şeyzer’de doğdu. Babası Şeyzer emîri olma-\nsından dolayı bir prens olarak iyi bir asker, idareci ve edip olarak yetişti. Do-\nğumundan üç yıl sonra Kudüs Haçlı istilasına uğradı. Bu sebeple çocuklu-\nğundan itibaren Haçlılarla yapılan savaşları yakından takip etme ve onları \ntanıma imkânı buldu. Amcasının veliahtlığını iptal etmesinden sonra İbn \nMünkız Şeyzer’den ayrılıp Dımaşk’a gitti ve Haçlılarla yapılan savaş ve ba-\nrış görüşmelerine katıldı. 539/1145 yılında Fâtımîler’in başşehri Kahire’ye \ngitti ve burada hem halife hem de vezirler nezdinde büyük bir itibar gör","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00362","author_id":"AU_00477","havza":"misir","eser_adi":"Sûretü’l-‘Arz","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":57,"tanitim":"Aslen Nusaybinli olan İbn Havkal’in (Ebü’l-Kâsım Muhammed b. Alî en-Nasî-\nbî el-Bağdâdî) 10. asrın ilk çeyreğinde yaşıyor olduğu anlaşılmaktadır. Hayatı"},{"work_id":"WK_00363","author_id":"AU_00377","havza":"misir","eser_adi":"Ahsenü’t-Tekâsîm fî Ma’rifeti’l-Ekâlîm49","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Şemsuddin Ebu Abdullah b. Ahmed b. Ebi Bekr el-Beşşârî el-Makdisî, \n335/946-47’de Kudüs’te doğdu. Yazarın hayatı hakkında bilinenler, eserinde \nanlattıklarından ibarettir. İlköğrenimi Kudüs’te alan müellif daha sonra Bağ-\ndat’a giderek eğitimine devam etti. Hayatının yirmi yılından fazlasını İslam \ndünyasını gezerek geçirdi ve 390/1000 yılı civarında da vefat etti. Gözlem \nyaparak ve ilgili kimselerden topladığı bilgilerle ünlü eserini kaleme aldı. O \nerken dönem coğrafyasını günümüzde “beşerî coğrafya” denilen bilim dalına \nçeviren kişidir. Kur’an’a ve hadis literatürüne de atıflarda bulunan "},{"work_id":"WK_00364","author_id":"AU_00478","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu’l-Antâkî56","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":61,"tanitim":"Kıpti olan Yahya b. Saîd el-Antâkî, 370/980’den önce Kahire’de doğdu. İsken-\nderiye patrikliğinde bulunan Antâkî, hayatının ilk otuz beş veya kırk yılını \nMısır’da geçirdikten sonra 1014 yılında Bizans hâkimiyetindeki Antakya’ya \nyerleşti ve 458/1067’de vefat etti.57\nSılatu Târîhu Utîhâ adıyla bilinen Târîhu’l-Antâkî dönemin İslam âleminin \ndoğu ve batı yakalarını aynı seviyede ilgilendirmektedir. Bir yandan Bizans \nİmparatorluğu ve bu imparatorluğun İslam âlemiyle ilişkileri, diğer yandan \nda Bulgar, Rus, Gürcü ve Ermeni ülkelerini ilgilendirmektedir. O selefi İsken-\nderiye patriği Saîd b. el","diger_adlari":["Sılatu Târîhu Utîhâ"]},{"work_id":"WK_00365","author_id":"AU_00363","havza":"misir","eser_adi":"Sefernâme59","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":62,"tanitim":"394/1003 yılında Horasan’ın Belh şehrinde doğan Nâsır-ı Hüsrev’in haya-\ntına dair, Sefernâme’sinde anlattığı yedi yıllık dönemle (1045-1052) divâ-\nnında ve diğer eserlerinde verdiği ipucu niteliğindeki bilgiler dışında bilgi \nbulunmamaktadır. Varlıklı bir ailenin çocuğu olduğu, genç yaşta dini ilim-\nlerin yanı sıra Yunan felsefesi, semavi dinler, Hint dinleri, eski İran kültür \nve medeniyeti, İslami ve tabii ilimler ve matematik alanlarında ileri bir se-\nviyeye yükseldiği, ancak onun esasen Arap ve Fars şiirinde zirve yaptığı an-\nlaşılmaktadır. Çağrı Bey’in hizmetinde çalışırken gördüğü bir rü"},{"work_id":"WK_00366","author_id":"AU_00479","havza":"misir","eser_adi":"Zeylü Târîhi Dımaşk","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":65,"tanitim":"İbnü’l-Kalânisî (Ebû Ya’lâ Hamza b. Esed) 465/1073 yılında Dımaşk’ta doğ-\ndu. Divân reisliği yapan müellif 555/1160 yılında aynı şehirde vefat etti. Hilâl \nb. Muhassin es-Sâbî’nin Târîh’ine zeyl olarak yazdığı bu eseri 360-555/971-\n1160 yılları arasındaki hadiseleri kapsamaktadır. Dönemin Bilâdü’ş-Şâm ta-\nrihi açısından öncelikli olan bu eser, çağdaşı olduğu Fâtımî Devleti’nin Suriye \nve Filistin bölgesindeki siyasi tarihi, Fâtımî-Karmatî mücadeleleri, Fâtımî-\nler’in Suriye hâkimiyeti ve bunun için sevk edilen ordu ve komutanları, Dı-\nmaşk’taki kabileler, Dımaşk’ın topografyası, İsmâilîler ve ","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":"seleri kapsamakta"},{"work_id":"WK_00367","author_id":"AU_00370","havza":"misir","eser_adi":"Ahbâru Mülûki Benî ‘Ubeyd ve Sîretühüm","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"Müellif, Mağrib-i Evsat’ta (Orta Mağrib) doğdu. 613-616 (1216-1219) yıl-\nları arasında Endülüs ve Mağrib’de kadılık yapan İbn Hammâd es-Sanhâcî \n628/1231 yılında vefat etti. Adı geçen eser aslında müellifin Kitâbü’n-Nü-\nbezi’l-Muhtâce fî Ahbâri Mülûki Sanhâce bi-İfrîkıyye ve Bicâye isimli kitabının \nbugün sadece Fâtımîler’i anlatan kısmının bakiyesidir. Fâtımîler’in soyları \nhakkındaki tartışmalardan bahisle başlar ve bütün Fâtımî halifelerinin bi-\nyografilerini verir. İlk halifelerin dönemleriyle ilgili bilgileri detaylı, Zâhir \ndöneminden itibaren ise özet halinde vermektedir. Her dönemin so","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü'n-Nübezi'l-Muhtâce fî Ahbâri Mülûki Sanhâce bi-İfrîkıyye ve Bicâye"]},{"work_id":"WK_00368","author_id":"AU_00480","havza":"misir","eser_adi":"Kavâninu’d-Devâvîn71","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"1149’da Mısır’da doğan İbn Memmâtî, ömrünün son yıllarını geçirdiği Ha-\nlep’te vefat etti (606/1209). Selahaddin Eyyûbî’nin vezirliğini yapmış olan \nİbn Memmâtî, onun döneminde babasıyla birlikte Müslüman olmuştur.","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00369","author_id":"AU_00425","havza":"misir","eser_adi":"Subhu’l-A‘şâ fî Sınâ‘ati’l-İnşâ78","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":67,"tanitim":"Kalkaşendî 756/1355’te Kahire’de doğdu. Uzunca bir süre kadılık görevinde \nbulundu. Tarih, coğrafya, hukuk, edebiyat, kitabet, tabii ilimler bir yana asıl \nArap edebiyatı sahasında kudreti ve kitabetteki maharetiyle kısa zamanda ta-\nnındı. Uzun süre Dîvân-ı İnşâ’da çalışan Kalkaşendî 821/1418’de vefat etti.79\nAdı geçen eser; İslam dünyasında bürokrasinin gelişmesi ve katiplerin \nyetişmesi için derlenen mükemmel bir ansiklopedidir. Kalkaşendî bu kap-\nsamlı eserini, Memlük öncesi dönemlere ait binlerce belge ve Mısır arşivinde \nbulunan kayıtlardan istifade etmek suretiyle hazırlamıştır. Müellifi","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00370","author_id":"AU_00397","havza":"misir","eser_adi":"Kenzü’d-Dürer ve Câmiʿu’l-Gurer","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":68,"tanitim":"ed-Dürretü’l-Mudıyye fî Ahbâri’d-Devleti’l-Fâtımiyye85\nİbnü’d-Devâdârî (ö. 736/1336 sonrası) Memlükler dönemi tarihçilerinden \nolup doğum tarihi belli değildir. Selçuklu sülalesinden olduğu belirtilen mü-\nellifin hayatı hakkında bilinenler eserlerinde anlattıklarından ibarettir.","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["ed-Dürretü'l-Mudıyye fî Ahbâri'd-Devleti'l-Fâtımiyye"]},{"work_id":"WK_00371","author_id":"AU_00481","havza":"misir","eser_adi":"Otto Harrassowitz, 1961).","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":68,"tanitim":"53\nAdı geçen eser Kenzü’d-Dürer ve Câmi‘u’l-Gurer’in altıncı cüzüdür. İb-\nnü’d-Devâdârî’nin babasıyla birlikte dolaştığı dönemde, 709’da (1309) baş-\nlayıp 736’da (1335-36) tamamladığı eseri genel bir tarih olup dokuz cüzdür. \nYaratılıştan 735 (1334-35) yılına kadar gelen eserin her cüzüne bir özel, bir \nde genel isim vermiştir. İbnü’d-Devâdârî, kendi dönemiyle ilgili kısımları \nyazarken belgelere ve olayların içinde bulunmuş kişilerden aldığı bilgilere \ndayanmıştır. Her kısımda siyasi gelişmeleri anlattıktan sonra önemli şairle-\nrin biyografilerine ve şiirlerinden örneklere yer verir. Eserin m","diger_adlari":"ğı eseri genel bir tarih"},{"work_id":"WK_00372","author_id":"AU_00482","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikr li’t-Tıbâa ve’n-Neşr ve’t-Tevzî’, 1997).","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":69,"tanitim":"87\t İsmail b. Ömer b. Kesir, el-Bidâye ve’n-Nihâye, çev. M. Keskin, c. 1-15 (İstanbul: Çağrı Yayınları, 1995).","diger_adlari":["el-Bidâye ve'n-Nihâye"]},{"work_id":"WK_00373","author_id":"AU_00483","havza":"misir","eser_adi":"Ma’had Tarîhi’l-Ulûm el-‘Arabiyye el-İslâmiyye,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":69,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00374","author_id":"AU_00484","havza":"misir","eser_adi":"Fırat Üniversitesi Orta Doğu","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"Araştırmaları Merkezi Yayınları, 2008.\nÇetin, Osman. “İdrîs İmâdüddin”. TDV İslâm Ansiklopedisi 21 (2000): 489.\nÇuhadar, M. ve Yiğit, İ. “İbn Tağrîberdî”. TDV İslâm Ansiklopedisi 20 (1999): 385-388.\nEbû ‘Ubeyd el-Bekrî, Abdullah b. Abdulaziz. Mesâlik ve’l-Memâlik el-Mugrib fî Zikri"},{"work_id":"WK_00375","author_id":"AU_00485","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-İslâmî, t.y.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"Ebu Şâme, Abdurrahman b. İsmail. Muhtasar Kitâbü’r-Ravzateyn fî Ahbâri’d- Devleteyn.","diger_adlari":["Muhtasar Kitâbü'r-Ravzateyn fî Ahbâri'd-Devleteyn"],"hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00376","author_id":"AU_00486","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Endelüs el-Hadrâ, 1997.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"Ebü’l-Fidâ, Melikü’l-Müeyyed. el-Muhtasar fi Târihi’l-Beşer. C. 1-2. Kahire: el- \nMatbbatü’l-Hüseyniyyetü’l-Mısriyye, t.y.\nDevadârî, Abdullan b. Aybek. Kenzü’d-Dürer ve câmiü’l-gurer: ed-Dürretü’l-mudiyye fi \nahbâri’d-devleti’l-Fâtımîyye. C. 1-4. Tahkik Salahuddin el-Müneccid. Kahire: Otto \nHarrassowitz, 1961.\nel-Cevzerî, Ebû Ali Mansûr el-‘Azîzî, Sîretü’l-Üstâz Cevzer. Tahkik Muhamed K.","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["el-Muhtasar fi Târihi'l-Beşer","Kenzü'd-Dürer ve câmiü'l-gurer: ed-Dürretü'l-mudiyye fi ahbâri'd-devleti'l-Fâtımîyye","Sîretü'l-Üstâz Cevzer"]},{"work_id":"WK_00377","author_id":"AU_00487","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikri’l-Arabî 1954.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":71,"tanitim":"94\t İbn Haldûn, Mukaddime, çev. Halil Kendir, c. 1 (İstanbul: Yeni Şafak, 2004), 48-51.","diger_adlari":["Mukaddime"]},{"work_id":"WK_00378","author_id":"AU_00488","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1331-1340/1913-1922.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"el-Kindî, Ebû Ömer Muhammed b. Yusuf. Kitâbü Vülâti Mısr. Kahire: Müessesetü \nKurtuba,  t.y.\nel-Kureşî, ed-Dâî İdrîs İmâmüddin. Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-Mağrib el-\nKısmu’l- Hâss min Kitâbi ‘Uyûni’l-Ahbâr. Tahkik Muhammed el-Ya‘lâvî. Beyrut: \nDârü’l- Arabi’l-İslâmî, 1985.\nel-Makdisî, Şemsuddin Ebu Abdullah. Ahsenü’t-Tekâsîm fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm. Leiden: \nBrill, 1877. \nel-Makrîzî, Takiyuddin Ahmed b. Ali. el-Mevâ’izu ve’l-İ’tibaru fi Zikri’l- Hıtat ve’l- Âsâr.","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr","Târîhu'l-Hulefâi'l-Fâtımiyyîn bi'l-Mağrib el-Kısmu'l-Hâss min Kitâbi 'Uyûni'l-Ahbâr","Ahsenü't-Tekâsîm fi Ma'rifeti'l-Ekâlîm"]},{"work_id":"WK_00379","author_id":"AU_00489","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Sadr 1270.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"el-Makrîzî, Takiyuddin Ahmed b. Ali. İğâsetü’l-Ümme bi Keşfi’l-Gimme. Tahkik","diger_adlari":["İğâsetü'l-Ümme bi Keşfi'l-Gimme"]},{"work_id":"WK_00380","author_id":"AU_00490","havza":"misir","eser_adi":"Lecnetü’t-Te’lif ve’t-Terceme","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"19\t Emîrü’l-Muhtâr Muhammed b. Abdullah el-Müsebbihî, Ahbâru Mısr, tah. W. G. Millward (Kahire, el-\nHey’etü’l-Mısriyyetü’l-Amme li’l-Kitâb, 1980).","diger_adlari":["Ahbâru Mısr"],"hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00381","author_id":"AU_00491","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikr li’t-Tıbâa ve’n-Neşr","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"87\t İsmail b. Ömer b. Kesir, el-Bidâye ve’n-Nihâye, çev. M. Keskin, c. 1-15 (İstanbul: Çağrı Yayınları, 1995).","diger_adlari":["el-Bidâye ve'n-Nihâye"]},{"work_id":"WK_00382","author_id":"AU_00492","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":72,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî","diger_adlari":["Vesâiku's-Siyasiyye ve'l-İdâriyye","el-İntisâr li Vasîtati 'Akdi'l-Emsâr"]},{"work_id":"WK_00383","author_id":"AU_00493","havza":"misir","eser_adi":"Ma’had Tarîhi’l-Ulûm","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":72,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00384","author_id":"AU_00494","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Sadr, 2009.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":72,"tanitim":"İbn Hammâd es-Sanhâcî. Ahbâru Mülûki Benî ‘Ubeyd ve Sîretühüm. Tahkik Tihâmî","hanedan":"Hammâdîler","diger_adlari":["Ahbâru Mülûki Benî 'Ubeyd ve Sîretühüm"]},{"work_id":"WK_00385","author_id":"AU_00495","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Ulûm, 1401.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":72,"tanitim":"İbn Havkal, Ebu’l-Kâsım en-Nusaybî. Kitâbü Sûreti’l-‘Arz. C. 1-2. Beyrut: Dârü Sadr, \n1938.","diger_adlari":["Kitâbü Sûreti'l-'Arz"]},{"work_id":"WK_00386","author_id":"AU_00496","havza":"misir","eser_adi":"Yeni Şafak, 2004.","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":73,"tanitim":"İbn Kesîr. el-Bidâye ve’n-Nihâye Büyük İslâm Tarihi. Çeviren M. Keskin. C. 1-15.","diger_adlari":["el-Bidâye ve'n-Nihâye Büyük İslâm Tarihi"]},{"work_id":"WK_00387","author_id":"AU_00497","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’n-Nahdeti’l-Arabiyye, t.y.","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":73,"tanitim":"30\t Bkz. Kûsî, Ticâretü Mısr, 260-295.\n\nFâtımîlerin resmi yazışmalarından çok sayıda mektup, menşur, atama, \nemannâme gibi hususlarla ilgili kayıtları eserlerine almışlardır.31\nFâtımî Döneminde Yaşamış Müelliflerin Eserleri\net-Tücîbî el-Kindî: Kitâbü Vülâti Mısr32\nMüellif Ebû Ömer Muhammed b. Yûsuf b. Ya‘kûb b. Hafs el-Kindî et-Tücîbî \n(ö. 350/961), Fustat’ta doğdu. Eser, fetihten itibaren Mısır’da görevlendiri-\nlen valiler, önemli olaylar, fiyat hareketleri, merkezi idare ile yazışmalar, mali \nve idari divanlar ve Mısır’ın topografyası hakkındadır. Farklı yayınları bulun-\nmaktadır.33 Müellifi","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr"]},{"work_id":"WK_00388","author_id":"AU_00498","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":73,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî","diger_adlari":["Vesâiku's-Siyasiyye ve'l-İdâriyye","el-İntisâr li Vasîtati 'Akdi'l-Emsâr"]},{"work_id":"WK_00389","author_id":"AU_00499","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Sadr, 1995.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":74,"tanitim":"Yavuz, Hatice Kübra. “Ebu’l-Kâsım İbnü’s-Sayrafî (1071-1147)’nin El-Kânûn fî \nDîvâni’r- Resâ’il İsimli Eseri (Tercüme-Değerlendirme-Notlar)”. Basılmamış \nYüksek Lisans  Tezi, M. Ü. Türkiyat Arş. Ens., 2015.\n\nZengî ve Eyyûbî Dönemi  \nİlim Hayatının Kaynakları\nHarun Yılmaz*\nGiriş\n6 ve 7. (miladi 12. ve 13.) asırlarda Mısır ve Bilâdüşşam, Maverâünnehir’den \nEndülüs’e kadar farklı bölgelerden çok sayıda âlime ev sahipliği yaparak İslam \ndünyasının en önemli ilim merkezleri haline gelmiştir. Şüphesiz bunda, Nû-\nreddin Zengî (1146-1174) ile başlayan ve Eyyûbîler’in yıkılışına kadar devam \neden yakla","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["El-Kânûn fî Dîvâni'r-Resâ'il"]},{"work_id":"WK_00390","author_id":"AU_00369","havza":"misir","eser_adi":"A‘lâku’l-Hatîre fî Zikri Ümerâi’ş-Şâm ve’l-Cezîre","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":81,"tanitim":"Şüphesiz Zengîler ve Eyyûbîler dönemi medreseleri üzerine gerçekleştirilecek \nçalışmalar için en önemli kaynakların başında İbn Şeddâd’ın (ö. 684/1285) \nel-A‘lâku’l-hatîre fî zikri ümerâi’ş-Şâm ve’l-Cezîre6 adlı eseri gelmektedir. Eyyû-\nbîler ve Memlükler döneminde yaşayan, önce Eyyûbî meliki el-Melikü’n-Nâ-\nsır Yusuf’un, daha sonra ise Memlük Sultanı Baybars’ın himayesinde bulunan \nİbn Şeddâd, Bilâdüşşam’daki pek çok şehirde yer alan ve aralarında medre-\nselerin de bulunduğu önemli mimari eserleri el-A‘lâku’l-hatîre’de ayrıntılı bir \nşekilde zikretmiştir. Eser ele aldığı şehirlerin genel coğr","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00391","author_id":"AU_00500","havza":"misir","eser_adi":"Vezâretü’s-Sekâfe ve’l-İrşâdi’l-Kavmî, 1956).","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":81,"tanitim":"eseri gerek verdiği bilgi gerekse kullandığı metot bakımından kendisinden \nsonra telif edilen eserler için de bir örnek teşkil etmiştir.7\nNu’aymî: ed-Dâris fî Târîhi’l-Medâris\nBu konuda dikkat çekici ikinci isim Nu‘aymî’dir (ö. 927/1521). Eyyûbîlerin yı-\nkılışından yaklaşık iki yüz elli sene sonra kaleme aldığı ve kuruluşundan ken-\ndi yaşadığı döneme kadar Dımaşk medreselerinin tarihini anlattığı ed-Dâris fî \nTârîhi’l-Medâris8 isimli eserinde Nu‘aymî, medreselerin kuruldukları yerler, bâ-\nnilerinin biyografileri, vakıf şartları, gelirleri ve müderrislerinden varsa medre-\nselerde okutulan eserl","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["ed-Dâris fî Târîhi'l-Medâris"]},{"work_id":"WK_00392","author_id":"AU_00373","havza":"misir","eser_adi":"Mir’âtü’z-Zamân fî Târîhi’l-A‘yân","dil":"Urduca","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":83,"tanitim":"Zengî ve Eyyûbî dönemi siyasî ve sosyal tarihine yer veren kronolojik tarih-\nlerin başında Sıbt İbnü’l-Cevzî’nin (ö. 654/1256) Mir’âtü’z-Zamân fî Târî-\nhi’l-A‘yân11 isimli eseri gelmektedir. Eserde özellikle 600-654 (1203-1256) \nyılları arası Eyyûbî tarihine dair anlatılanlar müellifin kendi gözlemlerine \nve resmî vesikalara dayanmaktadır. Eyyûbiler döneminin önde gelen hatip \nve âlimlerinden olan, hayatının büyük bir bölümünü 600 (1203) yılında \ngeldiği Dımaşk’ta Eyyûbîler hakimiyetinde geçiren, başta el-Melikü’l-Mu-\nazzam İsa ve el-Melikü’l-Eşref Mûsa olmak üzere Eyyûbî melikleri ve devlet \n","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00393","author_id":"AU_00501","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’r-Ravzateyn fî Ahbâri’d-Devleteyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":84,"tanitim":"en-Nûriyye ve’s-Salâhiyye\nBu konuda diğer bir önemli kaynak Ebû Şâme’nin (ö. 665/1267) Kitâbü’r-Rav-\nzateyn fî ahbâri’d-devleteyn en-Nûriyye ve’s-Salâhiyye13 isimli eseridir. 597 \n(1201) yılına kadar gelen Zengîler ve Eyyûbîler tarihi olan eser dönemin ilmi \nhayatı hakkında kıymetli bilgiler içermektedir. Meşhur bir fakih, kıraat âlimi \nve Dımaşk’ta çeşitli medreselerde müderrislik yapmış ilmiyenin içinden bir \nkimse olan Ebû Şâme, eserinde ulemaya dair de önemli bilgiler aktarmıştır. \nEserde siyasî zümrelerin ulemayı şehre davet etmesi, ilmi mansıplara yapı-\nlan atamalar, ulemanın başka şehir","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["Kitâbü'r-Ravzateyn fî ahbâri'd-devleteyn en-Nûriyye ve's-Salâhiyye"]},{"work_id":"WK_00394","author_id":"AU_00384","havza":"misir","eser_adi":"Müferricü’l-Kürûb fî Ahbâri Benî Eyyûb","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":84,"tanitim":"İbn Vâsıl’ın (ö. 697/1298) Eyyûbîler’in sonuna kadar dönemin tarihini ele \naldığı Müferricü’l-kürûb fî ahbâri Benî Eyyûb15 adlı eseri de ilim tarihi açısın-\ndan dikkate değerdir. Eyyûbîler ve Memlükler’in ilk yıllarında birçok melikin \nhimayesini görmüş, müderrislik ve kadılık gibi görevleri üstlenmiş olan İbn \nVâsıl’ın döneminin siyasî, ilmî ve kültürel hayatı, önde gelen ilim ve devlet \nadamları hakkında anlattıkları Eyyûbî tarihi çalışmaları açısından vazgeçil-\nmez niteliktedir. Zira İbn Vâsıl eserinde 620 (1223) yılından sonrasını ince-\nlediği bölümde şahsi gözlemlerine ve bizzat devlet ad","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["Müferricü'l-kürûb fî ahbâri Benî Eyyûb"]},{"work_id":"WK_00395","author_id":"AU_00502","havza":"misir","eser_adi":"İsa el-Bâbî el-Halebî, 1978), I-IV.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":86,"tanitim":"24\t İbn Receb, Ebü’l-Ferec Zeyneddin Abdurrahman b. Şihâbeddin Ahmed, Kitâbü’z-Zeyl ‘alâ tabakâti’l-\nHanâbile, Lübnan, I-II (Muhammed Hamid el-Fıki’nin neşrettiği Kahire Matbaatü’s-Sünneti’l-\nMuhammediyye 1952/1372 baskısından ofsettir).\n\nalanı olarak modern tarih çalışmalarının bir alt kolu olan “şehir tarihi” ara-\nsında önemli bir metot ve muhteva farkı olduğundan bahsedilmiş, bu eser-\nlerde çoğu kez yapılanın aslında şehrin ilmî ve kültürel hafızasını kayıt altına \nalmaya çalışmak olduğuna, dolayısıyla bu tür eserlerin büyük ölçüde biyogra-\nfik bir nitelik taşıdıklarına değinilmişti. Bununl","diger_adlari":["Kitâbü'z-Zeyl 'alâ tabakâti'l-Hanâbile"]},{"work_id":"WK_00396","author_id":"AU_00503","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu Medîneti Dımaşk","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":87,"tanitim":"İbn Asâkir, ilim hayatının önemli bir kısmını Nûreddin Zengî’nin idaresinde \nDımaşk’ta geçirmiş, ardından da Salahaddîn Eyyûbî’nin Dımaşk’a hakim oldu-\nğunu görmüştür. Eseri Târîhu medîneti Dımaşk’ta şehirde yaşayan, yetişen, ora-\ndan gelip geçen, Dımaşk’la doğrudan veya dolaylı ilgisi bulunan peygamberler, \nhalifeler, hükümdarlar, valiler, fakihler, kadılar, kurrâ, hadis râvileri, edipler, \nşairler ve diğer meşhur simaların hayatıyla ilgili bilgiler vermiştir. Ayrıca Bilâ-\ndüşşam’ın diğer şehirlerine mensup yaklaşık 9000 kişi hakkında bilgi aktarma-\nsı eserin bir Bilâdüşşam tarihi olarak değe","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00397","author_id":"AU_00375","havza":"misir","eser_adi":"Buğyetü’t-Taleb fî Târîhi Haleb,","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Haleb","kaynak_sayfa":87,"tanitim":"Zübdetü’l-Haleb min Târîhi Haleb\nBir âlim ve devlet adamı olarak İbnü’l-Adîm de kariyerini Eyyûbîler döne-\nminde Halep’te geçirmiştir. Kaleme aldığı her iki eseri de Halep’in tarihi,","hanedan":"Eyyûbîler","diger_adlari":["Zübdetü'l-Haleb min Târîhi Haleb"]},{"work_id":"WK_00398","author_id":"AU_00504","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikr, 1995-2001), I-LXXX.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Haleb","kaynak_sayfa":87,"tanitim":"26\t İbnü’l-Adîm, Kemaleddin Ömer b. Ahmed b. Hibetillah el-Ukaylî el-Halebî, Buğyetü’t-taleb fî târîhi","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00399","author_id":"AU_00505","havza":"misir","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":89,"tanitim":"Yayınları,  2020.\nBerkey, Jonathan P. The Transmission of Knowledge in Medieval Cairo: A Social History \nof  Islamic Education. Princeton: Princeton University Press, 1992.\nChamberlain, Michael. Ortaçağ’da Bilgi ve Sosyal Pratik. Çeviren Büşra Kaya. İstanbul: \nKlasik Yayınları, 2014.\nÇelebi, Ahmed. İslâm’da Eğitim-Öğretim Tarihi. Çeviren Ali Yardım. İstanbul: Damla \nYayınevi, 1983."},{"work_id":"WK_00400","author_id":"AU_00506","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’s-Sultâniyye, 1913-1920).","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":89,"tanitim":"Ebû Şâme el-Makdîsî, Ebü’l-Kâsım Şihâbeddin Abdurrahman b. İsmâil b. İbrâhim. \nKitâbü’r-Ravzateyn fî ahbâri’d-devleteyn en-Nûriyye ve’s-Salâhiyye. Ta‘lik İbrahim"},{"work_id":"WK_00401","author_id":"AU_00507","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":90,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî"},{"work_id":"WK_00402","author_id":"AU_00508","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fikri’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":90,"tanitim":"Siyer olarak kaleme alınan eserde, müellifin efendisi Cevzer’in Kuzey Af-\nrika Fâtımî imamları nezdindeki konumu, Fâtımî devletinin üst düzey gö-\nrevlileri ile ilişkileri çerçevesinde resmi yazışmaları aktarırken aynı zamanda \nFâtımî devletinin Mağrib’deki siyasi ve içtimai hayatı hakkında da bilgiler \nverilmektedir. Bu kitap sayesinde tarihçilerin pek bilgi vermedikleri, Fâtımî \nDevleti’nde önemli bir makamda olan bu kişiyle ilgili boşluk da tamamlanmış \nolmaktadır. Müellif -diğer bazı siretlerden farklı olarak- efendisi hakkında \nbilgiler aktarırken aşırı mübalağa ve övgülerden uzak durmuştu","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_00403","author_id":"AU_00509","havza":"misir","eser_adi":"Madrasas and Mudarrisūn 495-647/1101-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":90,"tanitim":"1249. Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Pennsylvania, 1976.\nMakdisi, George. Ortaçağ’da Yüksek Öğretim. Çeviren Ali Hakan Çavuşoğu ve Hasan"},{"work_id":"WK_00404","author_id":"AU_00510","havza":"misir","eser_adi":"Yaklaşımlar, Konular ve","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":91,"tanitim":"Kaynaklar”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 3/6 (2005): 9-26.\nYılmaz, Harun. Zengî ve Eyyûbî Dımaşk’ında Ulema ve Medrese. İstanbul: Klasik \nYayınları,  2017.\nZehebî, Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman. Siyeru a‘lâmi’n-nübelâ. Tahkik","hanedan":"Eyyûbîler"},{"work_id":"WK_00405","author_id":"AU_00511","havza":"misir","eser_adi":"Memlükler’de Tarih ve Müverrihler","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":95,"tanitim":"(1250-1517)\nFatih Yahya Ayaz*\nGiriş\nMemlük Devleti (648-923/1250-1517), İslam tarihindeki en büyük devlet-\nlerden biridir. Onun büyük devletler arasında kabul edilmesini sağlayan sa-\ndece askeri ve siyasi sahalardaki büyük başarıları değildir. İslam dünyasının \nkültürel alandaki gelişimine yaptığı önemli katkı da bu hususta etkili olmuş-\ntur. Esasen Memlük Devleti’nin askeri ve siyasi muvaffakıyetleri söz konusu \nilmi-kültürel gelişimin belirleyici unsurudur. Memlüklerin Moğolları yene-\nrek İslam dünyasının batısını istiladan kurtarması ve Suriye’deki Haçlıları \ntedricen devreden çıkararak böl","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00406","author_id":"AU_00512","havza":"misir","eser_adi":"Makrîzî ve İbn Tağrîberdî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":102,"tanitim":"Memlük tarih yazıcılığında ikinci devre Burcî/Çerkez Memlükler dönemi \n(784-923/1382-1517) tarihçiliği ve tarihçileri olarak adlandırılabilir. Bu \ndevrede eser kaleme alan Mısırlı/Mısır’da yaşayan tarihçiler İbn Haldûn (ö. \n808/1406), mücessem ansiklopedik eseriyle temayüz eden Kalkaşendî (ö. \n821/1418), Makrîzî, İbn Hacer (ö. 852/1449), Aynî (ö. 855/1451), Sehâvî \n(ö. 902/1497) gibi ulemanın önde gelen isimlerinin yanı sıra İbn Dokmak (ö. \n809/1407), İbn Tağrîberdî (ö. 874/1470), İbn Şahin ez-Zâhirî (ö. 873/1468) \nve oğlu Abdülbâsıt el-Malatî (ö. 920/1514), İbn İyâs (ö. 930/1524) gibi evlâ-\nd","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00407","author_id":"AU_00513","havza":"misir","eser_adi":"İbn Kâdî Şühbe ve İbnü’l-Hımsî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":117,"tanitim":"Burcî Memlükler dönemi tarihçiliğine dönülecek olursa bu devredeki Şamlı \ntarihçiler, Mısırlı tarihçilere nispetle daha azdır. Genelde ulema sınıfından \nolan İbn Kâdî Şühbe (ö. 851/1448), İbn Hiccî (ö. 816/1413), İbnü’l-Hımsî (ö. \n934/1528) gibi Şamlı tarihçiler klasik Şam tarihçiliği ekolünü sürdürmekte, \neserlerinde vefeyât kısmına daha fazla ağırlık vermektedirler. Dolayısıyla bu \nmüelliflerin eserleri kronolojik olmakla birlikte vefeyât eseri olarak nitelen-\ndirilebilir. Bunların içerisinde daha ayrıntılı malumat sunan ve müdekkik \nbir tarzı benimseyen İbn Kâdî Şühbe’ye özellikle işaret et","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00408","author_id":"AU_00514","havza":"misir","eser_adi":"Darü’l-Fikri’l-Arabî, 1970), 175-182.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":121,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00409","author_id":"AU_00515","havza":"misir","eser_adi":"Darü’l-Fikr, 1986).","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":122,"tanitim":"Memlük tarihlerinin birbirinin tekrarı olduğu, birkaç tane temel eser bulun-\nduğu şeklindeki görüşe bazı itirazlarımızı belirtmeliyiz. Bizim kanaatimize \ngöre bazı küçük ayrıntılar tarihî birçok hadisenin aydınlatılmasında ilmî açı-\ndan hayatî önem taşır. Mesela Memlükler döneminin kuruluş döneminden \nyaklaşık bir asır sonra yaşamış olan Makrîzî, bu dönemi müşahede etmiş \ntarihçilerden de istifadeyle yazdığı eserlerinde birçok ayrıntıya işaret etmek-\nte, daha önceki tarih kitaplarında birbirinden bağımsızmış gibi nakledilen \nolaylar arasında bağlantı kurmaktadır. Ayrıca Baybars el-Mansûrî’nin ","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00410","author_id":"AU_00516","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1998), c. 33, neşr. Mustafa","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":123,"tanitim":"el-Kindî, Ebû Ömer Muhammed b. Yusuf. Kitâbü Vülâti Mısr. Kahire: Müessesetü \nKurtuba,  t.y.\nel-Kureşî, ed-Dâî İdrîs İmâmüddin. Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-Mağrib el-\nKısmu’l- Hâss min Kitâbi ‘Uyûni’l-Ahbâr. Tahkik Muhammed el-Ya‘lâvî. Beyrut: \nDârü’l- Arabi’l-İslâmî, 1985.\nel-Makdisî, Şemsuddin Ebu Abdullah. Ahsenü’t-Tekâsîm fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm. Leiden: \nBrill, 1877. \nel-Makrîzî, Takiyuddin Ahmed b. Ali. el-Mevâ’izu ve’l-İ’tibaru fi Zikri’l- Hıtat ve’l- Âsâr.","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr"]},{"work_id":"WK_00411","author_id":"AU_00517","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1997).","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":123,"tanitim":"el-Kindî, Ebû Ömer Muhammed b. Yusuf. Kitâbü Vülâti Mısr. Kahire: Müessesetü \nKurtuba,  t.y.\nel-Kureşî, ed-Dâî İdrîs İmâmüddin. Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-Mağrib el-\nKısmu’l- Hâss min Kitâbi ‘Uyûni’l-Ahbâr. Tahkik Muhammed el-Ya‘lâvî. Beyrut: \nDârü’l- Arabi’l-İslâmî, 1985.\nel-Makdisî, Şemsuddin Ebu Abdullah. Ahsenü’t-Tekâsîm fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm. Leiden: \nBrill, 1877. \nel-Makrîzî, Takiyuddin Ahmed b. Ali. el-Mevâ’izu ve’l-İ’tibaru fi Zikri’l- Hıtat ve’l- Âsâr.","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr"]},{"work_id":"WK_00412","author_id":"AU_00518","havza":"misir","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":125,"tanitim":"Yayınları,  2020.\nBerkey, Jonathan P. The Transmission of Knowledge in Medieval Cairo: A Social History \nof  Islamic Education. Princeton: Princeton University Press, 1992.\nChamberlain, Michael. Ortaçağ’da Bilgi ve Sosyal Pratik. Çeviren Büşra Kaya. İstanbul: \nKlasik Yayınları, 2014.\nÇelebi, Ahmed. İslâm’da Eğitim-Öğretim Tarihi. Çeviren Ali Yardım. İstanbul: Damla \nYayınevi, 1983."},{"work_id":"WK_00413","author_id":"AU_00519","havza":"misir","eser_adi":"Memlük Tarih Yazıcılığı","dil":"Urduca","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":127,"tanitim":"Büşra Sıdıka Kaya*\nGiriş\nBağdat’ın Moğollar tarafından işgali ile İslam medeniyet tarihinde ilk kez \nİslam toplumları siyasi güç merkezini yitirmiştir. 656/1258 yılında Abbâsî \nbaşkentini ele geçiren Moğollar karşısında zafer kazanan tek siyasi güç olan \nMemlükler (658/1260), Mısır ve Şam bölgelerinde ilmi çalışmaları ve ule-\nmayı himaye eden bir siyaset geliştirdiler. Memlük siyasi elitinin ulemayı \nhimaye eden bu dini politikası neticesinde İslam dünyasında ilk kez dört \nSünnî mezhebin mensupları aynı çatı altında ilmi faaliyetlerini yürütebile-\ncekleri bir ortama kavuştu. Memlükler dönemi t","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00414","author_id":"AU_00520","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997), 2/302-317;","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":128,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî","diger_adlari":["Vesâiku's-Siyasiyye ve'l-İdâriyye"]},{"work_id":"WK_00415","author_id":"AU_00521","havza":"misir","eser_adi":"A Case Study in Perso-Islamicate Historiography (Colombus:","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":130,"tanitim":"Ohio State Univ. Press, 1980); Meisami, J. S., Persian Historiography to the End of the Twelfth Century \n(Edinburg: The New Edinburg Islamic Surveys, 1999); Hinz, Walter,” Timuriler Tarihi Hakkında Menba \nTetkiki”, terc. Mehmet Altan Köymen, TTK Belleten 6/21-22 (1942): 85-120; Woods, John E., “The Rise \nof Timurid Historiography”, Journal of Near Eastern Studies 46/2 (1987): 81-108.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00416","author_id":"AU_00522","havza":"misir","eser_adi":"Moğol İstilaları Sonrası İslam Dünyasında Tarih Yazıcılığının Gelişimi","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":131,"tanitim":"Bu tabloda Moğol istilaları sonrası dönemde Endülüs, Timur, Memlük top-\nraklarında ve Memlükler sonrası Osmanlı topraklarında kaleme alınan dünya \ntarihi, siyasi tarih, biyografi-tabakat, şehir tarihi ve usulü tarih alanında kale-\nme alınan eserler hakkında istatiksel veriler okuyucuya sunulmaktadır.\nAşağıdaki veriler ise Memlükler döneminde doğu ve batı İslam toprak-\nlarında kaleme alınan eserleri cilt sayısına göre tasnif etmektedir. Benzer \nşekilde bu tablo da eserlerin cilt sayısının bire bir tespit edilmesiyle ortaya \nkonulmaya çalışılmıştır. Ancak kaç cilt olduğu hakkında herhangi bir bi","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00417","author_id":"AU_00523","havza":"misir","eser_adi":"İSAR, 1998).","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":131,"tanitim":"söylemek gerekir. Memlükler döneminde ise tabakat türü eser telifi nokta-\nsında yalnız doğrudan tarih alanına girebilecek çalışmalar istatistiğe dahil \nedilmiş bunun dışındaki tabakat eserleri değerlendirmeye alınmamıştır.","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00418","author_id":"AU_00524","havza":"misir","eser_adi":"Moğol İstilaları Sonrası Tarih Yazıcılığının Boyutları","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":132,"tanitim":"Bu tabloda Moğol istilaları sonrası dönemde Endülüs, Timur, Memlük top-\nraklarında ve Memlükler sonrası Osmanlı topraklarında kaleme alınan dünya \ntarihi, siyasi tarih, biyografi-tabakat, şehir tarihi ve usulü tarih alanında kale-\nme alınan eserler hakkında istatiksel veriler okuyucuya sunulmaktadır.\nAşağıdaki veriler ise Memlükler döneminde doğu ve batı İslam toprak-\nlarında kaleme alınan eserleri cilt sayısına göre tasnif etmektedir. Benzer \nşekilde bu tablo da eserlerin cilt sayısının bire bir tespit edilmesiyle ortaya \nkonulmaya çalışılmıştır. Ancak kaç cilt olduğu hakkında herhangi bir bi","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00419","author_id":"AU_00525","havza":"misir","eser_adi":"Memlükler Dönemi Tarih Alanında Ortaya Konan Metinlerin Yoğunluğu","dil":"Urduca","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":133,"tanitim":"Bu tablo Memlükler dönemi tarih alanında üretilen metinlerin tarih ilminin \nhangi alanlarında yoğunlaştığını gösteren istatistiksel veriler sunulmaktadır.\nYukarıdaki veriler Memlükler dönemi tarih yazıcılığının doğu ve batıda-\nki tarih yazıcılığı arasındaki pozisyonunu ve eser telifindeki yoğunlaşmanın \nyönünü açıkça göstermektedir. Memlük uleması neden bu kadar eser kale-\nme alma ihtiyacı hissetmiş olabilir? Ele aldığımız dönemde bu kadar yüksek \nprofilli tarihçi yetişmesi oldukça dikkat çekici bir durumdur. Memlük ulema-\nsının bu miktarda eser ortaya koymasında Haçlı seferleri ve Moğol istil","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00420","author_id":"AU_00526","havza":"misir","eser_adi":"Memlükler Dönemi Tarihçilerin Kronolojik Olarak Gösterimi","dil":"Urduca","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":135,"tanitim":"Bu tabloda Memlüklerin Şam ve Kahire şehirlerinde tarih alanında ileri \ngelen metinleri kaleme alan ulemanın mezhep, mansıp ve neseb bilgileri \nyer almaktadır.\nMemlükler dönemi tarih yazıcılığını kronolojik olarak bir sıralamaya tabi \ntutmak, 1258’de meydana gelen Moğol istilaları ile Bağdat Abbâsî halifeli-\nğinin yıkılması sonrasında tarih yazıcılığının Memlük topraklarında yaşa-\ndığı ilk gelişmenin Şam merkezinde gerçekleştiğini gösterecektir. Özellikle \nYunînî, İbnü’l-Cezerî, Zehebî, Kütübî, İbnü’l-Kesir gibi hadisçi kimliği ile öne \nçıkan âlimlerin tarih yazıcılığı alanında kaleme aldığı e","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00421","author_id":"AU_00527","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1987), 1/32;","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":137,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî"},{"work_id":"WK_00422","author_id":"AU_00528","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’t-Teâvün, 1966).","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"20\t Sehâvî, Ebü’l-Hayr Şemseddin, Vecîzü’l-kelâm álâ Düveli’l-İslâm, neşr. Beşşâr Avvâd Ma‘rûf (İsâm Fâris \nel-Harestânî ve Ahmed el-Hutaymî, c. 1-4, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1416/1995)."},{"work_id":"WK_00423","author_id":"AU_00529","havza":"misir","eser_adi":"The State of the Art”, MSR 1/1997, 15-43.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"23\t Amitai, Reuver, “Mamluks of Mongol Origin and Their Role Early Mamluk Political Life”, MSR 12/1 \n(2008): 119-137.\n\nifade etmekle24 birlikte aynı yanılgıya düşmektedir. Bu çalışmada Memlük \ntarih yazıcılığında Suriye Tarih Okulu ve Mısır Tarih Okulu şeklinde bir ayrı-\nmın söz konusu olmadığını, ancak belli bir sürekliliğin ve hareketliliğin birbi-\nrini tamamlar nitelikte bir diğerini izlediğini söylemenin daha doğru olacağı \ndüşünülmektedir.\nBu noktada Memlük tarih yazıcılığının şehir merkezli bir anlayışa sahip \nolduğunu söylemek mümkündür. İster Şam ister Kahire merkezli olsun tarih \nalan","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00424","author_id":"AU_00530","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997).","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":147,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî"},{"work_id":"WK_00425","author_id":"AU_00531","havza":"misir","eser_adi":"The State of the Art”. MSR 1(1997): 15-43.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Hinz, Walter. “Timuriler Tarihi Hakkında Menba Tetkiki”. Tercüme Mehmet Altan \nKöymen. TTK Belleten 6/21-22 (1942): 85-120.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00426","author_id":"AU_00532","havza":"misir","eser_adi":"A Framework for Enquiry. Princeton: Princeton Univ.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Press,  1991.\nİbn Arabşah. Ukûn en-nasîha. Pertsch, Gotha, A94, 62b-64a.\nİbn Dokmak, Sârimüddin İbrahim. Nüzhetü’l-enâm fî târîhi’l-İslâm. Sayda: \nMektebetü’l- Asriyye, 1999.\nİbn Fazlallah el-Ömerî. Mesâlikü’l-ebsar fî memâliki’l-emsâr. Tahkik Eymen Fuad."},{"work_id":"WK_00427","author_id":"AU_00533","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Nehdati Mısr, 1981.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":155,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00428","author_id":"AU_00534","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî"},{"work_id":"WK_00429","author_id":"AU_00535","havza":"misir","eser_adi":"Âlemi’l-Kütüb, 1990.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Kalkaşendî, Ebü’l-Abbas Şehabeddin. Subhü’l-A´şâ fî sınaâti’l-inşâ. Beyrut: Dârü’l- \nKütübi’l-İlmiyye, 1987.\n\nKhalidi, Tarif. Arabic Historical Thought in the Classical Period. Cambridge: Cambridge \nUniv. Press, 1994.\nKütübî, İbn Şâkir. Uyûnü’t-tevârih. Tahkik Hüsameddin Kudsi. Kahire: Mektebetü’n- \nNahdati’l-Mısriyye, 1980."},{"work_id":"WK_00430","author_id":"AU_00536","havza":"misir","eser_adi":"Conluding Remarks”.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":156,"tanitim":"Muqarnas  Brill 2 (1984): 173-181. \nLewis, Bernard ve Holt, P. M. (Editör). Historians of the Middle East. London: Oxford \nUniv.  Press, 1962.\nLittle, D. P. An Introduction to Mamluk Historiography. Wiesbaden: Verlag, 1970.\nLittle, D. P. History and Historiography of the Mamluks. London: Variorum Reprints, \n1986.\nLittle, D. P. “The Use of Documents for the Study of Mamluk History”. MSR 1 (1997): \n1- 13.\nMakrîzî, Ebü’l-Abbas Takiyyüddin. Kitâb es-sülûk li ma´rifeti düveli’l-mülûk. Neşreden","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00431","author_id":"AU_00537","havza":"misir","eser_adi":"Das Arabische Buch, 1998.","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":156,"tanitim":"Miknâsî, Ahmed. Ehemmü mesadiri’t-târih ve’t-terceme fi’l-Mağrib. Tıtvan: Matbaatü’l- \nMedhiyye, 1963.\nMüneccid, Selahaddin. Mucemü’l-müerrihîne’d-Dımaşkıyyîn ve âsâruhum el-mahtûta \nve’l- matbûat. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-Cedîd, 1978. \nNüveyrî, Şehâbeddin Ahmed. Nihâyetü’l-ereb fî fünûni’l-ereb. Kahire: el-Hey’etü’l- \nMısriyye, 1975.\nÖzdemir, M. Endülüs Müslümanları İlim ve Kültür Tarihi. Ankara: TDV, 1997.\nRazûk, Muhammed. “İbn İyâs”. TDV İslâm Ansiklopedisi 20 (1999): 97-98."},{"work_id":"WK_00432","author_id":"AU_00538","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’t-Teâvün, 1966.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":157,"tanitim":"Sehâvî, Ebü’l-Hayr Şemseddin. ed-Dav’ü’l-lâmî´li ehli karni’t-tâsi´. Kahire: \nMektebetü’l- Kudsî, 1353.\nSehâvî, Ebü’l-Hayr Şemseddin. el-İ´lân bi’t-tevbîh limen zemme ehle’t-târîh. Beyrut: \nDârü’l- Kütübi’l-İlmiyye, t.y.\nSehâvî, Ebü’l-Hayr Şemseddin. Tuhfetü’l-latîfe fî târih’l-Medineti’ş-Şerîfe. Neşreden"},{"work_id":"WK_00433","author_id":"AU_00539","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1993.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":157,"tanitim":"Hamâde, Muhammed Mahir. Vesâiku’s-Siyasiyye ve’l-İdâriyye. Beyrut: Müessetü’r-\nRisâle,  1985.\nİbn Dokmak, İbrahim b. Muhammed, el-‘Alâî. el-İntisâr li Vasîtati ‘Akdi’l- Emsâr fî"},{"work_id":"WK_00434","author_id":"AU_00540","havza":"misir","eser_adi":"Patronage, Conflict and mamluk Socio-Political","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":157,"tanitim":"Culture: 1341-1382. Leiden: Brill, 2006.\nŞeşen, Ramazan. Müslümanlarda Tarih ve Coğrafya Yazıcılığı. İstanbul: İSAR, 1998.","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00435","author_id":"AU_00541","havza":"misir","eser_adi":"A Case Study in Perso-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":157,"tanitim":"Ohio State Univ. Press, 1980); Meisami, J. S., Persian Historiography to the End of the Twelfth Century \n(Edinburg: The New Edinburg Islamic Surveys, 1999); Hinz, Walter,” Timuriler Tarihi Hakkında Menba \nTetkiki”, terc. Mehmet Altan Köymen, TTK Belleten 6/21-22 (1942): 85-120; Woods, John E., “The Rise \nof Timurid Historiography”, Journal of Near Eastern Studies 46/2 (1987): 81-108.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00436","author_id":"AU_00542","havza":"misir","eser_adi":"Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2019), 14-15.","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":165,"tanitim":"27\t Örnek olarak bkz. Sübkî, Mu‘îdü’n-Ni‘am, 16, dip. 2.\n\nMâlikî kâdılkudâtlığına tayin edildi. Berkuk’un oğlu sultan Ferec döneminde \n(801-808/1399-1405 ve 808-815/1405-1412) Timurlu hanedanının kurucu-\nsu Timur’un (771-807/1370-1405) Suriye’ye saldırısına şahitlik etmiş olup \nTimur’la görüşmüştür.28\nİbn Haldûn’un Memlükler dönemi genel tarih kaynakları arasında yer \nalan meşhur eseri, Kitâbü’l-ʿİber ve dîvânü’l-mübtedeʾ ve’l-haber fî eyyâ-\nmi’l-ʿArab ve’l-ʿAcem ve’l-Berber ve men-âsarahüm min-zevi’s-sultâni’l-ek-\nber’dir. Kısaca Kitâbü’l-ʿİber olarak tanınan eserin giriş kısmı olan ve müs-\nt","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"l-ʿİber"},{"work_id":"WK_00437","author_id":"AU_00543","havza":"misir","eser_adi":"İSAR, 2005), 199-231.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":173,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00438","author_id":"AU_00544","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kalem, 1997.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Ayaz, Fatih Yahya ve Düzenli, Aygül. “Makrîzî (ö. 845/1442) ve Mısır’da Eş‘arîliğin \nYayılmasına Dair Tespitleri”. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/1 \n(2018): 25-39.\nAyaz, Fatih Yahya ve Eren, Fatmanur Alibekiroğlu. “Memlük Devletinde Sultan ve \nEmîrlerin Hanefîliğe İlgisi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 5/2 (2019): 89-290.","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00439","author_id":"AU_00545","havza":"misir","eser_adi":"İbn Haldûn’un İzinde Metodoloji ve Tarihi Yeniden Düşünmek.","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":177,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00440","author_id":"AU_00546","havza":"misir","eser_adi":"Temmûz, 2014.","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"el-Aynî, Bedreddin. es-Seyfü’l-mühenned fî sîreti’l-Meliki’l-Müʾeyyed. Neşreden Fehîm","diger_adlari":["es-Seyfü'l-mühenned fî sîreti'l-Meliki'l-Müʾeyyed"],"hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00441","author_id":"AU_00547","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Arabî, 1998.","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"el-Aynî, Bedreddin. İkdü’l-cümân fî târîhi ehli’z-zamân. İstanbul: Beyazıt Devlet \nKütüphanesi, Veliyyüddin Efendi, 2395-2396. \nel-Aynî, Bedreddin. İkdü’l-cümân fî târîhi ehli’z-zamân. Neşreden Muhammed M. \nEmin. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 1987-1992.\neş-Şeyh, Abdüssettâr. el-Hâfız İbn Hacer el-ʿAskalânî mîrü’l-müʾminîn fi’l-hadîs.","diger_adlari":["İkdü'l-cümân fî târîhi ehli'z-zamân"],"hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00442","author_id":"AU_00356","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kalem, 1992.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Fâsî, Takıyyüddîn Muhammed b. Ahmed el-Hasenî. ‘İkdü’s-semîn fî târîhi’l-beledi’l-\nemîn. Neşreden Muhammed Hâmid el-Fîkî ve Fuâd Seyyid-Mahmûd Muhammed \net-Tanâhî. 8 cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1986.\nFâsî, Takıyyüddîn Muhammed b. Ahmed el-Hasenî. Şifâ’ü’l-Garâm bi-Ahbâri’l-Beledi’l-\nharâm. Neşreden Ömer Abdüsselâm Tedmürî. 2 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-\nArabî, 1985.","diger_adlari":["'İkdü's-semîn fî târîhi'l-beledi'l-emîn","Şifâ'ü'l-Garâm bi-Ahbâri'l-Beledi'l-harâm"],"hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00443","author_id":"AU_00548","havza":"misir","eser_adi":"Beytü’l-Efkâri’d-Devliyye, 2001.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"İnalcık, Şevkiye. “İbn Hâcer’de Osmanlı’lara Dair Haberler”. Ankara Üniversitesi Dil \nTarih Coğrafya Fakültesi Dergisi 6/3 (1948): 189-195; 6/4 (1948): 349-358; 6/5 \n(1948): 517-529.\nİzzeddin, Muhammed Kemâleddin. et-Târîh ve’l-menhecü’t-târîhî li’bn Hacer el-\nʿAskalânî. Beyrut: Dârü İkra, 1984.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00444","author_id":"AU_00549","havza":"misir","eser_adi":"Dârü İbn Hazm, 1999.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00445","author_id":"AU_00550","havza":"misir","eser_adi":"Makam ve Meslek Ahlakı. Çeviren Harun Yılmaz","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":178,"tanitim":"ve Muhammed Enes Midilli. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, \n2019.\nTâceddin es-Sübkî. Tabakâtü’ş-Şâfiʿiyyeti’l-kübrâ. Neşreden Mahmûd Muhammed et-","diger_adlari":["Tabakâtü'ş-Şâfiʿiyyeti'l-kübrâ"],"hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00446","author_id":"AU_00551","havza":"misir","eser_adi":"Meryem el-","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":179,"tanitim":"Ezraiyye”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 50/2 (Aralık 2018): 295-319.\nYalçın, M. Fatih. Bahrî Memlükler Döneminde Dımaşk Kâdılkudâtları (1266-1382).","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00447","author_id":"AU_00552","havza":"misir","eser_adi":"İnstitutions, Waqf and Architecture in","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":184,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00448","author_id":"AU_00553","havza":"misir","eser_adi":"Heyetü’l-Mısriyye el-Âmme li’l-Kitâb, 1984). İbn İyâs’ın eserinin","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":186,"tanitim":"bu cildi Ramazan Şeşen tarafından Türkçeye Yavuz’un Mısır’ı Fethi ve Mısır’da Osmanlı İdaresi adıyla \nçevrilmiştir. İbn İyâs, Yavuz’un Mısır’ı Fethi ve Mısır’da Osmanlı İdaresi, çev. Ramazan Şeşen, (İstanbul: \nYeditepe Yayınları, 2016).","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Yavuz'un Mısır'ı Fethi ve Mısır'da Osmanlı İdaresi"]},{"work_id":"WK_00449","author_id":"AU_00554","havza":"misir","eser_adi":"Vekâyi’-i Ali Paşa","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":187,"tanitim":"Münşi olmasının yanı sıra şair tarafı da bulunan Kelâmî’nin Vekâyi’-i Ali Pa-\nşa’sı16 Mısır’da meydana gelen hadiseler için Mısır’a gönderilen Silahdar Ali \nPaşa’nın 1010 -1012 / 1601-1603 yılları arasındaki faaliyetlerini manzum ve \nmensur olarak anlatır.17 Yavuz Ali Paşa’nın Sultan III. Mehmed tarafından \nvali tayin edildiği Mısır’daki icraatının anlatıldığı eser birinci elden kaynak \nniteliği taşır ve muhtemelen Ali Paşa’nın isteğiyle kaleme alınmıştır. İki yıl \ngibi kısa bir zaman içinde (1601-1603) birçok konunun ele alınması dola-\nyısıyla dikkati çeker. Mısır’ın gelenek ve görenekleri, p","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00450","author_id":"AU_00350","havza":"misir","eser_adi":"Nüzhetü’n-Nâzirîn fî Târîhi men Veliye Mısr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":189,"tanitim":"mine’l-Hülefâ ve’s-Selâtîn \nMüellif Kudüs ve Kahire’de akaid ve fıkıh okumuş, önce Kahire’de Ezher Ca-\nmisine kıraat hocası, sonra da İbn Tulun Camisine Hanbelî fıkhı müderrisi \nolmuştur. 1624’te Kahire’de vefat etmiştir. Mer’î bin Yusuf Nüzhetü’n-Nâ-\nzirîn fî Târîhi men Veliye Mısr mine’l-Hülefâ ve’s-Selâtîn adlı Mısır’ın İslam hü-\nkümdarları hakkında bir risale yazmıştır. 1621 yılında tamamlanan eser Sul-\ntan I. Mustafa ve aynı yıl içinde Kahire’ye gelen Mısır Valisi Silahdar İbrahim \nPaşa dönemi ile bitmektedir.31","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00451","author_id":"AU_00349","havza":"misir","eser_adi":"Letâifu Ahbâri’l-Üvel fî men","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":190,"tanitim":"Tasarrafe fî Mısr min Erbâbi’d-Düvel\nMüellif’in 1623 sıralarında Sultan I. Mustafa’ya ithaf etmiş olduğu Letâifu \nAhbâri’l-Üvel fî men Tasarrafe fî Mısr min Erbâbi’d-Düvel adlı Arapça eseri İs-\nlam fethinden Sultan I. Mustafa’nın dönemine kadar Mısır tarihini ihtiva \netmektedir. Eser bir giriş, on bölüm ve hükümdarlar için tavsiyeler ve telkin-\nler ihtiva eden sonsözden müteşekkildir. Dokuzuncu bölümde Mısır’ın Os-\nmanlı hakimiyetine girmesinden, onuncu bölümde de Mısır’da görev yapan \nOsmanlı valilerinden bahsedilmektedir.32","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00452","author_id":"AU_00555","havza":"misir","eser_adi":"Ed-Dürretü’l-Yetîme fî Evsâfı Mısre’l-Kadîme","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":190,"tanitim":"Sultan IV. Murad döneminde yaşamış ve Kahire divan katipliği görevinde bu-\nlunmuştur. ed-Dürretü’l-Yetîme fî Evsâfı Mısre’l-Kadîme adlı eseri Hz. Adem’in \nyaratılışından Tufan’a ve Tufan’dan Memlük hükümdarlarının sonuna kadar \ngeçen Mısır olaylarını ihtiva etmektedir. Bu eserin Mısr-ı Cedîd ismindeki \n1515’ten 1621 senesine kadar geçen kısmını ihtiva eden zeyli de aslı gibi \nMatbaa-i Âmire’de basılmıştır.33","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00453","author_id":"AU_00556","havza":"misir","eser_adi":"Zahîretü’l-İ’lâm bi-Târîhi’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":190,"tanitim":"Hulefâ ve’l-A’lâm ve Ümerâi’l-Mısr ve’l-Hükkâm\nel-Gumrî el-Osmanî denilen ve hayatı hakkında bir bilgi olmayan Ahmed \nbin Sa’deddin, 1630 yılında yaklaşık 9000 beyitlik, Müslümanlar tarafından \nfethinden kendi zamanına kadar Mısır’ın tarihini, hükümdarlarını, vali ve \nbaşkadılarını anlatan Zahîretü’l-İ’lâm bi-Târîhi’l-Hulefâ ve’l-A’lâm ve Ümerâi’l-\nMısr ve’l-Hükkâm adlı bir recez manzume yazmıştır.34","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00454","author_id":"AU_00557","havza":"misir","eser_adi":"Târîh-i Rıdvan Paşa-zâde","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":190,"tanitim":"Rıdvan Paşa-zâde Abdullah Çelebi’nin Sadrazam Kara Mustafa Paşa adına \nkaleme aldığı Târîh-i Mısır, Teşa’ulü’l-Ezhâr fî Acâ’ibi’l-Aktâr isimli bir Arap-\nça kitaba dayanılarak yazılmış ve 1639’da Sultan İbrahim’e sunulmuştur.","diger_adlari":["Târîh-i Mısır","Teşa'ulü'l-Ezhâr fî Acâ'ibi'l-Aktâr"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00455","author_id":"AU_00558","havza":"misir","eser_adi":"Selimnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":191,"tanitim":"Osmanlı tarih yazıcılığının önemli bir kolunu teşkil eden Selimnâme’lerin \ntipik bir örneğini oluşturan Çerkesler Kâtibi Yusuf’un Selimnâme’si Şükri-i \nBitlisî’nin 930/1524 yılında yazdığı manzum Selimnâme’nin Çerkesler Kâtibi \nYusuf tarafından 1030/1620 tarihinde kısmen nesre çevrilmiş, kısmen de \nözetlenmiş hâlidir. Esere ayrıca “Der Beyân-ı Hükkâm-ı Mısır fi’d-Devleti’l-Os-\nmaniye ba’de Fütuhâtü’s-Sultan Selim Hân bin Sultan Bayezid Hân” başlığıyla \n1086/1676 yılına kadar Mısır’da beylerbeyilik yapan valilerle ilgili bir kısım \nda eklenmiştir. Eserin mukayeseli metin tenkidi Mehmed Doğan ta","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Der Beyân-ı Hükkâm-ı Mısır fi'd-Devleti'l-Osmaniye ba'de Fütuhât"]},{"work_id":"WK_00456","author_id":"AU_00559","havza":"misir","eser_adi":"Nahlistan Tarab fî Mehâsini Arzı’l-Arab","dil":"Türkçe","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":191,"tanitim":"Serezli olan müellif Şeyh Habibullah’ın oğludur. Sadrazam Kara Mustafa Pa-\nşa’nın çağdaşı olup, onun buyruğuyla Nahlistan Tarab fî Mehâsini Arzı’l-Arab \nadlı Türkçe bir Mısır tarihini kaleme almıştır. Dört bölümden müteşekkil \neserin birinci bölümünde Mısır’ın eski tarihi, ikincisinde Tufandan beri gelen \nMısır hükümdarları, üçüncüsünde İslam fetihleri, dördüncüsünde Nil Nehri \nhakkındaki rivayetler yer almaktadır.39","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00457","author_id":"AU_00560","havza":"misir","eser_adi":"Sefernâme be-Cânib-i Rum","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":192,"tanitim":"Mısır’la ilgili en ilginç eserlerden birisi Kâtip Ali’nin, yazımını 1647’de ta-\nmamladığı Sefernâme be-Cânib-i Rum’udur. Müellif kronolojik bir sıra içeri-\nsinde 1517 yılında Mısır’ın fethinden sonra Mısır birliklerinin katıldığı se-\nferleri (Celali, İran, Girit vs.) kısaca anlatmıştır. Eserde Mısırlı askerlerin, \nyeniçerilerden daha dindar ve ahlâklı oldukları üzerinde durulur. Ayrıca Mı-\nsırlı askerlerin Mısır’da, Arabistan’da ve hac yolundaki kalelerde yaptıkları \ngörevlerden bahsedilir.40","diger_adlari":"anlatmıştır","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00458","author_id":"AU_00561","havza":"misir","eser_adi":"Terâcimü’s-Sevâ’ik fî Vâki’ati’s-Sanâcik","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":192,"tanitim":"Müellifin Terâcimü’s-Sevâ’ik fî Vâki’ati’s-Sanâcik adlı Arapça eseri, 17 Muhar-\nrem 1071/13 Eylül 1661’den 17 Rebiyülahir 1071/21 Aralık 1661 tarihine \nkadar Mısır ağalarını ve sancaklarını ve Circe beyi Mehmed Bey’in 1658 yı-\nlındaki isyanını anlatır.41 Eser Abdurrahim Abdurrahman Abdurrahim tara-\nfından tahkik edilmiştir.42","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00459","author_id":"AU_00562","havza":"misir","eser_adi":"Târîh-i Mısır","dil":"Türkçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":192,"tanitim":"Müellif, hacca giderken Kudüs’ten sonra 14 Şevval 1089/29 Kasım 1678’de \nAbdurrahman Abdî Paşa (1087-1091/1676-1680)’nın vali bulunduğu Kahi-\nre’ye gelmiş ve onun isteği üzerine43 Celâleddin Abdurrahman İbn Ebî Bekr \nes-Süyûtî’nin Süyûtî’nin Hüsnü’l-Muhâdara’sını esas alarak ve onun zama-\nnındaki olayları da ilave ederek Târîh-i Mısır44 adlı eseri Türkçe olarak kale-\nme almıştır. Eser, her biri 21 satırdan müteşekkil 112 varaktan oluşmaktadır. \nEserin 74a-85b arası Osmanlı dönemi Mısır beylerbeylerini ihtiva etmekte-\ndir. 1090/1679 yılına kadar geçen olaylar anlatılmaktadır. Târîh-i Mısır’ın,","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00460","author_id":"AU_00563","havza":"misir","eser_adi":"IFAO, 1986).","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":192,"tanitim":"43\t Fihris el-Mahtutat et-Türkiyye el-Osmaniyye (Mısır Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu (1870-\n1980), c. 1 (Kahire: Heyetü’l-Mısriyye el-Âmme li’l-Kitâb, 1987), 114-115."},{"work_id":"WK_00461","author_id":"AU_00564","havza":"misir","eser_adi":"Târîh-i Seyyâh Evliyâ Efendi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":193,"tanitim":"Seyahatnâme’nin onuncu ve son cildi tamamen Afrika kıtasına ayrılmıştır. \nEvliya Çelebi, Hac farizasını yerine getirdikten sonra Mısır’a geçmiş ve bura-\nda iken bütün bölgeyi, Sudan ve Habeş eyaletlerini gezme imkanı bulmuştur. \nEvliya Çelebi, eserinin son cildinde Mısır’ın tarihini, mimari eserleri, tılsım-\nlarını, toplumun yapısını, Mısır’ın gündelik hayatını gelenek ve görenekleri-\nni etraflıca anlatır. Mısır ile Anadolu’yu bazı yönleriyle mukayese eder. Mı-\nsır’daki Osmanlı idari yapısını ve teşrifatı hakkında bilgiler verir. Onun bu-\nrada on yılı aşkın bir süre kaldığı anlaşılmaktadır. Mı","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Seyahatnâme"]},{"work_id":"WK_00462","author_id":"AU_00565","havza":"misir","eser_adi":"Târîh-i Mısır","dil":"Türkçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":193,"tanitim":"Müellif, hacca giderken Kudüs’ten sonra 14 Şevval 1089/29 Kasım 1678’de \nAbdurrahman Abdî Paşa (1087-1091/1676-1680)’nın vali bulunduğu Kahi-\nre’ye gelmiş ve onun isteği üzerine43 Celâleddin Abdurrahman İbn Ebî Bekr \nes-Süyûtî’nin Süyûtî’nin Hüsnü’l-Muhâdara’sını esas alarak ve onun zama-\nnındaki olayları da ilave ederek Târîh-i Mısır44 adlı eseri Türkçe olarak kale-\nme almıştır. Eser, her biri 21 satırdan müteşekkil 112 varaktan oluşmaktadır. \nEserin 74a-85b arası Osmanlı dönemi Mısır beylerbeylerini ihtiva etmekte-\ndir. 1090/1679 yılına kadar geçen olaylar anlatılmaktadır. Târîh-i Mısır’ın,","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00463","author_id":"AU_00566","havza":"misir","eser_adi":"Tuhfetu’l-Ahbâb bi-men Meleke Mısr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"mine’l-Mülûk ve’n-Nüvvâb\nYusuf Efendi el-Mellevânî İbni’l-Vekîl diye bilinir. Doğum ve vefat tarihi \nbelli değildir. Ancak onun 1131 / 1719’dan sonra vefat ettiği eserinin ta-\nrihinden anlaşılmaktadır. Mellevânî, Minye’nin Mellevî beldesinden olma-\nsından dolayı Mellevânî veya Melevî diye isimlendirildi. Tuhfetu’l-Ahbâb \nbi-men Meleke Mısr mine’l-Mülûk ve’n-Nüvvâb adlı eseri kendisinin ölümün-\nden sonra arkadaşı olan Dımaşklı Murtaza Bey tarafından ikmal edilmiştir. \nYazma 202 varaktan oluşmakta ve eserin ilk üç bölümü Tufandan itibaren \nbaşlayarak Mısır tarihinden bahsetmekte İslâm tarihi, ha","diger_adlari":["Tuhfetu'l-Ahbâb bi-men Meleke Mısr mine'l-Mülûk ve'n-Nüvvâb"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00464","author_id":"AU_00567","havza":"misir","eser_adi":"Evdahu’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire mine’l-Vüzerâ ve’l-Başât\nMüellif, 17. yüzyılın son çeyreği ile 18. yüzyılın başlarında yaşamıştır. Vefatı \n1150/1737 olarak geçer. Onun Evdahu’l-İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire \nmine’l-Vüzerâ ve’l-Başât adlı eseri Osmanlı fethinden 18. yüzyılın başlarına \nkadar ki dönemi ihtiva eder. el-Mellevânî’nin eseri ile Abdulgânî’nin bu eseri \nçoğu noktada benzerlik gösterir. Bu da el-Mellevânî’den istifade ettiğini gös-\ntermektedir. Abdulgânî eserinde kendisinden veya ailesinden bahsetmez.","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Evdahu'l-İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire mine'l-Vüzerâ ve'l-Başât"]},{"work_id":"WK_00465","author_id":"AU_00568","havza":"misir","eser_adi":"Mecmû’ Latîf","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":196,"tanitim":"Yeştemilü alâ Vekâ’i Mısre’l-Kâhire\nHayatına dair pek bilgi bulunmayan müellifin Mecmû’ Latîf Yeştemilü alâ \nVekâ’i Mısre’l-Kâhire adlı eseri 1686’dan 1739’a kadar olan dönemi ihtiva \neder. Yazarın eseri, kendi gördüğü olayları ihtiva ediyor olması bakımından \nönem arz eder.55 \nAhmed Kethüdâ Azebân ed-Demürdâş:  \ned-Dürretü’l-Musâne fî Ahbâri’l-Kinâne\n1755 senesinden sonra vefat eden müellifin ed-Dürretü’l-Musâne fî Ahbâ-\nri’l-Kinâne adlı eseri 1688 yılından 1755 yılına kadar olan olayları içerir. Eser \n“Ammice” unsurları ihtiva eder ve Demürdaşî gurubu denilen askei sınıfa \nmensup müelliflerc","diger_adlari":["Mecmû' Latîf Yeştemilü alâ Vekâ'i Mısre'l-Kâhire"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00466","author_id":"AU_00569","havza":"misir","eser_adi":"Kronikler”. Türkiye","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":197,"tanitim":"AraştırmalarıLiteratür Dergisi 1/2 (2003): 101-172.\nAfyoncu, Erhan. Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi. İstanbul: \nYeditepeYayınları, 2007.\nAhmed Çelebi bin Abdulgânî el-Hanefî el-Mısrî. Evdahu’l-İşârât fi-men Tevellâ Mısre’l-\nKâhiremine’l-Vüzerâ ve’l-Başât. Tahkik Abdurrahim Abdurrahman Abdurrahim.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00467","author_id":"AU_00570","havza":"misir","eser_adi":"İnstitutions, Waqf","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":197,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00468","author_id":"AU_00571","havza":"misir","eser_adi":"Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed Ali Paşa","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":198,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00469","author_id":"AU_00572","havza":"misir","eser_adi":"Heyetü’l-Mısriyye el-Âmme","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":199,"tanitim":"bu cildi Ramazan Şeşen tarafından Türkçeye Yavuz’un Mısır’ı Fethi ve Mısır’da Osmanlı İdaresi adıyla \nçevrilmiştir. İbn İyâs, Yavuz’un Mısır’ı Fethi ve Mısır’da Osmanlı İdaresi, çev. Ramazan Şeşen, (İstanbul: \nYeditepe Yayınları, 2016).","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Yavuz'un Mısır'ı Fethi ve Mısır'da Osmanlı İdaresi"]},{"work_id":"WK_00470","author_id":"AU_00573","havza":"misir","eser_adi":"IFAO, 1986.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":199,"tanitim":"İlgürel, Mücteba. “Evliya Çelebi”. TDV İslâm Ansiklopedisi 11(1995): 529-533. \nİnan, Muhammed Abdullah. Müerrihû Mısr el-İslâmiyye ve Mesâdiru’t-Târîhi’l-Mısrî."},{"work_id":"WK_00471","author_id":"AU_00574","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb, Tarih-i Türkî nr.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":199,"tanitim":"215, Mikrofilm nr. 57216. \nMakdisî Mer‘i b. Yûsuf b. Ebi Bekr el-Hanefî. Nüzhetü’n-Nâzırîn fî Târîhi men Veliye \nMısr mine’l-Hülefâ ve’s-Selâtîn. Süleymaniye Ktb., Yenicami Kısmı, nr. 713/4."},{"work_id":"WK_00472","author_id":"AU_00575","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb, nr. 17,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":199,"tanitim":"Mikrofilm nr. 51728.\nSeyyid Muhammed es-Seyyid Mahmud. XVI. Asırda Mısır Eyâleti. İstanbul: Marmara \nÜniversitesi Yayınları, 1990.\nShaw, Stanford. “Turkish Source- Materials for Egyptian History”. Political and Social"},{"work_id":"WK_00473","author_id":"AU_00576","havza":"misir","eser_adi":"Kütüphanelerinde Bulunan Bazı Nâdir Türkçe Yazmalar”.","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":199,"tanitim":"Tarih Enstitüsü Dergisi 9 (1978): 373-409.\nTaştan, Yahya Kemal. “Evliya Çelebi’de Mısır: 16. ve 17. Yüzyıllarda Meşrutiyet ve \nMuhalefet”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 11/2 (Ekim 2011): 13-68.\nTınas, Samet. Rıdvanpaşazâde Abdullah Çelebi Târîh-i Mısır (İnceleme ve Metin). Yüksek \nLisans Tezi. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2016. \nTomar, Cengiz. “Tarih- Mısır, Suriye ve Filistin”. TDV İslâm Ansiklopedisi 40 (2011): \n40-45.\n\nXVIII. Asırda Mısır’da Yazılan \nTarih Kaynakları Üzerine Bir Değerlendirme\nFatma Zehra Beyaz*\nGiriş\nOsmanlı Mısır sahası tarih yazıcılığı, muhte","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00474","author_id":"AU_00577","havza":"misir","eser_adi":"Câmiatü’d-Düvelü’l-Arabiyye, 1962).","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":201,"tanitim":"3\t\nP. M. Holt, “Ottoman Egypt (1517-1798)”, 3; Michael Winter, “Osmanlı Yönetimi Sırasında Mısır","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00475","author_id":"AU_00578","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990), 51-78. Beni bu eserden haberdar eden ve elindeki","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":204,"tanitim":"nüshayı, benimle paylaşma lütfunda bulunan Dr. Halil İbrahim Erol’a teşekkür ederim."},{"work_id":"WK_00476","author_id":"AU_00579","havza":"misir","eser_adi":"Transaction Books, 1982).","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":206,"tanitim":"kapsamlı değerlendirmeler yapmak da müşkildir.24 Fakat bir önceki dönemde \nolduğu gibi tarihçiliğin, hıtat, büldân, ansiklopedik tarih, vefeyât vb.25 saha-\nları kapsayacak şekilde geniş bir yelpazede seyretmediği, Mısır’daki tarihçili-\nğin tür bakımından daraldığı, siyasi tarih ve biyografi merkezli bir tarihçiliğe \ndoğru evrildiği söylenebilir.26 \n17. yüzyıla gelindiğinde Mısır tarihçiliğinin, bir dereceye kadar oturmuş \nbir yapıya kavuştuğu, kendine has bir şekil aldığı görülmektedir. Bu “ken-\ndine has yapıda” hem önceki İslam tarih yazım geleneklerinin hem de Os-\nmanlı merkezindeki tarih an"},{"work_id":"WK_00477","author_id":"AU_00580","havza":"misir","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, 2020).","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":207,"tanitim":"Yayınları,  2020.\nBerkey, Jonathan P. The Transmission of Knowledge in Medieval Cairo: A Social History \nof  Islamic Education. Princeton: Princeton University Press, 1992.\nChamberlain, Michael. Ortaçağ’da Bilgi ve Sosyal Pratik. Çeviren Büşra Kaya. İstanbul: \nKlasik Yayınları, 2014.\nÇelebi, Ahmed. İslâm’da Eğitim-Öğretim Tarihi. Çeviren Ali Yardım. İstanbul: Damla \nYayınevi, 1983."},{"work_id":"WK_00478","author_id":"AU_00581","havza":"misir","eser_adi":"Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2017), 105-117.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":207,"tanitim":"28\t H. A. R. Gibb, “Tarih”, İslam Ansiklopedisi 11 (2001): 784-793; İpşirli, “Osmanlı Tarih Yazıcılığı”, 248-\n249.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00479","author_id":"AU_00582","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Câmiî, 1997).","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":209,"tanitim":"38\t Yusuf el-Karamânî’ye atfedilen er-Ravzu’n-Nesîm ve’d-Dürrü’l-Yetîm fî Menâkıbı es-Sultân İbrahim gibi. \nBkz. Ahmed Tarbîn, et-Tarîh ve’l-Müerrihûne’l-Arab, 53.","diger_adlari":["er-Ravzu'n-Nesîm ve'd-Dürrü'l-Yetîm fî Menâkıbî es-Sultân İbrahim"]},{"work_id":"WK_00480","author_id":"AU_00583","havza":"misir","eser_adi":"Alemü’l-Kütüb, 1992), 245-595; Leyla A. Ahmed, Dirâsât fî Târîh ve Müerrihî Mısr ve’ş-","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":209,"tanitim":"Şâm, 137; Jane Hathaway, “Sultans, Pashas, Taqwims and Mühimmes”, 63. \n\nbaşlanmıştır.41 Asker tarihçileri, tarih yazmaya sevk eden sebepler tam ola-\nrak bilinmemektedir. Bununla birlikte bu dönemde Osmanlı paşalarının, \nMısır tarihi telifi noktasındaki taleplerinin, bir dereceye kadar bunda tesiri \nolmalıdır. Mesela bu dönem tarihçilerinden Mahmud b. Abdullah el-Bağdadî, \n1678’de Mısır valisi olan Abdurrahman Abdî Paşa’nın isteği üzerine bir Mısır \ntarihi kaleme almıştır.42\nHolt, ulemanın kaleme aldığı tarihleri “edebî tarihler”, askerlerin kaleme \naldıklarını ise “popüler tarihler” olarak nit","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00481","author_id":"AU_00584","havza":"misir","eser_adi":"Proceedings on Logos-Ethos-Mithos in the Middle East and North Africa 1/ 17,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":210,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00482","author_id":"AU_00585","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 1998), 7-8. Bu eserlerle ilgili güncel ve","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":212,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00483","author_id":"AU_00586","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’s-Süveydî li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2003), 67.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":213,"tanitim":"58\t Osmanlı Mısır’ında himaye sisteminin bilgi üretimine katkısı için bkz. Miri Shefer Mossensohn,","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00484","author_id":"AU_00587","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 1998), 357.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":213,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00485","author_id":"AU_00588","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources (Los Angeles: Regina Books, 1990), 9-24; Nelly Hanna, “The","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":213,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00486","author_id":"AU_00589","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990), 39-50. Bununla birlikte bu tarihlerde açık anlatılmayan, üstü kapatılan","dil":"Urduca","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":213,"tanitim":"bazı kısımların mevcudiyeti de bilinmelidir. \n\ndönemde Mısır’ın, İslam dünyasındaki önde gelen “hadîs” merkezlerinden \nbiri olmasının önemli bir rolü vardır.65 Bunun yanı sıra Baki Tezcan’ın öne \nsürdüğü, 18. yüzyılda devletin, Osmanlı tarih yazımı üzerinde ciddi bir de-\nnetim kurduğu yönündeki tezinin, böyle bir örtüşmede payı var mıdır, araş-\ntırılmaya muhtaçtır.66\nAsrın başlarındaki tarihleri, önceki yüzyıldan ayıran özelliklerden biri de \nOsmanlı Mısır tarihinin, dünya tarihinin bir devamı olarak değil, başlı ba-\nşına bir “tarih” olarak verilmesidir. Bu bağlamda birkaç eser hariç tutulacak","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00487","author_id":"AU_00367","havza":"misir","eser_adi":"Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed Ali Paşa Dönemine, 235.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00488","author_id":"AU_00590","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Sadr, 1993), 1552.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":216,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00489","author_id":"AU_00591","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources, (Los Angeles:","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":219,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00490","author_id":"AU_00592","havza":"misir","eser_adi":"Tuhfetü’l-Ahbâb bi-men Meleke Mısr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":220,"tanitim":"ve’n-Nüvvâb ve Murtazâ Bey’in Zeyl’i108\nYûsuf Efendi el-Mellevânî (ö. 1719’dan sonra), bazı çalışmalarda asker ta-\nrihçiler bazı çalışmalarda ise ulema tarihçiler arasında gösterilmiştir.109 \nTartışma, Osmanlı asırlarında hem kâtipler hem de âlimler için kullanılan \n“efendi” lakabından ve Yûsuf Efendi’nin eserini, askerler gibi konuşma dili","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00491","author_id":"AU_00593","havza":"misir","eser_adi":"Evdahu’l-İşârât fî men Tevellâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":223,"tanitim":"İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire mine’l-Vüzerâ ve’l-Başât\nMüellif, 17. yüzyılın son çeyreği ile 18. yüzyılın başlarında yaşamıştır. Vefatı \n1150/1737 olarak geçer. Onun Evdahu’l-İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire \nmine’l-Vüzerâ ve’l-Başât adlı eseri Osmanlı fethinden 18. yüzyılın başlarına \nkadar ki dönemi ihtiva eder. el-Mellevânî’nin eseri ile Abdulgânî’nin bu eseri \nçoğu noktada benzerlik gösterir. Bu da el-Mellevânî’den istifade ettiğini gös-\ntermektedir. Abdulgânî eserinde kendisinden veya ailesinden bahsetmez.","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["İşârât fî-men Tevellâ Mısr el-Kâhire mine'l-Vüzerâ ve'l-Başât"]},{"work_id":"WK_00492","author_id":"AU_00594","havza":"misir","eser_adi":"Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":226,"tanitim":"Osmanlı Mısırı’nın adeta klasikleşmiş eseri olan Acâibü’l-Âsâr müellifi, dört \nciltlik tarihini, 19. yüzyıl başlarında kaleme almıştır. Bununla birlikte tarihi-\nnin ilk iki cildini, 17. yüzyıl sonları ile 18. yüzyılın tamamına hasrettiğinden, \n18. yüzyıl tarihçileri arasında da anılmaktadır. el-Cebertî, Osmanlı Mısır’ın-\ndaki seleflerinden ayrılarak, eserinde ailesine, kendisine ve yetişme ortamı-\nna dair tafsilâtlı malumat vermektedir. \nKendi ifadesine göre yedi kuşak önceki dedesi, eş-Şeyh Abdurrahman, \nhicri 10. asrın başlarında Habeşistan’ın Cebert bölgesinden ilim tahsil et-\nmek üzere Ezh","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00493","author_id":"AU_00595","havza":"misir","eser_adi":"Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed Ali Paşa Dönemine, 333.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":228,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00494","author_id":"AU_00596","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Câmiî, 1999), 11. Bu eser,","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":228,"tanitim":"38\t Yusuf el-Karamânî’ye atfedilen er-Ravzu’n-Nesîm ve’d-Dürrü’l-Yetîm fî Menâkıbı es-Sultân İbrahim gibi. \nBkz. Ahmed Tarbîn, et-Tarîh ve’l-Müerrihûne’l-Arab, 53."},{"work_id":"WK_00495","author_id":"AU_00582","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 1997-1998). Diğeri ise S. Moreh’nin,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":232,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00496","author_id":"AU_00361","havza":"misir","eser_adi":"Dirâse Mukarene”. İçinde Abdurrahman el-Cebertî: Dirâsât ve Buhûs.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":233,"tanitim":"Editör Ahmed İzzet Abdülkerim, 16-23, Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyeti’l-Âmme \nli’l-Kitâb, 1976."},{"work_id":"WK_00497","author_id":"AU_00597","havza":"misir","eser_adi":"A New Source fort he Study of the","dil":"Fransızca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":233,"tanitim":"Fallahin of Egypt in the XVIIth and XVIIIth Centuries”. Journal of the Economic \nand Social History of the Orient 18/3 (Ekim 1975): 245-270.\n\nAbdürrahim, Abdürrahim A. “Yusuf el-Mallawani’s Tuhfat al-Ahbab and Ahmad \nShalabi b. Abdulgani’s Awdah al-Isharat”. İçinde Eighteenth Century Egypt: The \nArabic Manuscript Sources. Editör Daniel Crecelius, Los Angeles: Regina Books, \n1990, 39-50.\nAbdürrahim, Abdürrahim A. “Yusuf el-Mallawani’s Tuhfat al-Ahbab and Ahmad \nShalabi ibn Abd al-Ghani’s, Awdah al-Isharat”. İçinde Eighteenth Century Egypt: \nThe Arabic Manuscript Sources. Editör Daniel Crecelius"},{"work_id":"WK_00498","author_id":"AU_00598","havza":"misir","eser_adi":"Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1984.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":234,"tanitim":"Al-Jabarti, Abd al-Rahman. Ajaib al- athar fi l-tarajim wa-l-akhbar (The Marvelous","diger_adlari":["Ajaib al- athar fi l-tarajim wa-l-akhbar","The Marvelous"]},{"work_id":"WK_00499","author_id":"AU_00599","havza":"misir","eser_adi":"İcazet ve Kütüphane”. Sahn-ı Semân’dan Dârülfünûn’a:","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":234,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00500","author_id":"AU_00600","havza":"misir","eser_adi":"Zeytinburnu Belediyesi","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":234,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00501","author_id":"AU_00601","havza":"misir","eser_adi":"Dârü Sadr, 1993.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":234,"tanitim":"Celâleddin es-Süyûtî. Hüsnü’l-Muhâdara fî Ahbâri Mısr ve’l-Kâhire. Süleymaniye, Esad \nEfendi, 002215. \nCrabbs, Jack A. Jr. The Writing of History in Nineteenth-Century Egypt. Kahire: The \nAmerican University in Cairo Press, 1984.\n\n219"},{"work_id":"WK_00502","author_id":"AU_00602","havza":"misir","eser_adi":"Âlem Matbaası, 1311.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00503","author_id":"AU_00603","havza":"misir","eser_adi":"Sultan Hamam Caddesinde 14 Numaralı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Matbaa, 1310.\nEbu Cabir, Selim. el-Bekrî es-Sıddıkî ve Eseruhû fî Târîhi Mısra’l-Osmâniyye. Londra: \nMüessesetü’r-Râfid, 2005. \ned-Demirî. Kudâtü’l-Mısr fi’l-Karni’l-Âşir ve’r-Rub’u’l-Evvel mine’l-Karni’l-Hâdî Aşer el-\nHicrî. Tahkik Abdürrazık A. İsa ve Yusuf M. el-Mahmudî. Kahire: el-Arabî, 2000. \nel-Bağdadî, İsmail Paşa. Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâü’l-Müellifîn ve Âsâru’l-Musannifîn."},{"work_id":"WK_00504","author_id":"AU_00604","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources. Editör","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır."},{"work_id":"WK_00505","author_id":"AU_00605","havza":"misir","eser_adi":"ReginaBooks, 1990, 79-88.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Beyaz, Fatma Zehra. “Osmanlı Mısırı’nda Ulema-Siyaset İlişkisi: Ezher Örneği”. \nBasılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü \nTarih Anabilim Dalı, 2020.\nel-Burullusî \nes-Sa’dî, \nMuhammed. \n“Bulûğu’l-Ereb \nbi-Ref‘i’t-Tuleb”. \nTahkik \nAbdürrahim Abdurrahman Abdürrahim. el-Mecelletü’t-Târîhiyyeti’l-Mısriyye 24 \n(1977): 267-340.\nel-Cebertî, Abdurrahman b. Hasan. Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr. 4 Cilt. Tahkik","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00506","author_id":"AU_00606","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00507","author_id":"AU_00607","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00508","author_id":"AU_00608","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Câmiî, t.y.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Crabbs, Jack A. Jr. “Historiography and the Eighteenth-Century Milieu”. İçinde"},{"work_id":"WK_00509","author_id":"AU_00609","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources. Editör Daniel Crecelius,","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır."},{"work_id":"WK_00510","author_id":"AU_00610","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990, 9-24.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Crecelius, Daniel. “Ahmad Shalabi ibn Abd al-Ghani and Ahmad Katkhuda Azaban \nal-Damurdashi: Two Sources for al-Jabarti’s Ajaib al-Athar fi’l-Tarajim ve’l-"},{"work_id":"WK_00511","author_id":"AU_00611","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources. Editör","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00512","author_id":"AU_00612","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990): 89-102.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":235,"tanitim":"Crecelius, Daniel. “al-Jabarti’s Ajaib al-Athar fi’l-Tarajim wa’l-Akhbar and the Arabic \nHistories of Ottoman Egypt in the Eighteenth Century”. The Historiography of \nIslamic Egypt (C. 950-1800). Editör Hugh Kennedy, Leiden-Boston, Köln: E. J. \nBrill, 2001, 221-235.\nCrecelius, Daniel. “Mesâdiru Tarîh el-Cebertî fî Evâhiri’l-Karni’s-Sâbi’ Aşer ve \nEvâili’l-Karni’s-Sâmin Aşer”. el-Mecelletü’t-Târîhiyyeti’l-Mağrîbiyye 57-58 (July \n1990): 455-462.\nÇavuşoğlu, Mehmed. “Bâkî”. TDV İslam Ansiklopedisi 4 (1991): 537-540.\ned-Demürdaşî, el-Emîr Ahmed Azebân. Kitâbü’d-Dürretü’l-Musâne. Tahkik Abdürrahim \n","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00513","author_id":"AU_00613","havza":"misir","eser_adi":"Proceedings on Logos-Ethos-Mithos","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00514","author_id":"AU_00614","havza":"misir","eser_adi":"İlk Manzum Tarihler”. Halil","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00515","author_id":"AU_00615","havza":"misir","eser_adi":"Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2017): 105-","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"28\t H. A. R. Gibb, “Tarih”, İslam Ansiklopedisi 11 (2001): 784-793; İpşirli, “Osmanlı Tarih Yazıcılığı”, 248-\n249.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00516","author_id":"AU_00616","havza":"misir","eser_adi":"History or Entertainment?” The","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Historiography of Islamic Egypt (C. 950-1800), Leiden-Boston-Köln: E. J. Brill, \n2001, 237-250.\nel-Haşşâb, İsmail b. Saîd. Hülâsatü mâ-Yürâd min Ahbâri’l-Emîr Murâd. Tahkik Hamza \nAbdülaziz Bedr ve D. Crecelius. Kahire: el-Arabî, 1996.\nHathaway, Jane. “An Agenda for Historical Study of the Ottoman Arab Provinces”.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00517","author_id":"AU_00617","havza":"misir","eser_adi":"Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat Göyünç. Editör Kemal","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00518","author_id":"AU_00618","havza":"misir","eser_adi":"A Reconsideration of","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Chronicle-Writing in Eighteenth Century Ottoman Egypt”. İçinde Eighteenth","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00519","author_id":"AU_00619","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources. Editör Daniel Crecelius, 51-78. Los","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00520","author_id":"AU_00589","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Holt, P. M. “al-Jabarti’s Introduction to the History of Ottoman Egypt”. Bulletin of \nthe School of Oriental and African Studies University of London 25/ 1/3 (1962): 38-\n51.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00521","author_id":"AU_00620","havza":"misir","eser_adi":"Türkiye Yazma Eserler Kurumu, 2015.","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"27\t Örnek olarak bkz. Sübkî, Mu‘îdü’n-Ni‘am, 16, dip. 2.\n\nMâlikî kâdılkudâtlığına tayin edildi. Berkuk’un oğlu sultan Ferec döneminde \n(801-808/1399-1405 ve 808-815/1405-1412) Timurlu hanedanının kurucu-\nsu Timur’un (771-807/1370-1405) Suriye’ye saldırısına şahitlik etmiş olup \nTimur’la görüşmüştür.28\nİbn Haldûn’un Memlükler dönemi genel tarih kaynakları arasında yer \nalan meşhur eseri, Kitâbü’l-ʿİber ve dîvânü’l-mübtedeʾ ve’l-haber fî eyyâ-\nmi’l-ʿArab ve’l-ʿAcem ve’l-Berber ve men-âsarahüm min-zevi’s-sultâni’l-ek-\nber’dir. Kısaca Kitâbü’l-ʿİber olarak tanınan eserin giriş kısmı olan ve müs-\nt","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"l-ʿİber"},{"work_id":"WK_00522","author_id":"AU_00621","havza":"misir","eser_adi":"Kültürel Yaratı ve Bilgi Alışverişi. Çeviren","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Yayınları, 2018), 195-207. Bu bağlamda devlet merkezi sadece Mısır için değil, Bilâdü’ş-Şam söz konusu \nolduğunda da tarih yazılması noktasında önemli teşvik ve destekler sunmaktaydı. Mesela meşhur \nŞamlı tarihçi Muradî de meşhur eserini İstanbul’da görüştüğü devlet adamlarının teşviki ile kaleme \nalmıştır. Bkz. Abdurrahman b. Hasan el-Cebertî, Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr, tah. Abdürrahim","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00523","author_id":"AU_00622","havza":"misir","eser_adi":"Âlemü’l-Kütüb, 1992.","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":237,"tanitim":"el-Mellevânî, Yûsuf ve Murtazâ Bey el-Kürdî ed-Dımaşkî. Tuhfetü’l-Ahbâb bi-men \nMeleke Mısr ve’n-Nüvvâb ve bi’l-Kitâb Zeyl-i Tuhfetü’l-Ahbâb li-Murtaza Bey. Tahkik \nİmâd Ahmed Hilâl, Abdürrazık Abdürrazık İsa. Kahire: el-Arabî, 2000.\nel-Miknâsî, Muhammed b. Abdülvehhab. Rıhletü’l-Miknâsî (1785). Tahkik","diger_adlari":["Tuhfetü'l-Ahbâb bi-men Meleke Mısr ve'n-Nüvvâb"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00524","author_id":"AU_00623","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’s-Süveydî li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 2003.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"58\t Osmanlı Mısır’ında himaye sisteminin bilgi üretimine katkısı için bkz. Miri Shefer Mossensohn,","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00525","author_id":"AU_00624","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 2002.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":237,"tanitim":"detaylı çalışma için bkz. Halil İbrahim Erol, Mısır’da Tarihyazımı: Fransız İşgalinden Kavalalı Mehmed"},{"work_id":"WK_00526","author_id":"AU_00625","havza":"misir","eser_adi":"Ajaib al-Athar fi’l-Tarajim wa’l-Akhbar. C. 5. Stuttgart: Franz","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"ve Moshe Perlmann, c. 5, (Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 1994).\n\nBununla birlikte böyle bir uyumda, Baki Tezcan’ın öne sürdüğü 18. yüzyılda \ndevletin; hâkim sınıfını genişleterek “devlet” fikri üzerinde uzlaşmayı temin \netmesi ve bu yolla Osmanlı tarih yazımı üzerinde ciddi bir denetim sağladı-\nğı, yönündeki tezinin bir tesiri olabilir mi, araştırılmaya muhtaçtır. Zira 18. \nyüzyılda Mısır’da tarih yazanların mensup olduğu asker ve ulema zümreleri, \ntaşraya doğru genişleyerek merkezileşen devletin, birer aygıtı, hatta bunun \nda ötesinde devletin taşradaki küçük ortaklarıydılar.\nBu dönemde siy","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00527","author_id":"AU_00588","havza":"misir","eser_adi":"Ajaib al-Athar fi’l-Tarajim wa’l-Akhbar. 4 Cilt. Çeviren Daniel Crecelius","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"ve Moshe Perlmann, c. 5, (Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 1994).\n\nBununla birlikte böyle bir uyumda, Baki Tezcan’ın öne sürdüğü 18. yüzyılda \ndevletin; hâkim sınıfını genişleterek “devlet” fikri üzerinde uzlaşmayı temin \netmesi ve bu yolla Osmanlı tarih yazımı üzerinde ciddi bir denetim sağladı-\nğı, yönündeki tezinin bir tesiri olabilir mi, araştırılmaya muhtaçtır. Zira 18. \nyüzyılda Mısır’da tarih yazanların mensup olduğu asker ve ulema zümreleri, \ntaşraya doğru genişleyerek merkezileşen devletin, birer aygıtı, hatta bunun \nda ötesinde devletin taşradaki küçük ortaklarıydılar.\nBu dönemde siy","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00528","author_id":"AU_00626","havza":"misir","eser_adi":"Erken Modern Osmanlı Tarihyazımı”. İçinde","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Erken Modern Osmanlılar. Editör Virginia H. Aksan ve Daniel Goffman, çeviren","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00529","author_id":"AU_00627","havza":"misir","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, t.y.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Yayınları,  2020.\nBerkey, Jonathan P. The Transmission of Knowledge in Medieval Cairo: A Social History \nof  Islamic Education. Princeton: Princeton University Press, 1992.\nChamberlain, Michael. Ortaçağ’da Bilgi ve Sosyal Pratik. Çeviren Büşra Kaya. İstanbul: \nKlasik Yayınları, 2014.\nÇelebi, Ahmed. İslâm’da Eğitim-Öğretim Tarihi. Çeviren Ali Yardım. İstanbul: Damla \nYayınevi, 1983."},{"work_id":"WK_00530","author_id":"AU_00628","havza":"misir","eser_adi":"XIX. Yüzyıl Mısır Tarihinde","dil":"Urduca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":241,"tanitim":"Kaynak Olarak Kronikler\nHalil İbrahim Erol*\nGiriş\nMısır, İslam tarihi boyunca farklı hanedanlıklar ve onların kurduğu devletle-\nrin çatısı altında taşradan merkeze yükselen ve merkezden taşra konuma dü-\nşen muhtelif dönemlere tanıklık etmiştir. 1517’den itibaren Osmanlı yöneti-\nmine geçen ve taşra pozisyonuna geri dönen Mısır’da ilmi faaliyetler devam \netmiştir. 19. yüzyıl Mısır tarihi açısından Fransız işgali, Kavalalı dönemi gibi \nbirçok gelişmeye tanıklık etmiş oldukça uzun bir dönemdir. Nitekim özellikle \nKavalalı dönemi, modern okulların açıldığı, batıya öğrencilerin gönderildiği, \nmatbaa","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00531","author_id":"AU_00629","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu Müddeti’l-Fransis bi Mısr","dil":"Urduca","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":244,"tanitim":"Dönemin önemli kaynaklarının başında, Ezher ulemasından Abdurrahman \nel- Cebertî’nin (ö. 1825) telifi olan Fransız işgali etrafındaki hadiselerin kay-\ndedildiği Târîhu Müddeti’l-Fransis bi Mısr isimli eser gelmektedir. Metin, işgalin \nyaklaşık ilk altı buçuk ayını (22 Haziran 1798-5 Ocak 1799) kapsamaktadır. \nMüdde’nin taslak mahiyetinde bir metin olduğunu belirtmemiz gerekiyor.6 Fa-\nkat neticede Cebertî’nin diğer eseri olan Mazhar’dan gerek muhteva yönünden \ngerekse bakış açısı bakımından birçok yönüyle farklı bir metin olması itibariyle \nayrıca ele alınmasında fayda bulunmaktadır. Nitekim Mü","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00532","author_id":"AU_00629","havza":"misir","eser_adi":"Mazharu’t-Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":245,"tanitim":"Dönemin en önemli kaynaklarından ikincisi yine Abdurrahman el-Cebertî’ye \naittir. Mazharu’t-Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis isimli eser 24 Haziran \n1798 ile 5 Ocak 1802 tarihleri arasındaki dönemi kapsamakta olup Fransız \nişgaline odaklanmaktadır. Mazhar, Cebertî tarafından Sadrazam Yusuf Ziya \nPaşa’nın Mısır ulemasından işgal sürecinin tarihinin yazılması isteği üzeri-\nne kaleme alınmıştır.9 Eserin birçok yazma nüshaları bulunmaktadır.10 Bu \nnoktada Cebertî kitabını Mazharu’t-Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis olarak \nisimlendirdiğini açıkça belirtmesine rağmen eserin isminin tahkikli neşi","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00533","author_id":"AU_00630","havza":"misir","eser_adi":"Vizâretü’t-Terbiye ve’t-Ta’lîm,","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":246,"tanitim":"1961). Abdurrahman Cebertî, Mazharü’t-Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis, tah. Hasan Muhammed"},{"work_id":"WK_00534","author_id":"AU_00631","havza":"misir","eser_adi":"Lecnetü’l-Beyâni’l-Arabî, 1969). Abdurrahman Cebertî, Mazharü’t-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":246,"tanitim":"Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis, tah. Abdürrezzâk Îsâ ve ‘Imâd Ahmed Hilâl, c. 1-2 (Kahire: el-Arâbî \nli’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 1998)."},{"work_id":"WK_00535","author_id":"AU_00632","havza":"misir","eser_adi":"Acâibu’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":247,"tanitim":"Dört ciltten oluşan Acâibu’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr, 1688-1821 tarihleri \narasını kapsamaktadır. Birinci cilt 1688-1776, ikincisi 1776-1798, üçüncü-\nsü 1798-1806, dördüncüsü ise 1806-1821 tarihleri arasındaki dönemi ihti-\nva etmektedir. Acâib’in dördüncü cildi Rum meselesiyle ilgili hadiselerin bir","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00536","author_id":"AU_00633","havza":"misir","eser_adi":"His Life, Works, Autographs, Manuscripts and the Historical Sources","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":247,"tanitim":"of ʿajâʾib al-Âthâr (Oxford: Oxford University Press, 2014), 161."},{"work_id":"WK_00537","author_id":"AU_00634","havza":"misir","eser_adi":"Tuhfetü’n-Nâzırîn fî men Veliye Mısr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":250,"tanitim":"mine’l-Mülûk ve’s-Salâtîn \nTuhfetü’n-Nâzırîn fî men Veliye Mısr mine’l-Mülûk ve’s-Salâtîn 1793-1812 yılla-\nrı arasında Ezher Şeyhliği yapan Abdullah eş-Şarkâvî’nin (ö. 1812) tarih ese-\nridir. Kitap, kendisinden önceki dönemi, İslam tarih kaynaklarından özet-\nleyerek sunmaktadır. Eserin mukaddimesinde el-Ariş Antlaşması (24 Ocak \n1800) esnasında Belbis’te Sadrazam Yusuf Ziya Paşa’nın maiyetindekilerin \ntalebi neticesinde yazıldığı ifade edilmiştir.32 Bu yönüyle Cebertî’nin Mazha-\nrü’t-Takdîs isimli eseriyle aynı gayeye matuf kaleme alındığı anlaşılmaktadır.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00538","author_id":"AU_00635","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu’l-Vezîr Muhammed Ali Bâşa","dil":"Latince","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":252,"tanitim":"Târîhu’l-Vezîr Muhammed Ali Bâşa isimli tarih eseri, Halil b. Ahmed er- Rece-\nbî eş-Şafiî eş-Şâzelî (ö. 1829?) tarafından dönemin Ezher Şeyhi Şemseddin \nMuhammed el-Arûsî’nin (ö. 1829) talebine binaen telif edilmiştir.39 Aslında \nArûsî’nin, Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın gerçekleştirdiği ıslahatlara yönel-\ntilen ithamları boşa çıkarmak gayesiyle bir tarih kitabı yazılması arzusunu \nRecebî’ye ilettiğini söylemek daha doğru olacaktır.40 Müellifin vefat tarihi \ntam olarak bilinmektedir. Kısmen bulunanla da irtibatlı olarak kitabın hangi \ntarihte yazıldığı tarihçiler arasında tartışma konusu olmuştu","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00539","author_id":"AU_00636","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Âfâkı’l-Cedîde, 1997), 56. Şeyyâl, et-Târîh ve’l-Muerrihûn fî","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":252,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00540","author_id":"AU_00637","havza":"misir","eser_adi":"Hulâsatü mâ Yürâd min Ahbâri’l-Emîr Murad","dil":"Fransızca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":253,"tanitim":"Hulâsatü mâ Yürâd min Ahbâri’l-Emîr Murad isimli eserde yazar bilgisi bu-\nlunmadığına dikkat çekerek başlamak doğru olacaktır. Birtakım karineler-\nden hareketle yazarın İsmail Haşşâb (ö. 1815) olduğu sonucuna varılmıştır. \nBu iddianın dayanağını Fransızca bir notta el yazmasının hicri 1216 (1801-\n2) senesinde Kahire’deki divan katibinin el yazısıyla yazılmış olduğuna işa-\nret eden açıklama oluşturmaktadır.46 Nitekim kitabın girişinde Mısır’a geliş \ntarihi olan 1763’ten 1801’de ölümüne kadar Emir Murad Bey’in hayatı et-\nrafındaki gelişmelerin muhtasar bir şekilde aktarılacağı bilgisinden başka","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00541","author_id":"AU_00638","havza":"misir","eser_adi":"Zikru Temellüki’l-Fransaviyye el-Aktâre’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":256,"tanitim":"Mısrıyye ve’l-Bilâde’ş-Şâmiyye\n1850 öncesi telif edilen eserler arasında yer alan ve incelememize \nkonu olan son eser Nikola bin Yusuf et-Türk’e (ö. 1828) ait olan Zikru","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00542","author_id":"AU_00639","havza":"misir","eser_adi":"Ma’hedü’l-İlmi’l-Fransî li’l-Âsâri’ş-Şarkıyye, 2003), 1-17.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":256,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00543","author_id":"AU_00640","havza":"misir","eser_adi":"Dondey-Dupré, 1838). Tercüme iki bölümden müteşekkildir. Cebertî’den","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":257,"tanitim":"yapılan 256 sayfalık çeviri birinci bölümü, Türk’ten yapılan 69 sayfalık çeviri ise ikinci bölümü \noluşturmaktadır. Desgranges’ın 271 sayfasıyla mukayeseli şekilde incelendiğinde Türk’ün eserinden \nyapılan çevirinin hayli özet bir mahiyette olduğu anlaşılmaktadır. Erol, Mısır’da Tarihyazımı, 371."},{"work_id":"WK_00544","author_id":"AU_00641","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Ehad, 1978). Afaf Lutfi al-Sayyid Marsot, “A Comparative Study of Abd","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":257,"tanitim":"literatüre bakıldığında ise Mısır’da Tarihyazımı isimli kitapta hem Nikola et-\nTürk hem de eseriyle alakalı meseleler birçok yönüyle ele alınıp incelendiği \ngörülmektedir.68\nAli Mübârek: el-Hıtatü’t-Tevfîkiyyetü’l-Cedîde li-Mısr ve’l-\nKâhire ve Müdünihâ ve Bilâdihâ el-Kadîme ve’ş-Şehîre\nAli Mübârek’in (ö. 1893) 20 ciltten müteşekkil el-Hıtatü’t-Tevfîkiyyetü’l-Ce-\ndîde li-Mısr ve’l-Kâhire ve Müdünihâ ve Bilâdihâ el-Kadîme ve’ş-Şehîre isimli \neseri 1304-1305/1886-1887 yılları arasında Bulak Matbaası’nda basılmış-\ntır. Epeyce hacimli olan eserde, tarih ve topoğrafya bir aradadır. Mübârek \neserind","diger_adlari":["el-Hıtatü't-Tevfîkiyyetü'l-Cedîde li-Mısr ve'l-Kâhire ve Müdünihâ ve Bilâdihâ el-Kadîme ve'ş-Şehîre"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00545","author_id":"AU_00642","havza":"misir","eser_adi":"Mısr li’l-Mısriyyîn","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"Lübnan kökenli gazeteci ve tarihçi olan Selim bin Halil en-Nakkâş’ın (ö. \n1884) Mısr li’l-Mısriyyîn isimli ve dokuz ciltten müteşekkil hacimli eserinin \nilk üç cildi Kavalalı’dan Hidiv İsmail’e kadar olan dönemi kapsamaktadır. \nSonraki üç ciltte Hidiv Tevfik dönemi, Urâbî Ayaklanması ve İngiliz işgaliyle \nilgili gelişmeler ele alınmıştır. Son üç cildinde ise Urâbî hareketine öncülük \nedenlerin yargılanmalarına temas edilmekte ve sorgulamaları harfi harfine \naktarılmaktadır. Dolayısıyla eser, özellikle Urâbî Ayaklanması açısından ol-\ndukça kıymetli ve temel bir kaynaktır. Nitekim ayaklanmaya da"},{"work_id":"WK_00546","author_id":"AU_00643","havza":"misir","eser_adi":"Târîhu Mısre’l-Hadîs ma‘a Fezleketi fî Târîhi","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":264,"tanitim":"Mısr el-Kadîm \n1861’de Beyrut’ta doğan Corcî Zeydân (ö. 1914) 1880’lerin başında Kahi-\nre’ye giderek eğitimine bir müddet orada devam etmiştir. İngiltere, Fransa ve \nİsviçre gibi Avrupa ülkelerini ziyaret eden Zeydân hayatının büyük bölümü-\nnü Kahire’de geçirmiş ve ömrünü orada tamamlamıştır.90 Zeydân, tarihçilik \nalanında ciddi katkılar vermiş, farklı dönemlere dair ve farklı türlerde eserler \ntelif etmiştir. Zeydân’ın tarih incelemelerinin tamamı 19. yüzyıl öncesine \nodaklanmaktadır. Ancak iki ciltlik bir kitap halinde Muktataf Matbaası’nda \n1899 yılında Kahire’de neşredilen Târîhu Mısre’l-H"},{"work_id":"WK_00547","author_id":"AU_00644","havza":"misir","eser_adi":"Kitâbü’l-Behceti’t-Tevfîkıyye","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":265,"tanitim":"fî Târîhi Müessesi’l-Âileti’l-Hidîviyye \nMuhammed Ferîd Bek’in [Muhâmî] (ö. 1919) eseri 1308/1890 senesinde Ka-\nhire’de yayımlanmıştır. Kitabın tahkiki Ahmed Zekeriyya eş-Şelek tarafından \nyapılarak 2006 senesinde neşredilmiştir.97 Eser isminden de anlaşılacağı üze-\nre Kavalalı Mehmed Ali Paşa dönemini kapsamaktadır. Muhammed Ferîd’in \nbüyük oranda Kavalalı dönemindeki askeri seferlere ve savaşlara yoğunlaşa-\nrak eserini telif ettiği görülmektedir. Müellif, kitabının girişinde kısaca Ka-\nvalalı’nın doğumundan ve Mısır’a gelmeden önceki hayatından bahsetmek-\ntedir. Ardından Kahire’deki güç müca","diger_adlari":"Ka-\nvalalı"},{"work_id":"WK_00548","author_id":"AU_00645","havza":"misir","eser_adi":"Hakâiku’l-Ahbâr an-Düveli’l-Bihâr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":269,"tanitim":"Miralay İsmail Serhenk Paşa’nın (ö. 1924) Hakâiku’l-Ahbâr an-Düveli’l-Bihâr \nisimli tarih çalışmasının birinci cildi 1895, ikinci cildi 1898 ve üçüncü cildi \n1923 senesinde olmak üzere üç cilt halinde Bulak’ta neşredilmiştir. Eserin \nilk cildinde yaratılıştan itibaren insanlık tarihine kısaca temas edilmekte, \ndeniz devleti olan Fenikeliler, Medler, Farslılar, Yunanlılar ve Romalıların, \nardından Marakeş, Cezayir ve Tunus’un, sonrasında da Osmanlıların tari-\nhine yer verilmektedir. Osmanlı dönemine ayrılan bu kısımda Napolyon’un \nMısır’ı işgali ve ardından gerçekleştirdiği Suriye seferi ile Ve","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":"temas edilmekte"},{"work_id":"WK_00549","author_id":"AU_00645","havza":"misir","eser_adi":"Târîhü’d-Devleti’l-Osmâniyye","dil":"Arapça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":271,"tanitim":"Târîhü’d-Devleti’l-Osmâniyye, Miralay İsmail Serhenk Paşa’nın diğer eseridir. \nEser, isminden de anlaşılacağı üzere Osmanlı tarihiyle alakalıdır. Müellif, Os-\nmanlı Devleti’nin ortaya çıkışıyla ilgili birtakım tartışmalara temas ettikten \nsonra padişahların saltanat sürelerini esas alarak kronolojik şekilde Osmanlı \ntarihini 1878 Berlin Antlaşması dönemine kadar anlatmaktadır. Bu açıdan \neserin anlatımının merkezinde İstanbul yer almaktadır. Serhenk, Mısır’ın \nİngilizler tarafından işgal edilişini Târîhu Mısr’da aktaracağını belirterek \nkitabını tamamlamıştır. Eserde yazarın kendisine ait bir ","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00550","author_id":"AU_00646","havza":"misir","eser_adi":"The Max Schloessinger Memorial Foundation, 2013.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":274,"tanitim":"Cebertî, Abdurrahman. Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr. Tahkik Shmuel Moreh.","diger_adlari":["Acâibü'l-Âsâr fi't-Terâcim ve'l-Ahbâr"]},{"work_id":"WK_00551","author_id":"AU_00647","havza":"misir","eser_adi":"The Max Schloessinger Memorial Foundation, 2013.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":274,"tanitim":"Cebertî, Abdurrahman. Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr. Tahkik Shmuel Moreh.","diger_adlari":["Acâibü'l-Âsâr fi't-Terâcim ve'l-Ahbâr"]},{"work_id":"WK_00552","author_id":"AU_00648","havza":"misir","eser_adi":"The Max Schloessinger Memorial Foundation, 2013.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":274,"tanitim":"Cebertî, Abdurrahman. Acâibü’l-Âsâr fi’t-Terâcim ve’l-Ahbâr. Tahkik Shmuel Moreh.","diger_adlari":["Acâibü'l-Âsâr fi't-Terâcim ve'l-Ahbâr"]},{"work_id":"WK_00553","author_id":"AU_00649","havza":"misir","eser_adi":"Lecnetü’l-Beyâni’l-Arabî, 1969.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Takdîs bi-Zehâbi Devleti’l-Fransis, tah. Abdürrezzâk Îsâ ve ‘Imâd Ahmed Hilâl, c. 1-2 (Kahire: el-Arâbî \nli’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, 1998)."},{"work_id":"WK_00554","author_id":"AU_00650","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1998.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":275,"tanitim":"el-Kindî, Ebû Ömer Muhammed b. Yusuf. Kitâbü Vülâti Mısr. Kahire: Müessesetü \nKurtuba,  t.y.\nel-Kureşî, ed-Dâî İdrîs İmâmüddin. Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-Mağrib el-\nKısmu’l- Hâss min Kitâbi ‘Uyûni’l-Ahbâr. Tahkik Muhammed el-Ya‘lâvî. Beyrut: \nDârü’l- Arabi’l-İslâmî, 1985.\nel-Makdisî, Şemsuddin Ebu Abdullah. Ahsenü’t-Tekâsîm fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm. Leiden: \nBrill, 1877. \nel-Makrîzî, Takiyuddin Ahmed b. Ali. el-Mevâ’izu ve’l-İ’tibaru fi Zikri’l- Hıtat ve’l- Âsâr.","hanedan":"Fâtımîler","diger_adlari":["Kitâbü Vülâti Mısr"]},{"work_id":"WK_00555","author_id":"AU_00651","havza":"misir","eser_adi":"Cerîdehâne Matbaası, 1282.","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Cebertî, Abdurrahman. Târîhu Müddeti’l-Fransis bi-Mısr. Tahkik Abdürrahim A.","diger_adlari":["Târîhu Müddeti'l-Fransis bi-Mısr"]},{"work_id":"WK_00556","author_id":"AU_00652","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Câmiî, t.y.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Crabbs, Jack A. Jr. “Historiography and the Eighteenth-Century Milieu”. İçinde"},{"work_id":"WK_00557","author_id":"AU_00653","havza":"misir","eser_adi":"Historians and History Writing in","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00558","author_id":"AU_00654","havza":"misir","eser_adi":"The National Epic of ʿAbd Al-Rahman","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Al-Rafiʿi and Other Egyptian Histories”. International Journal of Middle East \nStudies 36/3 (2004): 429-50.\nDykstra, Darrell. “The French Occupation of Egypt, 1798-1801”. İçinde The \nCambridge History of Egypt. Editör M. W. Daly, 113-38. Cambridge: Cambridge \nUniversity Press, 1998."},{"work_id":"WK_00559","author_id":"AU_00655","havza":"misir","eser_adi":"Osmanlı Valiliğinden Mısır","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Hükümdarlığına”. İslam Araştırmaları Dergisi 46 (2021): 225-29.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00560","author_id":"AU_00656","havza":"misir","eser_adi":"Mazharu’t-Takdîs bi-Hurûci","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Tâifeti’l-Fransis İsimli Arapça Tarih Eserinin Çevirisine Dair Bir İnceleme\", \nOsmanlı Araştırmaları/The Journal of Ottoman Studies 58 (2001): 281-300.\nFliedner, Stephan. Ali Mubarak und seine Hitat: kommentierte Übersetzung der","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00561","author_id":"AU_00657","havza":"misir","eser_adi":"Franz Steiner, 1994.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":276,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00562","author_id":"AU_00658","havza":"misir","eser_adi":"The Arabic Manuscript Sources.","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":276,"tanitim":"Chronicles of Ottoman Egypt”, 248-249. Crabbs, bu makalede, 18. yüzyıl Mısır tarihlerini bir başlık \naltında toplamanın da zor olduğunu haklı olarak ifade etmektedir. Zira bu dönemde merkezde \nyazıldığı düşünülen Mısır tarihleri, ya da 18. yüzyılı konu alıp 19. yüzyıl başlarında Mısır’da yazılan \ntarihler de vardır. Dolayısı ile bu başlık da hayli tartışmalıdır.","diger_adlari":["Chronicles of Ottoman Egypt"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00563","author_id":"AU_00659","havza":"misir","eser_adi":"Regina Books, 1990.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":276,"tanitim":"Holt, P. M. “al-Jabarti’s Introduction to the History of Ottoman Egypt”. Bulletin of \nthe School of Oriental and African Studies University of London 25/ 1/3 (1962): 38-\n51.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00564","author_id":"AU_00660","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Âfâkı’l-Cedîde, 1997.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":277,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00565","author_id":"AU_00661","havza":"misir","eser_adi":"Imprimerie royale, 1839.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":277,"tanitim":"Türk, Nikola. Hamletü Bunabart ile’ş-Şark, Mahtûtatü Nikola et-Türk. Tahkik Emel","diger_adlari":["Hamletü Bunabart ile'ş-Şark","Mahtûtatü Nikola et-Türk"]},{"work_id":"WK_00566","author_id":"AU_00662","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Fârâbî, 1990.","dil":"Fransızca","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":277,"tanitim":"“Vie de Mourâd Bey, émir mamlouc d’Égypte, mort en 1214 de l’hégire, pendant \nl’occupation française”, t.y. MFILM. Bibliothèque nationale de France.","diger_adlari":["Vie de Mourâd Bey, émir mamlouc d'Égypte, mort en 1214 de l'hégire, pendant l'occupation française"],"hanedan":"Memlüklüler"},{"work_id":"WK_00567","author_id":"AU_00663","havza":"misir","eser_adi":"Hindâvî, 2013.","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":277,"tanitim":"Zeydân, Corcî. Târîhu Mısre’l-Hadîs ma‘a Fezleketi fî Târîhi Mısr el-Kadîm. C. 1-2.","diger_adlari":["Târîhu Mısre'l-Hadîs ma'a Fezleketi fî Târîhi Mısr el-Kadîm"]},{"work_id":"WK_00568","author_id":"AU_00664","havza":"misir","eser_adi":"Kâmûsü terâcim li-eşheri’r-ricâl ve’n-nisâ mine’l-ʿArab ve’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":277,"tanitim":"müstaʿrebîn ve’l-müsteşrikîn. C. 3. Beyrut: Dârü’l-İlm li’l-Melâyîn, 2002.\n\nXX. YÜZYIL  \nMISIR TARİHİ KAYNAKLARI\n\nGeçmişi Çerçevelemek  \nTarihçi, Devlet ve Toplum*\nAnthony Gorman**","diger_adlari":["Kâmûsü terâcim li-eşheri'r-ricâl ve'n-nisâ mine'l-ʿArab ve'l-müstaʿrebîn ve'l-müsteşrikîn"]},{"work_id":"WK_00569","author_id":"AU_00665","havza":"misir","eser_adi":"Ayhan Koçkaya","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":281,"tanitim":"Giriş\nBir çalışma ve uygulama alanı olarak modern Mısır tarihi, 20. yüzyıl boyun-\nca hem devlette hem de bütün olarak toplumda meydana gelen değişimleri \nyansıtan bir dönüşüm sürecinden geçti. Çeşitli fikri (intellectual), kurumsal \nve politik unsurlar bu karmaşık sürecin birer failiydi. Düşünsel alışveriş dü-\nzeyinde bu unsurlardan biri, Batılı ilimlere has ilkelerin, tarihi kaydetme ve \nyorumlama gelenekleri üzerindeki etkisi oldu. Kurumsal bağlamın ürünü \nolan, çoğunlukla tarih çalışmalarının bir bilgi formu olarak icra edildiği bir \neğitim sisteminde, Mısır’a özgü bir akademik pratiğin ort"},{"work_id":"WK_00570","author_id":"AU_00666","havza":"misir","eser_adi":"Transnational Exchange and the Introduction","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":283,"tanitim":"of Social- Scientific Pedagogy in 1890s Egypt’, içinde The Long 1890s in Egypt: Colonial Quiescence, \nSubterranean Resistance, ed. Marilyn Booth ve Anthony Gorman (Edinburgh: Edinburgh University \nPress, 2014), 87-116."},{"work_id":"WK_00571","author_id":"AU_00667","havza":"misir","eser_adi":"From Foreign Laymen’s Society to Indigenous","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":283,"tanitim":"Professional Association”. Poetics Today 14/3 (1993): 539-572."},{"work_id":"WK_00572","author_id":"AU_00668","havza":"misir","eser_adi":"Historians and History Writing in Twentieth-Century","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":284,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00573","author_id":"AU_00669","havza":"misir","eser_adi":"Il contribuo italiano nella formazione dell’Egitto moderno (Alexandria: Angela Procaccia, 1937);","dil":"Fransızca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":284,"tanitim":"Angelo Sammarco, Le règne du Khédive Ismaïl de 1863 à 1875 (Kahire: Institut Français d’Archéologie \nOrientale, 1937).\n\nalınma konsolosluk yazışmalarının ve diplomatik raporların neşre hazırlan-\nmış haldeki ciltlerini üretmekle meşguldü. Diğer bilim adamları ise kraliyet \nüyelerinin biyografileri konusunda uzmanlaşmıştı. Londra Üniversitesi ta-\nrih profesörlerinden Henry Dodwell, Mehmed Ali’nin hükümdarlığı dönemi \nhakkında oldukça parlak bir anlatı kaleme aldı.9 Karma Mahkemeler hakimi \nAmerikalı Pierre Crabitès, bir İbrahim biyografisi ve sağlam bir Hidiv İsmail \nmüdafaası neşretti.10 Mısırl","diger_adlari":["Il contribuo italiano nella formazione dell'Egitto moderno","Le règne du Khédive Ismaïl de 1863 à 1875"]},{"work_id":"WK_00574","author_id":"AU_00670","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Mısriyye, 1958).","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":289,"tanitim":"26\t Joel Beinin, “The Communist Movement and Nationalist Political Discourse in Nasirist Egypt”, \nMiddle East Journal 41/4 (1987): 568-584."},{"work_id":"WK_00575","author_id":"AU_00671","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’n-Nedîm, 1957.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":298,"tanitim":"Amr, İbrahim. el-Arz ve’l- Fellâh, el-Mes’eletü’z- Zirâ’iyye fî Mısr. Kahire: Dârü’l-\nMısriyye, 1958.","diger_adlari":["el-Arz ve'l-Fellâh, el-Mes'eletü'z-Zirâ'iyye fî Mısr"]},{"work_id":"WK_00576","author_id":"AU_00672","havza":"misir","eser_adi":"A Decade of the Bibliotheca Alexandrina”.","dil":"İngilizce","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":298,"tanitim":"al-Jadaliyya, 16 Ekim 2012. https://www.jadaliyya.com/Details/27221/Power,-\nRebirth,- and-Scandal-A-Decade-of-the-Bibliotheca-Alexandrina.\nel-Aref, Nevine. “Bomb Damages Egypt’s National Library and Archives”. al-Ahram, \n24 Ocak 2014. https://english.ahram.org.eg/News/92430.aspx.","hanedan":"Hîve Hanlığı"},{"work_id":"WK_00577","author_id":"AU_00673","havza":"misir","eser_adi":"Nationalism, Communism,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":298,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00578","author_id":"AU_00674","havza":"misir","eser_adi":"A Study in Modern Arab","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":298,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00579","author_id":"AU_00675","havza":"misir","eser_adi":"The National Epic of ‘Abd al- Rahman","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":299,"tanitim":"al- Rafi‘î and Other Egyptian Histories”. International Journal of Middle East \nStudies 36/3 (2004): 429-450."},{"work_id":"WK_00580","author_id":"AU_00676","havza":"misir","eser_adi":"A Study of Muhammad ‘Ali.","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":299,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00581","author_id":"AU_00677","havza":"misir","eser_adi":"A Review Article”.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":299,"tanitim":"International Journal of Middle East Studies 9/3 (1978): 367-371.\nHanotaux, Gabriel (ed.). Histoire de la nation égyptienne. C. 1-7. Paris: Libraire Plon, \n1931-1940.\nal-Hıtta, Ahmed. Tarihü’z-Zirâ’a el-Mısriyye fî Ahd Muhammed ‘Ali al-Kebîr. Kahire: \nDârü’l-Maârif, 1950.","diger_adlari":["Histoire de la nation égyptienne","Tarihü'z-Zirâ'a el-Mısriyye fî Ahd Muhammed 'Ali al-Kebîr"]},{"work_id":"WK_00582","author_id":"AU_00678","havza":"misir","eser_adi":"Transnational Exchange and","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":299,"tanitim":"of Social- Scientific Pedagogy in 1890s Egypt’, içinde The Long 1890s in Egypt: Colonial Quiescence, \nSubterranean Resistance, ed. Marilyn Booth ve Anthony Gorman (Edinburgh: Edinburgh University \nPress, 2014), 87-116."},{"work_id":"WK_00583","author_id":"AU_00679","havza":"misir","eser_adi":"From Foreign Laymen’s Society","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":300,"tanitim":"Professional Association”. Poetics Today 14/3 (1993): 539-572."},{"work_id":"WK_00584","author_id":"AU_00680","havza":"misir","eser_adi":"Il contribuo italiano nella formazione dell’Egitto","dil":"Fransızca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":301,"tanitim":"Angelo Sammarco, Le règne du Khédive Ismaïl de 1863 à 1875 (Kahire: Institut Français d’Archéologie \nOrientale, 1937).\n\nalınma konsolosluk yazışmalarının ve diplomatik raporların neşre hazırlan-\nmış haldeki ciltlerini üretmekle meşguldü. Diğer bilim adamları ise kraliyet \nüyelerinin biyografileri konusunda uzmanlaşmıştı. Londra Üniversitesi ta-\nrih profesörlerinden Henry Dodwell, Mehmed Ali’nin hükümdarlığı dönemi \nhakkında oldukça parlak bir anlatı kaleme aldı.9 Karma Mahkemeler hakimi \nAmerikalı Pierre Crabitès, bir İbrahim biyografisi ve sağlam bir Hidiv İsmail \nmüdafaası neşretti.10 Mısırl"},{"work_id":"WK_00585","author_id":"AU_00681","havza":"misir","eser_adi":"Reflections on the Origin and Spread of Nationalism,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":305,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00586","author_id":"AU_00682","havza":"misir","eser_adi":"Metis, 1995).","dil":"Latince","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":305,"tanitim":"getirdiği açıklama ise bize Mısır’daki ulus-inşa sürecinde tarihin oynadığı rolü \nanlamada da oldukça elverişli bir araç sunar. Bu bakımdan Smith’in ortaya \nkoyduğu şablona biraz daha yakından bakmak faydalı olacaktır. Ona göre \nulus-inşa sürecinde nesnel bir tarih anlatısından ziyade amaca uygun mitler et-\nrafında örülmüş bir anlatı hâkim olup,7 artık hakikatle irtibat kurma kaygısı \nkaybolmuştur. Ulusun ne zaman, nerede ve kimden doğduğu miti, göç miti, \nkurtuluş miti, altın çağ miti, çöküş miti, yeniden doğuş miti bu anlatının esas \nunsurları arasında yer alır. “Altın çağ” ve sonrasındaki ç"},{"work_id":"WK_00587","author_id":"AU_00683","havza":"misir","eser_adi":"Arap topraklarında yaşa-","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":310,"tanitim":"yanlar nasıl “ulusa dönüşecektir”? Bu halklar yüz yıl önce “kendilerine dikte \nedilen sınırlar içinde bir ulusa” dönüşebilmişler midir? “Irak ulusu”, “Suriye \nulusu”, “Lübnan ulusu”, “Ürdün ulusu”, “Mısır ulusu” vs. birbirinden hangi \nözellikleri ile ayrışacaktır? Ya da ayrışabilecek midir? Bu halklar kendilerine \nçizilen sınırları kabul edecekler midir?\nArap coğrafyasının manda dönemindeki durumunu kral Faysal 1932 yılın-\nda çeşitli bakanlıklara gönderdiği müzekkirede açık bir şekilde özetlemiştir:\nÜzüntüyle söylemeliyim ki, inancım Irak dahilinde bir Irak halkının mevcut olma-\ndığıdır. Sadec"},{"work_id":"WK_00588","author_id":"AU_00684","havza":"misir","eser_adi":"Ivan R. Dee, 2004, 177-212.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":311,"tanitim":"yaparak, savaş sırasında ve sonrasında Osmanlıyla olan irtibatlarını sürdür-\ndü. Böylece 1920’li yıllara gelindiğinde Mısır’da iki farklı ideolojiye sahip, \ngündemi farklı yorumlayan milliyetçilik anlayışlarının geliştiğini ve bunun \nkültürel bir cepheleşmeye dönüştüğü görülür.21 Bunlardan ilki batı yanlısı, \nseküler fikirler etrafında bir ulusal kimlik inşası yönünde yayınlar yaparken, \ndiğeri Mısır’ın Müslüman-Arap kimliğini ön plana çıkaran, sömürge karşıtı \ntavrı tahkime girişmiştir.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00589","author_id":"AU_00685","havza":"misir","eser_adi":"Kadim Mısır","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":312,"tanitim":"1920’li yıllarda antik Mısır tarihiyle ilgili yeni gelişmeler de oldukça heyecan \nyaratmış, tarih, modern dönemlere taşınan ve “yeniden üretilen” bir unsur \nhaline gelmiştir. 19. yüzyıldan beri antik Mısır tarihine ilgi oldukça artmış \nolmakla birlikte 1922’nin sonlarında Tutankhamon’un mezarının bulunma-\nsı22 Mısır’daki firavunculuk (fir’avniyye) tartışmalarını daha da hararetli bir \nhale getirmiştir.23 Bu yıllarda kadim Mısır kökenlerine vurgu yapan aydınla-\nrın kimliklerine bakıldığında oldukça geniş bir yelpazeyi içine aldığını görü-\nrüz. Ahmed Lutfî es-Seyyid, Abbas Mahmud el-Akkad, Tevfî"},{"work_id":"WK_00590","author_id":"AU_00686","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Kitâbi’l-Cemîl, 1987); Muhammed Afîfî, el-Evkâf ve’l-hayâtu’l-ictimâ’iyye","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":316,"tanitim":"fî Mısr fi’l-asri’l-Usmânî (Kahire: General Egyptian Book Organization, 1991); Jane Hathaway, The","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00591","author_id":"AU_00687","havza":"misir","eser_adi":"Bu tarih çalışmasının amacı kendi kendisini yöneten aydınlık bir vatanın oluşturul-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":318,"tanitim":"masıdır. […] Birlikten kastım […] aynı zamanda Arap Doğuda toprakların sahipleri \niçin vatanlar oluşturulmasını kastediyorum. […] Hepimiz kendi cihetinden niçin \nve nasıl bir Mısır, Lübnan veya Irak vatanının oluşacağı konusunda düşünmemiz \ngerekiyor. […] Haller değişse de vatan baki kaldı. Böylece vatanlarımız hakikatler \noldu. […] Her biri kendisine vatandaş inşa eden ve bu konuda dayanışma içinde"},{"work_id":"WK_00592","author_id":"AU_00688","havza":"misir","eser_adi":"Türkiye Diyanet Vakfı, 1998).","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":321,"tanitim":"Cemal Abdünnâsır 21 Mayıs 1962’de Kahire Üniversitesinde Mısır’ın \nbundan sonraki yıllarını şekillendirecek olan Misak’ı tanıttı.75 Burada Mısır \ntarihini yeniden yazmanın vaktinin geldiğini vurgulamasının akabinde bü-\ntün Arap coğrafyasını kapsayıcı bir “sosyalist Arap milliyetçiliğinin” inşası \niçin gerekli adımlar atıldı. Mısır’daki rejimin liderlerinin Arap milliyetçisi, \nsosyalist bir rejimi benimsemeleri sadece Mısır’daki değil, genelde Arap dün-\nyasındaki tarih yazımını etkileyen bir unsur oldu. Yerel değil, bütün Arapları \nkucaklayıcı bir “Arap kimliği” inşası Mısır ve Mısır’ın etkisi "},{"work_id":"WK_00593","author_id":"AU_00689","havza":"misir","eser_adi":"The Search for the Nation”, British Journal of Middle Eastern Studies","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":322,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00594","author_id":"AU_00690","havza":"misir","eser_adi":"The Baʻth Party in Syria”, Middle Eastern Studies","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":322,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00595","author_id":"AU_00691","havza":"misir","eser_adi":"Beytü’l-Arab l’-Tevsîki’l-Asrî, 1996.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Abdünnasır, Hüdâ Cemâl (haz.). El-Mecmû’atu’l-kâmile li-hutab ve tasrîhât er-Re’îs \nCemâl Abdünnâsır fi’l-fetreti min 19 yenâyir 1962 ilâ 24 dîsimber 1963. Kahire: el-\nMektebetü’l-Akâdimiyye, 2007.\nAbdüzzahir, Hüsam Ahmed (haz.). Turâs Muhammed Şefik Gurbal: el-Buhûs ve’l-\nmakâlât. C. 2. Kahire: Dârü’l-Kütüb ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, 2012/1433."},{"work_id":"WK_00596","author_id":"AU_00692","havza":"misir","eser_adi":"Recent Arab Historiography","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":328,"tanitim":"of Ottoman Rule”. International Journal of Middle East Studies 14/2 (May 1982): \n185-201.\nAfîfî, Muhammed. el-Evkâf ve’l-hayâtu’l-ictimâ’iyye fî Mısr fi’l-asri’l-Usmânî. Kahire: \nGeneral Egyptian Book Organization, 1991.\nAğırakça, Ahmet. “Râfiî, Abdurrahman b. Abdüllatif”. TDV İslâm Ansiklopedisi 34 \n(2007): 392-393.\nAhmed, Leyla Abdüllatif. el-Müctema’ü’l-Mısrî fi’l-asri’l-Usmânî, Kahire: Dârü’l-\nKitâbi’l-Cemîl, 1987. \nel-Akkad, Abbas Mahmud. Abkariyyetü Muhammed. Kahire: Matbaatu’l-İstikâme, \n1942. \nel-Allavi, Ali. Irak Kralı I. Faysal. Çeviren Hakan Abacı, İstanbul: Türkiye İş Bankası \nKült","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00597","author_id":"AU_00693","havza":"misir","eser_adi":"Reflections on the Origin and Spread of","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00598","author_id":"AU_00694","havza":"misir","eser_adi":"Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması. Çeviren","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00599","author_id":"AU_00695","havza":"misir","eser_adi":"Metis, 1995.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Ayyad, Abdelaziz A. Arab Nationalism and the Palestinians 1850-1939. Jerusalem: \nPASSA, 1999.\nBlaustein, Albert P., Sigler, Jay A. ve Beede, Benjamin R. Independence Documents of \nthe World, Dobbs Ferry. New York: Oceana Publications, 1977."},{"work_id":"WK_00600","author_id":"AU_00696","havza":"misir","eser_adi":"The Problem of the Archive”. PMLA","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":329,"tanitim":"119/2 (2004): 296-298.\nCarr, Edward Hallet. Tarih Nedir. Çeviren Misket Gizem Gürtürk. İstanbul: İletişim, \n2002.\nCarter, Howard ve Mace, A. C. The Discovery of the Tomb of Tutankhamen. New York: \nDover Publications, 1977.","hanedan":"Hîve Hanlığı"},{"work_id":"WK_00601","author_id":"AU_00697","havza":"misir","eser_adi":"A Study in Political Dynamics. Albany: State","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":329,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00602","author_id":"AU_00698","havza":"misir","eser_adi":"The Search for the Nation”. British Journal of","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00603","author_id":"AU_00699","havza":"misir","eser_adi":"The Baʻth Party in Syria”.","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00604","author_id":"AU_00700","havza":"misir","eser_adi":"Türkiye Diyanet Vakfı, 1998.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Cemal Abdünnâsır 21 Mayıs 1962’de Kahire Üniversitesinde Mısır’ın \nbundan sonraki yıllarını şekillendirecek olan Misak’ı tanıttı.75 Burada Mısır \ntarihini yeniden yazmanın vaktinin geldiğini vurgulamasının akabinde bü-\ntün Arap coğrafyasını kapsayıcı bir “sosyalist Arap milliyetçiliğinin” inşası \niçin gerekli adımlar atıldı. Mısır’daki rejimin liderlerinin Arap milliyetçisi, \nsosyalist bir rejimi benimsemeleri sadece Mısır’daki değil, genelde Arap dün-\nyasındaki tarih yazımını etkileyen bir unsur oldu. Yerel değil, bütün Arapları \nkucaklayıcı bir “Arap kimliği” inşası Mısır ve Mısır’ın etkisi "},{"work_id":"WK_00605","author_id":"AU_00701","havza":"misir","eser_adi":"Enver Sedat ve Muhalifleri”.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"İslam Araştırmaları Dergisi 6 (2001): 77-92. \nGörgün, Hilal. “Züreyk, Kostantin”. TDV İslâm Ansiklopedisi EK 2 (2016): 696-698.\nGörgün, Hilal. “Modern Arap Tarihçiliği ve Muhammed Şefik Gurbal”. İçinde Dünyada"},{"work_id":"WK_00606","author_id":"AU_00702","havza":"misir","eser_adi":"Dönemler, Okullar, Yaklaşımlar ve Tarihçiler. Editör Ahmet Şimşek, 175-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Akademi, 2017), 175-194. Gurbal, Mavi Kitab’ın (Arnold J. Toynbee, The Treatment of Armenians in the"},{"work_id":"WK_00607","author_id":"AU_00703","havza":"misir","eser_adi":"Darbeler ve Devrimler Arasında","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Bir Müsvedde Olarak Tarih”. İçinde Dünyada Tarihçiliğin Gündemi Editör Ahmet"},{"work_id":"WK_00608","author_id":"AU_00704","havza":"misir","eser_adi":"Yeni İnsan, 2020.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Görgün, Tahsin. “Tarih ve Hakikat”, Din ve Hayat, Hakikat Özel Sayısı 14/42 (Kış \n2021): 61-64."},{"work_id":"WK_00609","author_id":"AU_00677","havza":"misir","eser_adi":"A Review Article”,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"International Journal of Middle East Studies 9/3 (1978): 367-371.\nGhorbal, Shafiq. The Beginnings of the Egyptian Question and the Rise of Mehemet Ali: \nA Study in the Diplomacy of the Napoleonic Era Based on Researches in the British and"},{"work_id":"WK_00610","author_id":"AU_00705","havza":"misir","eser_adi":"The Rise of the Qazdaglis.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":331,"tanitim":"Press, 1997). Rauf Abbas, “Mütercimin Önsözü, Nelly Hanna, Sekâfetü’t-tabakati’l-vustâ fî Mısr el-\nUsmânî, terc. Rauf Abbas (Kahire: ed-Dârü’l-Mısriyyeti’l-Lübnâniyye, 2004), 13-15; Nelly Hanna, \nOttoman Egypt and the Emergence of the Modern World 1500-1800 (Cairo: The American University in \nCairo Press, 2014).","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00611","author_id":"AU_00706","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Udebâ’, 1961.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":331,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00612","author_id":"AU_00707","havza":"misir","eser_adi":"Elites, Power Structure, and Political","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":331,"tanitim":"Change in a Post-Populist State”, Social Problems 28/4 (April 1981): 442-464.\nHobsbawm, Eric. Nations and Nationalisms since 1780. Cambridge: Cambridge \nUniversity Press, 2013.\nHobsbawm, Eric. Tarih Üzerine. Çeviren Osman Akınhay, İstanbul: Bilim Sanat, 1998.\nHourani, Albert. “The Ottoman Background of the Middle East”. İçinde The Ottoman \nState and Its Place in World History, editör Kemal H. Karpat, 61-78, (Leiden: E. J. \nBrill, 1974).\nHüseyin, Taha. Alâʾ hâmişi’s-sîre I, Kahire 1933; II, Kahire 1937; III, Kahire 1943).\nJoffe, E. G. H. “Arab Nationalism and Palestine”. Journal of Peace Resear"},{"work_id":"WK_00613","author_id":"AU_00708","havza":"misir","eser_adi":"Egyptian Historical","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Research and Writing on Egypt in the 20th Century”, Middle East Studies \nAssociation Bulletin 1/2 (1973): 1-15."},{"work_id":"WK_00614","author_id":"AU_00709","havza":"misir","eser_adi":"Politics of Heritage in Egypt”. Editör Nezar","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00615","author_id":"AU_00710","havza":"misir","eser_adi":"Global Norms and Urban","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00616","author_id":"AU_00711","havza":"misir","eser_adi":"Unzeitgemäße Betrachtungen I-IV:","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Nachgelassene Schriften: 1870-1873. München: Walter de Gruyter, 1988\ner-Râfiî, Abdurrahman “Mısr halakat Muhammed Ali ve eskatat usretehu”, el-Hilâl \n61/8 (Ağustos 1953): 40-43.\nRaymond, Andre. The Great Arab Cities in the 16th-18th Centuries: An Introduction."},{"work_id":"WK_00617","author_id":"AU_00712","havza":"misir","eser_adi":"An Analysis of the Intellectual and","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Political Evolution of Egypt: 1804-1952. Cambridge: Harvard University Press, 1961. \nSammarco, Angelo. Histoire de l’Égypte moderne depuis Mohammed Ali jusqu’à \nl’occupation britanique 1801- 1882. 3 cilt. Cairo: Société royale de géographie \nd’Égypte, 1937."},{"work_id":"WK_00618","author_id":"AU_00713","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’t-Talî’a, 1978.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Smith, Anthony D. Ulusların Etnik Kökeni. Çeviren Sonay Bayramoğlu ve Hülya"},{"work_id":"WK_00619","author_id":"AU_00714","havza":"misir","eser_adi":"Dost Kitabevi, 2002.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":332,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00620","author_id":"AU_00715","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Mekşûf, 1939.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00621","author_id":"AU_00716","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-İlm li’l-Malâyîn, 1948.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00622","author_id":"AU_00717","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-İlm li’l-Malâyîn,","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00623","author_id":"AU_00718","havza":"misir","eser_adi":"Yüzyıl Dönümünden 23 Temmuz İhtilaline","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Mısır’da Tarihyazımının Tematik ve \nMetodolojik Açıdan Değişimi Üzerine Notlar\nHilal Livaoğlu Mengüç*\nGiriş\nGenelde Orta Doğu, özelde Mısır tarihinde Türk ve Osmanlı varlığını değer-\nlendirirken geleneksel olarak iki temel paradigma kullanılagelmiştir. Batıda \nözellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında yapılan çalışmaların kahir ekseriyeti, \nbölgede 19. yüzyıl itibariyle yükselmeye başlayan Arap milliyetçiliği fikrini \nmerkeze alarak siyasi gelişmeleri Türk ve Arap milletleri arasında mevcut \nolduğu düşünülen kültürel çatışma üzerinden yorumlamışlardır. Buna kar-\nşılık, Türk tarihçilerinin bir kı","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00624","author_id":"AU_00719","havza":"misir","eser_adi":"Muhammed Ferid ve Mustafa Kâmil”, İslam Araştırmaları Dergisi 4 (2000),","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":336,"tanitim":"105-114.\n\naldığı Workers on the Nile: Nationalism, Communism, Islam and the Egypti-\nan Working Class, 1882-19543 başlıklı araştırma, yayımlandığı dönem olan \n1980’lerin sonunda Batılı Mısır tarihçileri arasında epey ses getirmişti. Geç-\ntiğimiz yüzyılın etkili Orta Doğu tarihçilerinden ve sağ yönelimiyle bilinen \nP. J. Vatikiotis 1991 tarihli bir makalesinde, Beinin ve Lockman’ı doğrudan \nişaret ederek, “yeni nesil” bazı Batılı Mısır tarihçilerindeki sosyal tarih yakla-\nşımına yönelik ilgiyi sorgulamış, bu tür yeni anlatılarda alt sınıfların modern \nMısır’ın oluşumu ve dönüşümündeki işlevlerin"},{"work_id":"WK_00625","author_id":"AU_00720","havza":"misir","eser_adi":"Mehmed Ali, His Army and the Making of Modern Egypt","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"adlı çalışmasında Kavalalı Hanedanının ve dolayısıyla Mısır modernleşme-\nsinin Osmanlı bağlamı dışında düşünülmesinin oluşturabileceği sıkıntılara \ndikkat çekmiş, 20. yüzyılda yerleşen milliyetçi tarih okumalarının bir önceki \nyüzyıla yönelik yanlış projeksiyonlara sebep olduğunu ortaya koymuştur.5 \nFahmy gibi, modern Mısırın inşasında Osmanlı Devletinin rolü ve önemine \ndikkat çeken bir başka araştırmacı da Macar asıllı araştırmacı Adam Mestyan \nolmuştur. Workers on the Nile çalışmasında yer alan, işçi ve fellahların Mısır \ntoplum ve siyasetinin dönüşümündeki ana katalizör olduğu şeklindeki t","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00626","author_id":"AU_00721","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’s-Sekâfeti’l-Cedîde, t.y.","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":355,"tanitim":"Butler, Alfred J. The Arab Conquest of Egypt and the Last Thirty Years of Roman"},{"work_id":"WK_00627","author_id":"AU_00722","havza":"misir","eser_adi":"Egyptologie, Egyptomania, Egyptian Modernity.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":355,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00628","author_id":"AU_00723","havza":"misir","eser_adi":"Steiner, 1413/1992.","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":356,"tanitim":"İbn İyâs. Neşku’l-Ezhâr fî ‘Acâibi’l-Aktâr. y.y., 1873.\nİbn Tağrîberdî. en-Nücûmu’z-Zâhire fî Mülûki Mısr ve’l-Kâhire. Kahire: Dârü’l-Kütüb, \n1929.","diger_adlari":["Neşku'l-Ezhâr fî 'Acâibi'l-Aktâr"],"hanedan":"Memlüklüler"},{"work_id":"WK_00629","author_id":"AU_00724","havza":"misir","eser_adi":"Osmanlı’nın Diplomasi Savaşı (1882-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":356,"tanitim":"1887). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2010.\nKoehne, Samuel. “Were the National Socialists a Völkisch Party? Paganism, \nChristianity and Nazi Christmas”. Central European History 47 (2014): 760-790.\nLivaoğlu Mengüç, Hilal. “Geleceği Geçmişte Aramak: 20. yüzyıl Mısır Tarih \nYazıcılığında Kadim Köken Teması”. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 6/2 \n(2019): 197-224.\nel-Makrîzî. el-Mevâiz ve’l-’İ’tibâr fî Zikri’l-Hıtat ve’l-Âsâr. Londra: Müessesetü’l-\nFurkanli’t-Turâsi’l-İslâmî, 2013.\nMarsot, Afaf Lutfi al-Sayyid. A History of Egypt from the arab Conquest to the Present.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00630","author_id":"AU_00725","havza":"misir","eser_adi":"The Ideology and Culture of Power in Late Ottoman","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":356,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00631","author_id":"AU_00726","havza":"misir","eser_adi":"The Decolonization of a Profession?”.","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":356,"tanitim":"Journal of American Oriental Scoiety 15/2 (April-June 1985): 233-246.\n\nes-Süyûtî, Celâleddîn. Kevkebü’r-Ravda. Tahkik Mustafa eş-Şuk’a. Kahire: Dârü’l-\nMısriyyeti’l-Lübnâniyye, 2008. \neş-Şeyyâl, Cemâleddin. A History of Egyptian Historiography in the Nineteenth Century."},{"work_id":"WK_00632","author_id":"AU_00727","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-Muharriri’l-Edebî li’n-Neşr ve’t-Tevzî’, 2020.","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":357,"tanitim":"et-Tahtâvî, Rifâ’a Râfiî. Tahlîsu’l-İbrîz fî Telhîsi Bârîz. Kahire: Hindâvî Yayınları, 2011.\net-Tahtâvî, Rifâ’a Râfiî. el-A’mâlu’l-Kâmile li Rifâ’a Râfi’ et-Tahtâvî: Târîhu Mısr ve’l-"},{"work_id":"WK_00633","author_id":"AU_00728","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’ş-Şürûk, 2010.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":357,"tanitim":"Vatikiotis, P. J. “The New Western Historiography of Modern Egypt”. Middle Eastern \nStudies 27/2 (1991): 322-328.\nZeydân, Corcî. Terâcimu Meşâhiri’ş-Şark fi’l-Karni’t-Tâsi’ Aşer. Kahire: Hindâvî \nYayınları, 2011."},{"work_id":"WK_00634","author_id":"AU_00729","havza":"misir","eser_adi":"Dârü’l-İlm li’l-Melâyîn, 1986.","dil":"Urduca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":357,"tanitim":"XX. Yüzyılın İkinci Çeyreğinden XXI. Yüzyılın \nBaşlarına Kadar Mısır Üniversitelerinde \nOsmanlı Türk Tarihi Yazımı*\nSeyyid Muhammed es-Seyyid**\nGiriş\nTürk tarihinde, dünya ve İslam tarihinin zaman olarak uzun bir dilimini ve \nmekân olarak da geniş bir coğrafyayı kapsamaktadır. Tarih boyunca Türkle-\nrin kurdukları veya kuruluşlarında etkili oldukları devletler, Asya ve Avru-\npa’nın büyük bir bölümünden Afrika’nın kuzeyine kadar uzanmaktadır. Hâl \nböyle olunca bugün Türk tarihinin kapsamlı ve derinlemesine takip edile-\nbilmesi için araştırmacıların Türklerin tarihinin her devresine ve yaşadıklar","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00635","author_id":"AU_00730","havza":"misir","eser_adi":"Semire Fehmi Ali Ömer,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":372,"tanitim":"“Osmanlı Mısır’ında Hac Emirliği” (1983, Yüksek Lisans tezi) ve “Aşağı Mı-\nsır’da Urbanların Osmanlı Mısır Tarihindeki Rolü” (1989, Doktora tezi); Zey-\nneb Muhammed el-Gannâm, “XVIII. Asırda Kahire’de Ticaret” (1983, Yüksek \nLisans tezi); Afâf Mus‘ad es-Seyyid el- Abid, “Osmanlı Kolluk Kuvvetlerinin \nMısır Tarihindeki Rolü (1517-1669)” (1983, Yüksek Lisans tezi); Salah Ah-\nmed Heridî, “Osmanlı Mısır’ında Yukarı Mısır’ın Rolü” (1982, Doktora tezi); \nCemal Arefe Muntasır’ın “XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısında Ezher Âlimlerinin \nMısır’daki Rolleri” (1983, Yüksek Lisans tezi); Ali Mus‘ad en-Nadî, “O","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00636","author_id":"AU_00731","havza":"misir","eser_adi":"Ayn li’d-Dirâset ve’l-Buhûs el-İnsâniyye ve’l-İctimâiyye,","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":381,"tanitim":"1994.\nel-Cemî‘î, Abdülmün‘im İbrahim. “Ruvvâdü’t-Târîhi’l-Hadîs ve’l-Muâsır”. el-\nMecelletü’t-Târîhiyeti’l-Mısrıyye 39 (1996): 232-241.\nEnîs, Muhammed. “Şefîk Gurbal ve Medresetu Târîhi’l-Mısriyyi’l-hadîs”. Mecelletü \nel-Cem‘iyyeti’t-Târîhiyeti’l-Mısriyye 10 (Kasım 1961).\nHanna, Nelly. Sekâfetü el-Tabakati’l-Vüstâ fî Mısr el-Osmânî (16-18. yy.). Çeviren Raûf \nAbbâs, Kahire: ed-Dârü’l-Mısriyye el-Lübnâniyye, 2003.\nHarb, Muhammed. “Mısır Eyaletinde Osmanlı Nizâmının Kuruluşu ve Yıkılışı”.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00637","author_id":"AU_00732","havza":"misir","eser_adi":"Ezher Örneği” başlıklı teziyle 2020 yılında","dil":"Latince","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":384,"tanitim":"ikmâl etti. Doktora eğitimini sürdürmektedir. İSAM Kadı Sicilleri kapsamın-\nda Latin harflerine aktardığı iki kadı sicili ile neşre hazırladığı bazı eserleri \nbulunmaktadır. Evli ve bir çocuk annesidir.\nHalil İbrahim Erol, Tekirdağ’da doğdu. Orta öğrenimini İstanbul’da ta-\nmamladı. Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü’nden 2007 yılında mezun oldu. \n2008 senesinde başladığı Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Üniversitesi Ya-\nkınçağ Tarihi alanında “Şanizade Mehmet Ataullah Efendi’nin Tarih Anla-\nyışı” başlıklı teziyle 2010 yılında bitirdi. Doktorasını İstanbul Üniversitesi \nTarih Bölümü’nde “Mısır’","diger_adlari":"sicili ile neşre hazırladığı bazı eserleri \nbulunmakta"},{"work_id":"WK_00638","author_id":"AU_00733","havza":"misir","eser_adi":"Necmettin Erbakan, Nedžmettin Erbakan - život, djelo,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":386,"tanitim":"ideja (Boşnakça ve Arnavutça tercüme), Çağa İz Bırakan Önderler: Mehmed \nAkif Ersoy ve Necmettin Erbakan, Muhammed Hamidullah Modern Bir İs-\nlam Alimin İlmi Portresi, Bir Müslüman İslam’da Yönetim Biçimi ve Halife-\nlik’e Nasıl Bakmalı?, Geçmişten Günümüze Hilafet (ed.), Tüm Yönleriyle Hz. \nPeygamber ve Ahlakı (ed.), Salgın Günlerinde Toplumu ve Siyaseti Yeniden \nDüşünmek (ed.), İran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı (ed.) serlevhalı ki-\ntapları, Muhammed Hamidullah: İslam İktisadının Öncü İsmi adlı çeviri ve \nçeşitli kitap ve dergilerde yayınlanmış makaleleri vardır. Hâlihazırda Kocaeli \nÜniv"},{"work_id":"WK_00639","author_id":"AU_00787","havza":"hint","eser_adi":"Yusuf Temizcan","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":2,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00640","author_id":"AU_00788","havza":"hint","eser_adi":"Mervenur Koçak","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":2,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00641","author_id":"AU_00789","havza":"hint","eser_adi":"Betül Sezgin","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":2,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00642","author_id":"AU_00762","havza":"hint","eser_adi":"Seyfullah Bayram","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":2,"tanitim":"© Fikir Kitap\nTüm yayın hakları saklıdır. Kaynak gösterilerek tanıtım için \nyapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın \nhiçbir yolla çoğaltılamaz.\nBaskı ve Cilt\n© Fikir Kitap, Nokta Yayın Grubu’na ait bir markadır.\n#okumakiyidir\n\nHint Alt Kıtasında \nTarih Kaynakları ve Tarihyazımı\nEditörler\nŞefaattin Deniz, Abdulkadir Macit, Hasan Asadi\n\nv\nÖnsöz\t\nix\nGiriş\t\nBİRİNCİ BÖLÜM\t\nHINT ALT KITASINDA ERKEN DÖNEM TARİHÇİLİK\t\nİslam Coğrafyacılarına Göre Hint Alt Kıtası\t\nİsmail Pırlanta\t\nHicri 3. Yüzyıl Erken Dönem Arap-İslam Tarihçiliğinde Hindistan\t\nZohair Siyamian Gorjy\t\nDelhi"},{"work_id":"WK_00643","author_id":"AU_00790","havza":"hint","eser_adi":"Cihangir Şah","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":6,"tanitim":"(1605-1627) ve Şah Cihan Dönemi (1628-1658)\t\nAbdullah al-Mamun\t\nEvrengzîb Dönemi (1658-1707) ve Ardılı Tarih Kaynakları ve Tarihyazıcılığı\t 329\nMinhazul Abedin\t\nHint-Türk (Babürlü-Osmanlı) İlişkilerinin Tarihyazımına Yansımaları\t\nAzmi Özcan\t\nÜÇÜNCÜ BÖLÜM\t\nHINT ALT KITASINDA YEREL SULTANLIKLAR  \nDÖNEMİNDE TARİHÇİLİK\t\nHindistan’da Afgan Kökenli Gurlular Yönetiminde Lûdîler (1451-1526),  \nSûrîler (1540-1564) ve Kararanîler (1564-1576) Dönemi Tarih Kaynakları  \nve Tarihyazımı\t\nSaid Şirazi\t\nDekken’de Âdilşâhîler (1489-1685), Kutubşâhîler (1512-1686),  \nÂsafcâhîler Haydarâbâd Nizamlığı (1724-1947) D","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00644","author_id":"AU_00791","havza":"hint","eser_adi":"İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":6,"tanitim":"Hizmetkarları ve Hint Alt Kıtasında Tarihyazımı\t\nMahmut Cihat İzgi\t\n\nvii\nDÖRDÜNCÜ BÖLÜM\t\nHINT ALT KITASINDA İLİM VE KÜLTÜR  \nBAĞLAMINDA TARİHÇİLİK\t\nHint-İslam Kültürünün ve İlim Geleneğinin Kaynaklarından  \nBiri Olarak Seyahatnameler\t\nAhmet Aydın\t\nHint Alt Kıtasında Kur'an Çalışmaları ve İngiliz Sömürgeciliği:  \nTarih Yazımsal Bir İnceleme\t\nNur Uddin\t\nBEŞİNCİ BÖLÜM\t\nMODERN DÖNEM TARİHYAZIMINDA BabürLÜ  \nÇALIŞMALARINA BAKIŞ\t\nBabürlü İmparatorluğu’nun Yirmi Birinci Yüzyıla Uzanan  \nTartışmalı Anlamları\t\nMichael H. Fisher\t\nBabürlü İmparatorluğu’nu Türkiye’de Çalışmak ve Türkçe Yazmak\t\nZeynep Yıld","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00645","author_id":"AU_00792","havza":"hint","eser_adi":"Medeniyet Havzalarında Tarih ve Tarihçilik III düzenlenmiştir.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":10,"tanitim":"Bu projenin ilk kitapları İran’da Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı, Mısır’da Tarih \nKaynakları ve Tarihyazımı, Balkanlarda Tarih Kaynakları ve Tarihyazımı, Mem-\nlük Entelektüel Tarihine Giriş I: Literatür Değerlendirmesi ve Mısır’da Tarihyazı-\nmı: Fransız İşgalinden Mehmed Ali Paşa Dönemine adıyla yayımlanmıştır. Hali-\nhazırda da Endülüs, Mağrib, Maveraünnehir, Bilâd-ı Şam, Dicle-Fırat, Arabistan \nve Anadolu havzaları üzerinde çalışmaya devam edilmektedir.\n\nxi\nElinizde bulunan bu kitap “Medeniyet Havzalarında Tarih ve Tarihçilik” projesinin \ndördüncüsü olan Hint Alt Kıtasında Tarih Kaynakları v"},{"work_id":"WK_00646","author_id":"AU_00793","havza":"hint","eser_adi":"Gordon Johnson, Hint Dünyası ismini taşıyan eserinin önsö-","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":15,"tanitim":"zünde bir itirafta bulunarak şöyle der: “Dünya nüfusunun beşte birini oluşturan \nve çok zengin, çeşitli insan deneyimlerine ve tarihine sahne olmuş Hint Alt Kı-\ntasını konu alan bu kitabın yazılması ve kotarılması neredeyse imkânsız bir iş \noldu. Ayrıca çok uzun bir zaman sürecine yayılması ve çok geniş bir coğrafyayı \nkapsaması nedeniyle bir insanın kavrama kapasitesini oldukça aşıyor. Tümü-\nnün anlaşılabilmesi bir yana, konunun ancak çok küçük bir kısmı kavranabilir.”3 \nJohnson’ın altını çizdiği nokta, her ne kadar konu bolluğu yönüyle araştırma-\ncılar için bir avantaj gibi görünse de bu çal","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_00647","author_id":"AU_00794","havza":"hint","eser_adi":"Bu eserin hazırlanması sırasında karşılaşı-","dil":"Farsça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":16,"tanitim":"lan bir diğer zorluk ise kaynak çeşitliliğidir. Farsça, Urduca, Arapça, Sanskritçe \nve Doğu Hindistan Şirketi’nin etkisiyle İngilizce başta olmak üzere bölgenin tari-\nhi süreçteki çok dilli yapısı, kaynakların da çeşitliliğini beraberinde getirmiş ve \nyukarıda zikredildiği üzere kolektif çalışmayı zorunlu kılmıştır. Kaleme alınan \nmakalelerde kaynaklar oldukça kapsamlı bir şekilde ele alınmakla birlikte bütün \ndönemlerin eksiksiz bir şekilde incelendiğini iddia etmek gerçeklikten uzak bir \nyaklaşım olacaktır. Bölge tarihinde hususi bir yeri olan ve Sipahi Ayaklanması \nolarak da bilinen 1857 yı","diger_adlari":"Bölge tarihinde hususi bir yeri olan ve Sipahi Ayaklanması"},{"work_id":"WK_00648","author_id":"AU_00795","havza":"hint","eser_adi":"Hint Alt Kıtası ile Persler arasında ilk kül-","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":16,"tanitim":"türel etkileşimler Sasani döneminde başlamış, bu minvalde Erdeşir’in oğlu Şa-\npur’un emriyle Hint dilinden tıp, nücum ve hikmet kitapları Pehleviceye tercü-\nme edilmiştir. İslami dönemde ise Farsçaya çevrilen ilk eser önceki satırlarda","hanedan":"Pehlevîler"},{"work_id":"WK_00649","author_id":"AU_00796","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik4","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"Ebü’l-Kâsım Ubeydullâh b. Abdillâh b. Hurdâzbih tarafından yazılmıştır. Hora-\nsan’da doğduğu tahmin edilen İbn Hurdâzbih’in doğum tarihi bilinmemekte-\ndir. İbn Hurdâzbih eğitimini tamamlamasının ardından Cibâl eyaletinin posta \nve istihbarat müdürlüğüne, daha sonra aynı teşkilâtın Bağdat ve Sâmerrâ’daki \nbaşkanlığına getirilmiştir. Halife ve önemli şehir eşrafının yakın dostluğunu \nkazanan İbn Hurdâzbih eserlerini yazarken bu özelliğini kullanmıştır. Nitekim \nihtiyacı olan resmi belgelere ulaşma noktasında pek fazla sıkıntı yaşamamıştır. \nOnun eserleri Coğrafya, Mûsiki ve saray erkanının davra","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00650","author_id":"AU_00797","havza":"hint","eser_adi":"Muhtasâru Kitâbü’l-Büldân8","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":24,"tanitim":"Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. İshâk b. İbrâhîm el-Hemedânî veya bi-\nlinen ismi ile İbnü’l-Fakîh tarafından kaleme alınmıştır. İbnü’l-Fakîh’in doğum \nve ölüm tarihi bilinmemektedir. Hemedan’da doğduğu ve eserindeki ravilerden \nyola çıkarak 255-330/869-942 veya 230-318/845-930 tarihleri arasında yaşamış ol-\nduğu tahmin edilmektedir.9\nEserde Hint Alt Kıtası özelinde bölgenin hangi iklimde olduğu, bu iklim bölgesi-\nnin özellikleri, Serendîb’e kadar Sind ve Hind mıntıkalarının durumları,10 Hind \nDenizi,11 madenleri,12 yol güzergahları, hayvan ve bitki türleri,13 Serendîb ve Hint \nhalkının özell","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00651","author_id":"AU_00743","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbu’l-A’lâku’n-Nefîse15","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":25,"tanitim":"Ebû Alî Ahmed b. Ömer b. Rüste’nin yazdığı bir eserdir. İbn Rüste hakkındaki \nbilgiler çok sınırlıdır. İsfahanlı olduğu eserindeki ifadelerinden anlaşılmaktadır. \nDoğum tarihi bilinmemektedir. Ölüm tarihinin ise 300/913’ten sonra olduğu tah-\nmin edilmektedir.16\nKitâbu’l-A’lâku’n-Nefîse isimli çalışmanın elimizdeki nüshası eserin sadece \nVII. cildidir. Eser bir tarih-coğrafya ansiklopedisi hüviyetindedir. Kitâbu’l-A’lâ-\nku’n-Nefîse’nin Hint Alt Kıtası için değeri İbn Rüste’nin şehirlerin tanıtımına ver-\ndiği önemden kaynaklanmaktadır. O, Hint Alt Kıtasına Hind bölgesi bağlamda \nyer vermektedir.","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00652","author_id":"AU_00745","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik20","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":25,"tanitim":"Ebü’l-Kâsım Ubeydullâh b. Abdillâh b. Hurdâzbih tarafından yazılmıştır. Hora-\nsan’da doğduğu tahmin edilen İbn Hurdâzbih’in doğum tarihi bilinmemekte-\ndir. İbn Hurdâzbih eğitimini tamamlamasının ardından Cibâl eyaletinin posta \nve istihbarat müdürlüğüne, daha sonra aynı teşkilâtın Bağdat ve Sâmerrâ’daki \nbaşkanlığına getirilmiştir. Halife ve önemli şehir eşrafının yakın dostluğunu \nkazanan İbn Hurdâzbih eserlerini yazarken bu özelliğini kullanmıştır. Nitekim \nihtiyacı olan resmi belgelere ulaşma noktasında pek fazla sıkıntı yaşamamıştır. \nOnun eserleri Coğrafya, Mûsiki ve saray erkanının davra","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00653","author_id":"AU_00798","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbu Sureti’l-Arz23","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":26,"tanitim":"Müellifin tam adı Ebü’l-Kâsım Muhammed b. Alî en-Nasîbî el-Bağdâdî İbn Hav-\nkal’dır. İbn Havkal’ın doğum ve ölüm tarihleri ile ilgili kesin bir bilgi mevcut \ndeğildir. Ancak M 900’lü yılların başlarında doğduğu tahmin edilmektedir. Nu-\nsaybinli olduğu, Nusaybin, Musul ve Bağdat şehirlerinde çocukluk ve gençlik \ndönemlerini geçirdiği ve tahsilini tamamladığı bildirilmektedir. Çeşitli ülkeler-\nden bahseden eserlere merakı onun bu konuda bir hayli bilgi sahibi olmasını da \nsağlamıştır. Bunun yanında ticaretle meşgul olurken pek çok yabancı tüccar ve \nseyyahla karşılaşması ve onlardan hatıralar di","diger_adlari":"ğı bil","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00654","author_id":"AU_00799","havza":"hint","eser_adi":"Hudûdü’l-âlem26","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Tam adı Hudûdü’l-’âlem mine’l-meşrik ile’l-mağrib olan eserin müellifi meçhuldür. \n372 /982-83 yılında kaleme alınmış olan kitabın Afganistan’ın kuzeyinde Cûzcân \nbölgesinde hüküm süren Ferîgûnîler Hanedanı’ndan Emîr Ebü’l-Hâris Muham-\nmed b. Ahmed’e sunulduğu zikrolunmaktadır. Eserin günümüze ulaşan tek nüs-\nhası, 656/1258 yılında Ebü’l-Müeyyed Abdülkayyûm b. Hüseyin b. Ali el-Fârisî \ntarafından istinsah edilmiştir. Hudûdü’l-ʿâlem’in 61 konuya ayrıldığı görülmekte-\ndir. Denizler, adalar, dağlar, nehirler, çöller hakkında bilgiler verildikten sonra \nülke ve şehirlerin anlatımına geçilmektedir.","diger_adlari":["Hudûdü'l-'âlem mine'l-meşrik ile'l-mağrib"],"hanedan":"Ferîgûnîler"},{"work_id":"WK_00655","author_id":"AU_00800","havza":"hint","eser_adi":"Ahsenü’t-Tekâsîm fî Ma’rifeti’l-Ekâlîm30","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Müellifin tam adı Şemseddin Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed Ebû Bekir \nel-Bennâ eş-Şamî el-Makdisî’dir. Makdisî, 945’te Kudüs’te doğmuştur. Fıkıh, doğa \nbilimleri, ilahiyat ve hukuk alanlarında da önemli bir bilgi birikimine sahip ol-\nduğu eserinden anlaşılmaktadır. Onun asıl ilgi alanı ise İslam ülkelerinin coğraf-\nyası ve sosyo-kültürel yapısıdır. Bu bağlamda Makdisî İslam coğrafyasını gezmiş, \ntopladığı bilgileri önceki bilgileriyle harmanlamıştır. Onun bu özelliği eserinin \norijinalliğini ortaya çıkardığı gibi insanları da kendisine hayran bırakmıştır. \n1000’li yılların başlarında öldüğü ta","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00656","author_id":"AU_00801","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbü’l-Büldân34","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":28,"tanitim":"Asıl adı Ahmed b. İshak b. Ca’fer b. Vehb b. Vâdıh olan ve Ya’kubî’dir. Doğum \ntarihi konusunda bir bilginin bulunmadığı Ya’kubî’nin Bağdat’ta doğduğu rivayet \nedilmektedir. Onun Hindistan, Çin, Mağrib, İran, Endülüs, Suriye ve birçok Arap \nülkesini içine alan uzun bir seyahat silsilesine çıktığı anlatılmaktadır. Hayatının \nson bölümlerini ise Tolunoğulları zamanında Mısır ve Kuzey Afrika’da geçirmiş-\ntir. Ya’kubî 292/905 yılında vefat etmiştir.35\nYa’kubî dünyayı bir bütün olarak ele almakta ve temel olarak doğu, güney ve \nkuzey olmak üzere üçe ayırmaktadır. Eser Bağdat ve Sâmerrâ’nın tasviriy","hanedan":"Tolunoğulları"},{"work_id":"WK_00657","author_id":"AU_00746","havza":"hint","eser_adi":"Tahkîku mâ li’l-Hind37","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":29,"tanitim":"Müellifin tam adı Ebü’r-Reyhân Muhammed b. Ahmed el- Bîrûnî’dir. Bîrûnî 3 Zil-\nhicce 362/4 Eylül 973 tarihinde Hârizm’in merkezi Kâs’ta doğmuştur. Kaynaklar \nBîrûnî’nin ailesine dair herhangi bir bilgi vermezler. Çocukluğundan beri araş-\ntırmacı bir ruha sahip olan Bîrûnî daha bu yaşlarda çok yönlü bir alim olacağının \nipuçlarını vermektedir. Küçük denebilecek bir yaşta Hârizmşahların himayesine \ngirmiş ve saray terbiyesiyle yetişmiştir. Dönemin önemli matematikçilerinden \nEbû Nasr Mansur b. Ali b. Irâk onun ilim yolunda ilk hocalarından olmuştur. \nKendisinden fazlasıyla etkilenen Bîrûnî hocas","hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_00658","author_id":"AU_00802","havza":"hint","eser_adi":"Mu’cemü’l-Büldân40","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":30,"tanitim":"Müellifin tam adı Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkut b. Abdillâh el-Hamevî el-Bağ-\ndâdî er-Rûmî’dir. Yâkut el-Hamevî’nin Rum asıllı bir ailenin çocuğu olarak 574-75 \n/1178-79 yılında Anadolu’da dünyaya geldiği ve beş altı yaşlarında iken esir alınıp \nBağdat’a getirildiği rivayet edilmektedir. Asker b. Ebû Nasr İbrâhim el-Hamevî \nadlı bir tüccar onu satın almıştır. Bir Müslüman olarak yetiştirilen Yâkut, efen-\ndisinden ticaretin inceliklerini öğrenmiş ve bu işle meşgul olmaya başlamıştır. \nEfendisinin adına birçok önemli ticaret merkezini ziyaret edip ticari faaliyetler-\nde bulunmuştur. Efendisinin ","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00659","author_id":"AU_00803","havza":"hint","eser_adi":"Nüzhetü’l-müştâk fi’htirâkı’l-âfâk","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Müellifin tam adı Ebû Abdillâh Muhammed b. Muhammed b. Abdillâh b. İdrîs \neş-Şerîf es-Sebtî es-Sıkıllî’dir. İdrîsîler devletinin kurucusu İdrîs’in soyundan ol-\nduğu zikredilen Ebû Abdillâh Muhammed eş-Şerîf İdrîsî künyesi ile tanınmıştır. \nHayat hikayesi hakkında çok fazla bilgi yoktur. Mevcut bilgilere göre 493/1100 \nyılında Sebte’de doğmuştur. Tahsilini Kurtuba’da yapmıştır. Coğrafi bilgileri-\nni arttırmak için İspanya ve Kuzey Afrika başta olmak üzere uzun seyahatlere \nçıkmıştır. Daha sonra Sicilya Norman kralı II. Roger’in (1130-1154) hizmetinde \nçalışmak üzere Sicilya’nın başşehri Palermo","hanedan":"İdrîsîler"},{"work_id":"WK_00660","author_id":"AU_00756","havza":"hint","eser_adi":"Mesâlikü’l-Ebsâr fî Memâliki’l-Emsâr46","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":32,"tanitim":"Müellifin tam adı Şihâbüddîn (Ebü’l-Abbâs) Ahmed b. Yahyâ b. Fazlullâh el-Ö-\nmerî’dir. İbn Fazlullâh 3 Şevval 700/11 Haziran 1301 tarihinde Dımaşk’ta dünyaya \ngelmiştir. Ömerî nisbesinin, soyunun Halife Ömer b. Hattâb’a dayanmasından \ndolayı kendisine verildiği rivayet edilmektedir. İbn Fazlullâh, ilk tahsilinin ar-\ndından Kahire’ye gitmiş ve burada birçok büyük alimden ders almıştır. Daha \nsonra eğitimine İskenderiye ve Hicaz’da devam etmiştir. Memlük hükümdarı \nSultan el-Melikü’n-Nâsır Muhammed b. Kalavun’un üçüncü saltanat döneminde \n(1309-1341) önemli vazifeler almıştır. Örneğin; Dîvân-ı İ","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00661","author_id":"AU_00758","havza":"hint","eser_adi":"Tuhfetü’n-Nuzzâr fî Garâibi’l-Emsâr ve Acâibi’l-Esfâr","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":33,"tanitim":"(Rıhletü İbn Battûta)49\nMüellifin tam adı Ebû Abdillâh Şemsüddîn (Bedrüddîn) Muhammed b. Abdil-\nlâh b. Muhammed b. İbrâhîm el-Levâtî et-Tancî İbn Battûta’dır. İbn Battûta’nın \n17 Receb 703/24 Şubat 1304 tarihinde Fas’ın Tanca şehrinde doğduğu nakledil-\nmektedir. Berberî asıllı bir aileden gelmektedir. Ailesi Tanca’ya Berka’dan göç \netmiştir. Kadılık yapan bir aileden gelen İbn Battûta’nın kendisi de bu mesleği \nicra etmiştir. Nitekim birçok farklı yerde kadılık yaptıktan sonra en son Tâmesnâ \nkadısı iken 770/1368-69 yılında vefat etmiştir. Yetiştiği dönem ve eğitim hayatı \nhakkında kaynaklarda","diger_adlari":["Rıhletü İbn Battûta"],"hanedan":"Merînîler"},{"work_id":"WK_00662","author_id":"AU_00804","havza":"hint","eser_adi":"Kîz, Kannezbûr, Harûc,","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":40,"tanitim":"Cedrân, Mâsekân ve Kusdâr’dır.91 Kannezbûr büyük bir ihtimalle Makdisî’nin \nBennecbûr diye isimlendirdiği şehirdir. Zira Mukrân’ın en büyük şehri olarak geç-\nmektedir. Etrafında Mukrân’ın diğer şehirleri Vebend, Kasrkend, Dizek, Fehlfih-\nre bulunmaktadır. İklimi sıcaktır.92 Bölgenin hakimi Kîz şehrinde oturmaktadır. \nBurasının Mukrân’ın olduğu kadar bu çevrenin limanı olduğu anlatılmaktadır.93 \nHarûc, Cedrân, Mâsekân, Kusdâr yoğun tarım faaliyetleri ile ön plana çıkmakta-\ndırlar. Mâsekân’ın aynı zamanda bir alışveriş merkezi olduğu zikrolunmaktadır.94\nTûrân\nSind coğrafyasının diğer bir bölgesi"},{"work_id":"WK_00663","author_id":"AU_00805","havza":"hint","eser_adi":"Maskat’tan (Muskat) doğrudan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":52,"tanitim":"yola çıkarak Malay’a kadar gelmektedirler. Daha sonra rüzgârın yardımıy-\nla Arap denizine geçmektedirler. Güneydoğu sahilinde bulunan Bullîn de \ngemilerin uğrak yerleri arasındadır. Buradan Çin’e veya Bengal körfezinin \nkuzeyine gitmektedirler. Bölgede Koromandel kıyısı önemli bir geçiş nok-\ntasıdır. Bengal körfezindeki Andaman ve Nikobar gibi adalara giden ticaret \ngemileri muhakkak bu noktaya uğramak zorundadır.\n•\t\nHint Alt Kıtasının yerleşim merkezlerinin birbirine olan mesafeleri konu-\nsunda İslam coğrafyacılarının eserlerinde fazlasıyla bilgi bulunabilmekte-\ndir. Ancak bu bilgilerin yer y"},{"work_id":"WK_00664","author_id":"AU_00806","havza":"hint","eser_adi":"Musa Elmas","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":55,"tanitim":"Bana Sind’den bahset:\n“Orası öyle bir diyardır ki suyu bulanık, meyvesi ekşi ve zehirli, toprağı \ntaşlık, çamuru tuzludur. Eğer oraya küçük bir ordu girecekse çabucak zayi \nolur, büyük bir ordu girecekse aç kalıp helak olur.”1\n“Denizi inci, dağları yakut, ağaçları güzel kokuludur.” dedi.2\n“Hindistan halkı hikmet ve nazar ehlidir. Her türlü ilimde tüm insanlar-\ndan üstündürler. Bundan dolayı yıldızlar hakkındaki sözleri, en güvenilir \nsözlerdendir. Yunanlıların, İranlıların ve diğer milletlerin üzerine konuş-\ntuğu, bütün ilimlerin kendisinden türediği Sindhind kitabı, tıbba dair ka-\ndim rivayet"},{"work_id":"WK_00665","author_id":"AU_00807","havza":"hint","eser_adi":"Nehdet-i Tercümey-i Kitâbhây-i Yûnânî be Arabî der Bag-","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":56,"tanitim":"dâd ve Câmiey-i Âgâzîn-i Abbasi (Karnhây-i Dovvom tâ Çehârom/Heştom tâ Dehom), Saîd Hannânî Kâşânî \ntercümesi (Tahran, Neşr-i Merkez-i Neşr-i Dânişgâh, 1381), ss. 149-212.\n\nBu nedenle, çoğunlukla Abbasi Hilafeti’ne bağlı İranlı mevaliler olan İbn-i Hay-\nyât’tan Yakûbî’ye hicri 3. asır tarihçilerinin, Müslüman camia ve Arap-Mevali \nseçkinler zümresi için Hindistan hakkında hangi bilgileri faydalı ve gerekli gör-\ndükleri sorusu gündeme gelebilir. Hicri 3. asırda Hindistan hakkında üretilen \nbilgilerin içeriğini esas alarak, bu kaynakların müelliflerinin Hindistan’a hangi \nbakış açısıyla ve hangi","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00666","author_id":"AU_00808","havza":"hint","eser_adi":"Erken İslam Çağ’ı İçin Bir Miras","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Ancak öyle görünüyor ki 1. yüzyılın ikinci yarısından 3. yüzyıla kadar süren \nArap fetihlerinin başlangıcının eşiğinde ve sonrasında, yani erken dönem İslam"},{"work_id":"WK_00667","author_id":"AU_00809","havza":"hint","eser_adi":"Erken Dönem İslam Nesep","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"İlminde Hintliler\nİslam bilim geleneğinde milletlerin neseplerinin ve tabakatının tasnifinde Hin-\ndistan’ın yerini tanımlamak, onun üzerine yapılan literatür üretimini ortaya \nkoymak, tanıtmak ve İslam kültüründe bu türden bir bilimi destekleyenlerin \nilgisini çekmek, Hindistan’ı ilme konu bir mesele haline getirmekle mümkün \nolmuştur. Ahbâru’t-Tıvâl, Hintlilerin erken dönem nesep ilmindeki yerini gös-\nteren bu tür ilmi literatürden geriye kalan ilk eserlerindendir.21 Hz. Nuh’un pey-\ngamberliği ve çocukları Sâm, Yâfes ve Hâm’ın ve Nuh tufanından sonra hayatta \nkalanların akıbetinin erken dönem"},{"work_id":"WK_00668","author_id":"AU_00810","havza":"hint","eser_adi":"Bu sözdeki ’Tat’ kelimesinden ’Farslılar’, ’Tawgaç’ kelimesinden de ’Türkler’ murad edilir” (Divanü","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"Lûġat-it-Türk Tercümesi, c. I, çev. Besim Atalay (Türk Dil Kurumu Yayınları: 521, Ankara, 1998), ss. \n453-454.) (Çev. Notu)."},{"work_id":"WK_00669","author_id":"AU_00811","havza":"hint","eser_adi":"Nuh, oğlu Sâm hakkında, peygamberler","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":66,"tanitim":"ve nebiler onun soyundan gelsin diye, Yâfes hakkında da padişahlar onun soyundan \ngelsin diye dua etti. Yâfes bu durumda Sâm’a üstün geldi. Hâm hakkında ise rengi-\nnin değişmesi, çocuklarının Sâm ve Yâfes’in çocuklarına köle olmaları için bedduada \nbulundu. Kitaplarda anlatıldığına göre bundan sonra Nûh, Hâm’a acıdı ve çocukları \ndiğer kardeşlerinden merhamet görsün diye ve torunlarından Hâm’ın oğlu Kûş ve \nYâfes’in oğlu Câmir için de dua etti. Yine torunlarından bir kısmı Nûh’a bağlandığı ve \nona hizmete amade oldukları için de dua etti.25\nTârîh-i Taberî’de bir araya getirilen Adem’in çocukla"},{"work_id":"WK_00670","author_id":"AU_00812","havza":"hint","eser_adi":"Erken İslam Döneminde Hindistan’ın Yeniden Keşfi","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":73,"tanitim":"Hindistan hakkındaki ilk İslam-Arap kaynaklarında sunulan bilgilere göre, erken \ndönem İslami kaynaklarda, özellikle de dini edebiyatın üretildiği Arapça tarihya-\nzımı kaynaklarında Hicri 1. ve 2. yüzyılların Hindistan algısının dönüşüm süreci, \nMüslümanların yaşadığı bölgelerin büyümesiyle coğrafi ufuklarının genişleme-\nsini açıklamaya muhtaç olan bir duygu durumunun sonucu olarak düşünülebi-\nlir. Bu İslamileşme süreçlerinde Hindistan tasvir ve tanımı, İslam toplumunun \ngenelinde ve seçkin zümreleri arasında yaygın olan Kur'an dilinde, yani Arapça \ndini kültürde ve Kur'an ayetleri atmosferind"},{"work_id":"WK_00671","author_id":"AU_00813","havza":"hint","eser_adi":"Nehdet-i Tercümey-i Kitâbhây-i Yûnânî be","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":76,"tanitim":"dâd ve Câmiey-i Âgâzîn-i Abbasi (Karnhây-i Dovvom tâ Çehârom/Heştom tâ Dehom), Saîd Hannânî Kâşânî \ntercümesi (Tahran, Neşr-i Merkez-i Neşr-i Dânişgâh, 1381), ss. 149-212.\n\nBu nedenle, çoğunlukla Abbasi Hilafeti’ne bağlı İranlı mevaliler olan İbn-i Hay-\nyât’tan Yakûbî’ye hicri 3. asır tarihçilerinin, Müslüman camia ve Arap-Mevali \nseçkinler zümresi için Hindistan hakkında hangi bilgileri faydalı ve gerekli gör-\ndükleri sorusu gündeme gelebilir. Hicri 3. asırda Hindistan hakkında üretilen \nbilgilerin içeriğini esas alarak, bu kaynakların müelliflerinin Hindistan’a hangi \nbakış açısıyla ve hangi","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00672","author_id":"AU_00814","havza":"hint","eser_adi":"Neşr-i Hikmet, c. 1, 1390.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":76,"tanitim":"42\t\nŞehriyâr Râmhormuzî, Acâyib-i Hind, trc. Muhammed Melikzâde (Bonyâd-i Ferheng-i Îrân, 1348).\n\nMücetbâyî, Fethullah. İslâm der Şibh-i Kârrey-i Hind ve Pâkistân, der Musevî Bucnurdî,"},{"work_id":"WK_00673","author_id":"AU_00815","havza":"hint","eser_adi":"Mefhûm-i İlm der İslâm-i Kurûn-i Vustâ. Alirezâ","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":77,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00674","author_id":"AU_00816","havza":"hint","eser_adi":"Neşr-i Gostere, 1392.","dil":"Farsça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":77,"tanitim":"Safevî, Hasen. İskender ve Edebiyât-i Îrân ve Şahsiyyet-i Mezhebîy-i İskender. Tahran: \nEmirkebîr, 1364.\nYarşater. Târîh-i Îrân Pejûheş-i Dânişgâh-i Cambridge: ez Selevkiyân tâ Furûpâşîy-i Devlet-i \nSâsân. Üçüncü cilt–İkinci kısım. Hasen Enûşe tercümesi. Tahran: Emîrkebîr, 1380.\nYâverî, Negîn. Enderz be Sultân, Nasîhat ve Siyâset der İslâm-i Kurûn-i Miyâne, Muhammed","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_00675","author_id":"AU_00817","havza":"hint","eser_adi":"Neşr-i Târîh-i Îrân, 1397.","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":77,"tanitim":"Zahîrî Semerkandî, Ali. Sinbâdnâme. Tsh. Muhammed Bâkır Kemâl ed-Dînî. Tahran: \nMîrâs-i Mektûb, 1381.\n\nDelhi Türk Sultanlığı Devri (1206-1526) Kaynakları \nve Tedkikler*\nUmut Kansoy**\nDelhi Türk Sultanlığı Devleti ve Hindistan coğrafyasındaki Türk tarihi ülkemizde \nnisbeten az araştırılan bir konu olmuştur. Bölgenin Anadolu coğrafyasından çok \nuzak oluşu bu hususta etkili olmuş olmalıdır. Bununla birlikte Türkiye’de Delhi \nTürk Sultanlığı ve Hindistan’a karşı ilginin giderek arttığı son dönemlerde yapılan \ntez çalışmaları ve yazılan makalelerin sayısından anlaşılmaktadır. Bu çalışmanın \namacı D","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00676","author_id":"AU_00818","havza":"hint","eser_adi":"Âdâbü’l-harb ve’ş-şecâ’a","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":81,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı ordusu hakkında bilgi veren mevcut en eski ve en kapsamlı \neser Fahr-i Müdebbir olarak tanınan Mübârek Şâh lakaplı Muhammed b. Mansûr \nb. Saîd es-Sıddîkī et-Teymî el-Kureşî’nin Âdâbü’l-harb ve’ş-şecâ’a (Savaş ve Cesa-\nretin/Silahşörlüğün Adabı)1 adlı eseridir. Eser Âdâbü’l-mülûk ve kifâyetü’l-mem-\nlûk (Sultanlığın İncelikleri ve Hizmetkarların Görevleri)2 adı ile de bilinmektedir. \nAdından da anlaşılacağı üzere eser, harb sanatının inceliklerini ele almaktadır. \nBununla birlikte devrin hükümdarlarına devlet yönetimiyle ilgili tavsiyelerde \nbulunması bakımından siyasetname","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":"ordusu hakkında bilgi veren mevcut en eski ve en kapsamlı \neser Fahr-i Müdebbir"},{"work_id":"WK_00677","author_id":"AU_00757","havza":"hint","eser_adi":"Fetâvâ-i Cihândârî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":85,"tanitim":"Berenî, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarlarına öğütler vermek amacıyla Fetâvâ-i \nCihândârî adlı Farsça eserini kaleme almıştır. Berenî yaklaşık 683-684/1284-5 yı-\nlında doğdu. Bu eseri tamamladığında 74 yaşındaydı.23 Ailesinin Delhi Türk sul-\ntanları ile yakın ilişkiler içinde bulunmasından dolayı belli bir müddet sarayda \nkalmıştır. Özellikle babası ve amcasının Halaçlar (1290-1320) döneminde idari \nkademelerde görev alması müellifin devrin gelişmelerini yakından öğrenmesini \nsağlamıştır. Çünkü babası Müeyyidü’l-Mülk Sultan Alaeddin Muhammed Hala-\nci (1296-1316) döneminde Beren vilayetinde vali","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00678","author_id":"AU_00819","havza":"hint","eser_adi":"Ziyaeddin Berenî ve Tarih İlminin Faydaları","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":86,"tanitim":"ya da Faydalı Tarih Üzerine”, TAD, 39/68 (2020), ss. 145-146; Berenî’nin hayatının erken dönemleri ve \nailesi hakkında bilgi için ayrıca bkz. Ziyâeddîn Berenî, The Political Theory of the Delhi Sultanate [Inclu-\nding a Translation of Ziauddin Barani’s Fatawa-i Jahandari], İng. çev. Mohammad Habib ve Afsar Umar \nSalim Khan (Kitab Mahal, New Delhi), ss. 122-135.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00679","author_id":"AU_00737","havza":"hint","eser_adi":"Tâcü’l-me’âsir","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":88,"tanitim":"Hasan Nizâmî’nin kısaca Tâcü’l-me’âsir olarak bilinen eseri Delhi Türk Sultan-\nlığı’nın kuruluş devri için birinci elden kaynaktır. Müellif, VI/XII. yüzyılın son-\nlarında Nîşâbur’da doğdu. Babası, İran edebiyatının tanınmış simalarından \nNizâmî-i Arûzî’dir. Hasan Nizâmî, şeyhi Muhammed Kûfî’nin tavsiyesiyle Gurlu \nMuizzüddin Muhammed b. Sâm’ın hakimiyetinde bulunan Gazne’ye gitti. Burada \nbir süre kaldıktan sonra rahatsızlığı sebebiyle Kutbûddin Aybeg’in ele geçirdiği \nDelhi’ye göç etti. Delhi’de Sadr-ı Alâ Şerefülmülk ile tanıştı ve onun himayesi-\nne girip saraya intisap etti. Delhi Türk Sult","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00680","author_id":"AU_00820","havza":"hint","eser_adi":"Târîhnâme-i Herât","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":90,"tanitim":"Târîhnâme-i Herât Sîstan ve Herat’ta faaliyet gösteren Gur Hanedanı Kert (1245-\n1389) kolu tarihini ele almaktadır. Gur Hanedanı Delhi Türk Sultanlığı’nın kurul-\nmasında etkili olduğundan bu eser de bizim için önem taşımaktadır. Müellifin \ntam adı Seyf b. Muhammed b. Yakup Seyfî Herevî olup Seyfî Herevî diye meş-\nhurdur. Hicri kameri VII. ve VIII. asrın tarihçi, edib ve şairidir. H. 681 yılında \nHerat’ta dünyaya gelmiştir. Onun doğumu Gur nahiyesindeki Kert Hanedanı \nhükümetine denk gelmiştir. Kendi üstadı Sadeddin Müneccim Gûrî’nin yardımı \nile Melik Fahreddin Kert’in sarayına girdi. Olcaytu’","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00681","author_id":"AU_00821","havza":"hint","eser_adi":"Bhagwat Saroop (Saud Ahmad Dehlvi, Delhi, 1998).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":90,"tanitim":"37\t\nİstanbul (1402 numara; Feyzullah Efendi, Millet Kütüphanesi, İstanbul, Turkey, 750/1351 tarihinde \nMuhammed b. Haydar b. Muhammed tarafından istinsah olunmuş), Kalküta (Numara: PSC110: Asi-\natic Society, Calcuta, West Bengal), Haydarâbâd (Numara: 283. Kitaphane-i Merkezî-yi Devletî: Kitap-\nhane-i Âsfiye, Haydarabad, Anderpradeş), Haydarabad (Numara: 3522: Sâlâr-i Ceng Miyûzîm, Hayda-\nrabad, Ânderpradeş) ve Londra (Numara: ADD.7623, Britanya Müzesi, Londra, 611 veya 711/1214-15 \nveya 1311-12 yılında Ebu’l-Fazl b. Yahya Ebubekr b. el-Hasan tarafından istinsah edilmiş). Tâcü’l-me’â-\nsir’in sö"},{"work_id":"WK_00682","author_id":"AU_00822","havza":"hint","eser_adi":"Siretü’s-Sultan Celâl ed-dîn Mengubertî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":92,"tanitim":"Eser kısmen Delhi Türk Sultanlığı’nın ilk dönemlerini ilgilendirmektedir. Ne-\nsevî, Horasan’ın Nesâ şehrinde Zeyder kasabası yakınlarındaki Hurendiz Kale-\nsi’nde doğdu. Gençlik yıllarında Hârezmşahların nüfuzlu emirlerinden İnanç \nHan’ın henüz idareyi ele almadığı dönemde onun yanında bulundu. Moğollar, \nHorasan’da ilk olarak Nesâ’yı işgal edince kalede bulunan Hârezmşahların önemli \ndevlet adamlarından Nizâmeddin es-Sem’ânî’nin zarar görmeden Hârezm’e ulaş-\nmasına yardımcı oldu. Bu yardıma karşılık Nizâmeddin, Hârezmşah Alâeddin \nMuhammed’in oğlu Uzlagşah’a başvurarak Nesevî’ye Nesâ’da büyük ","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00683","author_id":"AU_00823","havza":"hint","eser_adi":"Tabakât-i Nâsırî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":96,"tanitim":"Minhâceddin b. Sirâceddîn Cûzcânî tarafından kaleme alınan Tabakât-i Nâsırî, hiç \nşüphesiz Delhi Türk Sultanlığı tarihi hakkındaki en önemli kaynaklarından biri-\ndir. Cûzcânî 589/1193 yılında Fîrûzkûh’da doğmuştur. Cüzcânî’nin çocukluğu Gur-\nlu Hükümdarı Sultan Gıyâseddîn Muhammed b. Sâm’ın kızı Mâh-i Mülk Hatun’un \nyanında sarayda geçti. Babası da bu saraydaki önemli memurlardandı. Çocukluk \nyıllarının bir kısmını da Fîrûzkûh’da geçirdi. Müellif, 607/1216 yılında Sistan’da, \n617/1220 yılında Tulek Kalesi’nde görülmektedir. Bu yıl Moğollar tarafından mu-\nhasara edilen kalenin müdafaasında bulu","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00684","author_id":"AU_00824","havza":"hint","eser_adi":"A General History of the Muhammedan Dynasties of Asia, c. I-II, tr. H.G. Ra-","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":98,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00685","author_id":"AU_00825","havza":"hint","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, 2015).","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":98,"tanitim":"74\t\nMinhâc-ı Sirâc el-Cûzcânî, Tabakât-ı Nâsırî (Moğol İstilasına Dair Kayıtlar), çev. Mustafa Uyar (Ötüken \nNeşriyat, 2016).","hanedan":"Moğollar","diger_adlari":["Moğol İstilasına Dair Kayıtlar"]},{"work_id":"WK_00686","author_id":"AU_00818","havza":"hint","eser_adi":"Şecere-yi Ensâb-i Mübârek Şâh","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":99,"tanitim":"Eser Gur Devleti ve Delhi Türk Sultanlığı’nın kuruluş devri için önemli tarih ki-\ntapları arasında yer almaktadır. Müellif 13 yıl süren uzun ve meşakkatli bir ça-\nlışmanın ardından 1196 yılında eserin telifini bitirmiştir. Fahr-i Müdebbir, 1206 \nyılında eserini Gur Hükümdarı Sultan Mu’izzeddîn Muhammed b. Sâm’a sunmak \nistedi ancak onun öldürülmesi üzerine amacını gerçekleştiremedi. Bu olayın ar-\ndından Mu’izzeddîn Muhammed’in Hindistan topraklarındaki halefi olan Kut-\nbeddîn Aybek için yapılan cülusa şahit oldu ve eserini daha sonra ona takdim \netti. Kutbeddîn Aybek (1206-121), Fahreddin’in e","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00687","author_id":"AU_00826","havza":"hint","eser_adi":"Besâtînu’l-uns","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":101,"tanitim":"Bu eser Delhi Türk Sultanlığı devrinde, Tuğluk Hanedanı hakkındaki en fayda-\nlı eserlerdendir. Müellifin tam adı Muhammed Sadr-i A’lâeddîn Ahmed Hasan \nDebîr Abdûsî’dir. Müellifin lakabı Tâc’dır ve İhsitân diye meşhurdur. Kendi yaz-\ndığına göre h. 700/1300 yılında Delhi’de doğdu ve babası da Delhi’nin yerlisi idi. \nBu nedenle onu Dehlevî diye de adlandırmaktaydılar. Müellifin eserinde kendisi \nve babası için kullandığı “bende ve bendezad” ifadelerinden babasının da Delhi \nsarayında görevli olduğu anlaşılmaktadır. Müellif, eserinde şeceresini şu şekil-\nde vermektedir: Mohammad-Sadr-’Ala-Ahmad-H","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00688","author_id":"AU_00827","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Some Perso-Arabic Sources”,","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":102,"tanitim":"http://www.bmri.org.uk\n\nşekilde müellfin hayatını kurtaran Malik-ul Atibba (Tabiblerin Başı) makamında-\nki Qudwat-ul Hokama Mohammad Khujandi’ye atıfta bulunulmaktadır.88\nBesâtînu’l-uns, Tuğlukların 725/1324-1325 yılındaki Lekhnevti (Bengal) seferi \nhakkında bilgiler veren bir eserdir. Özellikle Bengal ve Bihar bölgesi ile Tirhut’un \nfethi hakkında verilen bilgiler, müellifin olaylara görgü tanığı olması bakımın-\ndan önem taşımaktadır.89 Eserde Çin, Kanavec, Uceyn padişahlarının kıssaları ve \nülke yönetim gelenekleri yer almaktadır. Bu yapıtta Gıyâseddîn Tuğluk hakkın-\nda Târîh-i Fîrûz Şâhî ve","diger_adlari":"şahlarının kıssaları ve \nülke yönetim gelenekleri yer almakta"},{"work_id":"WK_00689","author_id":"AU_00828","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Cihân Güşâ","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":103,"tanitim":"Alâeddîn Ata Melik b. Muhammed el-Cüveynî, 623 (1226) yılında Cüveyn’in \nÂzâdvâr kasabasında doğdu. Cüveynî’nin aile fertlerinden bazılarının Büyük \nSelçuklular ve özellikle Hârezmşahlar ile İlhanlılar (İran Moğolları) devrinde \nönemli resmî görevlerde bulundukları bilinmektedir. Cüveynî, 17, 18 yaşlarında","hanedan":"İlhanlılar"},{"work_id":"WK_00690","author_id":"AU_00829","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Some Perso-Arabic Sources”, Journal of The Asiatic Society of Bangladesh","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":103,"tanitim":"http://www.bmri.org.uk\n\nşekilde müellfin hayatını kurtaran Malik-ul Atibba (Tabiblerin Başı) makamında-\nki Qudwat-ul Hokama Mohammad Khujandi’ye atıfta bulunulmaktadır.88\nBesâtînu’l-uns, Tuğlukların 725/1324-1325 yılındaki Lekhnevti (Bengal) seferi \nhakkında bilgiler veren bir eserdir. Özellikle Bengal ve Bihar bölgesi ile Tirhut’un \nfethi hakkında verilen bilgiler, müellifin olaylara görgü tanığı olması bakımın-\ndan önem taşımaktadır.89 Eserde Çin, Kanavec, Uceyn padişahlarının kıssaları ve \nülke yönetim gelenekleri yer almaktadır. Bu yapıtta Gıyâseddîn Tuğluk hakkın-\nda Târîh-i Fîrûz Şâhî ve","diger_adlari":"şahlarının kıssaları ve \nülke yönetim gelenekleri yer almakta"},{"work_id":"WK_00691","author_id":"AU_00830","havza":"hint","eser_adi":"Mesâliku’l-ebsâr fi-memâliku’l-emsâr","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":106,"tanitim":"Mesâliku’l-ebsâr fi-memâliku’l-emsâr tarih, coğrafya, devlet teşkilatı, idarecilik ve \nbiyografi hakkında yazılmış 27 ciltlik ansiklopedik bir eserdir. Müellif, 3 Şevval \n700/12 Haziran 1301 tarihinde Dimaşk’ta doğmuş, Dimaşk, Kâhire, İskenderiye \nve Mekke’de muhtelif alimlerden eğitim almıştır. Önce babasının yanında çalış-\nmaya başlamış, babası yaşlandığı vakit, en-Nâsır Muhammed b. Kalavun’un son \nzamanlarında babasının yerine sır katipliğine tayin edilmiştir. Bir müddet sonra \ngörevinden azledilmiştir. Daha sonra da benzer görevler almıştır. 1348 senesinde \nDimaşk’ta vefat etmiştir.110\nİbn","hanedan":"Memlükler"},{"work_id":"WK_00692","author_id":"AU_00831","havza":"hint","eser_adi":"El-Ömerî ve Eseri Mesâliku’l-Ebsâr","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":106,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00693","author_id":"AU_00832","havza":"hint","eser_adi":"Külliyât","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":109,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı devrinin en üretken müellifi Emîr Husrev-i Dihlevî’ye ait \nyapıtlar ve devrin diğer ediblerine ait eserler Delhi Türk Sultanlığı tarihi ve de \nonun askeri teşkilatı ile ilgili tarih kitaplarının içermediği pek çok bilgiyi ve \nayrıntıyı sunmaktadır. Emîr Husrev-i Dihlevî hem tarih kitapları hem de edebi \ntürdeki eserleri ile öne çıkmaktadır. Müellif bazı askeri seferlere katıldığı için \nher iki türdeki eserlerinde dönemin tarih kitaplarında pek yer almayan askeri \nteşkilat, kullanılan silahlar, techizat ve savaş hayvanları hakkında çok önemli \nbilgiler sunmaktadır. \nEmîr H","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00694","author_id":"AU_00833","havza":"hint","eser_adi":"Külliyat içerisinde yazmanın orta kısmında: Dibaçe-i Tuhfetu’s-sıgar, Dîvân-i Tuh-","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":110,"tanitim":"fetu’s-sıgar; Dibaçe-i Vasatü’l-hayat, Dîvân-i Vasatü’l-hayat; Dibaçe-i Gurratü’l-ke-\nmal, Dîvân-i Gurratü’l-kemal; Dibaçe-i Bakiye-i nakiye, Dîvân-i Bakiye-i nakiye; \nKitâb-i gazeliyât adlı eserler yer almaktadır.","diger_adlari":["Dibaçe-i Tuhfetu's-sıgar","Dîvân-i Tuhfetu's-sıgar","Dibaçe-i Vasatü'l-hayat","Dîvân-i Vasatü'l-hayat","Dibaçe-i Gurratü'l-kemal","Dîvân-i Gurratü'l-kemal","Dibaçe-i Bakiye-i nakiye","Dîvân-i Bakiye-i nakiye","Kitâb-i gazeliyât"]},{"work_id":"WK_00695","author_id":"AU_00834","havza":"hint","eser_adi":"Kiranu’s-sa’deyn, Noh sipihr, Deval-","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":110,"tanitim":"rani Hızır Hân, Miftâhu’l-fütûh, Matlaü’l-envar, Husrev u Şîrîn, Mecnun u Leylî, \nÂyîn-i İskenderî, Heşt beheşt ve Rubâ’iyât adlı eserler yer almaktadır.    \nEmîr Husrev-i Dihlevî’ye ait eserlerin Türkiye ve yurt dışında bulunan diğer nüs-\nhaları ve neşirleri için Nihad M. Çetin’in “Amîr Xusraw-i Dihlawi’nin Eserlerinin \nYazma Nüshaları” adlı makalesine128 ve Erkan Türkmen’in Amîr Husrav-i Dih-\nlavî’nin Hayatı ve Eserleri ve Devalrânî Hızr Han Adlı Eserinin Tenkidli Metni adlı \ndoktora çalışmasına ve kitabına bakılabilir.129","diger_adlari":["Kiranu's-sa'deyn","Noh sipihr","Deval-rani Hızır Hân","Miftâhu'l-fütûh","Matlaü'l-envar","Husrev u Şîrîn","Mecnun u Leylî","Âyîn-i İskenderî","Heşt beheşt","Rubâ'iyât"]},{"work_id":"WK_00696","author_id":"AU_00835","havza":"hint","eser_adi":"Glhurratu-l kama’l; Miftâhu’l futuh”, translated (partial) by Sir","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":111,"tanitim":"H. M. Elliot, The History of India as Told By Its Own Historians: The Muhammedan Period, Vol. III (Lon-\ndon 1871), ss. 534-544.\n\nSultan Alâeddîn’e methiyeler de yer almaktadır. Methiyelerden bir kısmı ise Kut-\nbeddîn Mübârek Şâh, Elmas Beg, Ulu Han ve diğer emirlere aittir.137 Eser, Hkm. \n661 nolu külliyatta vr. 310-393a’da bulunmaktadır.138\nDîvân-i Nihâyetü’l-kemâl, Emîr Husrev’in yazdığı beşinci divandır. Sultan Kutbed-\ndîn’in (öl. 720/1320) ölümü sebebiyle yazdığı mersiye ve Gıyâseddîn Tuğluk ile \noğlu Muhammed Şâh Tuğluk’a sunduğu kasidelerden bu divanın Husrev’in ölü-\nmünden birkaç ay önc","diger_adlari":["Glhurratu-l kama'l","Miftâhu'l futuh","Dîvân-i Nihâyetü'l-kemâl"]},{"work_id":"WK_00697","author_id":"AU_00836","havza":"hint","eser_adi":"Kiranu-s Sa’dain”, translated (partial) by Sir H. M. Elliot, The","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":113,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00698","author_id":"AU_00836","havza":"hint","eser_adi":"Glhurratu-l kama’l; Miftâhu’lnfutuh”, translated (partial) by","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":114,"tanitim":"H. M. Elliot, The History of India as Told By Its Own Historians: The Muhammedan Period, Vol. III (Lon-\ndon 1871), ss. 534-544.\n\nSultan Alâeddîn’e methiyeler de yer almaktadır. Methiyelerden bir kısmı ise Kut-\nbeddîn Mübârek Şâh, Elmas Beg, Ulu Han ve diğer emirlere aittir.137 Eser, Hkm. \n661 nolu külliyatta vr. 310-393a’da bulunmaktadır.138\nDîvân-i Nihâyetü’l-kemâl, Emîr Husrev’in yazdığı beşinci divandır. Sultan Kutbed-\ndîn’in (öl. 720/1320) ölümü sebebiyle yazdığı mersiye ve Gıyâseddîn Tuğluk ile \noğlu Muhammed Şâh Tuğluk’a sunduğu kasidelerden bu divanın Husrev’in ölü-\nmünden birkaç ay önc","diger_adlari":["Miftâhu'l-futuh"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00699","author_id":"AU_00836","havza":"hint","eser_adi":"Nuh Spihr”, translated (partial) by Sir H. M. Elliot, The History","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":115,"tanitim":"of India as Told By Its Own Historians: The Muhammedan Period, Vol. III L(ondon 1871), ss. 557-566."},{"work_id":"WK_00700","author_id":"AU_00755","havza":"hint","eser_adi":"Külliyât","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":119,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı devrinin en üretken müellifi Emîr Husrev-i Dihlevî’ye ait \nyapıtlar ve devrin diğer ediblerine ait eserler Delhi Türk Sultanlığı tarihi ve de \nonun askeri teşkilatı ile ilgili tarih kitaplarının içermediği pek çok bilgiyi ve \nayrıntıyı sunmaktadır. Emîr Husrev-i Dihlevî hem tarih kitapları hem de edebi \ntürdeki eserleri ile öne çıkmaktadır. Müellif bazı askeri seferlere katıldığı için \nher iki türdeki eserlerinde dönemin tarih kitaplarında pek yer almayan askeri \nteşkilat, kullanılan silahlar, techizat ve savaş hayvanları hakkında çok önemli \nbilgiler sunmaktadır. \nEmîr H","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00701","author_id":"AU_00837","havza":"hint","eser_adi":"Rereading Amir Khusrau’s Khaza’in al-Futuh”, South Asian","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":119,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00702","author_id":"AU_00838","havza":"hint","eser_adi":"Dîvân-i Bedr-i Çâçî veya Kasâid","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":122,"tanitim":"Eser en çok Sultan Muhammed Şâh Tuğluk (1325-1351) devrini aydınlatmakta-\ndır.201 Şair Çaçlı Bedrüddîn, Mâverâünnehir’de Taşkent diye meşhur olan Çâç \n(Taşkent) kentinde doğdu. Bedr, Moğol istilası nedeni ile 733/1332-33 tarihinde \nÇâç şehrinden başkent Delhi’ye geldi ve Sultan Muhammed Şâh Tuğluk’un mü-\nlazım ve nedimi oldu. Çeşitli mevki ve makamlarda görev aldı. Şiirlerinde ken-\ndisinin imamlık, müftülük ve müderrislik gibi görevlerde bulunduğuna işaret \netmektedir. Kutluk Han’a Sultan Muhammed Şâh Tuğluk’un kasıd ve sefiri olarak \nda gönderildi.202 60 yaşında hac ziyaretine gitti ve üç sen","hanedan":"Moğollar","diger_adlari":["Kasâid"]},{"work_id":"WK_00703","author_id":"AU_00839","havza":"hint","eser_adi":"Ziyaul Hasan Faruqi (D.K. Print world (P) Ltd.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":122,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00704","author_id":"AU_00840","havza":"hint","eser_adi":"Fütûhu’s-selâtîn","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":123,"tanitim":"Abdülmelik İsâmî, 1349’da yazmaya başladığı Fütûhu’s-selâtîn adlı manzum ese-\nrini 1350’de tamamlayarak Behmenî Hanedanı’nın ilk hükümdarı olan Alâeddin \nBehmen Şâh’a/Ala’üd-Dünya Ve’d-Din Muzaffer’e (1347-1358) sundu. Eser, Sul-\ntan Muhammed Şâh Tuğluk Devri olayları hakkında verdiği bilgiler yönünden","hanedan":"Bahmeni"},{"work_id":"WK_00705","author_id":"AU_00760","havza":"hint","eser_adi":"Fütühât-i Fîrûz Şâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":125,"tanitim":"Eserin müellifi Delhi Türk Sultanlığı’nda Tuğluklular Hanedanı’nın üçüncü hüküm-\ndarı olan Sultan Fîrûz Şâh Tuğluk’tur. Sultan Fîrûz Şâh Tuğluk (1351-1388) tarafından \nyazılan bu eser Delhi Türk Sultanlığı tarihini aydınlatan önemli eserlerden birisidir. \nFîrûz Şâh, 707/1307 yılında doğdu. Asıl adı Kemâleddin olup babası Karavna (Ka-\nrauna) Türkleri’nden Sipehsâlâr Melik Receb, annesi Bhatti kabilesi reislerinden \nbirinin kızı olan Nâile’dir. Fîrûz Şâh, amcası Sultan Gıyâseddin Tuğluk ve amcası-\nnın oğlu II. Muhammed tarafından yetiştirilmiş ve devletin üst mevkilerinde görev \nalmıştı. II. Muh","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":"Kemâleddin"},{"work_id":"WK_00706","author_id":"AU_00841","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Fîrûz Şâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":126,"tanitim":"Ziyaeddîn Berenî, Târîh-i Fîrûz Şâhî adlı kitabını 1357 yılında tamamladı. Eser \nDelhi Türk Sultanlığı tarihi kaynaklarının en önemlilerinden biridir. 684/1285’te \ndoğduğu kabul edilen Ziyâeddîn Berenî, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarları ile \niyi ilişkiler içinde bulunan bir aileden gelmekteydi. Babası Müeyyidilmülk, Sul-\ntan Alâeddîn Muhammed Şâh Halacî devrinde sultanın oğlu olan Beren Valisi \nErkli Han’ın naibi, amcası Melik Alâülmülk ise Delhi Kutvali idi. Berenî’nin ken-\ndisi de orta yaşlarda saraya intisap etti ve 17 yıl Sultan Muhammed Şâh Tuğluk’un \n(1325-1351) nedimliğini ve danışmanl","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00707","author_id":"AU_00842","havza":"hint","eser_adi":"Ziauddin Barani, Tarikh-i-Firoz Shahi (compte rendu de Florian Saalfeld),","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":127,"tanitim":"Sehpunkte, 17 (2017), Nr. 7  https://www.recensio.net/rezensionen/zeitschriften/sehepunkte/17/07/zia-\nuddin-barani-tarikh-i-firoz-shahi?set_language=fr (Erişim 31.07.2021)."},{"work_id":"WK_00708","author_id":"AU_00843","havza":"hint","eser_adi":"Ziauddin Barani, Tarikh-i-Firoz Shahi (compte rendu de Florian Saalfeld), sehpunkte","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":129,"tanitim":"Sehpunkte, 17 (2017), Nr. 7  https://www.recensio.net/rezensionen/zeitschriften/sehepunkte/17/07/zia-\nuddin-barani-tarikh-i-firoz-shahi?set_language=fr (Erişim 31.07.2021)."},{"work_id":"WK_00709","author_id":"AU_00844","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Fîrûz Şâhî (Menâḳıb-ı Fîrûz Şâhî)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":130,"tanitim":"Ziyaeddîn Berenî, Târîh-i Fîrûz Şâhî adlı kitabını 1357 yılında tamamladı. Eser \nDelhi Türk Sultanlığı tarihi kaynaklarının en önemlilerinden biridir. 684/1285’te \ndoğduğu kabul edilen Ziyâeddîn Berenî, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarları ile \niyi ilişkiler içinde bulunan bir aileden gelmekteydi. Babası Müeyyidilmülk, Sul-\ntan Alâeddîn Muhammed Şâh Halacî devrinde sultanın oğlu olan Beren Valisi \nErkli Han’ın naibi, amcası Melik Alâülmülk ise Delhi Kutvali idi. Berenî’nin ken-\ndisi de orta yaşlarda saraya intisap etti ve 17 yıl Sultan Muhammed Şâh Tuğluk’un \n(1325-1351) nedimliğini ve danışmanl","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["Menâḳıb-ı Fîrûz Şâhî"]},{"work_id":"WK_00710","author_id":"AU_00799","havza":"hint","eser_adi":"Sîret-i Fîrûz Şâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":132,"tanitim":"Yazarı belli olmayan Sîret-i Fîrûz Şâhî adlı eserin tek nüshası Hindistan’da \nPatna’da Khuda Bakhsh Kütüphanesinde bulunmaktadır. Eser Khuda Bakh-\nsh Kütüphanesinde HL. No 99 ve Katolog No 547’de yer almaktadır.253 Mah-\ndi Husain, Tugluq Dynasty adlı kitabında Sîret-i Fîrûz Şâhî’nin Sultan Fîrûz Şâh \nTuğluk’un saltanatının başlangıcına dair güvenilir bir kayıt sunduğunu, sultanın \nicraatlarını övdüğünü, çağın eğitimi ve kültürü de dahil olmak üzere hükümetin \nve yönetimin neredeyse tüm yönlerini aydınlattığını belirtmektedir.254 Sîret-i \nFîrûz Şâhî, 772/1370 yılında yazılmıştır.255\nSîret-i Fîr","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00711","author_id":"AU_00845","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Mübârek Şâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":133,"tanitim":"Yahyâ b. Ahmet b. Abdullah Sirhindî tarafından kaleme alınan Târîh-i Mübârek \nŞâhî hülasa bir eser olmakla birlikte derli toplu bilgiler içermesi bakımından \nönemlidir. Müellif, Delhi Türk Sultanlığı’nın Tuğluklular Hanedanı ile 1414’te \nson bulmasından sonra Delhi merkez olmak üzere kurulan Afgan asıllı Seyyid \nHanedanı (1414-1554) döneminde yaşamış bir tarihçidir. Eser, Seyyid Hanedanı \ndönemi ana kaynağıdır; eser, Hızır Han’ın oğlu Mübarek Şâh’a (1421-1434) sunul-\nmuştur. Yazar, Gurlu Sultan Muizüddîn’den itibaren olagelenleri de iyi bir surette \ntoplamıştır; esasen eserin 180 sahifesi bu ö","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00712","author_id":"AU_00846","havza":"hint","eser_adi":"Dastur-ul-albab fi ilm-il-Hisab","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":134,"tanitim":"’Abd el Hamid Gaznev Delhi Türk Sultanlığı hükümdarlarından Muhammed \nŞâh Tuğluk’un (1325-1351) hükümdarlığı sırasında 734/1333 yılında Delhi salta-\nnatında katip olarak hizmet ederken, vergilendirme konusunda değerli bilgiler \nsağlayan Farsça bir metin olan Dastur al-albab’ı derlemeye başlamıştır. Eserini \n1364-1365’te Fîrûz Şâh Tuğluk’un (1351-1388) hükümdarlığı sırasında 760/1358 \nyılında tamamlamıştır. Dastur-ul-albab fi ilm-il-Hisab öncelikle bir aritmetik eseri \nolmakla birlikte, Tuğluklular Hanedanı’nın gelir idaresine ilişkin değerli bilgiler \niçermektedir. Delhi saltanatının diğer Müs","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00713","author_id":"AU_00847","havza":"hint","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":135,"tanitim":"Nizamüddîn Şamî’ye Zafernâme adlı eserini yazması 804/1401-02 yılında Timur \ntarafından emredildi. Şamî eserini iki yıl sonra 806/1404’te tamamladı. Timur’a \ntakdim ettiği kitabın üzerinde “Zafernâme” adının bulunmadığı ve bu ismin to-\nrunu Ömer Bahadır’a sunulan ikinci nüshada yer aldığı belirtilir. Bu nüshada \nçok az değişiklik yapan Şamî girişe bazı ilavelerde bulunmuş ve eseri Ömer Ba-\nhadır’ın övgüsüne dair bir hatimeyle bitirmiştir. Eseri Delhi Türk Sultanlığı tarihi \naçısından da önem taşımaktadır.\nNizamüddîn Şamî, Tebriz yakınlarındaki Şenbigāzânî’de doğdu. Celâyirli Ha-\nnedanı’ndan Su","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"nın bulunmadığı ve bu ismin to-\nrunu Ömer Baha"},{"work_id":"WK_00714","author_id":"AU_00848","havza":"hint","eser_adi":"Fethname-yi Timûrî (Zafernâme)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":136,"tanitim":"Şerefüddin ’Alî Yezdî’nin Farsça kaleme aldığı Fethname-yi Timûrî (Zafernâme) \nadlı eser de Delhi Türk Sultanlığı tarihi açısından önem taşımaktadır. Yezdî, Yezd \nyakınlarındaki Teft şehrinde doğdu. Muzafferîler ile Timurlular dönemlerinde \nyaşayan ve bazı kaynaklarda Şeyh Hâcî diye anılan babası Şemseddin Ali, Mu-\nzafferîler sarayında görev yapan bir alim ve şairdi. Yezdî, gençlik yıllarını ilim \nöğrenmekle geçirdi. Şâhruh ve özellikle oğlu Ebü’l-Feth Mirza İbrâhim Sultan \ndöneminde adını duyurdu. Belh ve Tohâristan, ardından 817’de (1414) Fars böl-\ngesi valiliğine tayin edilen Mirza İbrâhim ","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Zafernâme"]},{"work_id":"WK_00715","author_id":"AU_00770","havza":"hint","eser_adi":"Acâ’ibü’l-makdûr fî Nevâ’ibi (Ahbâri) Tîmûr","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"İbn Arabşâh (791-854), Arapça kaleme aldığı Acâ’ibü’l-makdûr fî Nevâ’ibi (Ahbâri) \nTîmûr adlı eserinde Timur’un faaliyetlerini ele almakta ve ölümünden sonraki \ndönem hakkında bilgiler vermektedir. Eserde Timur’un Hindistan seferi dolayı-\nsıyla anlatılanlar Delhi Türk Sultanlığı tarihi açısından önem taşımaktadır. İbn \nArabşâh, 25 Zilkade 791’de (15 Kasım 1389) Dımaşk’ta doğdu. Timur, Yakındo-\nğu seferinde zaptettiği şehirlerin alim ve sanatkarlarını devlet merkezi Semer-\nkant’ta toplarken İbn Arabşah’ı da ailesiyle birlikte oraya gönderdi (802/1400). \nİbn Arabşah, Semerkant’ta Türkçe ve Farsç","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00716","author_id":"AU_00849","havza":"hint","eser_adi":"Acâibu’l Makdûr fî Nevâib-i Timûr, Arapçadan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":139,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00717","author_id":"AU_00850","havza":"hint","eser_adi":"Sa’adetnâme veya Rûznâme-yi Gazavât-i Hindûstan","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":140,"tanitim":"Gıyâseddîn ’Alî Yezdî tarafından Yezd şehrinde kaleme alınan Sa’adetnâme veya \nRûznâme-yi Gazavât-i Hindûstan; Timur’un Hindistan seferine dair zamanımıza \nulaşan en kapsamlı sefer günlüğüdür. Eserin ikinci bölümünde Timur’un Hindis-\ntan seferi detaylı olarak ele alınmaktadır. Bu nedenle de eser Delhi Türk Sultan-\nlığı tarihi için büyük bir önem taşımaktadır. Müellif adını Ali b. Cemâlü’l-İslâm \nolarak vermekte; lakabını Gıyâseddin, oğlunun adını ise Mevlânâ Şehabeddin \nMuhammed-i Münşî olarak zikretmektedir. Dini ilimlerle meşgul olup, kadılık \nyaptığını, bu görevde iken bir gün Yezd’e gelen ","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"nı ise Mevlânâ Şehabeddin \nMuhammed-i Münşî"},{"work_id":"WK_00718","author_id":"AU_00851","havza":"hint","eser_adi":"Delhi Menşûru","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":141,"tanitim":"Emîr Timur’un Delhi Menşûru Delhi Türk Sultanlığı tarihi açısından önem taşı-\nmaktadır. Emîr Timur, Delhi’yi ele geçirdikten sonra Şiraz’daki Emirzâde Pîr Mu-\nhammed’e Delhi Menşûru (Fetihnâmesi) göndermiştir. Bu menşurda Delhi Türk \nSultanlığı Hükümdarı Mahmûd Han’ın savaşta filleri nasıl kullandığı ayrıntılı \nolarak anlatılmaktadır. Bu menşur Abdu’l-Huseyin Nevâ’î tarafından Esnâd ve \nMekâtibât-i Târîhî Îrân ez Tîmûr tâ Şâh İsmâîl adlı eser içerisinde yayınlanmıştır.294","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Fetihnâmesi"]},{"work_id":"WK_00719","author_id":"AU_00767","havza":"hint","eser_adi":"Matlâü’s-Sâ’deyn ve Mecmûâ-i","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":141,"tanitim":"Bahreyn\nKemâleddîn Abdürrezzak Semerkandî tarafından yazılan Matlâü’s-Sâ’deyn ve \nMecmûâ-i Bahreyn adlı eser de Delhi Türk Sultanlığı tarihiyle ilgili kısmen önemli \nbilgiler ihtiva etmektedir. Müellif, 816’da (1413) Herat’ta doğdu. Müellifin babası \nŞahruh Mirza’nın kadılığını ve imamlığını yapmıştır. Abdürrezzak, henüz yirmi \nbeş yaşında iken Şâhruh’un teveccühünü kazandı ve sarayda sürekli oturma izni \naldı. Şâhruh’un ölümüne kadar onun hizmetinde bulundu. Abdürrezzâk, 1441’de \nŞâhruh tarafından Hindistan’a elçi olarak gönderildi ve 1443 yılında Herat’a \ndöndü. 1446 yılında elçi olarak Gîlâ","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["Matlâü's-Sâ'deyn ve Mecmûâ-i Bahreyn"]},{"work_id":"WK_00720","author_id":"AU_00852","havza":"hint","eser_adi":"Being a Collection of Narratives of Voyages to India, in","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"London","kaynak_sayfa":143,"tanitim":"the Century Preceeding the Portuguese Discovery of the Cape of Good Hope; from Latin, Persian, Russian, \nand Italian Sources, now First translated into English içinde, by Richard Henry Major (Printed for The \nHakluyt Society, London 1857)."},{"work_id":"WK_00721","author_id":"AU_00832","havza":"hint","eser_adi":"İ’câz-i Husrevî (Resâyil el-İ’caz)","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":145,"tanitim":"Emîr Husrev-i Dihlevî, İ’câz-i Husrevî adı ile meşhur olan Resâyil el-İ’caz adlı ese-\nrini inşa ve yazmada bir rehber olmak üzere hazırladı. Eser toplamda beş risa-\nleden oluşmaktadır.310 Eserin beşinci risalesinde yer alan ve müellifin 680/1241 \nyılında Sultan Balaban’a sunduğu fetihname özel bir önem taşımaktadır. Yine \n687/1288 yılında kendi arkadaşı Hasan Dihlevî’ye yazdığı mektupta Sultan Key-\nkubâd ve babası Buğra Han arasındaki neredeyse bir iç savaşa dönüşecek olan \nbuluşma tüm tafsilatı ile anlatılmaktadır. Bu kısımda Sultan Alâeddîn zamanın-\ndaki tarihi olaylardan başka bazı tarihi f","diger_adlari":["Resâyil el-İ'caz"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00722","author_id":"AU_00853","havza":"hint","eser_adi":"Marco Polo Seyahatnamesi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":148,"tanitim":"Marco Polo, 1274 yılı civarında Pekin şehrine ulaştı ve 1291’e kadar Çin’de kaldı. \n1291’de deniz yolu ile Çin’den ayrılarak 1295’te Venedik’e geri döndü.331 Venedik-\nliler ile Cenovalılar arasında 1298’de savaş patlak verince Marco Polo askere alın-\ndı. Curzola savaşı denilen çarpışma sonucunda yenilen donanması ile esir edildi. \nZindanda onunla aynı koğuşta bulunan Pisalı Rustichello adındaki bir esir, ondan \ndinlediklerini 1299 yılında beraberce tahliye olmalarının ardından kaleme aldı. \nEser Fransızca yazılmıştı. Marco Polo ülkesinde evlendi ve üç çocuk sahibi oldu; \nbabası Nicolo 1300’de,"},{"work_id":"WK_00723","author_id":"AU_00758","havza":"hint","eser_adi":"Rihletü İbn Battûta (İbn Battûta Seyahatnamesi)","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":149,"tanitim":"Asıl adı Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah b. Muhammed b. İbrâhîm el-\nLevâtî et-Tâncî olan İbn Battûta’nın Rihletü İbn Battûta (İbn Battûta Seyahatnamesi)","diger_adlari":["Rihletü İbn Battûta"]},{"work_id":"WK_00724","author_id":"AU_00854","havza":"hint","eser_adi":"Filiz Dokuman, Tercüman 1001 Temel Eser.","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":149,"tanitim":"337\t\nR. J. Walsh, Marco Polo’nun Keşif ve Maceraları, çev. Reşat Erse (İstanbul: İyigün Yayınları, 1961)."},{"work_id":"WK_00725","author_id":"AU_00855","havza":"hint","eser_adi":"Odorich Pordenone Seyahatnamesi (1318-1330)","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":151,"tanitim":"Fransisken keşişi Odoric tarafından XIV. yüzyılda yazılmış olan Odorich Pordeno-\nne Seyahatnamesi (1318-1330), Delhi Türk Sultanlığı hakkında az, fakat önemli \nbilgiler ihtiva etmektedir. Odoric, 1318 yılında Venedik’den (Padua) yola çıkarak \nTrabzon, Erzurum, İran dahil Batı Asya, Hindistan, Sri Lanka, Endonezya, Bur-\nneo ve Vietnam gibi Doğu Asya ülkelerinden geçerek Çin’e (Yüan Hanedanlığı) \nvardı. Çin’de 6 yıl kaldı. Ardından kara yoluyla ülkesine geri döndü. Odoric, 1330 \nyılında vatanına döndüğünde 12 yıllık macerasının hikayesini William of So-\nlagna adında bir keşişe dikte ettirdi. Bu ","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00726","author_id":"AU_00856","havza":"hint","eser_adi":"Embajada a Tamor Lan","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":151,"tanitim":"Ruy Gonzales de Clavijo’nun Seyahatnamesi Timûrî tarihi ile ilgili olmakla birlik-\nte Delhi Türk Sultanlığı açısından da önem arz etmektedir. III. Henri tarafından","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00727","author_id":"AU_00857","havza":"hint","eser_adi":"Sosyolojik Bir Çözümleme” (Selçuk Üniversitesi Yüksek Lisan","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":151,"tanitim":null,"hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00728","author_id":"AU_00858","havza":"hint","eser_adi":"Being a collection or Medieval Notices of China, Vol. II,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Londra","kaynak_sayfa":151,"tanitim":"ed. ve çev. H. Yule, revizyon H. Cordier (Londra, 1913), ss. 160-161."},{"work_id":"WK_00729","author_id":"AU_00859","havza":"hint","eser_adi":"Hojdenie za Tri Morya","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":153,"tanitim":"Rus Afanisiy Nikitin tarafından yazılan Hojdenie za Tri Morya (Üç Deniz Ötesine \nSeyahat) adlı eser küçük ancak hacmine rağmen önemli bir seyahatnamedir. \nAfanisiy Nikitin, ticaret amacıyla Hindistan’da hüküm süren Behmenî Türk Sul-\ntanlığı’nı (1347-1527) ziyaret etti. Nikitin seyahatnamesinin üç farklı nüshası \nmevcuttur. Bunlar XV. yüzyılın sonu ile XVI. yüzyılın başlarında istinsah edilen \nTroitskiy Spisok (Троицкий Список), XVI. yüzyılda kaleme alınan Etterov Spi-\nsok (Эттеров Список) ve XVII. yüzyılda yazılan Undolskiy Spisok (Ундольский \nСписок)’tur. Mevcut nüshalar arasında en sağlıklıs","diger_adlari":["Üç Deniz Ötesine Seyahat"]},{"work_id":"WK_00730","author_id":"AU_00860","havza":"hint","eser_adi":"Râjatarangginî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":156,"tanitim":"Brahman Kalhana Pandita tarafından Sanskritçe yazılan Râjatarangginî (Râjata-\nramginî: Krallar Nehri), dönemin önemli tarih eserlerindendir. XII. yüzyılda Keş-\nmir’i yöneten Kral Harşa Dev’in başbakanı Champaka’nın oğlu olan Brahman \nKalhana Pandita, bu eserinde Hint yarımadasının kuzey-batısını, özellikle de \nKeşmir krallarının kronolojik tarihsel hikayesini anlatmaktadır. Râjataram-\nginî, ülkenin tarihini kucaklar, MÖ 2248’den müellifin zamanı olan 1148’e kadar \n1832); Esterâbâdî, Târîh-i Firişte, c. I, II, nşr. Muhammed Rezâ Nasîrî (Encümen-i Âsâr-i Mefâhir-i \nFerhengî, Tahran hş.1387/2009,","diger_adlari":["Râjataramginî","Krallar Nehri"]},{"work_id":"WK_00731","author_id":"AU_00861","havza":"hint","eser_adi":"Purusa-Parîksâ, Kîrttilatâ, Likhanâvalî","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":158,"tanitim":"Vidyapati, Tanrı Şiva’nın büyük bir adanmışı olduğu söylenen bir Maithil Brah-\nmin olan Gaṇapati Ṭhakkura’nın oğluydu. Tirhut’un hüküm süren şefi Raja \nGaṇeśvara’nın sarayında bir rahipti. Harisimhadeva sarayında Savaş ve Barış \nBakanı olan büyük büyükbabası Devāditya Ṭhakkura da dahil olmak üzere ya-\nkın atalarından bazıları kendi başlarına dikkate değer insanlardır. Vidyapati, \nMithila’nın Oiniwar Hanedanlığı’nın çeşitli krallarının saraylarında çalıştı. Vid-\nyapati’nin ilk sipariş eseri, Mithila’yı 1370’ten 1380’e kadar yöneten Kīrttisiṃha \ntarafından verildi. Bu, patronu için manzum uzun b"},{"work_id":"WK_00732","author_id":"AU_00862","havza":"hint","eser_adi":"Language, Literature and","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":159,"tanitim":"Cultural Values in 15th century North Bihar” adlı bir doktora tezi bulunmakta-\ndır.392 Pankaj Jha, kendi doktora tezi üzerinden hazırlamış olduğu A Political His-\ntory of Literature Vidyapati and the Fifteenth Century393 adlı kitabında Vidyapati’nin \nçalışmalarını ve söz konusu üç eserini çok kapsamlı bir şekilde incelemiştir.394"},{"work_id":"WK_00733","author_id":"AU_00863","havza":"hint","eser_adi":"Language, Literature and Cultural Values in 15th century north Bi-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":159,"tanitim":"Cultural Values in 15th century North Bihar” adlı bir doktora tezi bulunmakta-\ndır.392 Pankaj Jha, kendi doktora tezi üzerinden hazırlamış olduğu A Political His-\ntory of Literature Vidyapati and the Fifteenth Century393 adlı kitabında Vidyapati’nin \nçalışmalarını ve söz konusu üç eserini çok kapsamlı bir şekilde incelemiştir.394"},{"work_id":"WK_00734","author_id":"AU_00864","havza":"hint","eser_adi":"Urban Encounters in Vidyāpati’s Kīrttilatā” (Mas-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Washington","kaynak_sayfa":160,"tanitim":"ter of Arts in University of Washington, Washington 2015), ss. 19-20."},{"work_id":"WK_00735","author_id":"AU_00865","havza":"hint","eser_adi":"Dravyaparīkṣā ve Diğer Eserleri","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":161,"tanitim":"Thakkura Pherū, tahminen 1270 yılında Kannânapura (günümüzde Haryana) \nadlı şehirde dünyaya gelmiş çok yönlü bir Cayin (Jainizm dininden) alimidir. \nErken yaşamı ve eğitimi hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Ticaret ve ban-\nkerlikle iştigal eden bir ailenin ferdi olarak çocukluğundan itibaren pek çok \nalanda iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. XII. yüzyılın sonlarına doğru Delhi \nSultanlığı kurulduğunda, üzerinde Arap yazıları olan yeni madeni para basmaya \nbaşlamadılar. Bunun yerine, mevcut Chauhan madeni parasının dokusunu \nuyarladılar ve Nāgarī yazısıyla kendi adlarını üzerine ekledile","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00736","author_id":"AU_00866","havza":"hint","eser_adi":"An Assayer’s Manual from the Khaljī Court of Delhi.","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":164,"tanitim":"Tekin, “Delhi Türk Sultanlığı’nın Hint Dillerindeki Tarihi Kaynakları”, ss. 182-184.\n\nBir dindarlık eseri olan Kharataragaccha-yugapradhāna-catuḥpadikā’yı bir kenara \nbırakılacak olursa, Pherū tarafından bestelenen diğer altı metin, o zamanların ba-\nşarılı tüccar bankacılarının bilgisine ihtiyaç duydukları anlaşılan çeşitli bilimsel ve \nteknik konuları ele almıştır. Bu bilimsel metinleri bilimsel Sanskrit dilinde değil, \npopüler Apabhraṃśa dilinde yazmış olması Pherū’nun takdiridir, böylece bu me-\ntinler daha geniş bir insan kitlesi tarafından kolayca erişilebilmesini amaçlamış \nolmalıdır. Yed","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["Kharataragaccha-yugapradhāna-catuḥpadikā"]},{"work_id":"WK_00737","author_id":"AU_00867","havza":"hint","eser_adi":"The Sultans of Delhi & Contemporary","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":166,"tanitim":"Dynasties in India422 ve The Coinage and Metrology of the Sultâns of Delhi adlı eserle-\nri önemlidir.423 Nümizmatik ve hilafet ile olan ilişkiler konusunda Sanjay Garg’ın \n“Khalji Sultans And The Caliph” adlı makalesi bulunmaktadır.424 Sikkeler üzerin-\nde yer alan ifadeler sayesinde Delhi Türk Sultanlığı hükümdarlarının Horâsân’ı \nfethetmek için Mısır Memlûk Devleti ve bu devletin emrindeki halife ile kurduk-\nları ittifak daha net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Delhi Türk Sultanlığı nümiz-\nmatiği hakkında Khan Mohammad Abdul Wali’nin Gold and Silver Coins of Sultans \nof Delhi,425 Stanley Lane","hanedan":"Memlûkler","diger_adlari":["The Coinage and Metrology of the Sultâns of Delhi"]},{"work_id":"WK_00738","author_id":"AU_00868","havza":"hint","eser_adi":"Epigrafphia Indica: Arabic & Persian Suplement","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":170,"tanitim":"(In continuation of Ephigraphia Indo-Moslemica) 1959-1961\nEpigrafi direktörü Dr. Z. A. Desai tarafından hazırlanan bu eserde 1959-60 yılla-\nrını içeren birinci bölümde/ciltte, ilk sırada Y.K. Bukhari’nin “Inscriptions from \nthe Archaelogical Museum, Red Fort, Delhi” adlı yazısında Delhi Türk Sultanlı-\nğı devrine ait dini yapılar, dergah, su kuyularına ait Farça ve Arapça kitabelere \nyer almaktadır. Eserin 1961 yılını içeren ikinci bölümünde Z. A. Desai’nin “Some \nTugluq Inscriptions from Bihar” adlı yazısında ise Delhi Türk Sultanlığı devrine \nait su kuyusu, künbed, hankâh, mescit, tâk, dervaz","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["In continuation of Ephigraphia Indo-Moslemica"]},{"work_id":"WK_00739","author_id":"AU_00868","havza":"hint","eser_adi":"Epigraphia İndica Arabic And Persian Supplement","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":170,"tanitim":"1962-1963\nBu eserde ise 1962 genel başlığı altında yer alan Z. A. Desai tarafından hazırlanan \nilk başlıkta Gücerat’taki Hallâcî ve Tuğluk hanedanlarına ait çok uzun yazıtlar/\nkitabeler yer almaktadır.444","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00740","author_id":"AU_00868","havza":"hint","eser_adi":"Archaelogical Survey of India Epigrafia Indica","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":170,"tanitim":"Arabic and Persian Supplement (In continuation of the Series \nEpigraphia Indo-Moslemica) 1972\nEpigrafi direktörü Dr. Z. A. Desai tarafından hazırlanan bu eserde Delhi Türk \nSultanlığı devrine ait mezar taşları, cami kitabeleri ve bir namazgah kitabesi \nyer almaktadır. Ayrıca Behmenî Sultanlığı devrine ait yazıtlar da bulunmakta-\ndır. Eserde bu yazıtlar orijinal resmi, orijinal metni ve İngilizce tercümesi ile \nbir arada verilmektedir. Ardından yazıtlarda geçen bütün yer ve kişi adları tarihi \n443","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["In continuation of the Series Epigraphia Indo-Moslemica"]},{"work_id":"WK_00741","author_id":"AU_00868","havza":"hint","eser_adi":"Arabic, Persian and Urdu Inscripto of West India","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":171,"tanitim":"A Topographical List\nZ. A. Desai tarafından hazırlanan bu çalışma ağırlıklı olarak, Archaeological Sur-\nvey of India, Hint epigrafisinin yıllık raporları, Epigraphia Indo-Moslemica ve \nonun devamı olan Epigraphia Indica Arabic and Persian Supplement, Eyalet/Dev-\nlet arkeoloji departmanlarının raporları, süreli yayınlar ve dergiler dahil olmak \nüzere Farsça ve Urduca özel yayınlar gibi bilim adamları ve araştırmacılar tara-\nfından kolayca erişilebilir olmayan yayınlara dayanmaktadır. Çalışma Orta Çağ \ntarihi için en önemli ama ne yazık ki ihmal edilen kaynak materyali sağlamak-\ntadır. Batı Hind","diger_adlari":["A Topographical List"]},{"work_id":"WK_00742","author_id":"AU_00869","havza":"hint","eser_adi":"No. 47 A Record of All the Qur’anic and Non-Historical Epigraphs on the Pro-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":172,"tanitim":"tected Monuments in the Delhi Province,451 Delhi: Architectural Remains of the Sulta-\nnate Period,452 Archaeological Survey of India: Four Reports Made During the Years \n1862-63-64-65,453 Monumental İslamic Calligraphy from India,454 Qur’anic Epigraphy \nin The Delhi Sultanate: The ’Alai Darwaza455 adlı kitaplardan istifade edilebilir. Ay-\nrıca “Outline of Surveys and Studies of the Architectural Remanis of the Delhi \nSultanate Period”456 adlı makale de istifade edilebilecek kaynaklar arasında yer \nalmaktadır.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00743","author_id":"AU_00870","havza":"hint","eser_adi":"Corpus of Arabic & Persian Inscriptions of Bihar","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":172,"tanitim":"(A.H. 640-1200)\nQeyamuddin Ahmad, tarafından hazırlanan bu çalışmada Bihar’daki Farsça \nve Arapça yazıtların corpusu çıkarılmıştır. Bu çalışmada “Bengal Sultanlarının \nMemluk Şeflerinin Erken Yazıtları”, “Tuğluk Sultanlarının Yazıtları” ve “Doğu \nSultanların/Şarki Sultanlarının Yazıtları” başlıkları bizi ilgilendirmektedir. \nSultan el-Şarkların (Doğu Sultanları) 810 yılına kadar gelen yazıtları Delhi Türk \nSultanlığı’nı ilgilendirmektedir. Çalışmada yazıtların matbuları ve tercümeleri \nsunulmuştur.457","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00744","author_id":"AU_00871","havza":"hint","eser_adi":"No. 47 A Record of All the Qur’anic and","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":172,"tanitim":"tected Monuments in the Delhi Province,451 Delhi: Architectural Remains of the Sulta-\nnate Period,452 Archaeological Survey of India: Four Reports Made During the Years \n1862-63-64-65,453 Monumental İslamic Calligraphy from India,454 Qur’anic Epigraphy \nin The Delhi Sultanate: The ’Alai Darwaza455 adlı kitaplardan istifade edilebilir. Ay-\nrıca “Outline of Surveys and Studies of the Architectural Remanis of the Delhi \nSultanate Period”456 adlı makale de istifade edilebilecek kaynaklar arasında yer \nalmaktadır.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00745","author_id":"AU_00872","havza":"hint","eser_adi":"Architectural Remains of the Sultanate Period, 3 vols (Uni-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":172,"tanitim":"versity of Tokyo Tokyo 1968-1970 [in Japanese]).\n453","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00746","author_id":"AU_00873","havza":"hint","eser_adi":"Four Reports Made During the Years 1862-63-64-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":172,"tanitim":"65 (reprint ed. Indological Book House, Varanasi 1972)."},{"work_id":"WK_00747","author_id":"AU_00874","havza":"hint","eser_adi":"The ’Alai Darwaza” (M. A. thesis, Univer-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":172,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00748","author_id":"AU_00875","havza":"hint","eser_adi":"Ghulam Sarwar Khan Niazi, “The Life and Works of","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":173,"tanitim":"Sultan Ala-ud-din Khalji”,466 M. S. Ahluwalia, “The Relations of Delhi Sultanate","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00749","author_id":"AU_00876","havza":"hint","eser_adi":"Warfare, Kingship, and Political Legitimacy in Eastern Iran","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":173,"tanitim":"and Northern India”( Master of Arts in Tel Aviv University, Tel Aviv 2013)."},{"work_id":"WK_00750","author_id":"AU_00877","havza":"hint","eser_adi":"A Delhi Sultanate Dargah and its Surrounding","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":174,"tanitim":"Buildings”,478 S. M. Asad Ali Khurshid, “A Critical Surwey of Persian Prose Wri-\ntings During The Khalji Period (Farsça)”,479 Sona Thind, “The Agrarian System \nUniversity of The Pancab, Panjab 1964).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00751","author_id":"AU_00878","havza":"hint","eser_adi":"S. Haluk Kortel,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":175,"tanitim":"“Delhi Sultanlarından Halaciler (Alaeddin Muhammed-Şah Halaci Devri)”,490 \nNeslihan Durak, “Moğolların Hindistan Politikaları (1220-1308)”,491 Ayten Avcıoğ-","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00752","author_id":"AU_00879","havza":"hint","eser_adi":"A Historiographical Reading of Sanskrit","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":175,"tanitim":"and Persian Battle Narratives” (The University of Texas at Austin, 2007)."},{"work_id":"WK_00753","author_id":"AU_00880","havza":"hint","eser_adi":"Memory, Urbanism and Mysticism in the Architec-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":175,"tanitim":"tural Patronage of ’Ala al-Din Kayqubad (r. 1220-1237)” (Harvard University, 2011).","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00754","author_id":"AU_00869","havza":"hint","eser_adi":"Essay on Sufism, Diplomacy and History,516 A Short History of the Sultanate of","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Delhi,517 The Administration of the Sultanate of Delhi,518 The Life and Works of Amir","diger_adlari":["A Short History of the Sultanate of Delhi","The Administration of the Sultanate of Delhi"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00755","author_id":"AU_00881","havza":"hint","eser_adi":"Essay on Sufism, Diplomacy and History, first edition, 1950 (Laburnum","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Delhi,517 The Administration of the Sultanate of Delhi,518 The Life and Works of Amir","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00756","author_id":"AU_00882","havza":"hint","eser_adi":"Huzur Cilt Evi, 2004).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":179,"tanitim":"549\t\nSukhdev Singh, Muslim of Indian origin during the Delhi Sultanate (Emergence attitudes and role 1192-\n1526 A.D.) (Aravali Books International (P) Ltd., New Delhi 2005).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00757","author_id":"AU_00883","havza":"hint","eser_adi":"The Delhi Sultanate,562 Islamic Civilization In South Asia (A history","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"of Muslim Power and Presence in the Indian Subcontinent),563 Hindistan’da Türkler,564 \nThe Age of Wrath (A History of the Delhi Sultanate),565 Muslim Rule in Medieval In-\ndia: Power and Religion in the Delhi Sultanate,566 The Sultanate of Delhi (1206-1526): \nPolity, Economy, Society And Culture,567 Delhi Türk Sultanlığı’nda Tuğluklar Dönemi \nSiyasi Tarihi,568 Hindistan’da Kurulan Türk-İslam Devletlerinin Tarihi Kaynakları.569\nDelhi Türk Sultanlığı üzerine İngilizce ve diğer yabancı dillerde yazılmış bazı ma-\nkaleler şunlardır:570 Wolseley Haig, “Five Questions in the History of the Tughluq","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["Islamic Civilization In South Asia","The Age of Wrath","Muslim Rule in Medieval India","The Sultanate of Delhi"]},{"work_id":"WK_00758","author_id":"AU_00884","havza":"hint","eser_adi":"Nüve Kültür Merkezi, 2007).","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"557\t\nKamal Shankar Srivastava, A Political, Social, Cultural History of Delhi Sultanate (A.P.H. Publishing \nCorporation, New Delhi 2007).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00759","author_id":"AU_00885","havza":"hint","eser_adi":"History, Religion and Muslim Legitimacy in the","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"Delhi Sultanate (I. B. Tauris & Co Ltd, London-New York 2012).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00760","author_id":"AU_00886","havza":"hint","eser_adi":"Power and Religion in the Delhi Sultanate (I. B.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":180,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00761","author_id":"AU_00887","havza":"hint","eser_adi":"An Insight into the","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":181,"tanitim":"Ideas and Expectations of Islamic Society in the Middle Period (A.D. 945-1500)”,582 \nSimon Digby, “Qalandars in the Delhi Sultanate”,583 Simon Digby, ’The Maritime","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00762","author_id":"AU_00888","havza":"hint","eser_adi":"An Essay in Interpretation”, Indian Historical","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":181,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00763","author_id":"AU_00889","havza":"hint","eser_adi":"Sultanate’,584 “Moğollar’dan Önce Müslüman Hindistan”,585 Irfan Ha-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"bib, “’Slavery in the Delhi Sultanate, Thirteenth and Fourteenth Centuries- Eviden-\nce from Sufi Literature”,586 Irfan Habib, “Formation of the Sultanate Ruling Class \nof the Thirteenth Century”,587 Irfan Habib, “Economic History of the Delhi Sulta-\nnate-An Essay in Interpretation”,588 Simon Digby, “Anecdotes of A Provincial Sufi \nof The Dehli Sultanate, Khwaja Gurg of Kara”,589 Riazul Islam and C. E. Bosworth, \n“The Delhi Sultanate”,590 Iqtidar Husain Siddiqui, “Science and Scientific Instru-\nments in the Sultanate of Delhi”,591 Simon Digby, “Before Timur Came: Provinciali-\nzation of the Delh","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00764","author_id":"AU_00890","havza":"hint","eser_adi":"A Slave Society or A Society with Slaves?”,595 Gavin Hambly, “Delhi Sul-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"tanı Şemseddin İltutmuş’un Kırk Memlûku Cihilganî Kimdi?”,596 Anilla Mobasher, \n584","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00765","author_id":"AU_00891","havza":"hint","eser_adi":"Provincialization of the Delhi Sultanate through the Fourteenth","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Century”, Journal of the Economic and Social History of the Orient, 47/3, Between the Flux and Facts of","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00766","author_id":"AU_00892","havza":"hint","eser_adi":"Some Aspects of Religion and Politics in the Delhi","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Sultanate”, Indian Historical Review, Vol 31 (January 2004), ss. 210-220.\n594","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00767","author_id":"AU_00893","havza":"hint","eser_adi":"Turks, Mongols and a Persian Secretarial Class in the Early Delhi-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Sultanate”, Modern Asian Studies, 43/1 (2009), ss. 45-77. (First published online 30 November 2007).\n595","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00768","author_id":"AU_00894","havza":"hint","eser_adi":"A Slave Society or A Society with Slaves?”, Pakistan Jour-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":182,"tanitim":"tanı Şemseddin İltutmuş’un Kırk Memlûku Cihilganî Kimdi?”,596 Anilla Mobasher, \n584","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00769","author_id":"AU_00895","havza":"hint","eser_adi":"Master Builders of the Delhi Sultanate”, Muqar-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":183,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00770","author_id":"AU_00896","havza":"hint","eser_adi":"History, Religion and Muslim Legitimacy in the","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":183,"tanitim":"Delhi Sultanate (I. B. Tauris & Co Ltd, London-New York 2012).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00771","author_id":"AU_00897","havza":"hint","eser_adi":"From Slavery to Sultanate”.611","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı hakkında yakın dönemde yazılan Tükçe tezleri daha önce \nzikretmiştik. Aşağıda aktarılacağı üzere bu devletle doğrudan veya dolaylı bağ-\nlantısı olan çok sayıda Türkçe makale, bildiri ve kitap bölümü yazılmıştır. Söz ko-\nnusu eserler Türkiye’de Delhi Türk Sultanlığı tarihine ilginin artmakta olduğunu \ngöstermektedir. Türkiye’de bu konuda tarih sıralamasına göre en çok yazan aka-\ndemisyenlerin Enver Konukçu, Salim Cöhce, Haluk Kortel ve Bilal Koç olduğu \ngörülmektedir. Sayısal olarak en fazla çalışma birinci sırada Bilal Koç’a ve ikinci \nsırada Salim Cöhce’ye aittir. Çalışm","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00772","author_id":"AU_00898","havza":"hint","eser_adi":"Political Role of Women during Medieval Period”, International","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Journal of Research in Social Sciences, Vol. 8 Issue 1 (January 2018), ss. 149-159.\n611"},{"work_id":"WK_00773","author_id":"AU_00899","havza":"hint","eser_adi":"From Slavery to Sultanate”, Ankara Üniversitesi Dil ve","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı hakkında yakın dönemde yazılan Tükçe tezleri daha önce \nzikretmiştik. Aşağıda aktarılacağı üzere bu devletle doğrudan veya dolaylı bağ-\nlantısı olan çok sayıda Türkçe makale, bildiri ve kitap bölümü yazılmıştır. Söz ko-\nnusu eserler Türkiye’de Delhi Türk Sultanlığı tarihine ilginin artmakta olduğunu \ngöstermektedir. Türkiye’de bu konuda tarih sıralamasına göre en çok yazan aka-\ndemisyenlerin Enver Konukçu, Salim Cöhce, Haluk Kortel ve Bilal Koç olduğu \ngörülmektedir. Sayısal olarak en fazla çalışma birinci sırada Bilal Koç’a ve ikinci \nsırada Salim Cöhce’ye aittir. Çalışm","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00774","author_id":"AU_00900","havza":"hint","eser_adi":"Cihilganî’lerin Kimlikleri ve Oynadıkları Roller”,622 “Hülâgü Han’ın Delhi","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":185,"tanitim":"Sultanı Nasr ed-dîn Mahmud Şah’a Gönderdiği Elçilik Heyeti”,623 “Hindistan’da \nTürk Askeri Aristokrasisi”,624 “Delhi Türk Sultanlığında Memlûk Sistemi”,625 “İlk \nKadın Şairimiz Sultan Raziye’nin (1236-1240) Hayatı ve Şahsiyeti”,626 “Dehli Türk \nSultanlığı’nın Kurucusu Kutb-ed-dîn Aybeg’in (1206-1210) Hayatı ve Şahsiye-\nti”,627 “Ruj Gonzales De Clavijo’nun Gezi Notlarına Göre Gümüşhane ve Çevre-\nsi”,628 “Dehli Türk Sultanlığı’nda Sema Tartışması”,629 “Dehli Türk Sultanı Nasr \ned-dîn Mahmud’un Hayatı ve Şahsiyeti”,630 “Hindistan’da Türk Varlığı”,631 “Delhi \nTürk Sultanlığı’nın Kurucusu Kutbed-di","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00775","author_id":"AU_00901","havza":"hint","eser_adi":"Tâceddîn Yıldız”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":186,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00776","author_id":"AU_00902","havza":"hint","eser_adi":"Kutbeddin Mübârekşah Halacî (1316-1320)”, Avrasya Sosyal ve","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":187,"tanitim":"Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4/6 (2017), ss. 58-72.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00777","author_id":"AU_00903","havza":"hint","eser_adi":"Fetâvâ-yi Cihândârî ve Pazar Bahsi”, IV. Ulus-","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":187,"tanitim":"lararası Ahilik Sempozyumu (28-29 Eylül 2019), Kırşehir."},{"work_id":"WK_00778","author_id":"AU_00904","havza":"hint","eser_adi":"Ziyaeddin Berenî ve Tarih İlminin Faydaları ya da","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":188,"tanitim":"ya da Faydalı Tarih Üzerine”, TAD, 39/68 (2020), ss. 145-146; Berenî’nin hayatının erken dönemleri ve \nailesi hakkında bilgi için ayrıca bkz. Ziyâeddîn Berenî, The Political Theory of the Delhi Sultanate [Inclu-\nding a Translation of Ziauddin Barani’s Fatawa-i Jahandari], İng. çev. Mohammad Habib ve Afsar Umar \nSalim Khan (Kitab Mahal, New Delhi), ss. 122-135.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00779","author_id":"AU_00905","havza":"hint","eser_adi":"Seydi Müvelleh ve Faaliyetleri Üzerine”, Dokuz Eylül Üniver-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":188,"tanitim":"sitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22/4 (2020), ss. 1679-1700."},{"work_id":"WK_00780","author_id":"AU_00906","havza":"hint","eser_adi":"Hikmet Bayur, “Orta Çağda Türkler ve","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":189,"tanitim":"Hindistan”,673 Hikmet Bayur, “Sultan İletmiş’in Adı Hakkında”,674 Bahriye Üçok, \n“Delhi Müslüman-Türk Sultanlığı’nın Kuruluşu ve Sultan Raziye’nin Saltanatı”,675 \nEmel Esin, “Butân-ı Halaç (M. VII. Ve X. Asırlarda Halaç Kültürünün Sanat Eser-\nlerinde Akisleri)”,676 Mustafa Uyar, Âdâb el-Harb ve el-şecâ’a’ya Göre “Hisar ve \nKuşatma Geleneği”,677 Abdullah Dodangeh, “Şecere-yi Ensâb İsimli Eserin Türk-\nçe Tercümesi”,678 Aydanur Yenel, “Hindistan’da Ortak Tarih, Kültür ve Mimari \nKimlik”,679 Saadettin Yağmur Gömeç, “Gıyaseddin Balaban ve Hükümdarın Gö-\nrevleri”,680 Neziha Aslan, “Delhi Şehrinin Tü","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00781","author_id":"AU_00907","havza":"hint","eser_adi":"Melik Kâfûr Hezârdînârî”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":190,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00782","author_id":"AU_00908","havza":"hint","eser_adi":"İmge Kitabevi, 1997).","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":191,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00783","author_id":"AU_00909","havza":"hint","eser_adi":"Balkanoğlu Matbaacılık, 1960).","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":191,"tanitim":"706\t\nCemşîd Keyânfer, Gencîne-yi Behâristân (Tarih 3- Târîh ve Coğrafyâ-yi Şebe Kârre-yi Hind), c. III (Kitâbhâ-\nne, Mûze ve Merkez-i Esnâd-i Meclis-i Şûrâ-yi İslâmî, Tahran hş. 1388/2009).\n\nTürkiye’de yapılan çalışmalarda devrin Hindu ana kaynaklarından yeterince is-\ntifade edilmediği gözlenmektedir. Bir devletin tarihi ancak o devletin rakipleri \nve müttefikleriyle ilişkileri net olarak ortaya çıkarıldığında anlaşılır. Bu neden-\nle Hindistan’daki yerel devletlere ait ana kaynaklar ve Delhi Türk Sultanlığı’nın \nen büyük düşmanı olan Moğollar hakkındaki ana kaynakların çok daha iyi bir \nşekild","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00784","author_id":"AU_00910","havza":"hint","eser_adi":"Afanasiy Nikitin ve Seyahatnâmesi”,","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":193,"tanitim":"369\t\nGregory Belkov’un tezi için oluşturulan metin öncelikle Troickij nüshasına dayanmaktadır. Enterpo-\nlasyonlu varyant okumaları, Undol’skij kopyasının tam metninden ve Arşiv kopyası ile Ètterov kopya-\nsının varyant okumalarından alınmıştır.\n\nhazırlanmıştır.370 Ardından Jacqueline Margaret Brown tarafından 1984 yılında \n“The Khozhenie za tri morya of Afanasy Nikitin: A Critical Edition” adı ile bir tez \nhazırlanmıştır. Tezin son kısmında eserin 3 Rusça yazması ve müze kopyasını \nda içeren Rusça metni yer almaktadır.371 Serkan Acar tarafından, 2013 yılında \nTroitskiy nüshası temel alınarak ve"},{"work_id":"WK_00785","author_id":"AU_00911","havza":"hint","eser_adi":"A Slave Society or A Society with Slaves?”.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":193,"tanitim":"tanı Şemseddin İltutmuş’un Kırk Memlûku Cihilganî Kimdi?”,596 Anilla Mobasher, \n584","hanedan":"Memlûkler"},{"work_id":"WK_00786","author_id":"AU_00912","havza":"hint","eser_adi":"Power and Religion in the Delhi Sultanate.  I.B. Tauris,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":193,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00787","author_id":"AU_00913","havza":"hint","eser_adi":"Some Aspects of Religion and Politics in","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":195,"tanitim":"Sultanate”, Indian Historical Review, Vol 31 (January 2004), ss. 210-220.\n594","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00788","author_id":"AU_00914","havza":"hint","eser_adi":"History, Religion and Muslim","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"Delhi Sultanate (I. B. Tauris & Co Ltd, London-New York 2012).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00789","author_id":"AU_00915","havza":"hint","eser_adi":"The ‘Alai Darwaza”. M. A.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"thesis, University of Victoria, Victoria, BC 1992.\nBaloch, N. “The Great Turk Genius Amir Khusraw and his Accomplishments in Music”. \nÇev. Ayna Isababayeva. Avrasya İncelemeleri Dergisi, III/I (2014): 142.\n\nBatıhan, Ali İhsan. “Delhi Türk İmparatorluğu Teşkilat, Kültür ve Medeniyeti”. \nYayınlanmamış \nveya \nyayın \nbelirtilmemiş, \nss. \n1-14, \nhttps://www.academia.\nedu/19485309 (Erişim 8.08.2021).\nBayburtluoğlu, Hasan. “Orta Çağ’da Tohâristan Bölgesinde Halaçlar”. Bursa Uludağ \nÜniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Genel Türk Tarihi Bilim \nDalı Yüksek Lisan Tezi, Bursa 2019.\n","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00790","author_id":"AU_00916","havza":"hint","eser_adi":"TTK, 1987.","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":196,"tanitim":"Baydar, Zerrin. “Marco Polo Seyahatnâmesi ya da Dünyanın Marco Polo Tarafından \nHikâye Edilişi”. Sosyoloji Dergisi. III/8 (2004): 187-190.","diger_adlari":["Marco Polo Seyahatnâmesi ya da Dünyanın Marco Polo Tarafından Hikâye Edilişi"]},{"work_id":"WK_00791","author_id":"AU_00917","havza":"hint","eser_adi":"Rereading Amir Khusrau’s Khaza’in al-Futuh”.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":196,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00792","author_id":"AU_00918","havza":"hint","eser_adi":"A Historiographical Reading of","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":196,"tanitim":"and Persian Battle Narratives” (The University of Texas at Austin, 2007)."},{"work_id":"WK_00793","author_id":"AU_00919","havza":"hint","eser_adi":"Political Role of Women during Medieval Period”.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":196,"tanitim":"Journal of Research in Social Sciences, Vol. 8 Issue 1 (January 2018), ss. 149-159.\n611"},{"work_id":"WK_00794","author_id":"AU_00920","havza":"hint","eser_adi":"Gönül, Bilim ve Ülkü İnsanı Prof. Dr. Zekeriya","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":198,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00795","author_id":"AU_00921","havza":"hint","eser_adi":"Dizgi Ofset, 2012: 147-160.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":198,"tanitim":"________. “Şemsî Melikleri”. Fırat Üniversitesi Doktora Tezi, Elazığ 1986.\n________. Gurlular Devleti Tarihi, (Baskıda).\n________. Dehli Türk Sultanlığı Tarihi. Malatya: Huzur Yayınevi, 2001.\n________. Delhi Türk Sultanları Tarihi. Malatya:  Huzur Cilt Evi, 2004.","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["Dehli Türk Sultanlığı Tarihi","Delhi Türk Sultanları Tarihi"]},{"work_id":"WK_00796","author_id":"AU_00922","havza":"hint","eser_adi":"Four Reports Made During the Years","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":198,"tanitim":"65 (reprint ed. Indological Book House, Varanasi 1972)."},{"work_id":"WK_00797","author_id":"AU_00923","havza":"hint","eser_adi":"A General History of the Muhammedan Dynasties of Asia. I-II tr.","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":199,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00798","author_id":"AU_00924","havza":"hint","eser_adi":"Urban Encounters in Vidyāpati’s","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":199,"tanitim":"ter of Arts in University of Washington, Washington 2015), ss. 19-20."},{"work_id":"WK_00799","author_id":"AU_00925","havza":"hint","eser_adi":"Arabic & Persian Suplement (In continuation of","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":199,"tanitim":"Indo-Moslemica) 1959-61 (The Director General Archaeological Survey of India Panpath, New Delhi, \n1962, 1987, I. Bölüm), ss. 1-22; II. Bölüm ss. 25-34."},{"work_id":"WK_00800","author_id":"AU_00926","havza":"hint","eser_adi":"Papers in Honor of Dirk Kolff (2004):","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":200,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00801","author_id":"AU_00927","havza":"hint","eser_adi":"The Muhammedan Period, III.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":202,"tanitim":"1871: 544-557.\n________. Noh sipihr. Süleymaniye Kütüphanesi, Hekimoğlu Alipaşa, nr. 661, vr. 96a-207a \n(kenar bordür).\n________. Nuh Siphir. M.S.S., part. VII, Habibganj Collection, 50/ 16, Maulana Azad \nLibrary, Aligarh Muslim University, Aligarh.\n________. Nuh Siphir. Ed. M. Wahid Mirza. Calcutta, 1948.\n________. “Poems of Amir Khusru: Nuh Spihr”. Translated (partial) by Sir H. M. Elliot.","diger_adlari":["Noh sipihr","Nuh Siphir","Poems of Amir Khusru: Nuh Spihr"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00802","author_id":"AU_00928","havza":"hint","eser_adi":"Melfûzât-i Nizamuddîn Evliya Bedâyûnî.","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":203,"tanitim":"hammed Latîf Melik, Lahor 1966.\n\nfından hazırlanan bir neşri bulunmaktadır.199 1996 yılında Ziyaul Hasan Faruqi \ntarafından eserin İngilizce çevirisi yapılmıştır.200\nFevâ’idü’l-fu’âd tasavvuf tarihi açısında önemli bir eser olmakla birlikte eserde gu-\nlamlara dini eğitim verilmesi, Kadı-yı leşker, sipehsalar’a yer verilmesi, leşker adının \nasker, ordu ve ordugâh anlamlarında kullanılması, bengi adlı içeceğin alkollü ol-\nması, ordugahların şehirden daha temiz tutulması, Delhi’de yaşanan bir kıtlık, Delhi \nnamazaâhı, Mevlânâ Nûr Türk hakkında, av köpeklerinin ve parslarının eğitimi gibi \nkonular","diger_adlari":["Fevâ'idü'l-fu'âd"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00803","author_id":"AU_00929","havza":"hint","eser_adi":"Essay on Sufism, Diplomacy and History. First edition,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":204,"tanitim":"Delhi,517 The Administration of the Sultanate of Delhi,518 The Life and Works of Amir","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00804","author_id":"AU_00930","havza":"hint","eser_adi":"History, Religion and Muslim","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":205,"tanitim":"Delhi Sultanate (I. B. Tauris & Co Ltd, London-New York 2012).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00805","author_id":"AU_00931","havza":"hint","eser_adi":"Journal of the Medieval Mediterranean,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":205,"tanitim":"608\t\nYves Porter, “Funerary Landscape in Pre-Mughal Delhi Sultanate (1206-1555)”, Manzar, Nazar Re-sear-\nch Center, 7/No 33 (Winter 2016), ss. 20-27.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00806","author_id":"AU_00932","havza":"hint","eser_adi":"Fatwa-i Jahandari. Aligarh Muslim","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":206,"tanitim":"University, Aligarh.\nHabib, Muhammad. Introduction to the Fatwa-i-Jahandari. Vol. III, Aligarh, 1958.\nHaig, Wolseley. “Five Questions in the History of the Tughluq Dynasty of Dihli”. Journal of \nthe Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. No. 3 (Jul., 1922): 319-372.\nHaji Abdul Hamid Muharrir Ghaznavi. Dastur-ul-albab fi ilm-il-Hisab. part I. trc: Sheikh \nAbdur Rashid. Reprint from Medieval Indian Quarterly, Vol. 1, Nos. 3-4: 59-99.\nHamadani, Agha Hussain. The Frontier policy of the Delhi Sultans. Atlantic Publishers ve \nDistributors, New Delhi 1992.\nHambly, Gavin. “Who Were The Ch","diger_adlari":["Fatwa-i-Jahandari"],"hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00807","author_id":"AU_00933","havza":"hint","eser_adi":"Ahmet Tetevi ve Asıf Kazvini”. XV. Türk Tarih Kongresi, IV. C. – I.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":206,"tanitim":"Kısım, Ankara, 11-15 Eylül 2006: 781-786.\nHusain, Agha Mahdi. Tugluq Dynasty. Thacker Spink&Co. (1933) Pvt. Ltd. Booksellers and \nPublishers, Calcutta 1933.\nThe Rise and Fall of Muhammad bin Tughluq. Luzac & Co., London, 1938.\nTughluq Dynasty. S. Chand & Co (Pvt) Ltd, New-Delhi, 1976.\nThe Rise and Fall of Muhammed bin Tughluq. Idarahı Adabıyat-ı Delli, Delhi 2009.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00808","author_id":"AU_00934","havza":"hint","eser_adi":"Ziauddin Barani. Tarikh-i-Firoz Shahi (compte rendu de","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":206,"tanitim":"Florian Saalfeld). Sehpunkte, 17 (2017), Nr. 7  https://www.recensio.net/rezensionen/\nzeitschriften/sehepunkte/17/07/ziauddin-barani-tarikh-i-firoz-shahi?set_language=fr \n(Erişim 31.07.2021). \n\n195"},{"work_id":"WK_00809","author_id":"AU_00935","havza":"hint","eser_adi":"No. 47 A Record of All the","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":207,"tanitim":"tected Monuments in the Delhi Province,451 Delhi: Architectural Remains of the Sulta-\nnate Period,452 Archaeological Survey of India: Four Reports Made During the Years \n1862-63-64-65,453 Monumental İslamic Calligraphy from India,454 Qur’anic Epigraphy \nin The Delhi Sultanate: The ’Alai Darwaza455 adlı kitaplardan istifade edilebilir. Ay-\nrıca “Outline of Surveys and Studies of the Architectural Remanis of the Delhi \nSultanate Period”456 adlı makale de istifade edilebilecek kaynaklar arasında yer \nalmaktadır.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00810","author_id":"AU_00936","havza":"hint","eser_adi":"Faslnâme-yi Ferheng ve Zebân ve Edeb-i Farsî, Şomâre 33-34","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":207,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00811","author_id":"AU_00937","havza":"hint","eser_adi":"Acâibu’l Makdûr fî Nevâib-i Timûr. Arapçadan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":207,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00812","author_id":"AU_00938","havza":"hint","eser_adi":"Language, Literature and Cultural Values in 15th century","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":208,"tanitim":"Cultural Values in 15th century North Bihar” adlı bir doktora tezi bulunmakta-\ndır.392 Pankaj Jha, kendi doktora tezi üzerinden hazırlamış olduğu A Political His-\ntory of Literature Vidyapati and the Fifteenth Century393 adlı kitabında Vidyapati’nin \nçalışmalarını ve söz konusu üç eserini çok kapsamlı bir şekilde incelemiştir.394"},{"work_id":"WK_00813","author_id":"AU_00939","havza":"hint","eser_adi":"İmge Kitabevi, 1997.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":209,"tanitim":"________. Hint Felsefesinin Temelleri. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2016.\n________. Hintlilerde Tanrı. İstanbul: Kaynak Yayınları, 1998.\nKayalı, Yalçın. “Timur’un Hindistan Seferi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı / \nNo. 6 (Ekim 2014): 179-192.\nKemaloğlu, Oğulcan Mert. “Delhi Türk Sultanlığı Döneminde “Bihâr” (1206-1526)”. Ordu \nÜniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Ordu 2022.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00814","author_id":"AU_00940","havza":"hint","eser_adi":"A Delhi Sultanate Dargah and its Surrounding","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":209,"tanitim":"Buildings”,478 S. M. Asad Ali Khurshid, “A Critical Surwey of Persian Prose Wri-\ntings During The Khalji Period (Farsça)”,479 Sona Thind, “The Agrarian System \nUniversity of The Pancab, Panjab 1964).","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00815","author_id":"AU_00941","havza":"hint","eser_adi":"From Slavery to Sultanate”. Ankara","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":210,"tanitim":"Delhi Türk Sultanlığı hakkında yakın dönemde yazılan Tükçe tezleri daha önce \nzikretmiştik. Aşağıda aktarılacağı üzere bu devletle doğrudan veya dolaylı bağ-\nlantısı olan çok sayıda Türkçe makale, bildiri ve kitap bölümü yazılmıştır. Söz ko-\nnusu eserler Türkiye’de Delhi Türk Sultanlığı tarihine ilginin artmakta olduğunu \ngöstermektedir. Türkiye’de bu konuda tarih sıralamasına göre en çok yazan aka-\ndemisyenlerin Enver Konukçu, Salim Cöhce, Haluk Kortel ve Bilal Koç olduğu \ngörülmektedir. Sayısal olarak en fazla çalışma birinci sırada Bilal Koç’a ve ikinci \nsırada Salim Cöhce’ye aittir. Çalışm","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00816","author_id":"AU_00942","havza":"hint","eser_adi":"A History of Political Theatre in Postcolonial Delhi. New","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":214,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00817","author_id":"AU_00943","havza":"hint","eser_adi":"TTK, 2. Baskı, 1987.","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":215,"tanitim":"Zafernâme-i Târîh-i Fütuhât-i Tîmûr Gurgânî. Nşr. Penâhî Semnânî. Sazmân-i Neşr-i Kitâb \nİnştişârât-i Bamdâd, Tahran hş. 1363.\nNossov, Konstantin S. (text) ve Delf. Brian (illustrated), Indian Castles (1206-1526, the Rise \nand Fall of the Delhi Sultanate). Osprey Publishing, First Published Great Britain 2006.\nNûrü’d-Dîn Cihângîr Şâh. Târîh-i Selîm Şâh. Çev. Nevres-i Kadîm. haz. Fahri Unan. Ankara: \nTTK, 2013.","diger_adlari":["Zafernâme-i Târîh-i Fütuhât-i Tîmûr Gurgânî"],"hanedan":"Timurîler"},{"work_id":"WK_00818","author_id":"AU_00944","havza":"hint","eser_adi":"Sosyolojik Bir Çözümleme”. Selçuk Üniversitesi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":null,"hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_00819","author_id":"AU_00945","havza":"hint","eser_adi":"Warfare, Kingship, and Political Legitimacy in","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":"and Northern India”( Master of Arts in Tel Aviv University, Tel Aviv 2013)."},{"work_id":"WK_00820","author_id":"AU_00946","havza":"hint","eser_adi":"Culture and Circulation in Fifteenth-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":"century North India. Oxford University Press, 2014.\n\nOruç, Cihan (Ed.). Hindistan’da Kurulan Türk-İslam Devletlerinin Tarihi Kaynakları."},{"work_id":"WK_00821","author_id":"AU_00947","havza":"hint","eser_adi":"Makgrup Medya Pro. Rek. Yay.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":216,"tanitim":"A.Ş, 2022: 67-84.\nÖntürk, Vural “Gurlular Devleti’nin Siyasi Tarihi”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Doktora \nTezi, Van 2020.\n________. “Gurlular Tarihinin Kaynakları”. Hindistan’da Kurulan Türk-İslam Devletlerinin","hanedan":"Gurlular"},{"work_id":"WK_00822","author_id":"AU_00948","havza":"hint","eser_adi":"The Muhammedan Period, Vol. III.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":220,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00823","author_id":"AU_00949","havza":"hint","eser_adi":"Master Builders of the Delhi Sultanate”.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":222,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00824","author_id":"AU_00950","havza":"hint","eser_adi":"Memory, Urbanism and Mysticism in the","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":222,"tanitim":"tural Patronage of ’Ala al-Din Kayqubad (r. 1220-1237)” (Harvard University, 2011)."},{"work_id":"WK_00825","author_id":"AU_00951","havza":"hint","eser_adi":"Architectural Remains of the Sultanate","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":222,"tanitim":"versity of Tokyo Tokyo 1968-1970 [in Japanese]).\n453","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_00826","author_id":"AU_00952","havza":"hint","eser_adi":"Balkanoğlu Matbaacılık, 1960.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":223,"tanitim":"706\t\nCemşîd Keyânfer, Gencîne-yi Behâristân (Tarih 3- Târîh ve Coğrafyâ-yi Şebe Kârre-yi Hind), c. III (Kitâbhâ-\nne, Mûze ve Merkez-i Esnâd-i Meclis-i Şûrâ-yi İslâmî, Tahran hş. 1388/2009).\n\nTürkiye’de yapılan çalışmalarda devrin Hindu ana kaynaklarından yeterince is-\ntifade edilmediği gözlenmektedir. Bir devletin tarihi ancak o devletin rakipleri \nve müttefikleriyle ilişkileri net olarak ortaya çıkarıldığında anlaşılır. Bu neden-\nle Hindistan’daki yerel devletlere ait ana kaynaklar ve Delhi Türk Sultanlığı’nın \nen büyük düşmanı olan Moğollar hakkındaki ana kaynakların çok daha iyi bir \nşekild","hanedan":"Moğollar","diger_adlari":["Gencîne-yi Behâristân"]},{"work_id":"WK_00827","author_id":"AU_00953","havza":"hint","eser_adi":"Abdürrab Yelgar,(Türk Tarih Kurumu Basımevi: Ankara, 1987).","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":234,"tanitim":"19\t\nAmjad Iqbal Khan, “Persian Histography During the Reign of Humayun with Special Reference to \nTazkira1-Humayun-Wa-Akbar of Bayazıd Bayat”, Centre of Persian And Central Asian Studies School \nof Language (Nehru University New Delhi, Yayımlanmamış Doktora Tezi), 2009, s. 2.\n20","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00828","author_id":"AU_00954","havza":"hint","eser_adi":"A Legacy of Forced Conversion, Imperialism, and Slavery (Universe, Newyork","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":235,"tanitim":"2009), s. 221.\n\ntanınmış Fars şairlerinin pek çok güzel ve öğretici pasajlarıyla doludur ve bu da \nEvrengzîb’in selefleri gibi Farsçaya hakim olduğunun bir kanıtıdır.27\nBabasının aksine şiire olan ilgisiyle bilinen Evrengzîb’in kızı Zebunnisa ise “di-\nvan şairi” olarak tanımlanacak kadar şiiri ve şiir yazmayı çok sevmiştir. Zebun-\nnisa sadece şiir yazmakla kalmamış aynı zamanda edebiyatla ilgili devrin önde \ngelen alimlerini toplayarak babası Evrengzîb’in saltanat yılları döneminde Ba-\nbür ülkesinin edebi yönden yoksun kalmasına mani olmuştur.28 Evrengzîb’in \nvefatının ardından Babürlüler için","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00829","author_id":"AU_00773","havza":"hint","eser_adi":"Babürnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Babür Şah, bizzat kaleme aldığı hatıratıyla Türk-İslam kültür ve medeniyetinde \notobiyografi geleneğine öncülük etmiştir. Bilindiği üzere söz konusu eser Babür-\nnâme, Vekâyî, Vâkıâtı Babürî, Vâkıât-ı Babür, Babüriyye ve Tüzük-i Babürî gibi isim-\nlerle anılmaktadır.42 Az da olsa Farsça beyitlere yer verilen eser günümüzde daha \nçok Babürnâme şeklinde bilinmekte ve zikredilmektedir. 43\nBabürnâme’yi İngilizceye, ayrıntılı notlarla birlikte çeviren W. M. Thackston’ın, \nBabürnâme ismini tercih ettiğini görmekteyiz. Thackston’ın çevirisi içerik, görsel \naçıdan dikkate değer bir eserdir.44\n39","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Vekâyî","Vâkıâtı Babürî","Vâkıât-ı Babür","Babüriyye","Tüzük-i Babürî"]},{"work_id":"WK_00830","author_id":"AU_00955","havza":"hint","eser_adi":"Gateway to Paradise”, Muqarnas: An Annual on Isla-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":238,"tanitim":"mic Art and Architecture, Ed: Oleg Grabar, c. III (E. J. Brill, Leiden 1985), s. 128."},{"work_id":"WK_00831","author_id":"AU_00773","havza":"hint","eser_adi":"Burada böylece her sözün hakikati ve her işin olduğu gibi yazılması iltizam edildiği","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":241,"tanitim":"için, şüphesiz baba ve büyük kardeşten iyi ve kötü ne şâyi olmuşsa onları söyledim ve \nakraba ve yabancılardan ne kusur veya meziyet görülmüşse onları yazdım. Okuyan \nmâzur görsün ve işitenler de târizde bulunmasınlar.55\nsözleriyle doğruluk ve açık sözlülüğünü ifade etmiştir.\nBabürnâme birçok özelliği bir arada barındırmasından dolayı Batı ilim ve fikir \naleminin hayranlıkla andığı otobiyografi nev’inin dünya klasikleri arasında sa-\nyılmaktadır. Babür Şah’ın hatıralarında, tanıdığı, önemsediği insanları en ka-\nrakteristik tarafları ile yakalayıp çizdiği bir portreler dizisiyle okuyucuyu karşı ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00832","author_id":"AU_00956","havza":"hint","eser_adi":"Bâbürnâme’deki Hindistan”, Dîvân İlmî Araştır-","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":242,"tanitim":"malar, S. 17, 2004/2, ss. 169-191.\n\ntercümesinin, Babür Şah’ın maiyetinin ileri gelenlerinden Şeyh Zeyn tarafından \nyapıldığı düşünülmektedir. Abdülkadir Bedâûnî’nin, Zeyn’in Vâkıâtı Babürî’yi \ntercüme ettiğine dair Müntehabâtü’t Tevârîh’indeki (I, 341) ifadesine bakılarak \nbu tercümenin onun Tabakât-ı Babürî’si olduğuna hükmedilirken, gerçekte ise \nTabakât-ı Babürî’nin, Babürnâme’den tamamen ayrı bir eser olduğunu söylemek \ngerekmektedir. Bunun yanı sıra Pâyende Hasan Gaznevî ve Muhammed Kulı \nMugulhisârî’nin Bihrûz Han’ın isteğiyle 1586’da başlatılan tercümenin yanı sıra, \nEkber Şah’ın emriy","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00833","author_id":"AU_00773","havza":"hint","eser_adi":"Divân","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":244,"tanitim":"Babür Şah dönemine ait tarihi kayıtlardan bir diğeri de yine Babür’ün kaleme \naldığı Divân’dır. Çağatay Edebiyatı’nın önde gelen isimlerinden Nevâî’nin ardın-\ndan Dîvân’ı ile Babür Şah gelmektedir. Dîvân’da şiirler kronolojik sıraya göre yer \nalmaktadır. Dîvân’ın yazma nüshaları şunlardır: Tahran nüshası,66 Paris nüshası, \nRâmpûr Özel Nevvâb Kütüphanesi nüshası,67 Bankipûr nüshası,68 Haydarâbâd \nSâlâr Jang Müze Kütüphanesi nüshası,69 Topkapı Sarayı Kütüphanesi nüshası,70 \n100. Yıl Atatürk (Belediye) Kütüphanesi nüshası.71\nDivân’ın mevcut 8 nüshasının olduğu bilinmekle birlikte, Yücel, bu nüsha","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00834","author_id":"AU_00773","havza":"hint","eser_adi":"Aruz Risâlesi","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":246,"tanitim":"Babür Şah’a ait bir diğer eser olan Aruz Risâlesi ilk defa 1923 yılında Fuad Köprülü \ntarafından Paris’teki Bibliothèque Nationale’deki bir yazmadan bulunup ortaya \nçıkarılmıştır.78\nEserde Türklere mahsus bazı nazım şekilleri, aruz vezniyle ilgili bilgiler ve pek \nbilinmeyen birkaç edebi sanat anlatılmaktadır. Eserin en önemli özelliklerinden \nbiri de bizzat Babür tarafından geliştirilen aruz kalıplarını ihtiva etmesidir.\n Babür Şah bu eseri yazma nedenini Babürnâme’de ayrıntılı bir şekilde açıkla-\nmaktadır.79 Babür’ün eserinde kullandığı ifadelerden Türk ve İran şiirini ne ka-\ndar iyi tanıdığ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00835","author_id":"AU_00773","havza":"hint","eser_adi":"Mübeyyen","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":246,"tanitim":"Babür Şah tarafından kaleme alınan Mübeyyen, Şah’ın edebi kişiliğinin yanı sıra, \nfikri ve dini tutumunu da göstermesi bakımından önemli bir eserdir. İsmi uzun bir \nsüre yanlışlıkla “Mübin” diye okunan eserin adının doğru şeklinin Mübeyyen oldu-\nğu ilk kez Babürlüler Devri tarihçisi Abdulkadir el-Bedâûnî tarafından ifade edil-\nmiştir. El-Bedâûnî Müntehabü’t-Tevârîh adlı eserinde “Mübîn”in Babür’ün kâtibi \nŞeyh Zeynü’d-din’in Mübeyyen’e yazdığı Farsça şerhin adı olduğunu da bildirmiştir.\n Babür Şah, oğulları Hümâyûn ve Kâmrân’a öğüt vermek amacıyla Mübeyyen’i \nkaleme almıştır. İki bin mısralık ","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"nın doğru şeklinin Mübeyyen oldu-\nğu ilk kez Babürlüler Devri tarihçisi Abdulka"},{"work_id":"WK_00836","author_id":"AU_00957","havza":"hint","eser_adi":"Târîhi Reşîdî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":251,"tanitim":"Timurlular devrinde Doğu Türkistan’da yaşayan Duğlat kabilesine mensup olan \nMirza Haydar, Babür Şah’ın teyzesinin oğludur, babası Muhammed Hüseyin \nKüregen’dir. Duğlat hakkında genel olarak Târîhi Reşîdî, Babürnâme,  Ekbernâ-\nme, Gülşeni İbrâhîmî (Firişte) ve Tabakātı Ekberî (Nizâmeddin Ahmed) adlı eser-\nlerde bilgiler mevcuttur. Babasının ardından Haydar Mirza çocuk yaşta yetim \nkalmış, bir süre Kâbil’de Babür Şah’ın yanında bulunduktan sonra Kâşgar’a git-\nmiş, orada Said Han’ın hizmetine girmiş, 1533’te Moğol Hanı Said ölünce onun \nyerine geçen Abdürreşid ile anlaşmazlığa düşünce Hümâyûn Şa","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00837","author_id":"AU_00958","havza":"hint","eser_adi":"Hümâyûn’un Kanunları anlamına gelmektedir.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":251,"tanitim":"93\t\nMirza Haydar Duğlat, Tarih-i Reşidi, Geride Bıraktıklarımızın Tarihi, çev: Osman Karatay (İstanbul: Se-\nlenge Yayınevi:, 2006).\n94"},{"work_id":"WK_00838","author_id":"AU_00774","havza":"hint","eser_adi":"Meâsirü’l-mülûk, Düstûrü’l-vüzerâ ve Nâme-i Nâmî,","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":252,"tanitim":"Habîbü’s-siyer fî ahbâri efrâdi’l-beşer\nHândmîr’in 1474 yılında doğduğu rivayet edilmektedir. Babası Hümâmüddin, Ti-\nmurlu Hükümdarı Ebû Said Han’ın oğlu Semerkant Hakimi Sultan Mahmud Mir-\nza’nın veziri olup anne tarafından Ravzatü’ş-şafâ müellifi Mîrhând’ın torunudur.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_00839","author_id":"AU_00959","havza":"hint","eser_adi":"Tezkiretü’l-vâkıât","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":254,"tanitim":"Hümâyûn Şah devrine ait Tezkiretü’l-vâkıât adlı hatıratıyla tanınan Cevher Âftâbe-\nci’nin doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Hümâyûn Şah’ın \nâftâbecisi103 olan Cevher 1540 yılına kadar onunla Hindistan’da kalmış; daha son-\nra Sûrîlerden Şîr Şah Sûr’un tehdidi karşısında Hümâyûn’la birlikte Sind ve Afga-\nnistan’a kaçmıştır. 1555’te Hindistan’a döndüklerinde Cevher, Heybetpûr Bînî’ye \nmuhassıl (vergi memuru) tayin edilmiş, aynı yıl Pencap ve Multan hükümetinin \nhazinedarlığına getirilmiş ve önemli hizmetlerde bulunmuştur. Hümâyûn Şah’ın \nölümünün ardından Ekber Şah’ın hizmetine g","hanedan":"Sûrîler"},{"work_id":"WK_00840","author_id":"AU_00960","havza":"hint","eser_adi":"Tezkire-i Hümâyûn ve Ekber","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":254,"tanitim":"Hümâyûn Şah’ın özel hizmetkarlarından olarak bilinen Bayezid Bayat’ın yaşa-\nmının ilk yıllarına dair bilgi yoktur, ancak Babür Şah’ın ikinci oğlu olan Kâmrân \nMirza’nın (1509-1557) hizmetinde bulunduğu bilinmektedir. Daha sonra 1542-1543","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"ın özel hizmetkarlarından"},{"work_id":"WK_00841","author_id":"AU_00780","havza":"hint","eser_adi":"Hûmayûnnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":255,"tanitim":"Gülbeden Begüm (1523-1603)110 tarafından kaleme alınan Hümâyûnnâme, \nHümâyûn’a atfen yazılmış bir eserdir.111 Bâbür ve Hümâyûn’un Hindistan fetih-\nlerini anlatan eser,112 Ekber Şah döneminde (1556-1605) kaleme alındığı için aşa-\nğıdaki satırlarda ayrıntılı bir şekilde ele alınacaktır.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00842","author_id":"AU_00961","havza":"hint","eser_adi":"The Mughal Case”. Modern Asian Studies. Vol. 9, No.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":258,"tanitim":"3 (1975): 175- 86.\nAvakova, R.&Jenisbek A. “Türk Kültürünün Hindistan Uygarlığına Etkisi”, Türk Dünyası \nİncelemeleri Dergisi, XII, 1 (2012).: 441-442.\nAvcı, Casim. “Nizâmeddin Ahmed Herevî”. İA. c. 33 (2007): 178."},{"work_id":"WK_00843","author_id":"AU_00962","havza":"hint","eser_adi":"Memoirs of Babur. Prince and Emperor. Çev. Wheeler M. Thackston.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":258,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00844","author_id":"AU_00963","havza":"hint","eser_adi":"Bâbürnâme’deki Hindistan”. Dîvân","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":258,"tanitim":"malar, S. 17, 2004/2, ss. 169-191.\n\ntercümesinin, Babür Şah’ın maiyetinin ileri gelenlerinden Şeyh Zeyn tarafından \nyapıldığı düşünülmektedir. Abdülkadir Bedâûnî’nin, Zeyn’in Vâkıâtı Babürî’yi \ntercüme ettiğine dair Müntehabâtü’t Tevârîh’indeki (I, 341) ifadesine bakılarak \nbu tercümenin onun Tabakât-ı Babürî’si olduğuna hükmedilirken, gerçekte ise \nTabakât-ı Babürî’nin, Babürnâme’den tamamen ayrı bir eser olduğunu söylemek \ngerekmektedir. Bunun yanı sıra Pâyende Hasan Gaznevî ve Muhammed Kulı \nMugulhisârî’nin Bihrûz Han’ın isteğiyle 1586’da başlatılan tercümenin yanı sıra, \nEkber Şah’ın emriy","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Dîvân","Vâkıâtı Babürî","Tabakât-ı Babürî"]},{"work_id":"WK_00845","author_id":"AU_00964","havza":"hint","eser_adi":"Gateway to Paradise”. Muqarnas: An","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":259,"tanitim":"Annual on Islamic Art and Architecture. Ed. Oleg Grabar. C. III. E.J. Leiden: Brill, 1985."},{"work_id":"WK_00846","author_id":"AU_00965","havza":"hint","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu Basımevi,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":259,"tanitim":"1987.\nH. M. Elliot. Bibliographical Index to the Historians of Muhammedan India. I. Delhi, 1976.\nHabib, Irfan. The Agrarian System of Mughal India, 1556-1707. Second Revised Edition. \nOxford University Press, New Delhi, 1999.\nHalaçoğlu, Yusuf. Tarihte Türk-Hint İlişkileri Sempozyumu. 31 Ekim-1 Kasım 2002. Ankara: \nTürk Tarih Kurumu Yayınları, 2006.\nHarbans. Mukhia Historian and Historiography of During the Reign of Akbar. Vikas Publishing \nHouse Pvt.Ltd, New Delhi, 1976.\nPeter, Hardy. Historians of Medieval India. Luzaq & Company Ltd, London, 1959."},{"work_id":"WK_00847","author_id":"AU_00966","havza":"hint","eser_adi":"Gulbadan Begum’s Forgotten Manuscript”. 20-Feb-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":259,"tanitim":"2005 (Erişim http://www.pageglance.com/boloji.com).\nHidayat Hosein. Tarikh-i Shahi (Tarikh-i Salatin-i Afgana). Royal Asietic Society of Bengal, \nCalcutta, India, 1939.\nHüseyin, Said Rıza. “The First Islamic Millennium and the Making of the Tarikh-i Alfi in \nthe Sixteenth Century Mughal India”. Yüksek Lisans Tezi, 2017.\nİlgin, Alican. “Lane-Poole, “Medieval India From Contemporary Sources” Adlı Eserin \nÇeviri ve İncelenmesi/Tahlili”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, \nYayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi., Ankara, 2020.\n\nIvanov, Wladimir. A Concise Descriptive Catalogue of the Persian","diger_adlari":["Tarikh-i Shahi","Tarikh-i Salatin-i Afgana"]},{"work_id":"WK_00848","author_id":"AU_00967","havza":"hint","eser_adi":"Ffirst-second Supplement. Asiatic Society of","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":260,"tanitim":"Bengal, Calcutta, 1927-1928.\nJ. L. Mehta. Advance Study in the History of Medieval India. Mughal Empire (1526-1707). V. II, \nSterling Publisher, New Delhi, 1984.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00849","author_id":"AU_00968","havza":"hint","eser_adi":"Mouton, 1965.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"Jauhar and Charles Stewart. Advertisement to The Second Part of The Memoirs of The Moghul"},{"work_id":"WK_00850","author_id":"AU_00969","havza":"hint","eser_adi":"A Legacy of Forced Conversion, Imperialism, and Slavery. Universe,","dil":"Farsça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"2009), s. 221.\n\ntanınmış Fars şairlerinin pek çok güzel ve öğretici pasajlarıyla doludur ve bu da \nEvrengzîb’in selefleri gibi Farsçaya hakim olduğunun bir kanıtıdır.27\nBabasının aksine şiire olan ilgisiyle bilinen Evrengzîb’in kızı Zebunnisa ise “di-\nvan şairi” olarak tanımlanacak kadar şiiri ve şiir yazmayı çok sevmiştir. Zebun-\nnisa sadece şiir yazmakla kalmamış aynı zamanda edebiyatla ilgili devrin önde \ngelen alimlerini toplayarak babası Evrengzîb’in saltanat yılları döneminde Ba-\nbür ülkesinin edebi yönden yoksun kalmasına mani olmuştur.28 Evrengzîb’in \nvefatının ardından Babürlüler için","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00851","author_id":"AU_00970","havza":"hint","eser_adi":"New Delhi, 1975.","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Ross, E. Denison. “A Collection of Poems by the Emperor Bâbür, Dîvân-ı Bâbür Pâdishâh”, \nJournal of the Asiatic Society of Bengal. Vol. 6, Extra No., Calcutta, 1910.","diger_adlari":["Dîvân-ı Bâbür Pâdişâh"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00852","author_id":"AU_00971","havza":"hint","eser_adi":"Pasifikten Akdeniz’e 2000 yıl. Çev. Aykut Kazancıgil ve","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00853","author_id":"AU_00972","havza":"hint","eser_adi":"A Bio-Bibliographical Survey is the Most, Persian","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Literature. I/: 530-535.\nŞahin, H. Hilal. “Bâbürlülerin Etnik Menşei Hakkında Bir Mülahaza”. Hacettepe Üniversitesi, \nII. Uluslararası Genç Halkbilimciler Sempozyumu, 1-19, Ankara, 2014.\n________. “Bâbürlü Sultanı, Gülbeden Begüm”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergis. 3(8) \n(İlkbahar 2016): 1-22.\n________. Hindistan’da Türk Rönesans’ı Ekber Şah ve Dîn-i İlâhî’si. İstanbul: Selenge \nYayınları, 2020.\nSengupta, Chandni. “Badauni as a Source for Interpreting the History of Akbar’s Period: \nA Critical Review of the Muntakhab-ut-Tawarikh and Najat-ur-Rashid”. International \nJournal of Research in Eco","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00854","author_id":"AU_00973","havza":"hint","eser_adi":"The Life And Legacy of India’s Most Controversial King.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":262,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00855","author_id":"AU_00974","havza":"hint","eser_adi":"Ankara Üniversitesi İlahiyat","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Fakültesi Yayınları, 1971.\nYücel, Bilâl. Babür Dîvânı, Gramer-Metin-Sözlük-Tıpkıbasım. Ankara: Atatürk Kültür \nMerkezi Yay., 1995.\n\nEkber Şah Döneminde (1542-1605) Tarih \nKaynakları ve Tarihyazıcılığı\nH. Hilal Şahin*\nBabürlüler Hanedanı’na mensup hükümdarların hemen hemen hepsi ilim, ede-\nbiyat ve tarihi çalışmalara büyük önem vermişlerdir. Babür Şah ve Hümâyûn Şah \ndöneminde Türkçe ve Farsça eserlerin yazılmasının önü açılmış, Ekber Şah döne-\nminde ise saray alim, sanatçı ve araştırmacıların toplandığı bir yer haline gelmiştir.\nEkber Şah kalıcı edebi-tarihi eserlerin yazılması ve klasik","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Babür Dîvânı"]},{"work_id":"WK_00856","author_id":"AU_00780","havza":"hint","eser_adi":"Hümâyûnnâme (Ahvâl-i Hümâyûn Pâdişâh)","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":266,"tanitim":"Gülbeden Begüm 1523’te Horasan’da (Kâbil) doğdu. Babası Babür Şah, annesi \nTürkistan sûfîlerinden Zinde Pîl diye tanınan Ahmed-i Câmî’nin soyundan Dil-\ndâr Begüm’dür. Gülbeden Begüm, Türkçe ve Farsça nazma hakim, hat ve inşa \nsanatında da yetenek sahibidir. Yazar olmasının yanı sıra iyi bir şair olan Gül-\nbeden’in Farsça ve Türkçe dillerinde yazdığı bilinen şiirlerinin ne yazık ki gü-\nnümüze kadar gelemediği zikredilmektedir. Gülbeden’in akıllı ve ileri görüşlü \nbir kişi olduğu kaydedilmekle birlikte Sultan olduğu için iyi bir eğitim aldığı da \nbilinmektedir. Bugün tarihçiler için önemli bir b","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Ahvâl-i Hümâyûn Pâdişâh"]},{"work_id":"WK_00857","author_id":"AU_00769","havza":"hint","eser_adi":"Tezkiretü’l-Vâkıat","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":268,"tanitim":"Hümâyûn’a hizmet etmiş olan Cevher, Tezkiretü’l-Vâkıat’ında15 Hümâyûn’un ha-\nyatı ve söz konusu dönem hakkında bilgiler verir. Tezkiretü’l-Vâkıât, Gülbeden’in \nHümâyunnâme’si ile aynı yıl tamamlanmıştır.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00858","author_id":"AU_00735","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Ekberi (Tarih-i Ekber Şah)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":268,"tanitim":"Tarih-i Ekber Şah veya Tarih-i Ekberi’nin (1578-1581) yazarı olan Hacı Muhammed \nArif Kandabari, Bayram Han’a bağlı olarak çalışan bir isim olarak bilinir. Ekber \nŞah’ı dindar bir Müslüman olarak tasvir etmiş bundan dolayı O’nun diğer dinler \nkonusundaki görüşlerine çok fazla atıfta bulunmamıştır.\nBuraya kadar belirttiğimiz eserlerin yanı sıra Şeyh Ferid Buhari’nin himayesin-\nde Şeyh Dahdad Faizi Sirhindi Ekbernâme (1601) ve Şeyh Nurul Huq (Şeyh Abdul \nHuq’un oğlu) Zübdetu’t-Tevarih’i (1606) yazmıştır. İkisi de Tarihi Handani Timuria \nEkber’in 22. Saltanat yılına kadar olan olayları içermekle ","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Tarih-i Ekber Şah"]},{"work_id":"WK_00859","author_id":"AU_00975","havza":"hint","eser_adi":"Gulbadan Begum’s Forgotten Manuscript”, 20-Feb-2005 (http://","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":268,"tanitim":"2005 (Erişim http://www.pageglance.com/boloji.com).\nHidayat Hosein. Tarikh-i Shahi (Tarikh-i Salatin-i Afgana). Royal Asietic Society of Bengal, \nCalcutta, India, 1939.\nHüseyin, Said Rıza. “The First Islamic Millennium and the Making of the Tarikh-i Alfi in \nthe Sixteenth Century Mughal India”. Yüksek Lisans Tezi, 2017.\nİlgin, Alican. “Lane-Poole, “Medieval India From Contemporary Sources” Adlı Eserin \nÇeviri ve İncelenmesi/Tahlili”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, \nYayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi., Ankara, 2020.\n\nIvanov, Wladimir. A Concise Descriptive Catalogue of the Persian","diger_adlari":["Tarikh-i Shahi","Tarikh-i Salatin-i Afgana"]},{"work_id":"WK_00860","author_id":"AU_00778","havza":"hint","eser_adi":"Ekbernâme (Akbarnama)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Agra","kaynak_sayfa":269,"tanitim":"Ekber Şah’ın önde gelen resmî tarihçisi Ebu’l Fazl Âllâmî 1551’de Agra’da doğdu. \nAilesi Arap asıllı olup Yemen’den Sind’e daha sonra da Hindistan’a göç ederek \n16","diger_adlari":["Akbarnama"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00861","author_id":"AU_00779","havza":"hint","eser_adi":"H. Beveridge, The Asiatic Society, c. II-III (Calcutta, 2000).","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":269,"tanitim":"18\t\nEbu’l Fazl el Allami, The Ain-i Akbari, c. I, çev. H. Blochmann, c. II-III, çev. H. S. Jarrett (Calcutta, \n2011)."},{"work_id":"WK_00862","author_id":"AU_00976","havza":"hint","eser_adi":"A Translation and Analysis of Abu’l","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":270,"tanitim":"Fazl’s Preface to the Razmnama (Arak University, 2010), s. 7."},{"work_id":"WK_00863","author_id":"AU_00778","havza":"hint","eser_adi":"Ayin-i Ekberi (Ain-i Akbari)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":272,"tanitim":"Ekbernâme’ye üçüncü cilt olarak eklenen Ayin-i Ekberi’de Ebu’l Fazl, ülkenin kül-\ntürel, idari, ekonomik, askeri ve hukuki yapısına, Hindu inanışları, kast sistemi,","diger_adlari":["Ain-i Akbari"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00864","author_id":"AU_00778","havza":"hint","eser_adi":"Mektubat-ı Allami veya İnşa-i Ebu’l Fazl","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":276,"tanitim":"Bu eser, Ebu’l Fazl’ın Ekber Şah adına hükümdarlar ve önde gelen soylulara \nyazdığı mektup ve fermanlardan oluşmaktadır. Ebu’l-Fazl’ın, nesir üslubunda \nmodel olduğu iddia edilen belirli konulardaki kitaplar ve diğer denemelerin ön-\nsöz ve sonuçları üzerine yorumlarının bir derlemesi olmak üzere üç bölümden \noluşmaktadır.56","diger_adlari":"na hükümdarlar ve önde gelen soylulara \nyazdığı mektup ve fermanlardan oluşmakta","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00865","author_id":"AU_00778","havza":"hint","eser_adi":"Mûnacat-ı Ebu’l Fazl","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":276,"tanitim":"Ebu’l Fazl’ın Allah’a yakarışı olarak bilinir. Yakarış sırasında, Allah’ın varlığının \ndoğası üzerinde durur, kendini kontrol etme ve yaratıcıya yakınlık arayışında","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00866","author_id":"AU_00977","havza":"hint","eser_adi":"Müntehabü’t-tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":277,"tanitim":"Bedâûnî, 947/1540 yılında Hindistan’da Toda’da doğmuştur. Sanskritçe, Arapça ve \nFarsçayı iyi bilen Bedâ’ûnî değerli eserler kaleme almış ve çeşitli çeviriler yap-\nmıştır. Bu yüzden Ekber Şah döneminin önemli bir diğer tarihçisi olan Bedâûnî, \nHindistan’daki Müslüman varlığının tarihini yazmış, farklı alanlarda bilginlerin \nbaşarılarını kaydetmiştir. Orta Çağ Hindistan’ında Hint Edebiyatı tarihini Farsça \nyazan az sayıdaki entelektüellerden biridir. Onun tarih yazma pratiği, edebiyat \ntarihi yazmak için bir metodoloji ve söylemsel çerçeve sunar.60 Ganesh Devy gibi \nbirçok araştırmacı ve tarihç","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00867","author_id":"AU_00978","havza":"hint","eser_adi":"Molla Abdülkâdir Bedâûnî, Hindistan Müslümanlarının çalıştığı geleneksel bilimleri","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":280,"tanitim":"okudu. Bu öğrenme başarısına ek olarak, şiire meyilli ve hem Arapça hem de Farsça \nnesir kompozisyonunda zevke sahipti. Ayrıca Hint Astrolojisi, Matematik, Hint ve \nFars müziği, satrançtan habersiz değildi. Ayrıca bin üzerinde övgüye değer bir ça-\nlışma yaptı.75\nModern bir tarihçi olan Harbans Mukhia, muhtemelen rasyonel ve geleneksel \nbilimler arasında var olan düşmanlık nedeniyle, Bedâûnî’nin rasyonel bilim ve \nmüzik hakkındaki bilgisine herhangi bir atıfta bulunmaktan kaçındığı görüşün-\ndedir.76 Ancak bu görüş tam olarak doğru görünmemektedir. Çünkü öyle olsaydı; \nBedâûnî, Feyzi’nin mektubu","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00868","author_id":"AU_00979","havza":"hint","eser_adi":"Tabakât-i Ekberî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":282,"tanitim":"Nizâmuddîn Ahmed Herevî (1551?-1594) de dönemin bir diğer önemli tarihçi-\nsidir. Tarih disiplininin popülaritesinden hareketle, alimlerin Hindistan’daki \nMüslüman hakimiyetinin tarihini yazmalarının yanı sıra bilginlerin başarılarını \nkaydettikleri de görülmektedir.82\nDaha önce de belirttiğimiz üzere Nizâmuddîn Ahmed Herevî, Babürlüler döneminde \ngelişen yeni Hint geleneğinin ilk temsilcilerindendir. Nizâmuddîn, Babür Şah’ın","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00869","author_id":"AU_00980","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Elfi Kitabı’nın Tanıtımı,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":286,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00870","author_id":"AU_00981","havza":"hint","eser_adi":"Ahmet Tetevi ve Asıf Kazvini”, XV. Türk Tarih Kongresi, IV. C. – I. Kısım, Ankara, 11-15 Eylül","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":286,"tanitim":"Kısım, Ankara, 11-15 Eylül 2006: 781-786.\nHusain, Agha Mahdi. Tugluq Dynasty. Thacker Spink&Co. (1933) Pvt. Ltd. Booksellers and \nPublishers, Calcutta 1933.\nThe Rise and Fall of Muhammad bin Tughluq. Luzac & Co., London, 1938.\nTughluq Dynasty. S. Chand & Co (Pvt) Ltd, New-Delhi, 1976.\nThe Rise and Fall of Muhammed bin Tughluq. Idarahı Adabıyat-ı Delli, Delhi 2009."},{"work_id":"WK_00871","author_id":"AU_00982","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Şîr Şahî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Abbas Han Sevanî tarafından kaleme alınan (1579) Tarih-i Şîr Şahî, Ekber Şah \nadına yazılan Tuhfetu’l-Ekber Şahî adıyla da bilinmektedir. Şîr Şah Sur’un saltanat \ndönemini konu alan, tarihi düşüncelerden ziyade biyografik bir eser olarak gö-\nrülen bir eserdir.105 Eser Şir Şah’ın iktidarı dönemini ayrıntılı ele almasının yanı \nsıra İslâm Şah ile olan karşılıklı savaş ve biyografik anlatılara da yer vermekte-\ndir.106 Eser, Ekber Şah döneminde yazılması hasebiyle önem arz etmektedir.","diger_adlari":"yla da bilinmekte","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00872","author_id":"AU_00983","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Selâtîni Afgana","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Ekber Şah döneminde yazılan bir diğer eser de Ahmed Yadigar tarafından 1595’te \nkaleme alınan Tarih-i Selâtîni Afgana’dır. Ahmed Yadigar, II. Panipat Savaşı’nı \nayrıntılı bir şekilde anlatan yazarlardan biri olarak rivayet edilir. Eserinde, son \nHindu padişahı Hemu’nun ölümüne kadar geçen olayları ele alırken, Lodi ve Sur \nİmparatorluğu dönemindeki edebi çalışmalara yer verdiği görülmektedir. Yazar, \nkitabın önsözünde kendisinin Sur Padişahı’nın hizmetinde olduğunu, babasının \nda Babür Şah’ın üçüncü oğlu Mirza Askeri’nin veziri olduğunu yazmıştır. Yine \neserinde, Afganların Babür Şah ve Hümâyû","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00873","author_id":"AU_00984","havza":"hint","eser_adi":"Jaypur Kayıtları","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Babürlüler dönemi Hindistan’ı için büyük önem arz ettiği düşünülen \nçalışmalardan biri de Jaypur kayıtlarından oluşan belgelerdir. Ekber Şah döne-\nminde yaşayan Jaypur Racalarından biri olarak tanınan Raca Bhagwandas’ın ka-\nyıtları Babürlülerin tarihinin yazılışında önemli bir role sahiptir. Raca Bhagwan-\ndas’ın Bengal’den Kabil’e, Assam’dan Gucerat’a kadar çeşitli konularda Babür İm-\nparatorluğu’nun hizmetinde bulunduğu rivayet edilmektedir.108","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"Ekber Şah döne-\nminde yaşayan Jaypur Racalarından biri"},{"work_id":"WK_00874","author_id":"AU_00748","havza":"hint","eser_adi":"Cihangir Şah (1605-1627) ve Şah Cihan","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":293,"tanitim":"(1605-1627) ve Şah Cihan Dönemi (1628-1658)\t\nAbdullah al-Mamun\t\nEvrengzîb Dönemi (1658-1707) ve Ardılı Tarih Kaynakları ve Tarihyazıcılığı\t 329\nMinhazul Abedin\t\nHint-Türk (Babürlü-Osmanlı) İlişkilerinin Tarihyazımına Yansımaları\t\nAzmi Özcan\t\nÜÇÜNCÜ BÖLÜM\t\nHINT ALT KITASINDA YEREL SULTANLIKLAR  \nDÖNEMİNDE TARİHÇİLİK\t\nHindistan’da Afgan Kökenli Gurlular Yönetiminde Lûdîler (1451-1526),  \nSûrîler (1540-1564) ve Kararanîler (1564-1576) Dönemi Tarih Kaynakları  \nve Tarihyazımı\t\nSaid Şirazi\t\nDekken’de Âdilşâhîler (1489-1685), Kutubşâhîler (1512-1686),  \nÂsafcâhîler Haydarâbâd Nizamlığı (1724-1947) D","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00875","author_id":"AU_00985","havza":"hint","eser_adi":"Yeni Yöntemlerin","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":294,"tanitim":"Geliştirilmesi\nOrta Çağ Hint tarihyazımında, özellikle Babürlü dönemleri, daha önce görülme-\nmiş birçok dinamiğe sahiptir. Cihangir ve Şah Cihan zamanlarının tarihyazımını \nanlamak için süregelen eğilimi bilmek hayli önem taşımaktadır.  Ekber zama-\nnında birtakım yeni gelişmeler yaşanmış ve bu gelişmeler giderek daha sistema-\ntik ve kolay anlaşılır bir seviyeye getirilmiştir. Bunlar arasında Farsçanın farklı \nşekil ve üsluplarda kullanılması, Babürlülerin geniş Hint tarihi içindeki yerinin \nortaya çıkarılması, sosyo-ekonomik, dini, siyasi ve etnik konumları ya da kimlik-\nleri gözetilmeksizin f","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00876","author_id":"AU_00986","havza":"hint","eser_adi":"Tüzük-i Cihângîrî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":295,"tanitim":"Babürlü hükümdarlarından Cihângîr Şâh unvanıyla meşhur Nûreddîn Selîm \nŞâh’ın (MS 1605-1627) otobiyografik eseri Tüzük-i-Cihangirî olarak bilinir. Bu tari-\nhi eser için Tarih-i-Selim Şah, Vakıʿat-ı Cihangirî, Cihangirnâme, Karname-i Cihan-\ngir gibi çeşitli isimler kullanılmaktadır. Cihangir bu eseri Babürlü tahtına çıktığı \n1605 yılında yazmaya başlamıştır. Şehzade Hürrem (daha sonra Hükümdar Şah \nCihan olarak anılacaktır), eser tamamlandığında İlk On İki Yılın Anıları’nın bir \nkopyasını alan ilk kişi olmuş ve daha sonra bu eser hanedan mensuplarına gön-\nderilmiştir. Cihangir, iktidarının on a","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Tarih-i-Selim Şah","Vakıʿat-ı Cihangirî","Cihangirnâme","Karname-i Cihangir"]},{"work_id":"WK_00877","author_id":"AU_00987","havza":"hint","eser_adi":"İkbalnâme-i Cihangirî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":297,"tanitim":"Daha yaygın haliyle Mu’tamid Han olarak bilinen Muhammed Şerif Mu’tamid \nHan, Cihangir’in sarayın önemli bir makamı olan bakşısıdır. İkbalnâme-i Cihan-\ngirî esasen üç ciltten oluşmaktadır; ilk ciltte Hakan Hanedanı, Babür ve Hüma-\nyun, ikinci ciltte Ekber’in, üçüncü ciltte ise Cihangir’in yönetimi anlatılmak-\ntadır. İlkin yukarıda bahsettiğimiz Cihangirnâme’yi yazmak ve tamamlamakla","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"tamid Han"},{"work_id":"WK_00878","author_id":"AU_00988","havza":"hint","eser_adi":"Memory and Dynastic Politics in Early Modern","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":298,"tanitim":"Saray tarihçisi Mu’tamid Han, özellikle Cihangir’in anıları ve olayların resmi yo-\nrumlamaları üzerine olan üçüncü ciltte, biraz tekrara düşen ama takdire şayan \nbir anlatım sunmaktadır.21","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00879","author_id":"AU_00989","havza":"hint","eser_adi":"Measir-i-Cihangirî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":299,"tanitim":"Hoca Kamgar Hüseynî, Measir-i Cihangirî’yi başka bir deyişle Cihangir’in döne-\nmini kaleme almıştır. Hem Cihangir’in hem de Şah Cihan’ın sarayında çalışmış \nolan Hüseynî’nin eseri Cihangir’in erken dönem hayatını ve saltanatını anlat-\nmaktadır ve 1640-1641 yılları arasında tamamlanmıştır. Büyük bir eser olmama-\nsına ve çok fazla şeyi kapsamamasına rağmen yazarı çağdaşı olan diğer yazarla-\nrın eserlerine, örneğin Mu’tamid Han’a kıyasla daha bağımsız ve olabildiğince \naçık sözlü olarak bilinmektedir. Nitekim iki eser arasındaki farklar yukarıda be-\nlirtilmiştir. Elbette Cihangir’in yanlışlarını ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00880","author_id":"AU_00990","havza":"hint","eser_adi":"Mecâlis-i Cihangirî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":299,"tanitim":"Abdussettar’ın yakın zamanda yayımlanan eseri Mecâlis-i Cihangirî, başta akşam \nprogramları, saray toplantıları gibi başlıklar olmak üzere saray içi faaliyetleri \nhakkında bize çok önemli ayrıntılar sunmaktadır. Eser Cihangir’in saltanatının","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00881","author_id":"AU_00991","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Han-ı Cihânî ve Mahzen-i Afganî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":300,"tanitim":"Nimetullah’ın, babasının uzun süre saray mensubu olması nedeniyle sarayla epey-\ndir bir tanışıklığı bulunmaktadır. Daha sonra Han-ı Hanan Abdurrahim’in kütüp-\nhane görevlisi olmuş ve 1597-1598 yılları arasında Cihangir’in, ardından da şehza-\ndesinin emrinde çalışmıştır. Bu durum 1608/9’da Cihangir onu görevden alana ka-\ndar devam etmiştir. Ancak Cihangir’in başveziri Han Cihan tarafından göreve tek-\nrar getirilmiştir. Delhi Sultanı Bahlul Lodi’den 1512’ye kadar Afgan tarihini kaleme \nalmıştır. Babur, Humayun ve Şir Şah’ın zaferlerini konu edinmiştir. Özellikle söz \nkonusu dönemin Afganistan ta","diger_adlari":["Mahzen-i Afganî"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00882","author_id":"AU_00992","havza":"hint","eser_adi":"Pâdişâhnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":300,"tanitim":"1632’de Hindistan’a gelen ünlü İranlı bilgin Mirza Celali Tabâtabâî (ö. 1636), Şah \nCihan’ın ilk saray tarihçisi olarak anılmaktadır. Kaleme aldığı eser büyük önem \n24","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00883","author_id":"AU_00993","havza":"hint","eser_adi":"Pâdişâhnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":301,"tanitim":"1632’de Hindistan’a gelen ünlü İranlı bilgin Mirza Celali Tabâtabâî (ö. 1636), Şah \nCihan’ın ilk saray tarihçisi olarak anılmaktadır. Kaleme aldığı eser büyük önem \n24","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00884","author_id":"AU_00994","havza":"hint","eser_adi":"Pâdişâhnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":301,"tanitim":"1632’de Hindistan’a gelen ünlü İranlı bilgin Mirza Celali Tabâtabâî (ö. 1636), Şah \nCihan’ın ilk saray tarihçisi olarak anılmaktadır. Kaleme aldığı eser büyük önem \n24","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00885","author_id":"AU_00995","havza":"hint","eser_adi":"Imperial Views of History,” in Exploring Medieval India through","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":301,"tanitim":"Persian Sources, ed. M. Athar Ali, Samīkśikā Series 17 (National Seminar on “Exploring Medieval India"},{"work_id":"WK_00886","author_id":"AU_00996","havza":"hint","eser_adi":"National Mission for Manuscripts and co-published by D.K.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":301,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00887","author_id":"AU_00997","havza":"hint","eser_adi":"Krista Purana (The Christian Purana)","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":307,"tanitim":"Goa’ya ilk kez 1579’da gelen ve 1619’daki ölümüne kadar Hindistan’da kalan Peder \nThomas Stephens (1579-1619 yılları arasında bölgede kalmıştır), Salsette eyale-\ntindeki Hint kasabası olan Rachal’da bir kolejin müdürüdür. Hayatının ilerleyen \ndönemlerinde kendini misyonerlik çalışmalarına adamaya karar vermiştir. Kris-\nta Purana (The Christian Purana) da dahil olmak üzere Marati dilinde çeşitli eser-\nler yazmıştır. Doğu dillerine ilgi gösteren ve Konkari lehçesinin grameri üzerin-\nde çalışan ilk Avrupalılar arasında yer almıştır.58\n57","diger_adlari":["The Christian Purana"]},{"work_id":"WK_00888","author_id":"AU_00998","havza":"hint","eser_adi":"India between the Sixteenth to the Eighteenth Centuries (New Delhi:","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":307,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00889","author_id":"AU_00999","havza":"hint","eser_adi":"The Hawkins Voyage","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":308,"tanitim":"Genç yaşına rağmen çok seyahat etmiş bir İngiliz tüccar ve elçi olan William \nHawkins, Hindistan’a giden ilk Doğu Hindistan Şirketi filosuyla Gucerat’taki Su-\nrat’a gelmiş ve 1608’den 1613’e kadar burada kalmıştır. Hawkins, Kral I. James \n(1603-25) tarafından tüccarları için kalıcı bir İngiliz fabrikası kurmak ve ticari \navantajlar elde etmek üzere Hükümdar Cihangir (1605-27) ile görüşmesi için","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00890","author_id":"AU_01000","havza":"hint","eser_adi":"Early Travels in India","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":309,"tanitim":"Nicholas Withington 1612’de Hindistan’a gelmiş ve 1616’ya kadar burada kal-\nmıştır. Buraya Portekizlilere karşı kazandığı zaferi İngilizlerin yükselişinde \nçok önemli rol oynayan Kaptan Thomas Best ile gelmiştir. O dönemde İngiliz \niş adamları Surat, Cambay, Ahmedabad ve Babürlü yönetimi altındaki diğer \nyerlerde fabrikalar kurarak alt kıtada bir dizi üretim merkezi oluşturmuşlardır. \nWithington tarafından yazılan Early Travels in India (Hindistan’da Erken Dönem \nSeyahatler) kitabı okuyuculara o dönem ve zemin hakkında bir fikir vermektedir. \nZeki biri olduğu anlaşılan Withington’ın edebi yönü","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00891","author_id":"AU_01001","havza":"hint","eser_adi":"Greeting from the Court of the Great Mogul (Baburid)","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":309,"tanitim":"Geç Elizabeth ve erken Jakoben dönemleri yazarıdır ve Winchester ve Ox-\nford’dan mezun olmuştur. Avrupa ve Asya’da yaptığı seyahatleri anlattığı iki ki-\ntabı, adını yaşatan başlıca şeylerdir. 1612’de kendisini Asya’dan Doğu Akdeniz’e, \noradan İran’a ve nihayet Hindistan’a götürecek bir yolculuğa çıkmıştır. Ajmer, \nGucerat’tayken Cihangir’i ziyaret etmiş ve kendisiyle sarayında görüşmüştür. \nHindistan’da geçirdiği zamana dair (1612-17) Greeting from the Court of the Gre-\nat Mogul (Baburid) (Büyük Babür Sarayından Sevgiler) adlı eseri 1616’da kaleme \nalmıştır. Benzer bir mektup da ölümünden sonr","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"nı yaşatan başlıca şeyler"},{"work_id":"WK_00892","author_id":"AU_01002","havza":"hint","eser_adi":"The Embassy of Sir Thomas Roe to the Court of the Great","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":310,"tanitim":"Mogul, 1615-1619, as Narrated in His Journal and Correspondence\nSir Thomas Roe (1581-1644), I. Elizabeth ve I. Jacob dönemlerinde önde gelen bir \nİngiliz elçisi olarak tanınmaktadır. Roe saygın bir akademisyen, erdem sahibi bir \nhayırseverdir. Doğu Hindistan Şirketi Yönetim Kurulu kendisini Babürlü sarayı-\nna elçi olarak görevlendirmiştir. Yönetim kurulu tüm masraflarını karşılamayı \nkabul etmiş ve karşılığında “tüm şahsi işlerinden uzak durmak” ve diğer husus-\nlarda da kendisini mümkün olduğunca kısıtlamak; ayrıca ticari bir konuda şirke-\ntin fabrikalarına müdahale etmekten kaçınmakla yükümlü","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00893","author_id":"AU_01003","havza":"hint","eser_adi":"A Voyage to the East Indies","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":311,"tanitim":"Edward Terry (1616-1619), Doğu Hindistan Şirketi tarafından Hindistan’a gön-\nderilen ilk vaiz ve misyonerlerin en tanınmışıdır. Rochester School ve Christ \nChurch Oxford’da eğitim görmüştür. Sir Thomas Roe’ya Hindistan’da eşlik etmiş \nve iki buçuk yıl boyunca papaz olarak görev yapmıştır. İslam ve Müslümanlar \nhakkında bazı şeyleri yanlış yorumlamış olsa da A Voyage to the East Indies adlı \nseyahatnamesinde Hint yaşamının eksiksiz, doğru ve güvenilir bir resmini çiz-\nmeye çalışmıştır.70\nTerry, 1622 yılında kayıt altına aldıklarını Galler Prensi’ne (I. Charles) sunmuş-\ntur. Bir müddet sonra gen","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00894","author_id":"AU_01004","havza":"hint","eser_adi":"The Travels of Peter Mundy in Europe and Asia, 1608-1667","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":312,"tanitim":"İngiliz bir tüccarın oğlu olan Peter Mundy (1596-1667), Fransa, İspanya ve di-\nğer Avrupa ülkelerinde kamarot ve tüccar olarak çalışmıştır. 1628 ve 1656 yılları \narasında Hindistan’a üç gezi gerçekleştirmiş ve 1628’de Surat’a geldikten sonra \n1630’da Agra fabrikasında istihdam edilmiştir. Özellikle birkaç Malva ve Bihar \nşehrine seyahat etmiştir. Hindistan’a yaptığı yolculuktan ve Surat’taki işinden, \nAgra, Patna, Lahor gibi şehirlere yaptığı ziyaretlerden bahsetmektedir. İngiliz \nŞirketi’nin faaliyetleri, kıtlık ve etkileri, soygun gibi sosyal sorunlar, hükümdarın \nfili, Sultan Hüsrev, Hint t","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00895","author_id":"AU_01005","havza":"hint","eser_adi":"A Display of two Foreign Sects in the East Indies","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Surat","kaynak_sayfa":312,"tanitim":"Surat’ta yaşayan Henry Lord (1624-1630), Doğu Hindistan Şirketi’nin papazıdır. \nA Display of two Foreign Sects in the East Indies (Doğu Hint Adaları’ndaki İki \nYabancı Mezhebin Tanıtımı) adlı eserini kaleme alarak Mecusilik çalışmaları \ntarihinde kendine eşsiz bir yer edinmiştir. Londra, 1630 gibi erken bir tarihte, \n1583-1619, ss. 288–332.","diger_adlari":["Doğu Hint Adaları'ndaki İki Yabancı Mezhebin Tanıtımı"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00896","author_id":"AU_01006","havza":"hint","eser_adi":"Travels in India ve Les six voyages","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":313,"tanitim":"İnancından dolayı gördüğü zulüm nedeniyle Antwerp’ten göç eden Fransız bir \nProtestanın oğlu olan Jean-Baptiste Tavernier (1605-1689), 17. yüzyıl Avrupa-\nsı’nın en tanınmış gezginlerinden ve mücevher tüccarlarından biridir. Hindis-\ntan’a seyahat eden ilk önemli Fransız seyyahlarından biri olmuş, 1631 ve 1657 \nyılları arasında doğuya altı seyahat gerçekleştirmiş ve 1640 yılında Hindistan’a \nilk seyahatini gerçekleştirmiştir. İlerleyen yıllarda başka gezileri de olmuştur. \nZiyaret ettiği ülkeler günümüz Kıbrıs, Malta, Türkiye, Suriye, Irak, İran, Afganis-\ntan, Pakistan, Hindistan, Sri Lanka ve E","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00897","author_id":"AU_01007","havza":"hint","eser_adi":"Travels in the Moghal Empire","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":315,"tanitim":"Şah Cihan (1628-1658) ve Evrengzib (1658-1707) dönemlerinde en çok okunan \nseyahatname Bernier’in Travels in the Moghal Empire (Babür İmparatorluğu’nda \nSeyahatler) (Bernier ve Smith 1916) adlı eseridir.85 Bernier, Fransa’nın Loire ken-\ntindeki Joué’de doğmuş ve Montpellier Üniversitesi’nde tıp eğitimi görmüştür. \nDünyayı görme arzusuyla 1654’te Suriye ve Filistin’e gitmiştir. 1656’da Orta Do-\nğu’ya dönmüş ve bir yıl Kahire’de yaşamış, ardından Kızıldeniz’den güneye doğ-\nru yola çıkmadan önce Gondar’a (günümüz Etiyopya) gitmek için yola çıkmıştır. \nŞartların seyahat için güvensiz olduğunu öğre","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Babür İmparatorluğu'nda Seyahatler"]},{"work_id":"WK_00898","author_id":"AU_01008","havza":"hint","eser_adi":"Voyages","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":316,"tanitim":"Ocak 1666’da Surat’a gelmiş ve kara yoluyla Ahmedabad, Cambay ve diğer kuzey \nşehirlerine gitmiştir. Daha sonra Surat’a geri dönmüş, ancak burada çok uzun \nsüre kalmak istememiştir. Doğu kıyısındaki Masulipatam’a gitmek için Burhan-\npur, Evrengabad ve Golkonda üzerinden Dekkan yarımadasını geçmiştir. The-\nvenot, Orta Doğu ve Hindistan halkları içinde rahatça seyahat etmiş ve Türkçe,","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00899","author_id":"AU_01009","havza":"hint","eser_adi":"Storia Da Mogor or Moghal India","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":317,"tanitim":"Venedikli yazar Niccoli Manucci (1639-1717), 1653 yılında Hindistan’a geldikten \nsonra tüm hayatını burada geçirmiştir. Manucci’nin anlatıları Şah Cihan ve Ev-\nrengzib dönemlerini kapsamaktadır ve Türkçe ve Farsçaya olan aşinalığı, olup \nbiteni daha iyi anlamasına ve fikirlerini açıkça ifade etmesine yardımcı olmuş-\ntur. İlk incelemesi İtalyanca, Fransızca ve Portekizce dillerinin bir arada kulla-\nnıldığı bir dille kaleme alınmıştır. Manucci’nin Storia Da Mogor or Moghal India \nadlı seyahatnamesi Şah Cihan’ın hükümdarlığının son altı yılının ayrıntılı bir \nresmini çizmektedir.91 Avrupa kaynakl","diger_adlari":["Moghal India"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00900","author_id":"AU_01010","havza":"hint","eser_adi":"From the Conquest of Islam","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":320,"tanitim":"to the Death of Aurangzeb”, R. C. Majumdar An Advanced History of India, L. P. \nSharma History of Medieval India: 1000-1740 A.D., Ashirbadi Lal Srivastava Medie-\nval Indian Culture, Milo Cleveland Beach, Ebba Koch, and Wheeler M. Thackston"},{"work_id":"WK_00901","author_id":"AU_01011","havza":"hint","eser_adi":"The Padshahnama: An Imperial Mughal Manuscript from the","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":320,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00902","author_id":"AU_01012","havza":"hint","eser_adi":"The Sovereign City in Mughal India","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":320,"tanitim":"95\t\nAkhtar and Farani, “A Biographical Sketch of European Travellers to India (1556-1707)”, s. 106; Brown, \n“Reading Indian Music”, s. 29.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00903","author_id":"AU_01013","havza":"hint","eser_adi":"Art, Architecture, Politics, Law and Li-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":321,"tanitim":"terature, Milo Cleveland Beach, Ebba Koch, and Wheeler M. Thackston The King \nof the World: The Padshahnama: An Imperial Mughal Manuscript from the Royal Lib-\nrary, Deborah Hutton Mughal Architecture: An Outline of Its Historical Development \n1526–1858, Ebba Koch Mughal Art and Imperial Ideology: Collected Essays, Ebba","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00904","author_id":"AU_01014","havza":"hint","eser_adi":"A Solomonic Revival of Persepolis In the Form of a","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":321,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00905","author_id":"AU_01015","havza":"hint","eser_adi":"Architecture, Symbolism, and Urban Significan-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":321,"tanitim":"ce, Ebba Koch The Copies of the Quṭb Mīnār, Ebba Koch How the Mughal Pādshāhs \nReferenced Iran in Their Visual Construction of Universal Rule ve Ebba Koch The","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00906","author_id":"AU_01016","havza":"hint","eser_adi":"And the Riverfront Gardens of Agra.98 Diğer çalışmalar içinde","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Agra","kaynak_sayfa":321,"tanitim":"97\t Bkz. Michael H. Fisher, A Short History of the Mughal Empire (London ; New York: I.B. Tauris, 2015); S. M. \nJaffar, The Mughal Empire From Babar to Aurangzeb (Nabu Press, 2011); Ishwari Prasad, A Short History of","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00907","author_id":"AU_01017","havza":"hint","eser_adi":"The Padshahnama : An Imperial Mughal","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":321,"tanitim":"Manuscript from the Royal Library, Windsor Castle, Azimuth edition (London: Thames & Hudson, 1997);","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00908","author_id":"AU_01018","havza":"hint","eser_adi":"An Outline of its Historical De-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":322,"tanitim":"velopment 1526–1858”, Milo Cleveland Beach “The Imperial Image: Paintings for \nthe Mughal Court”, Catherine B. Asher Architecture of Mughal India” ve Lubna","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00909","author_id":"AU_01019","havza":"hint","eser_adi":"Structures and Architectural Remains”.99","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":322,"tanitim":"Buraya kadar belirttiğimiz isimlerin yanı sıra ekonomi tarihi konusunda İrfan \nHabib bir otorite olmuştur. Tapan Raychaudhuri and Irfan Habib (ed.) The Camb-\nridge Economic History of India: Volume 1, c.1200-c.1750), Irfan Habib’in The Tech-\nnology and Economy of Mughal India ve Irfan Habib Atlas of the Mughal Empire.100\nBu dönemin siyasi ve idari konularında şu yazarların eserlerine bakılmalıdır: \nIshtiaq Husain Qureshi Administration of the Mughal Empire, Jadunath Sarkar \nMughal Administration, Surinder Singh, The Mughal Subah of Lahore, 1581-1751: \nA Study of Administrative Structure and Pr","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00910","author_id":"AU_01020","havza":"hint","eser_adi":"Studies on Culture and Politics,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Agra","kaynak_sayfa":322,"tanitim":"Aziz Ahmad Trends in the Political Thought of Medieval Muslim India, Kamal Akh-\ntar Socio-Political Life in India during 16th 17th Centuries as Reflected in the Sufi \nLiterature.101 \nA Comparative Approach to Imperial Culture and Representation in Eurasian History, ed. Dariusz Kolod-\nziejczyk and Peter Fibiger Bang (Cambridge: Cambridge University Press, 2012), ss. 194–209, https://\ndoi.org/10.1017/CBO9781139136952.010; Ebba Koch, The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens \nof Agra (Thames & Hudson, 2011)."},{"work_id":"WK_00911","author_id":"AU_01021","havza":"hint","eser_adi":"Paintings for the Mughal Court, Revised and expanded edition","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":322,"tanitim":"(Washington, D.C: Freer Gallery of Art, 2012); Catherine B. Asher, Architecture of Mughal India (Camb-\nridge University Press, 1992); Lubna Irfan, “Medieval Indian Madrasas: Structures and Architectural \nRemains,” Proceedings of the Indian History Congress 79 (2018), ss. 260–269.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00912","author_id":"AU_01022","havza":"hint","eser_adi":"Ibrāhīm al-Kūrānī’s (d. 1101/1690) Theology of Sufism, Islamicate Intel-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":323,"tanitim":"lectual History, Iqtidar Husain Siddiqi Medieval India: Essays in Intellectual Thou-\nght and Culture, Muzaffar Alam The Languages of Political Islam: India 1200-1800, \nAsad Q. Ahmed The Mawāqif of ʿAḍud Al-Dīn al-Ījī in India, Asad Q. Ahmed and \nReza Pourjavady Theology in the Indian Subcontinent.102\nAdministration and Taxation from the Caliphate to the Umayyads and Abbasids (I.B.Tauris, 2011); Bala-\nbanlilar, Imperial Identity in the Mughal Empire; Muzaffar Alam and Sanjay Subrahmanyam, Writing \nthe Mughal World: Studies on Culture and Politics (New York: Columbia University Press, 2012); Azi","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00913","author_id":"AU_01023","havza":"hint","eser_adi":"An Outline of His Thought and a Study of His Image in the Eyes of Posterity (Montreal:","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"McGill-Queen’s University Press, 1971); Richard Maxwell Eaton, The Sufis of Bijapur, 1300-1700: So-\ncial Roles of Sufis in Medieval India (Princeton University Press, 2015); Sajida Sultana Alvi, “Religion \nand State during the Reign of Mughal Emperor Jahangir (1605-27): Nonjuristical Perspectives,” Studia \nIslamica 69 (1989): 95; Kazuyo Sakaki, “Dara Shukoh’s Contribution To Philosophy Of Religion With \nSpecial Reference To His Majma Al Bahrayn” (PhD Thesis, Dept. of Philosophy, AMU, 1998); David","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00914","author_id":"AU_01024","havza":"hint","eser_adi":"A Jesuit Treatise on Emperor Jahangir’s Court and Household, Annotated edition","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"(Leiden: Brill, 2015); Muzaffar Alam and Sanjay Subrahmanyam, “Frank Disputations: Catholics and \nMuslims in the Court of Jahangir (1608–11),” The Indian Economic & Social History Review 46, no. 4 \n(October 1, 2009), ss. 457–511, https://doi.org/10.1177/001946460904600401; João Vicente Melo, Jesuit \nand English Experiences at the Mughal Court, C. 1580–1615 (Springer Nature, 2022); Abdülhamit Birışık, \nOryantalist misyonerler ve Kur'an: bati etkisinde Hint Kur'an arastirmalari (Istanbul: Insan Yayinlari, \n2004).\n106","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00915","author_id":"AU_01025","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Political and Diplomatic Relations Between Mughal","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"India and the Ottoman Empire, 1556-1748 (University of Wisconsin--Madison, 1986); Rishad Choudhury, \n“The Hajj and the Hindi: The Ascent of the Indian Sufi Lodge in the Ottoman Empire,” Mod. Asian Stud. \n50, no. 6 (November 2016): 1888–1931, https://doi.org/10.1017/S0026749X15000530; A. C. S. Peacock, \n“The Ottoman Empire and the Indian Ocean,” in Oxford Research Encyclopedia of Asian History, by A. \nC. S. Peacock (Oxford University Press, 2018), https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190277727.013.31; \nRani Anju, “Socio-Political Life of Iranis and Turanis in Mughal India 1526 to 1707” (PhD The","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00916","author_id":"AU_01026","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Central Asian Impact on Indi-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":324,"tanitim":"an Life Based on Persian Sources from Babur to Akbar (AD 1526- 1605)” (PhD Thesis, Jawaharlal Neh-\nru University, 2010), http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/handle/10603/16722; Muẓaffar Alam \n\n313","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00917","author_id":"AU_01027","havza":"hint","eser_adi":"Doğulu, Batılı ve Ülkeler","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":325,"tanitim":"Arasındaki Farklılıklar\nHükümdar Cihangir ve Şah Cihan dönemlerinin tarihyazımına geçmeden önce \ngenel Babürlü tarihyazımına göz atılması gerekmektedir. Çünkü bu dönemler \ntüm Babürlü tarihiyle doğrudan ilişkilidir. Modern dönem Babürlü tarihyazımı, \nsömürge döneminde ortaya konan yöntem ve eğilimler temelinde geliştirilmiş-\ntir, tam olarak böyle ifade edilmese bile belirleyici bir konuma sahip olduğu mu-\nhakkaktır. Ne yazık ki, Babürlü tarihyazımı söz konusu olduğunda tarihin sömür-\ngecilikten arındırılması sürecine neredeyse hiç dokunulmamıştır. Sömürgecilik \nöncesi tarihyazımının yukarıda b","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00918","author_id":"AU_01028","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-Mimari-Sembolizm123 ve Habibe Karayel Sir","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"114\t Fati̇h Bayram, Mehmet Öz, and Serhat Küçük, “Cihangirname’nin Efsunlu Dünyası: Türk ve Moğol \nYönetim Geleneğinin Hindistan’a Yansımaları,” in Türk Tarihinin Asırlık Çınarı Halil İnalcık’a Arma-\nğan (Ankara, Türkiye: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2017), https://avesis.medeniyet.edu.tr/\nyayin/069e525a-7c58-477e-a94a-14534bb78438cihangirnamenin-efsunlu-dunyasi-turk-ve-mogol-yone-\ntim-geleneginin-hindistana-yansimalari.","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00919","author_id":"AU_01029","havza":"hint","eser_adi":"India 1200-1800. 1st edition. Chicago:","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":"University of Chicago Press, 2004.\n“The Mughals, the Sufi Shaikhs and the Formation of the Akbari Dispensation”. Modern \nAsian Studies 43. no. 1 (2009): 135–74. https://doi.org/10.1017/S0026749X07003253.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00920","author_id":"AU_01030","havza":"hint","eser_adi":"Catholics and Muslims","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":333,"tanitim":"in the Court of Jahangir (1608–11)”. The Indian Economic & Social History Review 46. no. \n4 (October 1, 2009): 457–511. https://doi.org/10.1177/001946460904600401.\n________. Indo-Persian Travels in the Age of Discoveries, 1400-1800. Digit. pr. Cambridge: \nCambridge University Press, 2009.\n________. Writing the Mughal World: Studies on Culture and Politics. New York: Columbia \nUniversity Press, 2012.\nAl-Mamun, Abdullah. “19. Yüzyılda Ingiltere’nin Hint-Bengal Medrese Sistemine Etkisi: \nLord Macaulay Eğitim Politikası”. M.A., Istanbul University, 2017. http://nek.istanbul.\nedu.tr:4444/ekos/TEZ/5","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00921","author_id":"AU_01031","havza":"hint","eser_adi":"Art, Architecture, Politics, Law and Literature. Mumbai, India: Marg Foundation,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"terature, Milo Cleveland Beach, Ebba Koch, and Wheeler M. Thackston The King \nof the World: The Padshahnama: An Imperial Mughal Manuscript from the Royal Lib-\nrary, Deborah Hutton Mughal Architecture: An Outline of Its Historical Development \n1526–1858, Ebba Koch Mughal Art and Imperial Ideology: Collected Essays, Ebba","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00922","author_id":"AU_01032","havza":"hint","eser_adi":"National Mission for Manuscripts and co-published by D.K. Printworld (P)","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":334,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00923","author_id":"AU_01033","havza":"hint","eser_adi":"Memory and Dynastic Politics in","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"Saray tarihçisi Mu’tamid Han, özellikle Cihangir’in anıları ve olayların resmi yo-\nrumlamaları üzerine olan üçüncü ciltte, biraz tekrara düşen ama takdire şayan \nbir anlatım sunmaktadır.21","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00924","author_id":"AU_01034","havza":"hint","eser_adi":"Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü,","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"2017. \nhttps://avesis.medeniyet.edu.tr/yayin/069e525a-7c58-477e-a94a-14534bb78438/\ncihangirnamenin-efsunlu-dunyasi-turk-ve-mogol-yonetim-geleneginin-hindistana-\nyansimalari.\nBayur, Yusuf Hikmet. Hindistan Tarihi (2.cilt). Ankara, Türkiye: Türk Tarih Kurumu, 1947.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00925","author_id":"AU_01035","havza":"hint","eser_adi":"Paintings for the Mughal Court. Revised and","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"(Washington, D.C: Freer Gallery of Art, 2012); Catherine B. Asher, Architecture of Mughal India (Camb-\nridge University Press, 1992); Lubna Irfan, “Medieval Indian Madrasas: Structures and Architectural \nRemains,” Proceedings of the Indian History Congress 79 (2018), ss. 260–269.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00926","author_id":"AU_01036","havza":"hint","eser_adi":"Freer Gallery of Art, 2012.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"Beach, Milo Cleveland, Ebba Koch, and Wheeler M. Thackston. The King of the World: The","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00927","author_id":"AU_01037","havza":"hint","eser_adi":"An Imperial Mughal Manuscript from the Royal Library, Windsor Castle.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00928","author_id":"AU_01038","havza":"hint","eser_adi":"Batı Etkisinde Hint Kur’an","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00929","author_id":"AU_01039","havza":"hint","eser_adi":"The Interpretation of Seventeenth-Century","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"European Travel-Writing in the (Re)Construction of Indian Music History.” British \nJournal of Ethnomusicology 9, no. 2 (2000): 1–34."},{"work_id":"WK_00930","author_id":"AU_01040","havza":"hint","eser_adi":"The Juristic Sufism of Ahmad Sirhindi (1564 - 1624).","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00931","author_id":"AU_01041","havza":"hint","eser_adi":"Fons Vitae, 2011.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Chida-Razvi, Dr. Mehreen. “The Mughal City of Lahore Through Europian Eyes”. Accessed \nMarch 20, 2022. https://www.scribd.com/document/472590366/The-Mughal-City-of-\nLahore-through-Europe-pdf?msclkid=97d41c3fa82611eca7e2b79847e2f356.\nChida-Razvi, Mehreen. “Where Is the ‘Greatest City in the East’? The Mughal City of Lahore \nin European Travel Accounts (1556–1648)”. In The City in the Muslim World: Depictions \nby Western Travel Writers, edited by Mohammad Gharipour and Nilay Özlü. Culture and","diger_adlari":["The Mughal City of Lahore Through Europian Eyes","Where Is the 'Greatest City in the East'? The Mughal City of Lahore in European Travel Accounts (1556–1648)"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00932","author_id":"AU_01042","havza":"hint","eser_adi":"The Ascent of the Indian Sufi Lodge in the","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Ottoman Empire”. Mod. Asian Stud. 50, no. 6 (November 2016): 1888–1931. https://doi.\norg/10.1017/S0026749X15000530.\nDahmardeh, Barat. “Shaybanid Uzbeks, Moghuls nd Safavids In Eastern Iran”. In Iran \nand the World in the Safavid Age, edited by Willem M. Floor and Edmund Herzig.","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00933","author_id":"AU_01043","havza":"hint","eser_adi":"Administration and Taxation from the Caliphate","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"to the Umayyads and Abbasids. I.B.Tauris, 2011.\nEaton, Richard M. India in the Persianate Age: 1000–1765. First edition. Oakland, California: \nUniversity of California Press, 2019.","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_00934","author_id":"AU_01044","havza":"hint","eser_adi":"And the Riverfront Gardens of Agra. Thames & Hudson,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Agra","kaynak_sayfa":336,"tanitim":"97\t Bkz. Michael H. Fisher, A Short History of the Mughal Empire (London ; New York: I.B. Tauris, 2015); S. M. \nJaffar, The Mughal Empire From Babar to Aurangzeb (Nabu Press, 2011); Ishwari Prasad, A Short History of","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00935","author_id":"AU_01045","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Political and Diplomatic Relations","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":336,"tanitim":"India and the Ottoman Empire, 1556-1748 (University of Wisconsin--Madison, 1986); Rishad Choudhury, \n“The Hajj and the Hindi: The Ascent of the Indian Sufi Lodge in the Ottoman Empire,” Mod. Asian Stud. \n50, no. 6 (November 2016): 1888–1931, https://doi.org/10.1017/S0026749X15000530; A. C. S. Peacock, \n“The Ottoman Empire and the Indian Ocean,” in Oxford Research Encyclopedia of Asian History, by A. \nC. S. Peacock (Oxford University Press, 2018), https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190277727.013.31; \nRani Anju, “Socio-Political Life of Iranis and Turanis in Mughal India 1526 to 1707” (PhD The","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00936","author_id":"AU_01046","havza":"hint","eser_adi":"A Jesuit Treatise on Emperor Jahangir’s Court and","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":336,"tanitim":"(Leiden: Brill, 2015); Muzaffar Alam and Sanjay Subrahmanyam, “Frank Disputations: Catholics and \nMuslims in the Court of Jahangir (1608–11),” The Indian Economic & Social History Review 46, no. 4 \n(October 1, 2009), ss. 457–511, https://doi.org/10.1177/001946460904600401; João Vicente Melo, Jesuit \nand English Experiences at the Mughal Court, C. 1580–1615 (Springer Nature, 2022); Abdülhamit Birışık, \nOryantalist misyonerler ve Kur'an: bati etkisinde Hint Kur'an arastirmalari (Istanbul: Insan Yayinlari, \n2004).\n106","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00937","author_id":"AU_01047","havza":"hint","eser_adi":"An Outline of His Thought and a Study of His","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":336,"tanitim":"McGill-Queen’s University Press, 1971); Richard Maxwell Eaton, The Sufis of Bijapur, 1300-1700: So-\ncial Roles of Sufis in Medieval India (Princeton University Press, 2015); Sajida Sultana Alvi, “Religion \nand State during the Reign of Mughal Emperor Jahangir (1605-27): Nonjuristical Perspectives,” Studia \nIslamica 69 (1989): 95; Kazuyo Sakaki, “Dara Shukoh’s Contribution To Philosophy Of Religion With \nSpecial Reference To His Majma Al Bahrayn” (PhD Thesis, Dept. of Philosophy, AMU, 1998); David","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00938","author_id":"AU_01048","havza":"hint","eser_adi":"An Outline of Its Historical Development","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"velopment 1526–1858”, Milo Cleveland Beach “The Imperial Image: Paintings for \nthe Mughal Court”, Catherine B. Asher Architecture of Mughal India” ve Lubna","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00939","author_id":"AU_01049","havza":"hint","eser_adi":"Shah Jahan’s Reign: Period of Golden Age”. South","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"Asian Studies 28, no. 2 (September 9, 2020). http://journals.pu.edu.pk/journals/index.\nphp/IJSAS/article/view/2893.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00940","author_id":"AU_01050","havza":"hint","eser_adi":"Structures and Architectural Remains”.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":337,"tanitim":"Buraya kadar belirttiğimiz isimlerin yanı sıra ekonomi tarihi konusunda İrfan \nHabib bir otorite olmuştur. Tapan Raychaudhuri and Irfan Habib (ed.) The Camb-\nridge Economic History of India: Volume 1, c.1200-c.1750), Irfan Habib’in The Tech-\nnology and Economy of Mughal India ve Irfan Habib Atlas of the Mughal Empire.100\nBu dönemin siyasi ve idari konularında şu yazarların eserlerine bakılmalıdır: \nIshtiaq Husain Qureshi Administration of the Mughal Empire, Jadunath Sarkar \nMughal Administration, Surinder Singh, The Mughal Subah of Lahore, 1581-1751: \nA Study of Administrative Structure and Pr","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00941","author_id":"AU_01051","havza":"hint","eser_adi":"Oitijjhya, 2017.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00942","author_id":"AU_01052","havza":"hint","eser_adi":"Memoirs of Jahangir, Emperor of India.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"Freer Gallery of Art, Arthur M. Sackler Gallery in association with Oxford University Press, 1999).","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00943","author_id":"AU_01053","havza":"hint","eser_adi":"Volume 1: Sources et Genres Historiques (Tome 1 et Tome 2),","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"edited by Nathalie Kouamé, Éric P. Meyer, and Anne Viguier, 390–402. TransAireS."},{"work_id":"WK_00944","author_id":"AU_01054","havza":"hint","eser_adi":"Asiatic Society of Bangladesh, June 18, 2021. https://en.banglapedia.org/index.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00945","author_id":"AU_01055","havza":"hint","eser_adi":"Imperial Views of History”. In Exploring Medieval","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"Persian Sources, ed. M. Athar Ali, Samīkśikā Series 17 (National Seminar on “Exploring Medieval India"},{"work_id":"WK_00946","author_id":"AU_01056","havza":"hint","eser_adi":"A Comparative Approach to Imperial Culture and","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":337,"tanitim":"Representation in Eurasian History, edited by Dariusz Kolodziejczyk and Peter Fibiger"},{"work_id":"WK_00947","author_id":"AU_01057","havza":"hint","eser_adi":"Vikas Pub. House, 1986.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":338,"tanitim":"Langrial, Altaf Hussain, and Mirza Asif Baig. “Jesuit Missions to Mughal Empire: A Study \nof Religious Relations of Society of Jesus and Mughal India”. Peshawar Islamicus 3, no. \n2 (December 2012). http://journals.uop.edu.pk/papers/Jesuit%20Missions%20to%20\nMughal%20Empire.pdf.\nM. H. Razvi, and M. H. Qaisar Amrohvi, eds. Catalogue of Manuscripts in the Maulana Azad","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00948","author_id":"AU_01058","havza":"hint","eser_adi":"From the Conquest of Islam to the","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":339,"tanitim":"to the Death of Aurangzeb”, R. C. Majumdar An Advanced History of India, L. P. \nSharma History of Medieval India: 1000-1740 A.D., Ashirbadi Lal Srivastava Medie-\nval Indian Culture, Milo Cleveland Beach, Ebba Koch, and Wheeler M. Thackston","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00949","author_id":"AU_01059","havza":"hint","eser_adi":"A Study in the Travel Literature of the Elizabethan","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":339,"tanitim":"and Jacobean Periods with Particular Reference to India. University of Edinburgh, 1960.\nQureshi, Ishtiaq Husain. Administration of the Mughal Empire. Low Price Publications, \n2004.\nRaychaudhuri, Tapan, and Irfan Habib, eds. The Cambridge Economic History of India:","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00950","author_id":"AU_01060","havza":"hint","eser_adi":"M. C. Sarkar and Sons Limited, 1920.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":339,"tanitim":"Schimmel, Annemarie. Islam in the Indian Subcontinent. BRILL, 1980.\nSchimmel, Annemarie, and Carl W. Ernst. Mystical Dimensions of Islam. 35th anniversary \nedition. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2011.\nSen, Amrita, and Jyotsna G. Singh. “Classifying the Natives in Early Modern Ethnographies: \nHenry Lord’s A Display of Two Foreign Sects in the East Indies (1630)”. Journeys 14, no. \n2 (January 1, 2013). https://doi.org/10.3167/jys.2013.140205.\n\n328"},{"work_id":"WK_00951","author_id":"AU_01061","havza":"hint","eser_adi":"Being the Third Part of Travels of","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":340,"tanitim":"Jean de Thevenot into the Levant and The Third Part of a Voyage Round the World by John \nFrancis Gemelli Careri. National Archives of India, 2011.","hanedan":"Hîve Hanlığı","diger_adlari":["The Third Part of Travels of Jean de Thevenot into the Levant","The Third Part of a Voyage Round the World by John Francis Gemelli Careri"]},{"work_id":"WK_00952","author_id":"AU_01062","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-Mimarî-Sembolizm.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":340,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00953","author_id":"AU_01063","havza":"hint","eser_adi":"Essays in Intellectual Thought and Culture. Edited by","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":340,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00954","author_id":"AU_01064","havza":"hint","eser_adi":"Manohar, 2003.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":340,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00955","author_id":"AU_01065","havza":"hint","eser_adi":"India between the Sixteenth to the Eighteenth Centuries.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":340,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00956","author_id":"AU_01066","havza":"hint","eser_adi":"New Perspectives. Edited by","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":340,"tanitim":"Rosalind O’Hanlon. 1st edition. Routledge, 2014.\nYozgat, Sevilay Karataş, and Canan Kuş Büyüktaş. “İktidar ve Aşk: Cihangir Şah’in \nNur Cihan Begüm’e Olan Aşkinin Tüzik-i Cihangiri’deki Yansımaları”. Dokuz Eylül \nÜniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22, no. 4 (2020): 1591–1615.\n\nEvrengzîb Dönemi (1658-1707) ve Ardılı Tarih \nKaynakları ve Tarihyazıcılığı\nMinhazul Abedin*\n1206’da Hindistan’da ilk Müslüman Türk devleti Delhi Sultanlığı kurulmuştur.1 Üç \nyüz sene sonra 1526’da Babürlü sultanı Zahiruddin Muhammad Babür tarafından \nDelhi Sultanlığı sona erdirilmiş ve yerine Babürlü İmparat","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00957","author_id":"AU_01067","havza":"hint","eser_adi":"Alemgirnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":352,"tanitim":"Evrengzîb’in saltanatı sırasında birkaç tarihçi eser kaleme almıştır. Ekber dö-\nneminden itibaren Babürlü İmparatorluğu’nun geleneğini takip eden Evreng-\nzîb, iktidarı döneminde Muhammad Âmin Munşi’nin oğlu, dönemin önde gelen \ntarihçisi Mirza Muhammad Kazım’dan kendi hükümetinin tarihini yazmasını \nistemiştir. Muhammad Kazım 1681’de Alemgirnâme adlı eserini yazmıştır. Alem-\ngirnâme, Evrengzîb’in (1658-1707) temsili bir tarihini yazmıştır. Çok geniş bir ki-\ntaptır. Evrengzîb, vali ve idari personellerine Muhammad Kazım’a gereken belge","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00958","author_id":"AU_01068","havza":"hint","eser_adi":"Mir’atu’l-Alem","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":353,"tanitim":"Bakhtawar Khan’ın (ö. 1685) Mir’atu’l-Alem’i Evrengzîb’in saltanatının ilk on yılını \nda kapsaması itibariyle önemli bir eserdir. Sajida Alvi, Perspectives on Mughal India \n(Karachi, 2012) adlı eserinde Bakhtawar Khan’nın Mir’atu’l-Alem’inin bugün çok az \nokunduğunu, ancak eserin dönemle ilgili nadir bilgiler verdiğini söylemektedir.\nDiğer taraftan Akil Razi Han’ın (ö. 1696/1697) Waqiat-i Alamgiri adlı eseri veraset \nçatışmasına dair en güvenilir bilgileri sunmaktadır. Audrey Turschke, yazdığı","diger_adlari":"r bilgiler verdiğini söylemekte","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00959","author_id":"AU_01069","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i dilguşâ","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":354,"tanitim":"Bu eser Dekkan tarihi için oldukça önemlidir. Jodhpur’daki bir Nagar Brahman ve Ba-\nbürlü sivil memuru olan Ishvardas 1700’de Fütuhât-i Alemgiri’yi yazmıştır. Fütuhât-i \nAlemgiri kitabı, uzun süre Jodhpur bölgesinde Babür subayı olan Mehta Isar Das ta-\nrafından yazılmıştır. Bu eser, Evrengzîb’in 1698’e kadar olan saltanatının bazı önemli \nolaylarını içermektedir. Aynı zamanda Malwa ve Rajputana eyaletinin yönetim tari-\nhine de değinmektedir. Eserin yazıldığı tarihin 1700 olduğu zannedilmektedir.\nFütuhât \nFütuhât (Vadodara,34 1995) bazı bariz tarihsel yanlışlıklar içermekle birlikte aynı \nzaman","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["Fütuhât-i Alemgiri"]},{"work_id":"WK_00960","author_id":"AU_01070","havza":"hint","eser_adi":"Meâsiru’l-Umera","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":355,"tanitim":"Şah Nevaz Han ve oğlu Abdul Hai’nin kaleme aldığı Meâsiru’l-Umera 35 günümüze \nkadar Babürlü ileri gelenlerinin kısa biyografilerini vermektedir. Diğer bir ifa-\ndeyle Meâsiru’l-Umera, 1780’e kadar Babürlü İmparatorluğu’ndaki subayların bi-\nyografik bir sözlüğüdür. Kitabın baskısına 1887’de Abdurrahim’in editörlüğünde \nBengal’de bulunan Asiatic Society (Kalküta) tarafından başlanmış ve eser Mirza \nEşref Ali tarafından 1896’da üç cilt halinde tamamlanmıştır. Ciltler Beveridge ta-\nrafından İngilizceye çevrilmiş ve 1941 ile 1952’de Beni Prasad tarafından açıkla-\nmalı bir şekilde yenilenmiş ve tama","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00961","author_id":"AU_01071","havza":"hint","eser_adi":"Shivrajbhushan","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":355,"tanitim":"Farsçanın yanı sıra Hintçe’de de dönemin temel kaynakları bulunmaktadır. \nOnlardan birisi Bhushan tarafından yazılmış olan Shivrajbhushan’dır. Şair Bhus-\nhan (yaklaşık 1613-1712) Bundeli kralı Chhatrasal ve Maratha Kralı Shivaji’nin \nmahkemelerinde görev almış olan Hintli bir şairdir. Eserini çoğunlukla Braj-\nça’da (Braj dili), Sanskritçe, Arapça ve Farsça dillerden kelimeler serpiştirerek \nyazmıştır. Kendisi aslen Uttar Pradesh’in Kanpur bölgesi olan günümüz Ghatam-\npur tehsil’deki Tikwapur köyünde yaşamıştır. Bhushan ilk olarak Shivaji ile bu-\nluşup sonra padişah Evrengzîb ile tanışmak için ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00962","author_id":"AU_00781","havza":"hint","eser_adi":"Burhânu’l-futût","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":359,"tanitim":"Burhânu’l-futût (Zafer Gösterisi) adlı bu eser Hindistan’ın kısa bir genel tarihidir. \nÇok kısa olmasına rağmen belli tarihlere dikkat ettiği için çok faydalı bir refe-\nrans kitabı olarak kabul edilmektedir.47","diger_adlari":["Zafer Gösterisi"]},{"work_id":"WK_00963","author_id":"AU_01072","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Hindi","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":359,"tanitim":"Rustam Ali Sahabadi tarafından yazılan Tarih-i Hindi ya da The History of Hin-\ndustan (1741-1742) Hindistan tarihine ait Babürlü dönemini konu alan bir \neserdir. On bölüme ayrılan bu çalışma, Muhammed Şah ve yazarın çağdaş \nşairleri hakkında çok fazla bilgi sunmaktadır. Şiirsel alıntılar, Kur'an’dan ayetler \nve ahlaki yansımalar gibi cümleler eserde bulunmaktadır. Onun önceki Babür \ntarihi eserlerinden farklı olarak bu eser Babür imparatorları hakkında doğrudan \nve eleştirel değerlendirmeler yapmaktadır.48","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["The History of Hindustan"]},{"work_id":"WK_00964","author_id":"AU_00734","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i memâlik-i Hind","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":359,"tanitim":"Babür Hanedanı’nın çöküşe geçtiği dönemde Gulam Basir tarafından yazılmış \nHindistan hükümdarlarının kısa bir tarihidir. Bu eser General Charles Burt’un \ntalebi üzerine kitaplara ve sözlü geleneklere dayanarak Hindistan’ın hükümdar-\nlarının kısa bir tarihi şeklinde yazılmıştır. Yazar aynı zamanda tarihçi olan baba-\nsının yardımıyla kısa tarihsel bir dosya üretmiştir. Eser sadece Hindistan’ın fark-\nlı bölgelerindeki yöneticiler hakkında bilgi vermekle kalmıyor aynı zamanda","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00965","author_id":"AU_01073","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i İbrahim Han","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":360,"tanitim":"18. yüzyılın sonlarında yazılmış Maratha’nın kampanyasının tarihidir. Nawab’a \nhizmet eden yazar, Bengal ve Marathas’ın açık ve özlü bir hesabını vermektedir. \nOnun işi Maratha’yı nesnel ve açık bir şekilde altüst edip Babürlü İmparatorlu-\nğu’nun başarısızlığını anlatmak olmuştur.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00966","author_id":"AU_01074","havza":"hint","eser_adi":"Sahihu’l-Ahbar","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":360,"tanitim":"Yazarın kendi dönemine kadar (1794) Hindistan genel tarihidir. Bu eser gelir te-\nrimlerinin adil tanımlarını ve İngiliz İmparatorluğu’nun yönetim sistemlerini ve \nsiyasi meselelerini açıklamaktadır.\nDöneme Ait Bölgesel Tarih Çalışmaları\nBabürlü İmparatorluğu idari işlerini kolaylaştırmak için bazı şube veya vilayet-\nlerle bölümlendirilmiştir. Babürlü İmparatorluğu’nda Ekber döneminde vilayet \nsayısı 15 iken Evrengzîb döneminde bu sayı 20’ye ulaşmıştır.49 Şubedar50 ya da \nNizam şeklinde isimlendirilen görevli şubenin başı olarak tayin edilmiştir. Padi-\nşahın bizzat kendisi şubedarları tayin etm","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00967","author_id":"AU_01075","havza":"hint","eser_adi":"Riyazu’s-Salatin","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":361,"tanitim":"Bengal bölgesinde yaşayıp bölgenin bütünlüklü bir tarihini yazan kişi Golam \nHossen Selim’dir. Riyazu’s-Salatin adlı eser bize Bengal bölgesindeki Müslüman \nhükümetinin başlangıcından 1788’e kadar olan tarihini kronolojik olarak sun-\nmaktadır. Farsça lisanıyla Bengal tarih öğrenmek için vazgeçilmez bir kitaptır. \nAyodhyā’da dünyaya gelen Golam Hossen Selim iş hayatı için Bengal’e ait Maldo-\nh’a gitmiştir ve orada postacı olarak iş hayatına başlamıştır. İngiliz Doğu Hindis-\ntan Şirketi’nin bir yöneticisinin teşviki ve sponsorluğuyla 1786’da Farsça Bengal \ntarihini yazmaya başlamış ve iki sene s","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00968","author_id":"AU_01076","havza":"hint","eser_adi":"Siyeru’l-Muteahhirin","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":362,"tanitim":"Siyeru’l-Muteahhirin 17. yüzyılda Hindistan’ın önemli bölgelerinden olan Bengal’ın \ntarihini öğrenmek için kıymetli bir eserdir. 1727’de Bengal’e ait Patna’da seyyid ai-\nlesinde doğan Tabatabaî Kalkuta’da İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nde iş hayatına \nbaşlamıştır. Babası Babürlü devlet memuru olduğundan dolayı babasından Babür-\nlülerin tarihini öğrenmiş ve kaydetmiştir. 1707’den 1782’ye kadar Babürlü merkez \ntarihi dahil olmak üzere Bengal ve Ayodhyā’nın tarihi bu kitapta yer almıştır. Bura-\nda İngiliz Doğu Hindistan Şirketi yönetimi ve politikaları da eleştirilmiştir.\nİngiliz Doğu Hindistan ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00969","author_id":"AU_01077","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Bengal","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":363,"tanitim":"Farsça yazılan ve Babürlülerin Bengal şubesinin şubedarlarının yaşadığı olayları \naktaran bir eserdir. Kalküta’daki Fort William adında bir İngiliz kalesinin yöneti-\ncisi olan Henry Vansittart’ın emriyle Munsi Selimullah 1763’te bu kitabı yazmış-\ntır. Bu kitapta toplam altı şubedarın altmış senelik (1696-1765) tarihi kaleme alın-\nmıştır. Bahsedilen şubedarlar İbrahim Han, Prens Muhammed Azimuddin, Zafer \nHan, Sorforaz Han, Sucauddin Muhammed Han ve Aliverdi Han’dır. Yazarın bizzat \nkendisi bazı olaylara şahit olmuştur. Yazar, Bengal’ın nazımların ve elemanlarının \ntoplumsal, kültürel ve iktisa","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"ğı olayları \naktaran bir eser"},{"work_id":"WK_00970","author_id":"AU_01078","havza":"hint","eser_adi":"XIV. Sayı 54 (Nisan 1950).","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Konya","kaynak_sayfa":365,"tanitim":"Bulgur, Durmuş. XIX: yüzyıl Hint Kıtasında İslâmî Fikir Akımları. Konya: Tablet Kitabevi, \n2007. \nElliot, H & Dowson, W. The History of India as Told by its own Historians. London 1867. \nErçin, Abdülkadir. “İngiliz Doğu Hindistan Kumpanyası ve Kumpanyanın Ticari"},{"work_id":"WK_00971","author_id":"AU_01079","havza":"hint","eser_adi":"Bilge Kültür Sanat, 2013.","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":365,"tanitim":"Neheru, Jawaharlal. Discovery of Indi., APH Publishing Corp,1946.\nNizami, Khaliq Ahmad. “Evrengîb”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 11. İstanbul: Türkiye \nDiyanet Vakfi, 1995.\nNizami, K.A. “Ferruhsiyer”. TDV İslam Ansiklopedisi. C. 11. İstanbul :Türkiye Diyanet Vakfi, \n1995."},{"work_id":"WK_00972","author_id":"AU_01080","havza":"hint","eser_adi":"Sir Jadunath Sarkar and His Empire of Truth, by","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":366,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00973","author_id":"AU_01081","havza":"hint","eser_adi":"Raiders From the North. Thomas Dunne Books,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":366,"tanitim":"New York, 2010.\nSarkar, Jadunath. A Short History of Aurangzib. Orient Blackswan, Hyderabad, 1928.\n________. Anecdotes of Aurangzib. M.G. Sarkar & Sons Ltd., Kalküta, 1949\n________. Studies in Mughal India. M.C. Sarker, Kalküta, 1919.\n________. History of Aurangzib: Based on Original Sources. Forgotten Books, Hindistan. \nSatpathy, Binod Bihari. Indian Historiography. DDCE (Directorate of Distance and \nContinuing Education) /SLM/M.A. Hist/Paper-VII, Utkal University, Bhubaneswar \n(Odisha, India), 2018.\nTruschke, Audrey. Evrengzîb: the Man and the Myth. Penguin Random House, Hindistan, \n2017.\n__","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00974","author_id":"AU_01082","havza":"hint","eser_adi":"A study of Political & Diplomatic Relations between Mughal India and the Ot-","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":368,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00975","author_id":"AU_01083","havza":"hint","eser_adi":"Sultan Selim Han zamanından beri Arabistan, Mısır ve Suriye gibi birçok memle-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":372,"tanitim":"ketler Osmanlı sultanlarının hâkimiyeti altındadır. Onlar aynı zamanda mukaddes \ntoprakların hâmisi, hac ve hacla ilgili mahmul ve kervanların düzenleyicileridir. Bu \nsebepten onların her biri Hicaz ve Suriye minberlerinde emîrü’l-mü’minîn olarak \nzikredilmektedir.21\nNitekim bu dönemden itibaren Güney Hindistan’daki Malabar ve Meysûr gibi \nbazı Müslüman sultanlıklar Osmanlı padişahından yardım, hatta ondan halife-\nlik beratı isteme ihtiyacı hissetmişlerdir. İlk olarak 1777’de Malabar Sultanı Ali \nRaca “Müslümanların halifesinden” kafirlere karşı savaşında ihtiyacı olan mali \nyardım talep etmek","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00976","author_id":"AU_01084","havza":"hint","eser_adi":"Merhum babamın bana sık sık anlattığına göre İngilizler ayaklanmayı bastırabilmek","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":374,"tanitim":"ve Müslümanları kendi saflarına çekebilmek için hilafet makamının mânevî nüfu-\nzunu devamlı olarak kullanmıştır. Bu suretle Osmanlıların Kırım Savaşı’ndan dolayı \nİngiltere’ye olan borcunun tamamı ödenmiştir.” Halife duruma müdahale edince, \nyerlilerin en önemli savaşçıları İngilizleri desteklediler. Aksi halde Hindistan’daki \nbütün Avrupalılar yok edilebilirdi.31\nAyaklanmanın bastırılmasından sonra hemen herkes İngiliz baskı ve misilleme-\nsinden nasibini aldı. Özellikle ulema herkesten çok sorumlu tutulmuş ve darma-\ndağın edilmişti. Durumun vahameti karşısında bir kısım ulema yeni bir merkez","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00977","author_id":"AU_01085","havza":"hint","eser_adi":"A Study of Political & Diplomatic Relations between","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":385,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00978","author_id":"AU_01086","havza":"hint","eser_adi":"A Study of the Khilafat Movement, 1918-","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":386,"tanitim":"1924. Leiden, 1999.\nRashid, A. “Ottoman Mughal Relations During the Seventeen Century”. Türk Tarih Kongresi \n(ses. 3, 1961). Ankara, 1967.\nSadık, M. A History of Urdu Literature. London, 1964.\nSaxena, R. B. A History of Urdu Literature. Lahore, 1975.\nSen, S. Nath. Eighteen Fifty-Seven. Delhi, 1958. \nSeydi Ali Reis. Mir’âtû’l-Memâlik. Nşr. N. Akyıldız. İstanbul, 1313 ty. \nSilver Jubilee of His Imperial Majesty Sultan Abdül Hamid Khan II. Bombay, 1900.\nSmith, W. C. Modern Islam in India. London, 1946.\nTürkmen, E. “Haydar Yıldırım’ın Tercümeleri”. Erdem. I (Ankara, 1985).\nUzunçarşılı, İ. H. Osman","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_00979","author_id":"AU_01087","havza":"hint","eser_adi":"Tuhfe-i Ekberşâhî/Târîh-i Şîrşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":394,"tanitim":"Abbâs Servânî20 muhtemelen bu eseri 1579 ila 1586 yılları arasında Ekber Şâh’ın \nemriyle yazmıştır. Öyle görünüyor ki Abbâs Servânî, eserini üç bölümden oluşa-\ncak şekilde düzenlemiştir, ancak günümüzde bu eserden sadece Târîh-i Şîrşâhî \nolarak bilinen bir bölüm geriye kalmıştır. Elbette Tuhfe-i Ekberşâhî’nin diğer iki \nbölümü hakkında belki de onları hiç yazmamış veya sadece bir bölümünü yaz-\nmakla yetinmiş olma ihtimali de vardır.21 Târîh-i Şîrşâhî, adından da anlaşılacağı \nüzere Sûrî Hanedanı ile ilgili olaylar, bu ailenin nasıl iktidara geldiği, kurulu-\nşu, özelde Şîr Şâh Sûrî (1540-1545) ","hanedan":"Sûrîler","diger_adlari":"ancak günümüzde bu eserden sadece Târîh-i Şîrşâhî"},{"work_id":"WK_00980","author_id":"AU_01088","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Dâvûdî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":395,"tanitim":"Eserin müellifi Abdullah’ın yaşadığı döneme dair pek bir bilgi olmasa da Târîh-i \nDâvûdî’de sınırlı sayıda bazı bilgiler mevcuttur. Eserin yazma nüshalarının fihrist \nbölümlerinde kitabın müellifi olarak “Abdullah” ismi geçmektedir.26 Âftâb-ı As-\ngar da kitabın basılı nüshalarına dayanarak Târîh-i Dâvûdî’nin müellifinin adını \n“Abdullah” olarak vermiştir.27 Ancak yine onun tarafından aktarılan matbu ver-\nsiyonda yazar, eserin müellifini “Ubeydullah” olarak adlandırmıştır.28 Abdullah, \nCihangir Şâh (1605-1625) dönemine kadar yaşamış ve muhtemelen 1611 yılına \nkadar peyderpey Târîh-i Dâvûdî kita"},{"work_id":"WK_00981","author_id":"AU_01089","havza":"hint","eser_adi":"Vâkıât-ı Moştâkî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":397,"tanitim":"Hindistan’daki Afganların siyasi iktidarı ile ilgili tarihi olaylara hasredilmiş eser-\nler arasındadır. Şeyh Rizkullah Moştâkî (ö. 1581)’nin ataları ve ayrıca babası Del-\nhi sultanlarının sarayında makam sahibi kimselerdi. Babası Lûdî sultanlarının \nhizmetindeydi. 1492’de doğduğu düşünüldüğünde çocukluğunu ve gençliğini \naynı anda Lûdîlerin ve Sûrîlerin iktidarda olduğu dönemlerde geçirmiştir. Moş-\ntâkî’nin kitapta aktardığı bu dönemle ilgili olayların çoğu, onun gözlemlerinin \nve duyumlarının sonucudur. Şeyh Rizkullah Moştâkî, zamanının ünlü şair ve \nediplerinden biri olsa da günümüzdeki şöhr","hanedan":"Sûrîler"},{"work_id":"WK_00982","author_id":"AU_01090","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Hân-ı Cihânî ve Mahzen-i Afgânî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":398,"tanitim":"Hâce Nimetullah b. Hâce Habîbullah el-Herevî’nin eseri Târîh-i Hân-ı Cihânî ve \nMahzen-i Afgânî, yaratılıştan yazarının yaşadığı döneme kadarki tarihi gelişme-\nleri ele alan Afgan tarihi ile alakalı en önemli ve orijinal kaynak olarak kabul \nedilir. Bu eser, 1612 yılında Cihangir Şâh Babürî döneminde Herevî tarafından \nHindistan’ın Afgan komutan ve görevlilerinden Hân Cihân-ı Lûdî adlı bir kişi için \nyazılmış ve daha sonra müellif esere 1615 yılına kadar bazı konularda eklemeler \nyapmıştır. Her ne kadar Târîh-i Hân-ı Cihânî ve Mahzen-i Afgânî’den önce Vâkıât-ı \nMoştâkî, Târîh-i Şîrşâhî gibi Hi","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_00983","author_id":"AU_01091","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Selâtîn-i Afâgine/Târîh-i Şâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":399,"tanitim":"Afgan Tarihçi Ahmed Yâdigâr’ın bu eseri, Afgan sultanları hakkında yazılmış son \nönemli eser sayılabilir. Müellif hakkında elimizde çok fazla bilgi yoktur. Yâdigâr, \nBengal’de Kararanî Hanedanı’nın son padişahı Dâvûd Şâh Kararanî’nin nedimle-\nrindendi ve onun isteğiyle bu eseri yazmaya başladı. Ahmed Yâdigâr, bu eserin \nyazımında Târîh-i Şîrşâhî/Tuhfe-i Ekberşâhî, Târîh-i Hân-ı Cihânî ve Mahzen-i Af-\ngânî, Târîh-i Dâvûdî, Nizâmuddin Ahmed Herevî’nin Tabakât-ı Ekberi’si gibi bir-\nçok eserden istifade etmiştir. Târîh-i Selâtîn-i Afâgine başlığından da anlaşılacağı \nüzere bu eser, Afgan sultanlar","diger_adlari":["Târîh-i Şâhî"],"hanedan":"Kararanî"},{"work_id":"WK_00984","author_id":"AU_01092","havza":"hint","eser_adi":"Şeyh Abdürreşîd baskısı, 1954.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":400,"tanitim":"Âftâb-ı Asgar. Târîh-nüvîsî-yi Fârsî der Hind ve Pâkistân. Lahor, Ş. 1364.\nEliot, H. M. & Dowson, I. History of India. Lahore 1976.\nHadi, Nabiy. Dictionary of Indopersian Literature. Delhi 1995.\nHerevî, Nimetulllah. Târîh-i Hân Cihânî ve Mahzen-i Afgânî. Tsh. Seyyid Muhammed \nİmamuddin. Dakka 1960.\nMoştâkî, Şeyh Rizkullah. Vâkıât-ı Moştâkî. İktidâr Hoseyn Sıddîkî ve Vakârulhoseyn Sıddîkî \nbaskısı. Yeni Delhi 2002.\nServânî, Abbâs. Târîh-i Şîrşâhî. Seyyid İmamüddin baskısı. Dakka 1964.\nYâdigâr, Ahmed. Târîh-i Şâhî (Târîh-i Selâtîn-i Afâgine). Tsh. Muhammed Hidâyet Hoseyn. \nKalküta 1939.\nYezdânî,"},{"work_id":"WK_00985","author_id":"AU_00806","havza":"hint","eser_adi":"Kadir Demir","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":401,"tanitim":"Giriş\nDekken’de Farsça tarihyazımının geçmişi, Behmenîler ve onların yerine geçen \nDekken sultanları; Bîder’de Berîdşâhîler (1486-1618), Bîcâpûr’da Âdilşâhîler \n(1489-1685), Ahmednagar’da Nizâmşâhîler (1489-1638), Berâr’da İmâdşâhîler \n(1490-1574) ve Gülkünde ile Haydarâbâd-Dekken’de Kutubşâhîler (1512-1686) \ndönemlerine uzanmaktadır. Onların ardından Farsça tarihyazımı geleneği, \nHaydarâbâd-Dekken’de Âsafcâhîler/Haydarâbâd Nizamlığı (1724-1947) eliyle \ndevam etmiştir. Bu dönemlerin tamamında sultanların ve emirlerin siyasi tari-\nhine değinilmesi canlılığını koruyup ihmale uğramamışsa da bazı ","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00986","author_id":"AU_01093","havza":"hint","eser_adi":"Hadîkatü’s-selâtîn","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":408,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Müellifin hayatına dair elimizde yeterli bir bilgi yoktur. Yal-\nnızca Dekken’e göçüp Sultan Abdullah Kutubşâh’ın sarayına girmiş İranlı Dek-\nken Âfâkîlerinden olduğunu biliyoruz. Müellif, Abdullah Kutubşâh’ın pîşvâsı14 \nve meşhur alimlerden Allâme b. Hâtûn (ö. 1649) diye tanınan Şeyh Muhammed \nb. Hâtûn Âmulî’nin öğrencilerindendir. Sâidî-yi Şîrâzî’nin en önemli eseri, Ab-\ndullah Kutubşâh’ın 1614’te doğumundan 1643’deki on dokuzuncu cülusuna ka-\ndar hüküm sürdüğü dönem hakkındaki Farsça Hadîkatü’s-selâtîn’dir. Müellif \neserin mukaddimesinde bu kitabı Şeyh Muhammed b. Hâtûn Â","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00987","author_id":"AU_01094","havza":"hint","eser_adi":"Revâyih-i Gülşen-i Kutubşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":410,"tanitim":"Ülfetî Yezdî’nin telif ettiği Farsça eserdir. Müellifin adı eserde geçmiyor olsa da \niçindeki şiirlere ve diğer bazı delillere göre bu eserin müellifi Abdullah Kutubşâh \nDevri şairlerinden Ülfetî Yezdî’dir. Ülfetî Yezdî 1632’de Hindistan’a göçmüş ve Gu-\ncerât’da ikamet etmiştir. Ardından 1635’te Gucerât’dan Haydarâbâd-Dekken’e gel-\nmiş ve Abdullah Kutubşâh’ın sarayına girmiştir. 1642’de yedi “râyiha”da telif edilen \neser, Abdullah Kutubşâh dönemi olaylarını aktarmaktadır. Müellif, kendisinin de \nsöylediği üzere eseri Abdullah Kutubşâh için yazmış ve onu çokça övmüştür.19 Ya-\nzım üslubu olarak ","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00988","author_id":"AU_01095","havza":"hint","eser_adi":"Vakâyi-i Nimethân-ı Âlî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":410,"tanitim":"Nimet Hân Âlî lakaplı Mîrzâ Nûreddîn Muhammed Nimet Hân (ö. 1709)’ın telif \nettiği Farsça eserdir. Haydarâbâd Muhasara Gazetesi olarak da bilinen bu eser Ku-\ntubşâhîler dönemi sonlarında yazılmıştır. Nimet Hân Âlî, Evrengzîb dönemin-\nde (1657-1706) bukavul20 görevini üstlenmiştir. Evrengzîb’den sonra Babürlüler \nsarayında faaliyet göstermiş ve sahip olduğu ilmi sebebiyle Dânişmend Hân \nolarak adlandırılmıştır.21 Bu eser Haydarâbâd Kuşatması, Gülkünde Kalesi’nin \n1098/1686’da Evrengzîb tarafından fethedilmesi ve Kutubşâhîler Hanedanlığı’nın \n19","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"Haydarâbâd Muhasara Gazetesi"},{"work_id":"WK_00989","author_id":"AU_01096","havza":"hint","eser_adi":"Der Şerh-i Ahvâl-i Kutubşâh ve Evlâd u İhtisâsât-ı Û (Kitâbhâ-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":410,"tanitim":"ne-i Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî), nr. 2136, ss. 7, 11-26.\n20","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00990","author_id":"AU_01097","havza":"hint","eser_adi":"Askeri bir mevki olup ordunun tedarik işlerinden sorumlu kimse. Yemeklerin tadına bakan","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":410,"tanitim":null},{"work_id":"WK_00991","author_id":"AU_01098","havza":"hint","eser_adi":"Tezkiretü’l-mülûk","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":411,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Refiüddîn 1540 dolaylarında Şîrâz’da dünyaya gelmiş ve 1559’da \nticaret amacıyla Dekken’e gitmiştir. Önce Gülkünde’nin güneyindeki Sagar’a ge-\nlip orada kumaş ticaretiyle meşgul olmuştur. Ardından Bîcâpûr’a gidip orada I. \nÂdilşâh (1557-​1579) ve onun yerine geçen II. İbrahim Âdilşâh’ın (1579-1625) ya-\nnında görev almıştır.22 Refiüddîn’in liyakati ve tecrübesi, Şii Âdilşâhiler sarayın-\nda hânsâlâr,23 şah haremi ve darphane yöneticiliği gibi iyi mevkilere ulaşıp öm-\nrünün sonuna (1611) kadar bu mevkilerde kalmasını sağlamıştır.24 Ayrıca II. İb-\nrahim Adilşâh zamanında Bîcâpû","hanedan":"Âdilşâhîler"},{"work_id":"WK_00992","author_id":"AU_01099","havza":"hint","eser_adi":"Fütuhât-ı Âdilşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":412,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Müellif eseri 1640-1641 yıllarında Âdilşâhîler tarihi hakkında \nMuhammed Âdilşâh (1625-1655) için yazmıştır. Bu eserde Âdilşâhîlerin ilk altı \npadişahının hüküm sürdüğü tarihlere değinilmiş ve özellikle II. İbrahim Âdil-\nşâh dönemi üzerinde durulmuştur. Müellif Âdilşâhî sultanları tarihinin yanı sıra \nonların, Vijayanagar Hintleri ve Ahmednagar Nizâmşâhîleriyle olan ilişkisine de","hanedan":"Âdilşâhîler"},{"work_id":"WK_00993","author_id":"AU_01100","havza":"hint","eser_adi":"Ber Esâs-ı Nüsha-i Hattî-yi Kitâbhâne-i Millî-yi Paris, Pejûheşnâme-i Târîh ve Temed-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":412,"tanitim":"dün-i İslâmî), yl. 50, sy. 1 (İlkbahar/Yaz 1396), ss. 49-69.\n\ndeğinmiştir. Bu alandaki aktardıkları önemlidir. Biz bu eserin Tahran Üniversite-\nsi Merkez Kütüphanesindeki el yazmasından faydalandık."},{"work_id":"WK_00994","author_id":"AU_01101","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Bîcâpûr/Besâtînü’s-selâtîn","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":413,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Müellif eseri 1811 civarlarında Âdilşâhîler tarihi alanında yaz-\nmıştır. Bu eser sekiz “bostan”a ayrılmıştır ve her bostanda eserin yazıldığı za-\nmana kadarki Âdilşâhî sultanlarından birinin devrindeki olaylar anlatılmıştır. \nKitabın asıl üzerinde durduğu konu Âdilşâhiler Hanedanlığı’dır ve çoğunlukla \nda Âdilşâhîlerin başkenti Bîcâpûr şehri ile irtibatlı olan pehlivanlık eğitimleri, \nat yarışı, ok atıcılığı ve kılıç oyunları gibi onların gündelik bilgilerini anlatmıştır. \nFakat Haydarâbâd’daki Müslümanların geline çeyiz götürme, nikah töreni ve dü-\nğün töreni gibi adetleri","hanedan":"Âdilşâhîler","diger_adlari":["Besâtînü's-selâtîn"]},{"work_id":"WK_00995","author_id":"AU_01102","havza":"hint","eser_adi":"Risâle-i Derbâr-ı Âsafiye/Kânûn-i Derbâr-ı Âsâfiye","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":413,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Müellifin doğum ve ölüm tarihine dair bir bilgi yoktur, ama \nMansaram’ın oğlu ve Tezkire-i Gül-i Ranâ eserinin sahibi Leçhemî Nerayen Şefîk \nEvrenâbâdî, dedesi hakkında yani Mansaram’ın babası hakkında şöyle diyor: \n“Bu sayfaların müellifi Kotherî Kepûr kavmindendir. Dedesi Bahvani Das, Âlem-\ngîrî’nin ordusuyla beraber Lahor’dan Dekken’e gelmiş ve Evrengâbâd’da kalmış-\ntır.”30 Bahvani Das, Mansaram on yaşındayken vefat etmiş ve o da Lala Casvant \nRay adında yakınlarından birinin yanında büyümüştür. Mansaram, I. Nizâmül-\nmülk Âsafcâh zamanında Dekken Şiş Sûbe’nin pîşkârî-yi ","diger_adlari":["Kânûn-i Derbâr-ı Âsâfiye"],"hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_00996","author_id":"AU_01103","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Zafere","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":414,"tanitim":"Farsça bir eserdir. 1771’de telif edilen bu eser, Kutubşâhîler ve ardından I. Nizâ-\nmüddevle Nizâmülmülk Âsafcâh yönetiminin başına kadarki Âsafcâhîler hak-\nkında bilgi vermektedir. Müellif, Gülkünde, Haydarâbâd ve Kutubşâhîler devir-\nlerindeki diğer yapıların kurulumunu iyi bir şekilde açıklamıştır. Eserin dili sade \nve akıcıdır. Bu eser şimdiye kadar yayınlanmamıştır ve biz Haydarâbâd-Dekken \nSalar Ceng Kütüphane ve Müzesindeki el yazmasından yararlandık.","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00997","author_id":"AU_01104","havza":"hint","eser_adi":"Mesnevî-yi Mîr Âlem, Hadîkatü’l-âlem","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Basra","kaynak_sayfa":415,"tanitim":"Mîr Âlem Bahâdır lakaplı Seyyid Ebu’l-Kâsım b. Raziyüddîn Nûreddîn Cezâyirî \nŞüşterî Musevî’nin (1752-1808) telif ettiği Farsça eserdir. Mîr Âlem, soyu İmam \nMusa Kâzım’a dayanıp Nuriye Şüşter eşrafından ve Şiilerinden olan Seyyid Rızâ \nb. Nûreddîn Cezâyirî Şüşterî’nin büyük oğludur. Babası Şüşter’in meşhur şair ve \nalimlerindendir. Babası gençken 1736’da abisi Seyyid Hüseyin ile Basra’dan Ben-\nder Surat’a ve oradan da Şâh Cihânâbâd’a gitmiştir. Bir müddet orada kaldıktan \nsonra Nizâmülmülk Âsafcâh zamanında Haydarâbâd-Dekken’e gitmiştir. Nizâ-\nmülmülk Âsafcâh, Mir Âlem’a özel bir saygı duymuş","diger_adlari":["Hadîkatü'l-âlem"]},{"work_id":"WK_00998","author_id":"AU_01105","havza":"hint","eser_adi":"İlk bölümde Mîr Nizâm Ali Hân","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":416,"tanitim":"tarafından emirlere, İngilizlere ve Güney Hindistan’da Meysûr’daki Müslüman-\nların hükümdarı Tîpû Sultan’a (1782-1798) yazılmış mektup vardır. İkinci bölüm-\nde III. Mîr Ali Ekber Hân Âsafcâh’ın emirlere ve İngilizlere yazdığı mektuplar \nyer alır. Son bölümü ise Mîr Âlem’ın İngilizlere ve bazı alimler yahut dostlarına \nyazdığı mektuplar oluşturmaktadır. Bu eser 1988’de Refîk Fâtımâ’nın tashihi ve \nönsözüyle Hutût-i Mîr Âlem (Bâğ-ı Bahâr) adıyla Haydarâbâd’da yayınlanmıştır.\nMîr Âlem’ın bir diğer eseri de Hadîkatü’l-âlem’dır. Müellif bu eseri Kutubşâhîler \nve Âsafcâhîler olmak üzere iki makale ş","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_00999","author_id":"AU_01106","havza":"hint","eser_adi":"Âsafnâme/Târîh-i Nizâmşâhî/Vakâyi-i Dekken","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":417,"tanitim":"Tarihçi, şair, hattat ve nakkaş olan Tecellî Ali Şâh Haydarâbâdî’nin (ö. 1800) telif \nettiği Farsça bir eserdir. Müellifin dediğine göre eserin asıl adı Âsafnâme’dir ve II. \nMîr Nizâm Ali Hân Âsafcâh için yazılmıştır. Bu konuda şöyle demektedir:\nKitabıma, yani Âsafnâme’ye yüce [Sultan Nizâm Ali Hân Âsafcâh’tan] bir şeref nasip \noldu, böylece kendi gibi mübarek nedret kalemiyle yazıldı. Şemsüddevle Bahâdır va-\nsıtasıyla bütün Feridunane törenler, güzel mahbublar ve zarif meclislerle birlikte, \nmaharetli ressamların renkleriyle rengarenk sandıklara dizildi. Mübarek nazarlara \nve takdirlere mazha","diger_adlari":["Târîh-i Nizâmşâhî","Vakâyi-i Dekken"]},{"work_id":"WK_01000","author_id":"AU_01107","havza":"hint","eser_adi":"Mâhnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":417,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Âsafcâhîler sarayında yazar ve makam mevki sahibi olan mü-\nellif, Âsafcâhîler dönemi Urdu şairlerinden Mâhlekâ lakaplı Çendâ Bâî’nin em-\nriyle 1810’da eserin telifine başlamış ve 1813’te bitirmiştir. Eser ayrıca Tecelliyât-ı \nMâhlekâ/Târîh-i Dilâfürûz adıyla da meşhurdur. Âsafcâhîler dönemi olaylarını \nanlatan eser siyasi olaylara ilaveten Haydarâbâd-Dekken’in coğrafi özellikleri ve","diger_adlari":["Tecelliyât-ı Mâhlekâ","Târîh-i Dilâfürûz"]},{"work_id":"WK_01001","author_id":"AU_01108","havza":"hint","eser_adi":"Gülzâr-ı Âsafiye","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":418,"tanitim":"Hân Zamân Hân Dihlevî lakaplı Hâce Gulam Hüseyin’in (1784-1844) telif ettiği \nFarsça bir eserdir. Dedesi Hekîm Hâce Muhammed Sâbir Hân, Nizâmülmülk \nÂsafcâh’ın (1724-1748) doktorudur. O, II. Mîr Nizâm Ali Hân Âsafcah’ın özel dok-\ntoru Hekim Bâkır Hân’ın (1788) dördüncü çocuğudur. Hâce Gulam Hüseyin ba-\nbasının ardından 1231/1815’te III. Mîr Ekber Ali Hân Âsafcâh Sikendercâh Bahâ-\ndır’ın sarayında özel doktor olarak göreve gelmiştir.41 O Gülzâr-ı Âsafiye’yi IV. Nâ-\nsirüddevle Bahadır Âsafcâh döneminde 1841-1844 yılları arasında Kutubşâhîler \nve Âsafcâhîler tarihi konularında yazmıştır. Hân Zamâ","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_01002","author_id":"AU_01109","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Kutubşâhî (Tevârîh-i Ferhunde)","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":419,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Eserin asıl adı Tevârîh-i Ferhunde’dir ve IV. Mîr Nâsirüddevle \nMîr Ferhunde Ali Hân Âsafcâh devrinde Kutubşâhîler tarihi hakkında yazılmıştır. \n\nBîderî’nin Kutubşâhîler ve Âsafcâhîlere dair birçok eseri vardır ve bunun da o \ndiğer eserlerinin bir özeti olduğunu ifade etmektedir. Buna ilişkin şöyle demek-\ntedir: “Hint ve Dekken tarihlerine dair eserleri olan Dekkenli Kâdir Hân Münşî \nlakaplı bu kişi, Haydarâbâd Ferhunde Bünyâd eyaletinin durumuna dair 1829’da \nTevârîh-i Ferhunde adında üç bölümlük bir özet kaleme alıyor.”43\nMüellif eserin yazımında Târîh-i Kutubşâhî/Târîh-i","hanedan":"Kutubşâhîler","diger_adlari":["Tevârîh-i Ferhunde"]},{"work_id":"WK_01003","author_id":"AU_01110","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Dekken","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":420,"tanitim":"Farsça bir eserdir. Müellifin hayatına dair bildiklerimiz kendisinin bu kitap-\nta söylediği kadardır. Kendisini Hanbelî mezhebine mensup bir Sünni, Hîşekî"},{"work_id":"WK_01004","author_id":"AU_01111","havza":"hint","eser_adi":"Merkez-i Tahkîkât-ı Fârsî-yi İran ve Pakistan, 1377.","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":423,"tanitim":"Lakshmi Ranjanam, K. “Language and literature-Telugu”. History of Medival Deccan (1295-\n1724) içinde. Ed. H.K. Sherwani and Joshi. vol. 2. Hyderabad: The Government of \nAndhra Pradesh, 1974: 161-164.\nLeçhemî Nerayen Şefîk Evrenâbâdî. Tezkire-i Gül-i Ranâ. Haydarabad-Dekken: Encümen-i \nTerakkî-yi Urdu, Bîtâ.\nMansaram Hûşâbî. Risâle-i Derbâr-ı Âsafiye/Kânûn-i Derbâr-ı Âsafiye. Seyyid Hüseyin \nİsfahânî-yi Tabâtabâyî, Haydarabad-Dekken, Bînâ, 1308/1890.\nMasud Husain khan. “Language and literatur – Dakhni- Urdu”. History of Medival Deccan \n(1295-1724) içinde. Ed. H.K. Sherwani and Joshi. vol. 2. Hy"},{"work_id":"WK_01005","author_id":"AU_01112","havza":"hint","eser_adi":"Ber Esâs-ı Nüsha-i Hattî-yi Kitâbhâne-i Millî-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Şîrâz","kaynak_sayfa":424,"tanitim":"dün-i İslâmî), yl. 50, sy. 1 (İlkbahar/Yaz 1396), ss. 49-69.\n\ndeğinmiştir. Bu alandaki aktardıkları önemlidir. Biz bu eserin Tahran Üniversite-\nsi Merkez Kütüphanesindeki el yazmasından faydalandık."},{"work_id":"WK_01006","author_id":"AU_01113","havza":"hint","eser_adi":"Der Şerh-i Ahvâl-i Kutubşâh ve Evlâd u İhtisâsât-ı","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":424,"tanitim":"ne-i Meclis-i Şûrâ-yı İslâmî), nr. 2136, ss. 7, 11-26.\n20","hanedan":"Kutubşâhîler"},{"work_id":"WK_01007","author_id":"AU_01114","havza":"hint","eser_adi":"Seyahatname ve Âyîn-i Skenderî","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":431,"tanitim":"Bopal’in ikinci kadın nevvâbı, Nevvâb Nezir Muhammed Hân ve Nevvâb Kudsiy-\nye Begüm’ün kızı 1817’de dünyaya geldi. Babasının ölümünden sonra her ne ka-\ndar onu halefi olsa da o zamanlar henüz küçük yaşta olduğu için annesi Kudsiyye \nBegüm devlet işlerini üstlendi. Kudsiyye Begüm’den sonra İskender Begüm’ün \nkocası Cihangir Muhammed Hân, yedi yıllığına devleti yönetti ve onun da ölü-\nmünün ardından İskender Begüm artık iktidarı eline aldı.\nİngilizlerin teşvikiyle 1851’de Bopal Nevvâblığı tarihi hakkında bir kitap yazmaya \nbaşlayan ve kitabı telif etmek için yaklaşık on yedi yıl harcayan ilk Bop","diger_adlari":["Âyîn-i Skenderî"]},{"work_id":"WK_01008","author_id":"AU_01115","havza":"hint","eser_adi":"Tâcu’l-İkbâl (Târîh-i Riyâset-i Bopâl)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":432,"tanitim":"Hindistan Bopal begümlerinin üçüncüsü olan Şâh Cihân Begüm, 19. yüzyılın Far-\nsça ve Urduca konuşan yazar ve şairlerindendi. Şâh Cihân Begüm, Bopal Nevvâb-\nları İskender Begüm ve Cihângir Muhammed Hân’ın kızıydı. 1838 yılında Bopal \nyakınlarındaki İslamnagar şehrinde dünyaya geldi. Şâh Cihân Begüm, Cihângir \nMuhammed Hân’ın tek çocuğuydu ve babasının ölümünden sonra halefi olarak \nseçilmişti. Yedi yaşından büyük olmadığı için onun adına işlerin idaresini annesi \nİskender Begüm devraldı.31 İskender Begüm, Şâh Cihân Begüm’ün nevvâblığına \nrazı olmadı ve nihayetinde 1859 yılı dolaylarında nevvâbl","diger_adlari":["Târîh-i Riyâset-i Bopâl"]},{"work_id":"WK_01009","author_id":"AU_01116","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Riyâset-i Bopâl adlı eseridir. Şâh Cihân Be-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":433,"tanitim":"güm, kitabın mukaddimesinde annesi İskender Begüm’ün Bopal tarihini derle-\nyip yazma girişiminin ölümü nedeniyle yarım kalmasından sonra Bopal Nevvâb-\nlığı tarihini yazmaya karar verdiğinden bahsetmektedir. Böylece 1871 Muharrem \nayında Tâcu’l-İkbâl’i yazmaya başlamış ve 1872 yine Muharrem ayında bitirmiş-\ntir. Kitabın orijinal metni Farsça olup tek ciltte üç ayrı defter şeklinde yazılmış \nve Urduca metni de bu tertip üzere düzenlenmiştir. 1872’de kitabın Farsça ve \nUrduca metni, Kanpur Askeri Matbaası’nda Muhammed Abdurrahman b. Hâcî \nMuhammed Rûşen Hân’ın gözetiminde yayınlanmıştır.34\nTâcu’l"},{"work_id":"WK_01010","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Tâcü’l-İkbâl","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":434,"tanitim":"Hindistan’daki Bopal Begümlerinin son nevvâbı olan Sultân Cihân Begüm, 19. \nyüzyılın Hint kadınlarının eğitim ve öğretimi alanındaki reformist yazarı, Şâh \nCihân Begüm (1868-1900)’ün kızıydı. İlk eşi Bâkî Muhammed Hân idi. 1857’de \nBopal’de dünyaya gelen40 Sultân Cihân Begüm, Şâh Cihân Begüm’ün vefatın-\ndan sonra H. 1319’da İngilizlerin de desteğini alarak kırk üç yaşında Bopal’de \niktidara geldi ve büyük oğlu Muhammed Nasrullah Hân’ı veliaht ilan etti. Sultân \nCihân Begüm’ün hüküm sürdüğü dönem, özellikle kültürel açıdan Bopal Nev-\nvâblığı’nın en parlak dönemi olmuş, bu sırada çeşitli alanlar"},{"work_id":"WK_01011","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Tüzük-i Sultânî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":435,"tanitim":"Sultân Cihân Begüm Tüzük-i Sultânî’de,44 İskender Begüm, Nevvâb Bâkî \nMuhammed Hân ile annesi Şâh Cihân Begüm dönemlerine ilişkin olayları ve ik-\ntidara ulaştığı zamana kadarki kişisel hayat hikayesini ele almaktadır. Bu kitap, \nmüstakil olarak Tüzük-i Sultânî başlığı altında tercüme edilmemiş olsa da kitabın"},{"work_id":"WK_01012","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Ahter-i İkbâl","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":437,"tanitim":"Sultân Cihân Begüm’ün Urduca yazdığı ve Hisse-i Dovvom-i Gevher-i İkbâl (Gev-\nher-i İkbâl’in İkinci Kısmı) adıyla 1915’te yayınlanan eserleri arasındadır. Kitap, \n1908’den 1913’e, yani Sultân Cihân Begüm’ün saltanatının sekizinci ila on ikinci \nyıllarındaki olayları kronolojik bir şekilde ele almakta ve her yılla ilgili olayları \naynı yılın ardından Gevher-i İkbâl’in devamında anlatmaktadır.50 Kitap, dönemin \nsiyasi, sosyal ve ekonomik portresini, en ince ayrıntılarıyla serdetmektedir. Kita-\nbın ana özellikleri arasında, Sultân Cihân Begüm’ün, özellikle kızların eğitimi ve \nBopal’de kız okulla","diger_adlari":["Hisse-i Dovvom-i Gevher-i İkbâl","Gevher-i İkbâl'in İkinci Kısmı"]},{"work_id":"WK_01013","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Hayât-ı Şâh Cihânî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":437,"tanitim":"Kitabın adından da anlaşılacağı üzere Sultân Cihân Begüm, annesi Şâh Cihân Be-\ngüm’ün hayatını, başlangıcından ölümüne kadar saltanatına ilişkin olayları yedi \nbölümde anlatmıştır. Sultân Cihân Begüm, kitabının girişinde annesi hakkında \nbir kitap yazmayı kendisine bir vazife olarak gördüğünü ifade etmiş ve annesi \nile arasındaki anlaşmazlıkların unutulması için zikretmediğini samimiyetle ve \ndürüstçe vurgulamıştır.55 Şâh Cihân Begüm’ün saltanat dönemine ayrılan Tâ-\ncü’l-İkbâl’in üçüncü defterinin sadece 1872 yılı (kitabın yazıldığı yıl) başlarına"},{"work_id":"WK_01014","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Tezkire-i Bâkî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":438,"tanitim":"Tezkire-i Bâkî, Sultân Cihân Begüm’ün babası Nevvâb Bâkî Muhammed Hân’ın \nhayatına ilişkin olayları anlatan ve 1915’te Urduca yayınlanan bir başka kitaptır. \nSultân Cihân Begüm, kitabın girişinde Bopal tarihini yazmaya olan ilgisinden söz \netmiş ve bu nedenle 1914’te Hayât-ı Şâh Cihânî kitabını yazdıktan sonra bu kitabı \nyazmıştır. Sultân Cihân Begüm, babasının hayatı ve yaptıkları hakkında ayrıntılı \nbir kitap yazmak niyetinde olsa da ilgili döneme ait birçok belge ve kaynağın \nkaybolması ve gerekli bazı bilgilerin eksikliği nedeniyle buna muvaffak olamadı. \nSultân Cihân Begüm, bir önsöz ve i"},{"work_id":"WK_01015","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Hayât-ı Kudsî","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":439,"tanitim":"Hayât-ı Kudsî, Bopal’in ilk kadın hükümdarı Kudsiyye Begüm’ün hayatını ve hü-\nkümdarlığını anlatan Sultân Cihân Begüm’ün bir diğer kitabıdır. Sultân Cihân Be-\ngüm, kitabın girişinde Kudsiyye Begüm’ün dindarlığı, yaşamının gelecek nesiller \niçin yol gösterici olabileceği ve Bopal’in ilk nevvâb begümü olması gibi birçok \nnedeni, bu kitabı yazma gerekçesi olarak ifade etmiştir. Öyle görünüyor ki Sultân \nCihân Begüm, yazım aşamasında birtakım sorunlarla karşılaşmıştır; kronolojik \naçıdan önce bu kitabı, ardından Hayât-ı Şâh Cihânî kitabını yazması gerekmesine \nrağmen Kudsiyye Begüm dönemine ait ya"},{"work_id":"WK_01016","author_id":"AU_01117","havza":"hint","eser_adi":"Ravzatü’r-Rayâhîn min Mesîri’s-Sultân ile’l-","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":440,"tanitim":"Beledi’l-Emîn ve Medîneti’n-Nebî Seyyidi’l-Mürselîn\nYukarıdaki eserlere ek olarak Şâh Cihân Begüm’ün Mekke ve Medine seyahatini \nanlatan bir seyahatnamesi de günümüze ulaşmıştır. Bu seyahatname 1909’da bir \nkitapta iki cilt olacak şeklinde yayınlandı. Mukaddimede kitabını iki genel bölü-\nme ayırdığı bilgisi yer almaktadır. İlk defter, Arabistan coğrafyasına, ardından \nKabe ve Mescid-i Nebî’nin inşa ediliş zamanından yazarın yaşadığı döneme ka-\ndar olan tarihine, ikinci defter ise Sultân Cihân Begüm’ün Hindistan’dan Arabis-\ntan’a yaptığı yolculuğun anlatımına ayrılmıştır. İlk defter, tarihi açı"},{"work_id":"WK_01017","author_id":"AU_01118","havza":"hint","eser_adi":"Mrs Willoughby- Osborne.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"London","kaynak_sayfa":441,"tanitim":"Followed by A Historical sketch of the reigning family of Bhopal BY Lieut-col. Mrs \nWilloughby- Osborne, C.B. Political Agent in Bhopal, And an appendix translated by: \nThe Rev. William Wilknson, London 1870.","diger_adlari":["A Historical sketch of the reigning family of Bhopal"]},{"work_id":"WK_01018","author_id":"AU_01119","havza":"hint","eser_adi":"Rashidu Zzafar Khan. Calcutta,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":441,"tanitim":"1929. An account of My Life (Gohur-i- Ikbal). Translated by: C. H. Payne. London 1912.","diger_adlari":["An account of My Life","Gohur-i- Ikbal"]},{"work_id":"WK_01019","author_id":"AU_01120","havza":"hint","eser_adi":"Thacker, Spink and CO, 1876.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":441,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01020","author_id":"AU_01121","havza":"hint","eser_adi":"Sevânih-i Omrî Nezîruddevle Umerâuddevle Nevvâb","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":441,"tanitim":"Bâkî Muhammed Hân Sâhib-i Bahâdır Nusret-i Ceng. bâ-ihtimâm-ı Mevlevî Hamîdullah."},{"work_id":"WK_01021","author_id":"AU_01122","havza":"hint","eser_adi":"Matbaa-i Sultânî, 1333/1915.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":441,"tanitim":"________. Hayât-ı Şâh Cihânî. 1332/1914.\n________. Hayât-ı Kudsî. bâ-ihtimâm-ı Mevlevî Hamîdullah. Bopal: Matbaa-i Riyâset-i \nBopal, 1916/1335.\n________. Ahter-i İkbâl (Gevher-i İkbâl’in İkinci Bölümü). 1913/1332.\n________. Tüzük-i Sultânî (Dördüncü Defter). Tâcü’l-İkbâl. bâ-ihtimâm-ı Muhammed","diger_adlari":["Hayât-ı Şâh Cihânî","Hayât-ı Kudsî","Ahter-i İkbâl","Tüzük-i Sultânî","Tâcü'l-İkbâl"]},{"work_id":"WK_01022","author_id":"AU_01123","havza":"hint","eser_adi":"Matbaa-i Sultânî 1328.","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":442,"tanitim":"________. Gevher-i İkbâl. bâ-ihtimâm-ı Muhammed Hamîdullah. Bopal: Matbaa-i Sultânî, \n1913/1331.\n________. Ravzatü’r-Rayâhîn min Mesîri’s-Sultân ile’l-Beledi’l-Emîn ve Medîneti’n-Nebî \nSeyyidi’l-Mürselîn. bâ-i ihtimâm-ı Hâfız Kerâmetullah. Bopal, Matbaa-i Sultânî, 1327.\nŞâh Cihân Begüm. Tâcu’l-İkbâl (Târîh-i Riyâset-i Bopâl). (Farsça metin). Muhammed \nAbdurrahmân b. Hâcî Muhammed Rûşen Hân baskısı, Kanpur 1289.\n________. Tâcu’l-İkbâl (Târîh-i Riyâset-i Bopâl). (Urduca metin). Muhammed Abdurrahmân \nb. Hâcî Muhammed Rûşen Hân baskısı, Kanpur 1289.\n________. The Imperial Gazetteer of India. Oxfor","diger_adlari":["Gevher-i İkbâl","Ravzatü'r-Rayâhîn min Mesîri's-Sultân ile'l-Beledi'l-Emîn ve Medîneti'n-Nebî Seyyidi'l-Mürselîn"]},{"work_id":"WK_01023","author_id":"AU_01124","havza":"hint","eser_adi":"The Religious Pantheon of Ancient India,” International Journal Advances in","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":443,"tanitim":"Social Sciences, 5 (4) (2017), ss. 199-201.\n\ntaşlar keşfedilmiştir.3 Zerdüştlerin kutsal kitabı Avesta, Aryan halklarının milat-\ntan yaklaşık 3 bin yıl önce Hazar Denizi’nin güneyindeki sıcak bölgelere göçün-\nden bahseder.4 Öyle görünüyor ki Keşmir, Aryanların Hint Alt Kıtasının kuzeyine \nvarışının ilk durağı konumundaydı. Bu sebeple Aryalıların dili ile bu toprakların \nyerli halkının dili karışmış ve Aryan dilinin dallarından biri olan Dardik5 kökenli \nKeşmir dilini (Keşmirce/Keşmirî) meydana getirmiş olmalıdır. Bu bölgedeki yö-\nnetim biçimi ile ilgili elde edilmiş kayıtlı bir tarih yoktur.6 "},{"work_id":"WK_01024","author_id":"AU_01125","havza":"hint","eser_adi":"Rajatarangini","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":446,"tanitim":"Tarih hazinelerinden biri Keşmir tarihçisi ve destan şairi Pandit Kalhana tara-\nfından MÖ 3000 ila MS 1149-1150 yılları arasında, Keşmir’deki olaylar ve siyasi \ngelişmeler hakkında Sanskritçe diliyle şiir formunda yazılan ve Kralların Dalga-\nları anlamına gelen Rajatarangini’dir. Kalhana bu kıymetli eseri yazmaya 1148 yı-\nlında başlamış, 1149’un sonunda bitirmiştir. O, bu şiirsel eserinin girişinde şöyle \ndemektedir:\nBöylesi bir iyilik ve güzellikle bir dünya yaratmaya muktedir olan Rabb (Prajapati)! \nBir şairden başka kim geçmişi insanların gözünün önüne serebilir? Kültürlü ve ilim \nsahibi bi","diger_adlari":["Kralların Dalgaları"]},{"work_id":"WK_01025","author_id":"AU_00799","havza":"hint","eser_adi":"Bahâristân-ı Şâhî (Nâme-i Şâhân)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":448,"tanitim":"Keşmir tarihçiliğindeki ikinci eser, ansiklopedilerde Nâme-i Şâhân adıyla da gö-\nrülen Bahâristân-ı Şâhî adlı eserdir. Bu eser, Timurlular Hanedanı’ndan iki im-\nparatorun, Celâleddin Muhammed Ekber (1556-1605) ve oğlu-halefi Cihangir \n(1605-1627) olarak bilinen Mirza Nureddin Beg Muhammed Han Selim döne-\nminde Keşmir’de yaşamış bilinmeyen bir tarihçi tarafından yazılmış ilk müs-\ntakil Farsça tarihtir.16 Eser, herhangi bir mukaddime olmaksızın başlar. Kitabın \nilk bölümü, rajalar dönemi Keşmir’i hakkındadır. Bu bölümün içeriğinin büyük \nbir kısmının, Bahâristân-ı Şâhî’de sıkışık bir halde bulun","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"yla da gö-\nrülen Bahâristân-ı Şâhî adlı eser"},{"work_id":"WK_01026","author_id":"AU_00750","havza":"hint","eser_adi":"Hindu ermişi veya bilgesi. (Çev.)","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":448,"tanitim":"16\t\nÂftâb Asghar, Târîhnevîsî-i Fârisî der Şibh-i Kârre-i Hind ve Pâkistân c. 1 (Lâhor: Hâne-i Ferheng İran \n1364), ss. 148-153; Mecîd Semiî, “Bahâristân-ı Câmî”, Dânişnâme-i Zebân ve Edeb-i Fârsî der Şibh-i Kârr, \nc. II (1387), ss. 944-945."},{"work_id":"WK_01027","author_id":"AU_01126","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Keşmîr","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":449,"tanitim":"Hasan b. Ali Keşmîrî’nin, Celâleddin Melik Nacî’nin isteğiyle yazdığı Târîh-i \nKeşmîr adlı el yazması eseri Keşmir tarihi hakkında elimizde olan bir diğer eser-\ndir. Eserin bir nüshası Bodleian Kütüphanesinde 315 numarada yer almaktadır. \nBu nüsha, Cihangir’in saltanatı döneminde yazıya geçirilmiştir.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01028","author_id":"AU_01127","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Melik Haydar","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":449,"tanitim":"Çadûre \nKeşmir’in diğer ünlü tarihçilerinden biri de H 1618-1621 yılları arasında Târîh-i \nMelik Haydar Çadûre adlı eseri yazan Reîsülmülk Haydarmelik Çârvârhây-i \nKeşmîrî’dir. O, Srinagar’ın 10 mil güneyindeki Çâdûre köyünde doğdu. Melik \nHaydar, Cihangir döneminde Keşmir’de yaşamış, 1605 yılından itibaren Keşmir’de \nasker olarak Selim Nureddin Cihangir’in hizmetine girmiş ve 1627’deki vefatına \nkadar 22 yıl boyunca idari görevde bulunmuştur. Fars diline hakimiyeti olan \nHaydarmelik, Keşmir Tarihi’ni iki bölümde Farsça yazdı; ilk bölüm Keşmir hü-\nkümdarlarının biyografisi hakkında, ikinci böl","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01029","author_id":"AU_01128","havza":"hint","eser_adi":"Ahvâl-i Keşmîr","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":449,"tanitim":"Ahvâl-i Keşmîr, Mollâ Tevfîk Keşmîrî (1696-1787) tarafından Celâleddin Ekber \nŞâh döneminde Keşmir’in siyasi tarihi hakkında Farsça yazılan bir eserdir. Bu \neserin yazarı, Keşmir’in Timurlu topraklarına katılması sürecindeki gelişmeleri \nve Celâleddin Ekber Şâh, Cihângir, Şâh Cihân, Evrengzib’in Keşmir’e yaptıkları \nseferleri şiir üslubuyla anlatmıştır.18 Bu eserin yazma nüshası Hindistan Divan \nKütüphanesi’nde muhafaza edilmektedir.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01030","author_id":"AU_01129","havza":"hint","eser_adi":"Müntehibü’t-tevârîh (Târîh-i Keşmîr)","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":450,"tanitim":"Âciz lakaplı Pandit Narâyan Kawl, Keşmir divan başkanlığı vekili Arif Han’ın \nemriyle Şâh Âlem Bahâdır adına Müntehibü’t-tevârîh veya Târîh-i Keşmîr kitabı-\nnı 1701 yılında yazdı. Bu eserde Keşmir kelimesinin anlamını, Antik dönemden \nHint Timurlularına kadar söz konusu toprakların hükümdarlarını ve Keşmir’in \nEkber Şâh tarafından ele geçirilmesinden, yazının icadına kadar bahsi geçen böl-\ngelerde toprak sahibi olup hüküm sürenlerin tarihini anlatmıştır. Mollâ Tevfîk’in \nbu eserinde dikkati çeken nokta, kitabın sonunda verdiği Keşmir coğrafyasının \nayrıntılı anlatımıdır. Mollâ Tevfîk’ten sonra","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"na kadar bahsi geçen böl-\ngelerde toprak sahibi"},{"work_id":"WK_01031","author_id":"AU_01130","havza":"hint","eser_adi":"Nevâdiru’l-Ahbâr","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":450,"tanitim":"Refîuddin Hint Alt Kıtasının Farsça konuşan tarihçilerinden ve şairlerindendi. \nOnun hayatı hakkında elde neredeyse hiçbir bilgi yoktur. Kitabının giriş kısmın-\nda Nevâdiru’l-Ahbâr’ı 1724 yılında Delhi’de bitirdiğinden bahsetmektedir. Müel-\nlif, eserini, seleflerinin birikimlerini kullanarak Keşmir’in Müslüman hüküm-\ndarları hakkında gerçek ve seçkin bir rapor tarzında derlediğini öne sürmekte-\ndir. Keşmir tarihinin başlangıcını konu alan bu eser, Hz. Süleyman dönemi ile \nbaşlamakta ve ilki Şâh Mîr (1335-1338) olan Keşmir rajalarını anlatarak devam et-\nmekte, sonrasında H. 995’te Keşmir’in Cel","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01032","author_id":"AU_01131","havza":"hint","eser_adi":"Esrâr-ı Samedî","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":451,"tanitim":"1728’de Zargarbeççe kâtibi, asi ve delir-i ceng (savaş kahramanı) lakaplı, Nevvâb \nAbdussamed Han’ın iktidarına bağlı kâtip, Nâzım-ı Pencâb ünvanlı Râm Sihâm \nKalanorî tarafından Abdussamed Han adına yazılan Esrâr-ı Samedî, Keşmir tari-\nhi üzerine yazılmış bir diğer eserdir. Râm Sihâm Kalanorî bu eseri, Nevvâb Ab-\ndussamed Han’ın savaşları ve bastırdığı isyanlar hakkında toplam yedi bölümde \nyazdı. Bu yedi bölüm sırasıyla; Bîrâgî’nin bastırılması, Tehâre/Tihâre (Sirhind \nbölgesi) derebeyi İsa Han Muîn’in ahvali ve babası ile oğlunun öldürülmesi, \nHüseyin Han Afgân Kusûr’un bastırılması; Şerafü"},{"work_id":"WK_01033","author_id":"AU_01132","havza":"hint","eser_adi":"Müntehibü’t-tevârîh/Târîh-i Keşmîr","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":451,"tanitim":"Timurlu döneminin müelliflerinden Muhammed Azam Dîdemerî’ye ait olan21 \nMüntehibü’t-tevârîh/Târîh-i Keşmîr, Keşmir tarihini ve 1710’da aciz lakaplı Narâ-\nyan Kawl’ın kalemiyle derlenen son dönem Timurlu tarihi (1707-1857) gelişmele-\nrini ele alan bir nüshadır.22 Müellif bu eseri, Keşmir divan başı vekili Ârif Han’ın \nisteğiyle Şâh Âlem Bahâdır’ın adına yazmıştır. Müellif bu eserde önce, Keşmir \nisimlendirmesi üzerinde durmuş, devamında Antik dönemden Hint Timurlula-\nrına kadar söz konusu toprakların hükümdarlarını ve Keşmir’in Ekber Şâh tara-\nfından ele geçirilmesinden eserin yazıldığı zamana ","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Târîh-i Keşmîr"]},{"work_id":"WK_01034","author_id":"AU_01133","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Azâmî/Vâkıât-ı Keşmîr","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":452,"tanitim":"Bu eser Azâm lakaplı, Hayruzzamân Hân Hâce Hayruddin’in oğlu, tarihçi, \nmuallim, Hint Alt Kıtasının Fars şairi, Srinagar (Keşmir)’ın Dîdemerî ailesinden \nHâce Muhammed Azâm Dîdemerî’nin Keşmir’e dair en önemli tarih eserlerin-\ndendir. Babası Keşmir’den Delhi’ye gitmiş ve Hint Timurlularının hükümdarı \nEvrengzib-i Âlemgîr’in (1658-1706) sarayındaki ekibe katılmıştır. Hayruzzamân \nHan’ın tensibiyle birkaç yeri (köyü) almakla onurlandırılmış ve Srinagar’a geri \ndönmüş, mescid ve hamam gibi toplum yararına birkaç yapı imar etmiştir. Mu-\nhammed Azâm böylece babasının yanında büyüyüp yetişmiş ve ese","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Vâkıât-ı Keşmîr"]},{"work_id":"WK_01035","author_id":"AU_01134","havza":"hint","eser_adi":"Kitâb-ı Târîh-i Şâhnânme/Şâhnâme-i Keşmîr","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":453,"tanitim":"Keşmir’in özellikleri ve ilgili bölgenin siyasi gelişmelerini şiir formunda yazan \nMuhammed Tevfîk, Keşmir’in Fars şairlerinden ve tarihçilerindendir. Keşmir \nyöneticisi Raja Sukh Jivan/Jiyan Mal (saltanatı 1756-1762) tarafından kendisine \nŞâhnâme-i Keşmîr’in yazılması emredildi.25 Muhammed Celâleddin Ekber Şâh \ndöneminde Keşmir’in Hindistan Timurlu Devleti tarafından ilhak edilmesi ile \nilgili siyasi olayları ve Ekber’den Âlemgîr’e Hindistan Timurlu imparatorlarının \no bölgelere yaptığı seferleri şiir formunda kaleme aldı. Muhammed Tevfîk’in bu \neseri meydana getirmek için büyük çaba sarf etm","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Şâhnâme-i Keşmîr"]},{"work_id":"WK_01036","author_id":"AU_00736","havza":"hint","eser_adi":"Gevhernâme-i Âlem","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":453,"tanitim":"Mun’imî lakaplı Keşmir tarihçisi Muhammed Eslem, Keşmir tarihi hakkındaki \nGevhernâme-i Âlem eserini H 1789’da İkinci Şâh Âlem adına kaleme aldı. Müelli-\nfin asıl adı Ebû Refî Ebu’l-Kâsım Bedîuddin Muhammed Eslem’dir. Bir mukaddi-\nme, altı bölüm ve hatimeden oluşan eserinde, başlangıçtan 1786’ya kadarki Keş-\nmir tarihini, Pandyalar/Pandular’ı,26 Keşmir rajalarını, Şâhmîrî, Çek,27 Timur ve \nAfgan hanedanlarını anlatmıştır. Bu eser, Vâkıât-ı Keşmîr, Gevher-i Âlem, Tuhfetün \nli’ş-Şâh Âlem ve Gevher-i Tuhfetin Âlem Şâhî gibi başka isimlerle de anılır. Eserin el \nyazmaları Sâlâr Ceng Müzesi Kütüpha","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01037","author_id":"AU_01135","havza":"hint","eser_adi":"Süleymân-ı Bâğ/Bâğ-ı Süleymân","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":453,"tanitim":"Keşmir tarihini yazabilmiş Hint Alt Kıtasının Farsça konuşan bir diğer tarihçi \nşairlerinden biri de Süleymân-ı Bâğ/Bâğ-ı Süleymân eserini şiir formunda yazan","diger_adlari":["Bâğ-ı Süleymân"]},{"work_id":"WK_01038","author_id":"AU_01136","havza":"hint","eser_adi":"Nizâmu’l-Vakâyî/Vakâyî -i Nizâmiyye","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":454,"tanitim":"Nizâmu’l-Vakâyî Sîh hükümdarı Maharaca Kriparam (1827-1831) dönemine ka-\ndarki Keşmir tarihi hakkında yazılan bir eserdir. Bu eser hakkında da pek fazla \nbilgi mevcut değildir. Bu eserin el yazması, Srinagar müftî-i azâmı Mevlânâ Müftî \nMuhammed Kıvâmuddîn Özel Kütüphanesinde muhafaza edilmektedir.","diger_adlari":["Vakâyî -i Nizâmiyye"]},{"work_id":"WK_01039","author_id":"AU_01137","havza":"hint","eser_adi":"Haşmet-i Keşmîr, Târîh-i İmâdü’l-Mülk ve Târîh-i Câyis","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":454,"tanitim":"Keşmir tarihi hakkında elimizdeki Farsça eserlerden bir diğeri de Gulam \nKâdir Hân Câyisî adıyla meşhur Abdülkâdir Hân’ın kaleminden çıkan Haşmet-i \nKeşmîr’dir. O, Hint Alt Kıtasının Farsça yazan tarihçilerdendi ve ailesi birkaç ne-\nsil önce Allâhâbâd’da yaşamıştı. Babası Bengal’in kâdılkudâtı (başkadı) idi. Ab-\ndülkâdir, Awadh/Oudh’taki küçük bir şehir olan Câyis’te dünyaya geldi ve orada \nyetişip Britanya Doğu Hindistan Şirketi’nin hizmetine girdi. Bir süre Lucknow’da \ngörev yaptı ve hayatının geri kalanını Varanasi/Benares’te geçirdi. Tarihyazımın-\nda mahir bir şahsiyetti ve ondan geriye Ha","diger_adlari":"yla meşhur Abdülkâ"},{"work_id":"WK_01040","author_id":"AU_01138","havza":"hint","eser_adi":"Mecmeu’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Keşmir ile ilgili bir diğer tarihi metin, Varasta32 olarak bilinen Pandit Birbal \nKacar/Kajar’ın kaleminden çıkan Mecmeu’t-Tevârîh/Mecmûa-i Tevârîh/Mec-\nmûu’t-Tevârîh’tir. Kacar Farsça kaleme aldığı bu metinde, başlangıcından 1835 \nyılına kadarki Keşmir tarihini anlattı. Eser, Keşmir’deki ilk Sih hükümdarları \nhakkında faydalı bilgilere sahip olması açısından tarihi öneme sahiptir. Birbal, \nkendisinden önce yazılan tarih kitapları hakkında bilgiler vermiş ve onları kita-\nbında ele almıştır. Bu eserin el yazmaları Lahor Pencab Üniversitesi Kütüphane-\nsi Şîrânî koleksiyonunda mevcudiyetini korum","hanedan":"Kaçarlar","diger_adlari":"Varasta32"},{"work_id":"WK_01041","author_id":"AU_01139","havza":"hint","eser_adi":"Lübbü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Hint Alt Kıtasının bir başka tarihçisi olan Molla Bahâeddin Hoşnevîs, Lüb-\nbü’t-Tevârîh adlı kitabında iki bölüm halinde Şeyh Gulam Muhyiddin zamanına \nkadarki Keşmir’in kısa ve öz bir tarihini yazmıştır. Bu eserin ilk bölümü Hin-\ndu rajaları, Müslüman şahlar, Çekler, Timurlular, Afganistan Dürrânî34 şahları \n(1753-1234) ve Sihler (1819-1846) hakkındadır. İkinci bölümü ise Keşmir coğraf-\nyası, idari ve mali yapısı, mahsulleri ve ilginç yanlarını haiz başlıklar içermekte-\ndir. Kitabın bir nüshası British Museum’da yer almaktadır.","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01042","author_id":"AU_01140","havza":"hint","eser_adi":"Râj Derşenî/Tevârîh-i Râcagân-i Cemmûn","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Bu kitap Hicri 13. yüzyılın üstad, şair ve tarihçilerinden Bedhere/Badhara diye \nmeşhur olmuş Genîs Dâs’ın kaleminden çıkmıştır. Başlangıçta Pencab tarafın-\nda mali işlerle ilgilenmiş sonrasında Cemmû’ya Maharaca Gulab Sing’in isteği \nüzerine gitmiş ve orada defterdarlık (daru’l-inşa riyaseti) makamı ile meşgul","diger_adlari":["Tevârîh-i Râcagân-i Cemmûn"]},{"work_id":"WK_01043","author_id":"AU_01141","havza":"hint","eser_adi":"Vecîzü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"1857’de Molla Abdunnebî Hânyârî, başlangıçtan Maharaca Ranbir Singh dönemi-\nne kadarki Keşmir tarihini Vecîzü’t-Tevârîh’te yazdı. O bu eserin üç bölümünde \nbüyük Müslüman şeyhlerinin hayatlarını da yazmıştır. Bu bilgiler dışında bahsi \ngeçen esere dair başka bir bilgi yoktur.36"},{"work_id":"WK_01044","author_id":"AU_01142","havza":"hint","eser_adi":"Maharacanâme/Râj Nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Hint Alt Kıtasının İranlı arifi ve şairi Hâce Senâullah Harâbâtî, Cemmû ve Keş-\nmir rajaları hakkında Maharacanâme/Râj Nâme isimli iki manzum eser kaleme \naldı. Senâullah, on üçüncü yüzyılın Siringâr’lı müellifi ve arifi idi. Hocalarından \nArapça, Farsça, Urduca, Türkçe ve Pencapça öğrendi ve hat sanatında ustalaştı. \nTasavvuf, ahlak, hadis, kıssa (alegori), öğüt, vaaz ve tarih gibi pek çok konuda \neserler kaleme aldı. Müellife ait yaklaşık yirmi beş eser elimizde mevcuttur. Ma-\nharacanâme veya Râj Nâme, Şâhnâme’nin yazıldığı fasılda iki mesnevi içermekte-\ndir. İlki Keşmir ve Cemmûn maharacala","diger_adlari":["Râj Nâme"]},{"work_id":"WK_01045","author_id":"AU_01143","havza":"hint","eser_adi":"Hülâsatü’t-Tevârîh ve Mûcizü’t-Tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Hicri on üçüncü yüzyılın ve Hint Farsçayı kullanan bir diğer tarihçisi, Keşmir \nvalisi Maharaca Gulab Sing’in vakanüvisi ve Mîrzâ Ahad’ın oğlu Mîrzâ Seyfüddîn","diger_adlari":["Mûcizü't-Tevârîh"]},{"work_id":"WK_01046","author_id":"AU_01144","havza":"hint","eser_adi":"Gulzâr-ı Keşmîr, Gulâb Nâme ve Medînetü’t-Tahkîk","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Keşmir tarihi üzerine Pencap’ta Farsça eserler yazan biri de Divan Kriparam’dır. \nKriparam, Keşmir veziriazamı Javalasha Maharaca Gulab Singh’in oğluydu ve \nmaharaca katiplerinden biri sayılıyordu. Kriparam, babasının vefatından son-\nra vezirlik makamına geçti. Açık ve akıcı metinleriyle Kriparam, Sih döneminin \nen iyi nesir yazarıydı. Yazara ait Gulzâr-ı Keşmîr, Gulâb Nâme, Medînetü’t-Tahkîk \nisimli üç eser elimizde mevcuttur. Divan Kriparam, Gulzâr-ı Keşmîr’i Pencap’taki \nBritanya temsilcisi Roberts’ın isteği üzerine Ekberî41 tarzı takip ederek (Ebu’l-\nFazl Allâmî’nin yazım tarzı) 1875’te al","diger_adlari":["Gulâb Nâme","Medînetü't-Tahkîk"]},{"work_id":"WK_01047","author_id":"AU_00785","havza":"hint","eser_adi":"Esrâru’l-Ahbâr veya Târîh-i Hasan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":458,"tanitim":"Keşmir tarihini ele alan bir diğer Farsça eser Esrâru’l-Ahbâr veya Târîh-i Ha-\nsan’dır. Hint Alt Kıtasının Farisi şairi ve tarihçisi Pîr Gulam Hasan Khuyhâmî \n(Khuiami) (1833-1898) Esrâru’l-Ahbâr’ın yazarıdır. Hasan Khuyhâmî, ilim sahibi \nüstadların olduğu bir ailede yetişti. Babası Abdurrasûl Şîvâ edip ve şair biriydi ve \nSrinagar’ın Zunimer bölgesinin meşhur pirlerinden ve şeyhlerindendi. Babası \nve seçkin hocaların yanında dini ve tıbbi ilimleri tahsil etti. Pencap ve Afganis-\ntan’da dolaştı, hizmetlerde bulundu ve nihayet Nakşibendi şeyhlerinden Hâce \nMuhammed Taşkentî’ye intisap etti. Ond","diger_adlari":["Târîh-i Hasan"]},{"work_id":"WK_01048","author_id":"AU_01145","havza":"hint","eser_adi":"Târîh-i Kebîr-i Keşmîr/Tehâifü’l-Ebrâr","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Molla Muhammedşâh Ahmed Kübrevî Hanefî Nakşibendî’nin oğlu, hicri 13. \nmiladi 19. yüzyılda Hint Alt Kıtası mutasavvıfı ve Fars şairi Hâcî Muhammed \nMuhyiddin Miskin, Keşmir tarihini ele alan Târîh-i Kebîr-i Keşmîr/Tehâifü’l-Ebrâr \nadında kıymetli bir eser bırakmıştır.  1310/1892’de Keşmir pirlerinin hayat hika-\nyelerini yazarak Târîh-i Kebîr-i Keşmîr adlı eserine başlamış ve 1903 tarihinde on \nbölüm45 halinde bitirmiştir. Tehâifü’l-Ebrâr’ın ele aldığı konular, Keşmir’in sey-\nyidleri, rişleri, salih şeyhleri, bilginleri, meczupları, şairleri, dini eserleri, sul-\ntanları, coğrafyası, yemekleri v","diger_adlari":["Tehâifü'l-Ebrâr"]},{"work_id":"WK_01049","author_id":"AU_01146","havza":"hint","eser_adi":"Tahkîkât-ı Emîrî","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Emîruddîn Pekhalî (Fehkâlî) Vâl Keşmîrî tarafından Keşmir tarihi hakkında \nFarsça yazılan bir eserdir. Hâce Fazl Cûpekhalî Vâl’in oğlu Emîruddîn, hicri 13. \nyüzyılda Hint Alt Kıtasının Farsça eserler telif eden arif, alim ve şairlerindendir. \nBabası Hâce Fazl meşhur bir tüccardı ve ölümünden sonra oğlu Emîrudddîn’e \nhatırı sayılır bir servet bırakmıştır. Ancak Emîrudddîn babasının tüm mal var-\nlığını başkalarına verip dervişane bir hayatı tercih ettikten sonra dönemindeki \ntüm tasavvuf mahfillerinin önderlerine intisap etmiştir. Emîruddîn, hayatı bo-\nyunca sahip olduğu bereket ile birçok eser "},{"work_id":"WK_01050","author_id":"AU_01147","havza":"hint","eser_adi":"The Religious Pantheon of Ancient India”. International","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":461,"tanitim":"Social Sciences, 5 (4) (2017), ss. 199-201.\n\ntaşlar keşfedilmiştir.3 Zerdüştlerin kutsal kitabı Avesta, Aryan halklarının milat-\ntan yaklaşık 3 bin yıl önce Hazar Denizi’nin güneyindeki sıcak bölgelere göçün-\nden bahseder.4 Öyle görünüyor ki Keşmir, Aryanların Hint Alt Kıtasının kuzeyine \nvarışının ilk durağı konumundaydı. Bu sebeple Aryalıların dili ile bu toprakların \nyerli halkının dili karışmış ve Aryan dilinin dallarından biri olan Dardik5 kökenli \nKeşmir dilini (Keşmirce/Keşmirî) meydana getirmiş olmalıdır. Bu bölgedeki yö-\nnetim biçimi ile ilgili elde edilmiş kayıtlı bir tarih yoktur.6 "},{"work_id":"WK_01051","author_id":"AU_01148","havza":"hint","eser_adi":"Merkez-i Tahkîkât-ı Fârisî-yi Îrân ve Pâkistân, 1375.","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":461,"tanitim":"Huccetî, Hamîde. “Tevfîk-i Keşmîrî”. Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî. C. IV, 1. Bölüm (1380): 814.\nİsimsiz. Tevârîh-i Keşmîr. Lahor-Pencâp Üniversitesi Kütüphanesi ve Merkez-i Tahkîkât-ı \nFârisî-yi Îrân ve Pâkistân.\nİsmâîlpûr, Mehbîz. “Târîhnevîsî-i Fârisî der Şibh-i Kârre”. Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî, C. IV, \n1. Bölüm (1380): 639-703.\n\nKârî Keşmîrî, Hâce Hasan. Râhatü’t-Tâlibîn (Sohenân-ı Mahdûm Hamza Keşmîrî, H. 1103)."},{"work_id":"WK_01052","author_id":"AU_01149","havza":"hint","eser_adi":"Merkez-i Tahkîkât-ı Fârisî-yi Îrân ve","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":462,"tanitim":"Huccetî, Hamîde. “Tevfîk-i Keşmîrî”. Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî. C. IV, 1. Bölüm (1380): 814.\nİsimsiz. Tevârîh-i Keşmîr. Lahor-Pencâp Üniversitesi Kütüphanesi ve Merkez-i Tahkîkât-ı \nFârisî-yi Îrân ve Pâkistân.\nİsmâîlpûr, Mehbîz. “Târîhnevîsî-i Fârisî der Şibh-i Kârre”. Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî, C. IV, \n1. Bölüm (1380): 639-703.\n\nKârî Keşmîrî, Hâce Hasan. Râhatü’t-Tâlibîn (Sohenân-ı Mahdûm Hamza Keşmîrî, H. 1103)."},{"work_id":"WK_01053","author_id":"AU_01150","havza":"hint","eser_adi":"Manza Pres 1378.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":462,"tanitim":"________. Tahavvulât-i Şibh-i Kârre-i Hind. İntişârât-ı Beynulmilelî el-Mostafâ 1394.\n\nAntik Çağ ’dan Günümüze Müslüman Bengal’ın \nTarihyazımı ve Esasları\nMuhammad Samsuzzaman Racib*\nBengal’ın Tarih Çalışması\nBengal’de Müslüman yönetiminin uzun bir süre, yani MS 7. yüzyılın başından 19. \nyüzyılın ilk yarısına kadar süren zaman dilimi Hint Alt Kıtası tarihinde altın bir \ndönem olarak nitelendirilebilir. \nBengal’daki tarihyazımı ve Müslüman tarihçiliği genel olarak üç ana düzeye \nayrılabilir.1\n1.\t Bengal tarihi çalışmasının başlangıcı (MS 712-1192),\n2.\t Bengal tarihi çalışmasının orta aşaması (M"},{"work_id":"WK_01054","author_id":"AU_01151","havza":"hint","eser_adi":"Rajatarangini","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":464,"tanitim":"Tarih hazinelerinden biri Keşmir tarihçisi ve destan şairi Pandit Kalhana tara-\nfından MÖ 3000 ila MS 1149-1150 yılları arasında, Keşmir’deki olaylar ve siyasi \ngelişmeler hakkında Sanskritçe diliyle şiir formunda yazılan ve Kralların Dalga-\nları anlamına gelen Rajatarangini’dir. Kalhana bu kıymetli eseri yazmaya 1148 yı-\nlında başlamış, 1149’un sonunda bitirmiştir. O, bu şiirsel eserinin girişinde şöyle \ndemektedir:\nBöylesi bir iyilik ve güzellikle bir dünya yaratmaya muktedir olan Rabb (Prajapati)! \nBir şairden başka kim geçmişi insanların gözünün önüne serebilir? Kültürlü ve ilim \nsahibi bi","diger_adlari":["Kralların Dalgaları"]},{"work_id":"WK_01055","author_id":"AU_01152","havza":"hint","eser_adi":"Ramçaritam","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":465,"tanitim":"Eski Bengal’ın tek gerçek tarihi edebiyatıdır. Rampal’ın çağdaşı olan Şandhyakar \nNandi’nin yazdığı bu kitap, başta Rampal olmak üzere Pala Hanedanı’nın yaşa-\nmındaki çeşitli olaylar için paha biçilmez bir kaynaktır.4 Babası yüksek rütbe-\nli bir kraliyet hizmetkarı veya kraliyet ailesine yakın olduğundan, Sandhyakar \nNandi’nin kraliyet ailesi hakkında çeşitli tarihçeleri ve gerçekleri öğrenmesi ko-\nlay olmuştur. 1159’da yazılan Ramaçaritam iki manalı  şiirsel tarzında Sanskritçe \nPalmiye yaprağa yazılmıştır.5 Tarihçiler bu eserden yaklaşık yüz yıllık Bengal ta-\nrihinin (MS 1075-1162) analitik "},{"work_id":"WK_01056","author_id":"AU_01153","havza":"hint","eser_adi":"Saduktikarnamrita","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":466,"tanitim":"Bengal’in Sanskrit edebiyatı, Sena döneminde büyük ölçüde gelişti. Sena dö-\nneminin şiirlerin koleksiyonunda, insan yaşamı ve kırsal ekonomik durum"},{"work_id":"WK_01057","author_id":"AU_01154","havza":"hint","eser_adi":"Suvaşito Ratnakoş","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":467,"tanitim":"Sena döneminde yazılmış edebi nitelikteki bu kitabın derleyicisi Vidyakar’dır. \nOn ikinci yüzyılda derlenen bu kitap en az 111 şairin şiirini içermektedir. Bu şair-\nlerin çoğu Budist olmakla birlikte aralarında Brahman şairlerin de varlığı dikkat \nçekmektedir. Bu kitap Bengal’in 8. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar sosyo-ekonomik, \ndini ve sosyal tarihini kapsamaktadır. Suvaşito Ratnakoş’un bazı şiirlerinde Brah-\nmanların varlığı ortaya çıkarken bazı siyasi imgelerin varlığı da sözkonusudur."},{"work_id":"WK_01058","author_id":"AU_01155","havza":"hint","eser_adi":"Aryaşaptaşati","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":467,"tanitim":"Lakşan Sen’in şairi olan Gobardhan Vattaçarya, on ikinci yüzyıl şairlerindedir. \nAşk şiirleri yazma konusunda Govardhan’ın eşi benzeri neredeyse yoktur. Eser \nHücre Manzume’nin (Küçük Şiirleri) içinde yer almaktadır. Yaklaşık 700 ayrı mısra \nveya şiir içermektedir. Aryaşaptaşati, eski Bengal’in sosyal tarihini özellikle de o \nzamanın toplumundaki kadınların durumunu vurgular. Aryaşaptaşati Manzume \nmısralarında kadınların nasıl çok eşli ve birleşik ailelerde yaşadıklarını, gülüş-\nlerini ve ağlayışlarını, tamamen kocalarına bağlılıklarını ve günlük faaliyetlerini \nanlatmaktadır. Bu yüzden Aryaş","diger_adlari":["Hücre Manzume","Küçük Şiirleri"]},{"work_id":"WK_01059","author_id":"AU_01156","havza":"hint","eser_adi":"Çampakabya (Udayşundarir Katha)","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":467,"tanitim":"Eski Bengal tarihi hakkında bilgi toplamak için birkaç başka kitaptan da bahse-\ndilebilir. Bunlardan biri Çalukya Hanedanı’nın himayesindeki Gujarati şairi So-\ndol’un yazdığı Çampakabya (Udayşundarir Katha)’dır. 11. yüzyılın ilk yarısında \nyazılan bu kitap, Bengal’in en önemli krallarından biri olan Dharmapala hakkın-\nda bazı bilgiler içermektedir. Kuzey Hindistan siyasetindeki başarısından dolayı \nbu kitapta Uttarapathaşami olarak anılıyor. Çalukya Kralı Bikramaditya tarafın-\ndan yenilmesine rağmen, muhtemelen onu övmek amacıyla Dharmapala’nın bu","diger_adlari":["Udayşundarir Katha"]},{"work_id":"WK_01060","author_id":"AU_01157","havza":"hint","eser_adi":"Pavandut","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":468,"tanitim":"Bu eser farklı bir bağlamda yazılmış olsa da Sena Hanedanlığı’nın başkenti Vijay-\npur hakkında bazı bilgiler içermektedir.10\nEdebiyat alanındaki bu eserlerin yanı sıra Bengal ve Antik kentleri hakkında Di-\npabangşa ve Mahabangşa gibi kitaplarda da çok az bilgiler yer almaktadır.\nKralların Biyografileri\nÇeşitli şairlerin yazdığı biyografiler, Bengal tarihi hakkında bilgi kaynaklarından \nbiridir. Belgal krallarıyla ilgili bu tür metinler pek bulunmaz ancak bulunanlarda \nsiyasi tarih hakkında ayrıntılı bilgi verir. Gerçi bu kitapları yazan şairler, kralı \nherkesin nazarında en kahraman ve asil ol"},{"work_id":"WK_01061","author_id":"AU_01158","havza":"hint","eser_adi":"Harşaçarita","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":468,"tanitim":"Bu kitabın yazarı yedinci yüzyılın ilk yarısında Kuzey Hindistan İmparatorluğu’nun \nyöneticisi Harşavardhan’ın saray şairi olan  Banvatta’dır. Bu kitap, bağımsız Bengal \nkralı Şasanka ve Harşavardhana arasındaki çatışmanın bazı ayrıntılarını içerir. \nEserde Eski Hindistan’ın son imparatorluğunun yöneticisinin bölgesel güç olan \nBengal kralı Şasanka’ya boyun eğdirememesine öfkelenen İmparator Harşavard-\nhana’nın Gaura’yı dünyada yoksullaştırmaya yemin ettiği anlatılır. Ayrıca kitapta \nBengal’in Harşavardhan ve ataları ile olan ilişkisinden bahsedilmektedir. Şaşan-\nka’nın ölümünden sonra Bengal’"},{"work_id":"WK_01062","author_id":"AU_01159","havza":"hint","eser_adi":"Ballal Çarita","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":468,"tanitim":"Ballal Çarita, Ballal Sen’in saltanat tarihi hakkında birçok bilgi verir. Üç cildin ilk \niki cildi Gopal Vatta tarafından 1300 yılında yazılmıştır. Kalan kısmı ise Ananda \nVatta tarafından 1510’da yazılmıştır. Orta Çağ’da yazılmış olmasına rağmen bu"},{"work_id":"WK_01063","author_id":"AU_01160","havza":"hint","eser_adi":"Tâbâkât-ı Nâsiri","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Bangladeş’in çağdaş tarihi ile ilgili her hangi bir kitap bulunamamıştır. Çağdaş \ntarih kitaplarının tümü Bangladeş dışında, özellikle Delhi’de yazılmıştır. Bu tarih \nkitaplarını yazanlar arasında Minhaj-e Siraj olarak kısaltılan Abu Umar Minhaj \nUddin Bin Siraj yer almaktadır. Onun yazdığı Tabâkât-ı Nâsirî önemli bir kitap-\ntır.18 Hindistan’a vardığında, Multan Sultanı Nasiruddin Kubachi altında kadı gö-\nrevini üstlenmiştir. Daha sonra Delhi’ye gelmiş ve Sultan İltutmuş ve halefleri \ndöneminde  Delhi Kadılığı görevini üstlenmiştir. Minhaj-e Siraj Tabâkât-ı Nâsirî \nadlı kitabını Delhi Sultanı "},{"work_id":"WK_01064","author_id":"AU_01161","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Firuzşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Tabâkât-ı Nâsirî’den sonra yazılmıştır. Hatırlanacağı üzere Tabâkât-ı Nâsirî, Bengal \ntarihinin M.S. 1261’e kadar olan dönemini kaydetmiştir. Ziyauddin Barani ise Sul-\ntan Giyaşuddin Balban’ın (1266-1287) tahta çıkışından Sultan Firûz Şah Tuğluk’un \n(1351-1388) saltanatının ilk altı yılına, yani 1357’ye kadar olan tarihini kaydeder.20 \nAsil bir ailenin oğlu olan Ziyauddin Barani’nin babası Mueyyedul Mülk, amcası \nAlaul Mülk, anne tarafından dedesi Hişamuddin, Delhi Sultanı altında yüksek \nkraliyet mevkilerine sahip olmuştur.  Ziyauddin Barani, Sultan Muhammed b. \nProkason, Dhaka 1999), s. 47."},{"work_id":"WK_01065","author_id":"AU_01162","havza":"hint","eser_adi":"Futûhu’s-Selâtin","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":474,"tanitim":"Bu eser Bengal’in orta aşama tarihini kaydeder. Isami kitabını Bahamani Sulta-\nnı Alauddin Hasan (1347-1358) döneminde Dakşinatte’de yazmıştır. Sultan Mu-\nhammed b. Tuğlak, sarayda devlet işleriyle ilgilenen baş çalışanlarına Delhi’den \nDevagiri veya Daulatabad’a gitmelerini emrettiğinde, on altı yaşında olan Isami, \nbüyük babası Alauddin ile Devagiri’ye gitmiştir.21 Burada Bahmani Sultanı Alaud-\ndin Hasan döneminde ilk tarih kitabını yazmıştır. Bu kitabı bir şiir hüviyetinde \nyazmıştır. Bu nedenle bilim adamları kitabın abartılı bir özelliğinin olduğunu \ndüşünmektedir. Isami Bengal’i hiç ziya","hanedan":"Bahmâniler"},{"work_id":"WK_01066","author_id":"AU_01163","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Firuzşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":475,"tanitim":"Tabâkât-ı Nâsirî’den sonra yazılmıştır. Hatırlanacağı üzere Tabâkât-ı Nâsirî, Bengal \ntarihinin M.S. 1261’e kadar olan dönemini kaydetmiştir. Ziyauddin Barani ise Sul-\ntan Giyaşuddin Balban’ın (1266-1287) tahta çıkışından Sultan Firûz Şah Tuğluk’un \n(1351-1388) saltanatının ilk altı yılına, yani 1357’ye kadar olan tarihini kaydeder.20 \nAsil bir ailenin oğlu olan Ziyauddin Barani’nin babası Mueyyedul Mülk, amcası \nAlaul Mülk, anne tarafından dedesi Hişamuddin, Delhi Sultanı altında yüksek \nkraliyet mevkilerine sahip olmuştur.  Ziyauddin Barani, Sultan Muhammed b. \nProkason, Dhaka 1999), s. 47.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_01067","author_id":"AU_01164","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Mubarakşahi","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":475,"tanitim":"Delhi Sultanı Mübarek Şah (1421-1434) döneminde, Yahya b. Ahmed b. Abdullah \nSarhind, Sultan Muhammed Guri’den MS 1434’e kadar Delhi Sultanlarının tarihi-\nni Tarih-i Mubarakşahi’de kaydetmiştir.24 Ayrıca Yazar Bengal’in tarihine de odak-\nlanmıştır. Tarih-i-Mubarakşahi’de bulunan tarihin unsurlarının genellikle doğru \nolduğu kanıtlanmıştır.","hanedan":"Delhi Sultanlığı"},{"work_id":"WK_01068","author_id":"AU_00752","havza":"hint","eser_adi":"Kiran’us-Sadayin","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":475,"tanitim":"Emir Hüsrev’in Kiran’us-Sadayin (İki Yıldızın Buluşması) adlı eseri en eski metin-\nlerden biridir.  Emir Hüsrev, Sultan Balban’ın 1280’de Bengal’e yaptığı seferin arife-\nsinde ve 1324-1325’te Sultan Giyaşuddin Tuğlak zamanında Bengal’e gelmiştir. Del-\nhi Sultanı Muizuddin Kaikobad, 1289’da Bengal Hükümdarı olan babası Buğra \nHan’a karşı bir kampanya başlattığında, Emir Hüsrev Kaikobad’a eşlik etmiştir.25 \nİki sultan Sarju Nehri kıyısında buluştuğunda, ikisi arasında hoş bir anlaşma yapıl-\nmıştır. Aslında bunu Bengal ve Delhi sultanlıklarının varlığının resmi olarak tanın-\nması şeklinde tanımla","hanedan":"Delhi Sultanlığı","diger_adlari":["İki Yıldızın Buluşması"]},{"work_id":"WK_01069","author_id":"AU_01165","havza":"hint","eser_adi":"Ekbernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Agra","kaynak_sayfa":476,"tanitim":"Ekber Şah’ın önde gelen resmî tarihçisi Ebu’l Fazl Âllâmî 1551’de Agra’da doğdu. \nAilesi Arap asıllı olup Yemen’den Sind’e daha sonra da Hindistan’a göç ederek \n16","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01070","author_id":"AU_01166","havza":"hint","eser_adi":"Muntehabu’t-Tevarih","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":476,"tanitim":"Bu eser Hint Alt Kıtasındaki müslümanların tarihini içermektedir. Yazar, Del-\nhi’nin tarihini yazmanın yanı sıra Bengal’in tarihini de bu kitapta yer vermiştir.26"},{"work_id":"WK_01071","author_id":"AU_01167","havza":"hint","eser_adi":"Tabakat-ı Ekberî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":476,"tanitim":"Bengal tarihi açısından Tabakat-ı Ekberî çok önemlidir.27  Kitabın çalışmaları \n1592-1593 yıllarında tamamlanmıştır. Bu kitap, Gazne hükümdarları dönemin-\nden Ekber’in 36 yıllık saltanatına kadar olan tarihi kaydeder. Tabakat-ı Ekberî","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01072","author_id":"AU_01168","havza":"hint","eser_adi":"Tarih-i Firiste","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":477,"tanitim":"Bijpur Sultanı İbrahim Adil Şah döneminde yazılan bir eserdir. Eser bir giriş, \non iki bölüm ve bir sonuç kısmından oluşmaktadır. Yedinci bölümde Bengal ve \nBihar’ın sultanlarından bahsetmektedir.","diger_adlari":"l Şah döneminde yazılan bir eser"},{"work_id":"WK_01073","author_id":"AU_01169","havza":"hint","eser_adi":"Baharistan-ı Gaibi","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":477,"tanitim":"Bengal’de kalan ve Bengal tarihini ayrıntılı olarak anlatan Babür yetkilileri ara-\nsında yer alan Mirza Nathan’ın Baharistan-ı Gaibi adlı eseri dikkat çekicidir. Mir-\nza Nathan, Bengal Donanması’nda babasının yardımcısı olarak Bengal’li Baro \nVuiyas ve Mugh Firingis’e karşı deniz savaşlarına katılmıştır. Babası Bengal Do-\nnanması’ndan Mirbahar’dı. Mirza Nathan bu kitabı Bengal’de çalışırken yazmış-\ntır. Bu kitapta bir takma adı benimsediği için kitabına Baharistan-ı Gaibi adı ve-\nrildi. Kitap kişisel anılar şeklinde yazılmıştır. Yazar kitabı kendi bilgi ve tecrübesi \nışığında kaleme almıştır. ","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01074","author_id":"AU_00738","havza":"hint","eser_adi":"Subhe Sadik","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"Sadik, MS 1628’de yeni atanan Subadar Kasim Han Juini ile Bengal’e gazete katibi \nolarak gelmiş ve 1639 yılına yani Şah Şuja’nın Subadari dönemine kadar Ben-\ngal’de kalmıştır. Dört cilde ayrılan bu kitabın üçüncü cildi, Hint Alt Kıtasının \ntarihi ve bu cildin on ikinci bölümünde ise yazar kendi deneyimini ve Bengal \ntarihini anlatmıştır. Bu bölümlerin Bengal tarihinde çok büyük bir değeri vardır. \nKitap, Bengal’in çağdaş siyasi, askeri ve entelektüel yaşamına önemli ölçüde ışık \ntutmaktadır. Sadik, kitabında Şehzade Şuja döneminde çok sayıda Şii seçkinin \nİran’dan Bengal’e geldiğinden bahsetmi","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01075","author_id":"AU_01170","havza":"hint","eser_adi":"Acibe-i Gariba","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"Bengal’de kalan ve Bengal tarihini ayrıntılı olarak anlatan bir diğer yazar Şiha-\nbuddin Muhammed Taliş’tir. Onun yazdığı Acibe-i Gariba adlı eser esas olarak \nAşam’da yürütülen seferleri anlatmaktadır. Dahası Şaesta Han’ın Subadari dö-\nnemindeki (1664-1678, 1679-1688) olaylarını ve özellikle MS 1666’da Çittagong’un \nfethini kapsamaktadır. Şihabuddin Muhammed Taliş, Subadari döneminde Ben-\ngal’de Mir Jumlah’ın emrinde bir subaydı. Kitabı, Bengal’in önde gelen iki Suba-\ndari dönemindeki Bengal olayları hakkında kişisel deneyim ve bilgileri ışığında \nyazmış ve haklı olarak değerli bir kitap olar","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01076","author_id":"AU_01171","havza":"hint","eser_adi":"Nevbahar-ı Murşid Kuli Han","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"Evrengzib’in ölümünden (1707) bu yana, Bengal’in yöneticileri veya Nebabları \nhakkında yazılmış birkaç metne referanslar vardır. Bunların çoğu İngiliz yöneti-\nminin ilk günlerinde yazılmıştır. Bununla birlikte, bu kitapların yazarları, Ben-\ngal hükümdarlarının yakın arkadaşları ve üst düzey yetkilileriydi ve genellikle \nonlar tarafından anlatılan olaylara kendileri de katılmıştır. Bunlar arasında ilk \ngöze çarpanlardan biri Pandit Azad el-Hüseyni’dir. el-Hüseyni’nin Farsça kale-\nme aldığı Nevbahar-ı Murşid Kuli Han dürüst tavsiyeler, kısa gerçek hikayeler ve \nyazarın hamisi Murşid Kuli Han’dan"},{"work_id":"WK_01077","author_id":"AU_00740","havza":"hint","eser_adi":"Ahval-i Muhabbat Jang","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Alibardi Han’ın güvendiği arkadaşı, ast subayı ve Nevab Şarfaraz Han’ın (1739-\n1740) damadı Yusuf Ali, Nevab Alibardi Han’ın saltanatının tarihini yazmıştır. \nAncak Alibardi’nin geçmişini tamamlayamamıştır. Kitabın adı yoktur. Daha son-\nraki tarihçiler, vefatından sonra Alibardi Han’ın kariyerini ve saltanatını anlattığı \niçin kitaba Ahval-i Muhabbat Jang adını vermiştir. Kitapta Alibardi’nin kariyeri-\nnin ve 1742’ye kadar saltanatının olaylarının belgesel ve ayrıntılı tarihini kay-\ndedilmiştir. Yusuf Ali Nevab Alivardi döneminde MS 1752’den sonraki dönemin \nolaylarını hafızaya dayalı olarak b"},{"work_id":"WK_01078","author_id":"AU_01172","havza":"hint","eser_adi":"Muzaffer Nama","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Ali Bardi Han’ın akrabası olan soylu Karam Ali, Bengal’in Nayeb-e-Deoan’ı Mu-\nhammed Rıza Han Muzaffar Jung’un himayesinde eserini yazmıştır. Rıza Han, \n1772 yılına kadar Doğu Hindistan Şirketi altında görev yapmıştır.28"},{"work_id":"WK_01079","author_id":"AU_01173","havza":"hint","eser_adi":"Tevarih i Bangala","dil":"Farsça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Munşi Salim Ullah, Vali Henry Vansitat döneminde (1763-1764) kısa ve değerli \nolan tarih kitabını Farsça olarak yazmıştır. Bu kitapta, Bengalli Subadar İbrahim \nHan zamanından Nevab Ali Bardi Han’ın zamanına kadar Bengal tarihinin kısa \nve güvenilir bir açıklaması bulunmaktadır. Kitap, Murşid Kuli Han ve Nevab Ali \nBardi Han’ın kariyeri ve yönetimi hakkındaki verdiği bilgiler sebebiyle özellikle \ndeğerlidir. Kitapta kaydedilen kronoloji kusurludur ve bazı durumlarda tanımı \n28"},{"work_id":"WK_01080","author_id":"AU_01174","havza":"hint","eser_adi":"Containing Azad al-Husain’s Naubahar-Murshid Quli Khan I, Karam","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Ali’s Muzaffarnamah and Yusuf Ali’s Ahwal-i Mahabat Jang (Asiatic Society Calcutta 1952), ss. 1–9.\n\nçelişkilidir. Ancak eser, incelenmekte olan dönemde vilayetin gelir sistemi ve \nsosyal hayatı hakkında çok değerli bilgiler içermektedir."},{"work_id":"WK_01081","author_id":"AU_01175","havza":"hint","eser_adi":"Siyeru’l-Mutakhkherin","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":480,"tanitim":"Gulam Hussain Tabatai tarafından 18. yüzyılda yazılan bu eser kendine özgü \nözellikleri olan zengin bir tarih eseridir. Tabatai Müslüman Hindistan’ın son bü-\nyük tarihçisi olarak kabul edilir. Onun akrabaları Nevab Ali Bardi Han’ın emrin-\nde görev yapmıştır. Kendisi de Alibardi Han’ın akrabasıdır. Onun hükümetinde \nve haleflerinin Nizamı’nda görev yapmıştır. Delhi, Azimabad, Ayodhya, Murşi-\ndabad, Parnia ve o zamanın diğer idari  merkezlerinde yaşamıştır.  Bu sayede \ndönemin olayları hakkında deneyim kazanmış ve günümüz siyasetinin önemli \nisimleriyle temas kurmuştur. Kitabı, Mir Kaşim’in salt","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_01082","author_id":"AU_01176","havza":"hint","eser_adi":"Riyazu’s-Salatin","dil":"Farsça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":480,"tanitim":"Bengal bölgesinde yaşayıp bölgenin bütünlüklü bir tarihini yazan kişi Golam \nHossen Selim’dir. Riyazu’s-Salatin adlı eser bize Bengal bölgesindeki Müslüman \nhükümetinin başlangıcından 1788’e kadar olan tarihini kronolojik olarak sun-\nmaktadır. Farsça lisanıyla Bengal tarih öğrenmek için vazgeçilmez bir kitaptır. \nAyodhyā’da dünyaya gelen Golam Hossen Selim iş hayatı için Bengal’e ait Maldo-\nh’a gitmiştir ve orada postacı olarak iş hayatına başlamıştır. İngiliz Doğu Hindis-\ntan Şirketi’nin bir yöneticisinin teşviki ve sponsorluğuyla 1786’da Farsça Bengal \ntarihini yazmaya başlamış ve iki sene s","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01083","author_id":"AU_01177","havza":"hint","eser_adi":"Sufilerin biyografileri, sufilerin yazıları ve","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":481,"tanitim":"sufilerin anlatımları. Müslümanların Bengal’i fethinden sonra, Orta Asya ve Kuzey \nHindistan’dan pek çok sufi Bengal’e gelmiştir. Bengal’de hankahlar ve medreseler \nkurmuş ve Müslümanların eğitimini düzenlemişlerdir. Bengal bölgesinde de bir-\nkaç sufi doğmuştur. Sufilerin faaliyetlerinin bir sonucu olarak, Bengal bağımsız bir \nsuba olarak kendine özgü özelliklere sahipti.32 Sufilerin tüm bu faaliyetleri, Orta Çağ \nBengal’inin sosyal tarihini yazarken çok değerli bir kaynak olarak kabul edilmiştir."},{"work_id":"WK_01084","author_id":"AU_01178","havza":"hint","eser_adi":"Menkibu’l-Asafia","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":481,"tanitim":"Bengal dışında yazılmış, Bengal’in açıklamalarını içeren birkaç sufi biyografisin-\nden birisidir. Bihar’lı ünlü Sufi Şeyh Şerafeddin Maneri’nin biyografisine daya-\nnan Menkibu’l-Asafia böylesine değerli eserdir.33 Kitabın yazarı Şah Şuayb’a göre, \nŞeyh Şerafeddin aslen Bengal’in Sonargaon bölgesinden Şeyh Abu Tavama tara-\nfından eğitilmiştir. Abu Tavama, Sonargaon’da bir medrese ve hankah kurmuş \nve burada Şeyh Şerafeddin Maneri manevi eğitiminin yanı sıra maddi eğitimini \nde almıştır. Şeyh Maneri’nin aldığı yazışmalardan, tefsirinin manevi ve uyarıcı \nsözlerle dolu olduğu bilinmektedir.34 Çağ"},{"work_id":"WK_01085","author_id":"AU_01179","havza":"hint","eser_adi":"Siyeru’l-Evliya","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":482,"tanitim":"Bu kitapta Bengalli Sufi Şeyh Ankhi Şiraj Uddin Usman’ın biyografisi anlatılmış-\ntır. Şeyh Abdul Hak Dehelvi’nin Ahbarul Akhiyar ve Abdurrahman Çişti’nin Mi-\nratu’l-Esrâr adlı eseri Bengal’in birkaç sufisinden bahsetmiştir.35 Ayrıca Golam \nSarwar’ın Hazinetu’l-Asafaya ve Gaosir Gulzar-ı Ebrar adlı kitabı, Bengal tarihinin \nderlenmesinde önemli olan Bengal’in çeşitli sufilerinin biyografilerini, hareket-\nlerini ve geleneklerini kaydetmiştir.\nBengal bölgesinde yazılmış birkaç tasavvuf kitabının adı daha mevcuttur. Örne-\nğin, Şeyh Celaleddin Tabrezi’nin biyografisi, 16. yüzyılda Sanskritçe yazıla"},{"work_id":"WK_01086","author_id":"AU_00759","havza":"hint","eser_adi":"Seyahatname","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":483,"tanitim":"Marco Polo, 1274 yılı civarında Pekin şehrine ulaştı ve 1291’e kadar Çin’de kaldı. \n1291’de deniz yolu ile Çin’den ayrılarak 1295’te Venedik’e geri döndü.331 Venedik-\nliler ile Cenovalılar arasında 1298’de savaş patlak verince Marco Polo askere alın-\ndı. Curzola savaşı denilen çarpışma sonucunda yenilen donanması ile esir edildi. \nZindanda onunla aynı koğuşta bulunan Pisalı Rustichello adındaki bir esir, ondan \ndinlediklerini 1299 yılında beraberce tahliye olmalarının ardından kaleme aldı. \nEser Fransızca yazılmıştı. Marco Polo ülkesinde evlendi ve üç çocuk sahibi oldu; \nbabası Nicolo 1300’de,"},{"work_id":"WK_01087","author_id":"AU_01180","havza":"hint","eser_adi":"Ying Yai Sheng Yan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":484,"tanitim":"1425-1432 yılları arasında derlenen Ying Yai Sheng Yan kitabı, Bengal’in sosyal \nve ekonomik koşullarının kapsamlı bir tanımını içermektedir. Bengal’in çeşitli \nmeseleleri hakkında detaylı bilgiler vermektedir."},{"work_id":"WK_01088","author_id":"AU_01181","havza":"hint","eser_adi":"Jingça Senglan","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":484,"tanitim":"1436 yılında Fei Sin gezdikleri Pasifik ve Hint Okyanuslarındaki çeşitli ülkeleri \nve oradaki deneyimleri hakkında Jingça Senglan adlı bir kitap yazmıştır. Fei Sin,"},{"work_id":"WK_01089","author_id":"AU_01182","havza":"hint","eser_adi":"Si Yang Chao Kung Tien Lu","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":485,"tanitim":"1520’de derlenen bu kitap, Bengal’in sosyal ve ekonomik koşullarını anlatması-\nnın yanı sıra bu anlatımda sultanın adından bahsetmekte ve 1438’e kadar Bengal \nSultanı’nın Çin ile elçi değiş-tokuş yaptığına dair bilgiler vermektedir. \nDiğer taraftan 1574’te Yen Sangkyen tarafından Sen Yu Çan Tisen Tu ve 1749-\n1750’de Wang Ta Yuen tarafından Tas Yi Çe Leo derlenmiştir.  İki kitap da Bengal \nile ilgili bilgiler içermektedir.\nAvrupalı gezginler arasında Niccolò di Canti, Vaskadagama, Bartholomev Barbo-\nsa, Joao de Beros, Cesare Frederick ve Tome Pires gibi pekçok kişi değerli bilgi-\nler kaydetmişt"},{"work_id":"WK_01090","author_id":"AU_01183","havza":"hint","eser_adi":"Lectures on the Early History of Institutions","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":488,"tanitim":"Henry Maine, Lectures on the Early History of Institutions (Kurumların Erken Tarihi \nÜzerine Ders, 1857) adlı eserinde, yerel yönetim sisteminin eski Hindistan’da var \nolduğunu ve hiçbir şekilde İngiliz yerel yönetiminden daha az verimli olmadığını \nsavunmuştur. Yerel yönetimin Hint çizgisinde ve yönetime Kızılderililerin dahil \nedilmesiyle yönetilebilmesi durumunda Britanya İmparatorluğu’nun temelleri-\nnin daha sağlam bir şekilde kurulabileceğini teorileştirmiştir. Maine; zamanında \nHintli milliyetçilerin sadece yönetimde bir söz sahibi olmak istemiştir, bağımsız-\nlık değil! Yeni tarihyazımı,","diger_adlari":["Kurumların Erken Tarihi Üzerine Ders"]},{"work_id":"WK_01091","author_id":"AU_00791","havza":"hint","eser_adi":"İngiliz Doğu","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":493,"tanitim":"Hizmetkarları ve Hint Alt Kıtasında Tarihyazımı\t\nMahmut Cihat İzgi\t\n\nvii\nDÖRDÜNCÜ BÖLÜM\t\nHINT ALT KITASINDA İLİM VE KÜLTÜR  \nBAĞLAMINDA TARİHÇİLİK\t\nHint-İslam Kültürünün ve İlim Geleneğinin Kaynaklarından  \nBiri Olarak Seyahatnameler\t\nAhmet Aydın\t\nHint Alt Kıtasında Kur'an Çalışmaları ve İngiliz Sömürgeciliği:  \nTarih Yazımsal Bir İnceleme\t\nNur Uddin\t\nBEŞİNCİ BÖLÜM\t\nMODERN DÖNEM TARİHYAZIMINDA BabürLÜ  \nÇALIŞMALARINA BAKIŞ\t\nBabürlü İmparatorluğu’nun Yirmi Birinci Yüzyıla Uzanan  \nTartışmalı Anlamları\t\nMichael H. Fisher\t\nBabürlü İmparatorluğu’nu Türkiye’de Çalışmak ve Türkçe Yazmak\t\nZeynep Yıld","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01092","author_id":"AU_01184","havza":"hint","eser_adi":"The Provincial and Revenue Establishments of Tippoo Sultan and of Mahomedan and British","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":494,"tanitim":"Conquerors in Hindostan, Stated and Considered in Three Parts (London: Printed for R. Faulder, 1795), \nss. XIX-XX."},{"work_id":"WK_01093","author_id":"AU_01185","havza":"hint","eser_adi":"Ticaret","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":495,"tanitim":"Şirketinden Şirket Devletine\n1857-1858 Büyük Sipahi Ayaklanması neticesinde Hint Alt Kıtasındaki yetkileri \nkaldırılan, taca devredilen ve nihayet 1874’te borsadan çekilerek tarih sahnesin-\nden silinen İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, 31 Aralık 1600’de Londralı tüccarlar \ntarafından kurulmuş bir anonim ortaklıktı. 17. yüzyılın başında Portekiz ve Hol-\nlandalı tüccarların denetimindeki biber ticaretinden pay almak isteyen İngiliz \ntüccarlar, Kraliçe I. Elizabeth’in (1533-1603) bahşettiği kraliyet beratıyla uzak \ndenizlere açıldılar. Şirket, kurulduğu ilk dönemlerde kuzey Hindistan’a hakim \nolan "},{"work_id":"WK_01094","author_id":"AU_01186","havza":"hint","eser_adi":"Doğu Hindistan Kumpanyası’nın Modern Çokulusluluğu Şekillen-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":497,"tanitim":"dirmesi, trc. İnanç Özemekçi (İstanbul: H2O Kitap Yayınları, 2017), ss. 101-133.\n11"},{"work_id":"WK_01095","author_id":"AU_01187","havza":"hint","eser_adi":"Alexander Dow ve The","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":499,"tanitim":"History of Hindostan\n18. yüzyılın ikinci yarısında alt kıtada mühim siyasi ve askeri gelişmeler yaşa-\nnırken İngilizce henüz kapsamlı bir Hindistan tarihi yazılmamıştı. Bu dönemde \nbölgesel tarihler kaleme alanlar veya Babürlü sultanlarının hayatlarını İngiliz","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":["The History of Hindostan"]},{"work_id":"WK_01096","author_id":"AU_01188","havza":"hint","eser_adi":"William Jones ve Hinduların Tarihi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":502,"tanitim":"Alexander Dow’un çalışması sayesinde Avrupa’da Hinduların bir tarihe sahip ol-\nmadığı ve tarih yapma becerisinden mahrum oldukları konuşulurken bu konu-\nda önemli çalışmalara imza atacak ve şirket memurlarına ilham verecek bir isim \n1783’te Hindistan’a ulaştı. Londra’da hukuk okuyan ve şarka dair kaleme aldığı ça-\nlışmalar sayesinde Selim ismiyle şöhrete kavuşan William Jones, uzun uğraşları ne-\nticesinde Kalküta’da yargıç olarak göreve başlamıştı.27 1783-1794 tarihleri arasında"},{"work_id":"WK_01097","author_id":"AU_01189","havza":"hint","eser_adi":"From the First Mahummedan Conquests, with a Continuation","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":502,"tanitim":"from Other Native Writers of the Events in that Part of India, to the Reduction of Its Last Monarchs by the \nEmperor Aulumgeer Aurungzebe (London, 1794); John Briggs, History of the Rise of the Mahomedan Power \nin India, Till the year A. D. 1612, Translated from the Original Persian of Mahomed Kasım Ferishta by John \nBriggs, M. R. A. S. Lt. Colonel in the Madras Army, To Which is Added, An Account of the Conquest, by the \nKings of Hyderabad, of those parts of the Madras Provinces Denominated the Ceded Districts and Northern \nCircars. With Copious Notes in Four Volumes (London, Longman, Rees, O","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01098","author_id":"AU_01190","havza":"hint","eser_adi":"Avrupalı Düşünürlerin Orta Doğu ve Hindistan’daki Şark Despotizmi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":503,"tanitim":"Üzerine Görüşleri, trc. Mehtap Çakır (İstanbul, Matbu Kitap, 2015), ss. 270-271; Michael Curtis, Orien-\ntalism and Islam: Thinkers on Muslim Government in the Middle East and India (Cambridge: Cambridge \nUniversity Press, 2009); Yücel Bulut, “Hindistan’da İngiliz Sömürgeciliği, Oryantalizm ve William Jo-\nnes”, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 3/6 (2003), ss. 71-106.\n\nDow gibi Jones da Avrupa kamuoyu için bir Hindistan tarihi yazma konusunda \nistekliydi ve bu tarihin merkezinde alt kıtayı Britanya İmparatorluğu’na bağlayan \nbir teori vardı. Ari diller üzerinden Sanskritçe, Yunanca ve Lat"},{"work_id":"WK_01099","author_id":"AU_01191","havza":"hint","eser_adi":"James Mill ve","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":505,"tanitim":"The History of British India\nŞirket kuvvetleri Dekken bölgesine hakim olan Maratalara karşı bir askeri sefer için \nhazırlanırken Londra’da ses getirecek bir çalışma yayımladı. Uzun yıllardır çeşitli \nManan Ahmed Asif, “İngilizler Hinduları Müslümanların Zorba ve Dini İstilacılar Olduğuna Nasıl \nİkna Etti”, trc. Mahmut Cihat İzgi, Mecra (2021). (erişim 10 Haziran 2022): https://www.gzt.com/mecra/\nbugunun-tartismasina-dunden-bakmak-3487883.","diger_adlari":["The History of British India"]},{"work_id":"WK_01100","author_id":"AU_01192","havza":"hint","eser_adi":"James Tod’s Journeys Among the Rajputs","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":510,"tanitim":"(Manchester: Manchester University Press, 2015), 3. Jason Freitag, Serving Empire, Serving Nation:"},{"work_id":"WK_01101","author_id":"AU_01193","havza":"hint","eser_adi":"A Reappraisal”, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":512,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01102","author_id":"AU_01194","havza":"hint","eser_adi":"Thinkers on Muslim Government in the Middle East","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":516,"tanitim":"and India. Cambridge: Cambridge University Press, 2009."},{"work_id":"WK_01103","author_id":"AU_01195","havza":"hint","eser_adi":"Avrupalı Düşünürlerin Orta Doğu ve Hindistan’daki","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":516,"tanitim":"Üzerine Görüşleri, trc. Mehtap Çakır (İstanbul, Matbu Kitap, 2015), ss. 270-271; Michael Curtis, Orien-\ntalism and Islam: Thinkers on Muslim Government in the Middle East and India (Cambridge: Cambridge \nUniversity Press, 2009); Yücel Bulut, “Hindistan’da İngiliz Sömürgeciliği, Oryantalizm ve William Jo-\nnes”, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 3/6 (2003), ss. 71-106.\n\nDow gibi Jones da Avrupa kamuoyu için bir Hindistan tarihi yazma konusunda \nistekliydi ve bu tarihin merkezinde alt kıtayı Britanya İmparatorluğu’na bağlayan \nbir teori vardı. Ari diller üzerinden Sanskritçe, Yunanca ve Lat"},{"work_id":"WK_01104","author_id":"AU_01196","havza":"hint","eser_adi":"James Tod’s Journeys Among the","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":516,"tanitim":"(Manchester: Manchester University Press, 2015), 3. Jason Freitag, Serving Empire, Serving Nation:"},{"work_id":"WK_01105","author_id":"AU_01197","havza":"hint","eser_adi":"Sir Jadunath Sarkar & His Empire of Truth. Chicago","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":517,"tanitim":"and London: The University of Chicago Press, 2015.\nDirks, Nicholas B. “Colonial Histories and Native Informants”. In Orientalism and the \nPost-Colonial Predicament. eds. Carol A. Breckenridge and Peter van der Veer, 279-314."},{"work_id":"WK_01106","author_id":"AU_01198","havza":"hint","eser_adi":"Rethinking Religious Identities in Islamicate South Asia. Ed. David Gilmartin and","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":517,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01107","author_id":"AU_01199","havza":"hint","eser_adi":"Hindistan’da Bir Türk İmparatorluğu. Ter. M. Fatih Çalışır.","dil":"Farsça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Bengal","kaynak_sayfa":517,"tanitim":"Yenilgiyi kabul eden Babürlü sultanı imzalanan antlaşma neticesinde şirketin \nnaipliğini yeniden kabul etti ve Bengal, Bihar ve Orissa eyaletlerinin divan hak-\nlarını şirkete teslim etti. Bahsi geçen bölgelerdeki vergi toplama imtiyazını elde \neden şirket, Babürlü sultanının hazine bakanlığı görevini üstlendi ve bölgenin \nkamu maliyesini de ele geçirmiş oldu. 1765 anlaşmasıyla şirket mezkûr bölgenin \nmali işlerini üstlenirken adalet işlerini nevvâba bıraktı ve bu ikili yönetim şirket \niçinde bazı anlaşmazlıklara neden oldu. Tartışma yaratan bu ikili idare 1773’e \nkadar yürürlükte kalmaya devam","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01108","author_id":"AU_01200","havza":"hint","eser_adi":"James Tod and the Rajputs of Rajasthan.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":517,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01109","author_id":"AU_01201","havza":"hint","eser_adi":"The Provincial and Revenue Establishments","dil":"Farsça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":518,"tanitim":"Conquerors in Hindostan, Stated and Considered in Three Parts (London: Printed for R. Faulder, 1795), \nss. XIX-XX."},{"work_id":"WK_01110","author_id":"AU_01202","havza":"hint","eser_adi":"Doğu Hindistan Kumpanyası’nın Modern","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":519,"tanitim":"dirmesi, trc. İnanç Özemekçi (İstanbul: H2O Kitap Yayınları, 2017), ss. 101-133.\n11"},{"work_id":"WK_01111","author_id":"AU_01203","havza":"hint","eser_adi":"From the First Mahummedan Conquests, with a","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Haydarâbâd","kaynak_sayfa":519,"tanitim":"from Other Native Writers of the Events in that Part of India, to the Reduction of Its Last Monarchs by the \nEmperor Aulumgeer Aurungzebe (London, 1794); John Briggs, History of the Rise of the Mahomedan Power \nin India, Till the year A. D. 1612, Translated from the Original Persian of Mahomed Kasım Ferishta by John \nBriggs, M. R. A. S. Lt. Colonel in the Madras Army, To Which is Added, An Account of the Conquest, by the \nKings of Hyderabad, of those parts of the Madras Provinces Denominated the Ceded Districts and Northern \nCircars. With Copious Notes in Four Volumes (London, Longman, Rees, O","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01112","author_id":"AU_01204","havza":"hint","eser_adi":"A Reappraisal”. The Journal of the Royal Asiatic Society of","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":520,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01113","author_id":"AU_01205","havza":"hint","eser_adi":"A Descriptive Catalogue of the Oriental","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":520,"tanitim":"Manuscripts, and Other Articles. Calcutta, 1828.\n\nDÖRDÜNCÜ BÖLÜM\nHint Alt KıtasıNDA İLİM VE KÜLTÜR  \nBAĞLAMINDA TARİHÇİLİK\n\nHint-İslam Kültürünün ve İlim Geleneğinin \nKaynaklarından Biri Olarak Seyahatnameler\nAhmet Aydın*\nGiriş\nBatılı tarihçilerin gözüyle Hindistan tarihine yönelik Hindu, İslam ve İngiliz ha-\nkimiyeti olmak üzere yapılan dönemlendirmede Müslümanların bu bölgedeki \nsiyasî varlıkları Hulefa-i Raşidin’e kadar geri götürülebilmektedir. Hindistan’ın \ngüney sahillerine ticaret yapmak için giden Müslüman Araplar bu bölgelerde \nyerli kadınlar ile evlenmişler ve nesilleri “Moplah” (Map"},{"work_id":"WK_01114","author_id":"AU_01206","havza":"hint","eser_adi":"İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":526,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01115","author_id":"AU_01207","havza":"hint","eser_adi":"İbn Battûta Örneği”, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":527,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01116","author_id":"AU_01208","havza":"hint","eser_adi":"Bülent Ecevit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yük-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":527,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01117","author_id":"AU_01209","havza":"hint","eser_adi":"Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":527,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01118","author_id":"AU_01210","havza":"hint","eser_adi":"Afanasiy Nikitin ve Seyahatnamesi”, Karadeniz","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":527,"tanitim":"369\t\nGregory Belkov’un tezi için oluşturulan metin öncelikle Troickij nüshasına dayanmaktadır. Enterpo-\nlasyonlu varyant okumaları, Undol’skij kopyasının tam metninden ve Arşiv kopyası ile Ètterov kopya-\nsının varyant okumalarından alınmıştır.\n\nhazırlanmıştır.370 Ardından Jacqueline Margaret Brown tarafından 1984 yılında \n“The Khozhenie za tri morya of Afanasy Nikitin: A Critical Edition” adı ile bir tez \nhazırlanmıştır. Tezin son kısmında eserin 3 Rusça yazması ve müze kopyasını \nda içeren Rusça metni yer almaktadır.371 Serkan Acar tarafından, 2013 yılında \nTroitskiy nüshası temel alınarak ve"},{"work_id":"WK_01119","author_id":"AU_01211","havza":"hint","eser_adi":"Freie Universität, Yurtdışı Enstitü, Master, 2010);","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":528,"tanitim":"Dastanbek Rustambek Uulu, “Bâbürnâme’de Sosyo-Kültürel ve Edebi Hayat”, (Isparta: Süleyman \nDemirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018); Fatih Bayram, “Garip Bir","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01120","author_id":"AU_01212","havza":"hint","eser_adi":"European Travellers in India","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":530,"tanitim":"Hint seyahatname edebiyatı hakkında Batı’daki erken dönem çalışmaları bu böl-\ngeye gelen Avrupalı seyyahların faaliyetleri üzerinde odaklanmıştır. Bu alanda-\nki en erken eserlerden biri Edward Farley Oaten’ın 15-17. yüzyılları arasındaki \nseyyahları tanıttığı 1909’da basılan European Travellers in India21 adlı kitabıdır. \nKitabın 15. yüzyıla kadarki dönemde Müslümanlar da dahil olmak üzere Hint \ntopraklarına yapılan seyahatler konusunda geniş bir mukaddime ile başlama-\nsı eserin değerli katkılarından biridir. Joan-Pau Rubies Travel and Ethnology in \nThe Renaissance South India Through European"},{"work_id":"WK_01121","author_id":"AU_01213","havza":"hint","eser_adi":"Indo-Persian Travels in the","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":531,"tanitim":"Age of Discoveries 1400–1800\nMuzaffar Alam ile Sanjay Subrahmanyam’ın birlikte hazırladıkları 2007 yılında \nyayımlanan Indo-Persian Travels in the Age of Discoveries 1400–180026 adlı eseri \nyaklaşık dört yüz yıllık bir zaman diliminde bu bölgeyi ziyaret eden hem Müs-\nlüman hem de gayr-i müslim seyyahlar hakkındaki en kapsamlı kitaplardan bi-\nridir. Bu çalışma kısa bir süre önce Keşifler Çağında Hint-İran Seyahatleri 1400-\n180027 ismiyle Türkçeye tercüme edilmiştir. Bir literatür olarak Hint seyahatna-\nmelerini makale düzeyinde 17. yüzyılla sınırlandırarak inceleyen çalışmalara da \nulaşılabilme"},{"work_id":"WK_01122","author_id":"AU_01214","havza":"hint","eser_adi":"The Travels of Nicolò de’ Conti”, Oriente e Occidente nel Rinasci-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":532,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01123","author_id":"AU_01215","havza":"hint","eser_adi":"Sefernâme-i Rûm u Şam u Mısır","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":533,"tanitim":"Soyu Hindu bir âileye dayanan Şiblî Numânî’nin (1852-1914) Sefernâme-i Rûm u \nŞam u Mısır38 adını verdiği eser Hint’te Osmanlı coğrafyasıyla ilgili ilk seyahatna-\nmelerden biri olarak kabul edilmektedir.39 Çoğu Urduca dilinde kaleme alınan","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01124","author_id":"AU_01216","havza":"hint","eser_adi":"Ahbâru’s-Sîn ve’l-Hind","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":536,"tanitim":"Mağrip, Osmanlı coğrafyası, Rusya, İran ve 15. yüzyıldan itibaren Avrupa’dan \nHint’e gelen seyyahların hazırladıkları seyahatnameler kronolojik olarak ince-\nlenecek olursa tespit edilebilen ilk çalışma Süleyman et-Tâcir’in 237/851’de bu \nbölgeye yaptığı yolculuğu anlattığı Ahbâru’s-Sîn ve’l-Hind ismiyle şöhret bulmuş \neseridir. Bu çalışma seyahatname literatüründe pek rastlanmayan bir telif yön-\ntemi olarak, kaleme alınmasından yetmiş yıl sonra 921’de Ebû Zeyd es-Sîrâfî ta-\nrafından tamamlanmıştır. Arabistan’ın güney kıyılarından Çin’e kadar yapılan \nuzun bir yolculuğun neticesinde hazırlanmış","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":"kları seyahatnameler kronolojik"},{"work_id":"WK_01125","author_id":"AU_01217","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbü ʿAcâʾibi’l-Hind","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":536,"tanitim":"Hicri üçüncü asırda bu bölgeye yönelik bir diğer seyahatname Büzürg b. \nŞehriyâr adlı İran kökenli bir denizciye aittir. H 288-342 (M 901-954) yılları ara-\nsında Hindistan’ın kuzeybatısındaki Gucerât bölgesini, Güney Hindistan’ı ve Hint \ntakımadalarını gezen bu isim gözlemlerini ve hatıralarını Kitâbü ʿAcâʾibi’l-Hind \nadlı eserinde toplamıştır.47 Bu eser Hârikalar Diyarı Hind ismiyle tercüme edile-\nrek yayımlanmıştır.48 “Acaib” İslam edebiyatında müstakil bir türü ifade etse de \nBüzürg b. Şehriyâr’ın eseri doğrudan yapılan seyahatler yahut da seyahat yapan-\nların anlatılarından derlenmiş hatır","diger_adlari":["Hârikalar Diyarı Hind"]},{"work_id":"WK_01126","author_id":"AU_01218","havza":"hint","eser_adi":"Kitâbü’l-İşârât ilâ maʿrifeti’z-ziyârât","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":538,"tanitim":"Hicri altıncı asrın meşhur seyyahlarından ve Şafii fıkıh alimlerinden olan Ali b. \nEbû Bekir el-Herevî (v. 611/1215) çok fazla seyahate çıkması sebebiyle kendisi-\nne “sâih” denilmiş bir kimsedir. Semerkant’tan Sicilya’ya, Yemen’den İstanbul’a \nve Kuzey Afrika’ya kadar birçok bölge ve şehri gezmiş olan Herevî yolculukları \nsırasında Hindistan’ı da ziyaret etmiştir. Gezdiği yerlerin tarihi ve mimari yapıla-\nrı hakkında Kitâbü’l-İşârât ilâ maʿrifeti’z-ziyârât adlı eserinde bilgiler vermiştir.54 \nMüellifin mukaddimesinde ifade ettiği üzere bu çalışma telif tarzı bakımından \nbir seyahatname olarak "},{"work_id":"WK_01127","author_id":"AU_01219","havza":"hint","eser_adi":"Seyahatname","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":538,"tanitim":"Marco Polo, 1274 yılı civarında Pekin şehrine ulaştı ve 1291’e kadar Çin’de kaldı. \n1291’de deniz yolu ile Çin’den ayrılarak 1295’te Venedik’e geri döndü.331 Venedik-\nliler ile Cenovalılar arasında 1298’de savaş patlak verince Marco Polo askere alın-\ndı. Curzola savaşı denilen çarpışma sonucunda yenilen donanması ile esir edildi. \nZindanda onunla aynı koğuşta bulunan Pisalı Rustichello adındaki bir esir, ondan \ndinlediklerini 1299 yılında beraberce tahliye olmalarının ardından kaleme aldı. \nEser Fransızca yazılmıştı. Marco Polo ülkesinde evlendi ve üç çocuk sahibi oldu; \nbabası Nicolo 1300’de,"},{"work_id":"WK_01128","author_id":"AU_00853","havza":"hint","eser_adi":"Seyahatname","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":538,"tanitim":"Marco Polo, 1274 yılı civarında Pekin şehrine ulaştı ve 1291’e kadar Çin’de kaldı. \n1291’de deniz yolu ile Çin’den ayrılarak 1295’te Venedik’e geri döndü.331 Venedik-\nliler ile Cenovalılar arasında 1298’de savaş patlak verince Marco Polo askere alın-\ndı. Curzola savaşı denilen çarpışma sonucunda yenilen donanması ile esir edildi. \nZindanda onunla aynı koğuşta bulunan Pisalı Rustichello adındaki bir esir, ondan \ndinlediklerini 1299 yılında beraberce tahliye olmalarının ardından kaleme aldı. \nEser Fransızca yazılmıştı. Marco Polo ülkesinde evlendi ve üç çocuk sahibi oldu; \nbabası Nicolo 1300’de,"},{"work_id":"WK_01129","author_id":"AU_00758","havza":"hint","eser_adi":"Tuḥfetü’n-nüzzâr fî garâʾibi’l-emsâr ve ʿacâʾibi’l-esfâr","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":539,"tanitim":"(Rihletü İbn Battûta)\nGerek Müslümanlar tarafından kaleme alınmış seyahatname literatürünün ge-\nrekse Hint Alt Kıtasına yönelik seyyahların kaleme aldıkları eserlerin en tanın-\nmışlarından biri İbn Battûta olarak meşhûr Ebû Abdillâh Şemsüddîn (Bedrüd-\ndîn) Muhammed b. Abdillâh b. Muhammed b. İbrâhîm el-Levâtî et-Tancî’nin (v. \n770/1368-69) Tuḥfetü’n-nüzzâr fî garâʾibi’l-emsâr ve ʿacâʾibi’l-esfâr ya da Rihletü İbn \nBattûta adıyla bilinen kitabıdır. 2 Receb 725’te (14 Haziran 1325) Tanca’dan hacca \ngitmek üzere yola çıkan İbn Battûta neredeyse ömrü boyunca sürecek seyahati \nsırasında 732 (1332) ","diger_adlari":"yla bilinen kitabı"},{"work_id":"WK_01130","author_id":"AU_01220","havza":"hint","eser_adi":"Siyer-i Muhammedî","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":540,"tanitim":"İbn Battûta’nın muasırı olan Gîsûdırâz lakaplı Seyyid Muhammed b. Yusuf el-Hü-\nseynî ed-Dihlevî’nin (v. 825/1422) Siyer-i Muhammedî adlı eseri Muzaffar Alam ve \nSanjay Subrahmanyam tarafından seyahatname türüne dair birçok yönü bulun-\nması sebebiyle bu edebiyat içinde sayılan bir metindir. Yüzyılı aşkın bir ömür ya-\nşan bir mutasavvıf olan Seyyid Muhammed el-Hüseynî’nin menakıbını anlatan \nbu eser Şah Muhammed Ali Sâmânî tarafından şeyhinin vefatından kısa bir süre \nsonra onu anlatan bir kitap olarak hazırlanmıştır. Timur’un 14. yüzyılda Delhi’yi \nele geçirene kadar devam eden istilasının orta","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01131","author_id":"AU_01221","havza":"hint","eser_adi":"India Recognita","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":540,"tanitim":"Marco Polo’nun ardından Hint Alt Kıtasına gelen ilk Batılı seyyahlardan biri Ve-\nnedikli bir tüccar olan Niccolò de’ Conti’dir (1385–1469). Arapça bilmesi sebe-\nbiyle kendisini Müslüman bir tüccar olarak tanıtarak Hindistan da buna dahil \nolmak üzere Asya’da uzun bir süre gezen Niccolò de’ Conti India Recognita isimli \nİtalyanca bir seyahatname kaleme almıştır. Onun çalışması 15. yüzyılda Hin-\ndistan’a seyahat etmek isteyenlere bir rehber kitap olarak birçok yabancı dile \nçevrilmiş ve 16. yüzyılda Marco Polo’nun eserinin çevirisi ile basılacak derece-\nde şöhret bulmuştur. Niccolò de’ Conti Hin"},{"work_id":"WK_01132","author_id":"AU_00768","havza":"hint","eser_adi":"Matla-i Saʻdeyn","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":541,"tanitim":"Muzaffar Alam ve Sanjay Subrahmanyam Hicri dokuzuncu asırda doğrudan bir \nseyahatname olarak kaleme alınmamış olsa da Abdürrezzâk es-Semerkandî’nin \n(v. 887/1482) Matla-i Saʻdeyn’ini yoğun bir seyahat anlatısı bulunması sebebiyle bu \nliteratüre dair yönleriyle öne çıkarmaktadır.63 Abdürrezzâk es-Semerkandî’nin \nFarsça olarak yazdığı bu eser İlhanlı Sultanı Ebû Said Bahadır Han’dan (704/1305) \nTimurlulardan Ebû Said Mirza Han’ın (873/1469) vefatına kadarki süreci anla-\ntan bir tarih kaynağıdır. Eserdeki birçok tespit bizzat yazarının şahsi gözlem-\nlerine dayanmaktadır. Özellikle de bu dönemde H","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01133","author_id":"AU_01222","havza":"hint","eser_adi":"Hojdenie Za Tri Morya","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":541,"tanitim":"Rus Afanisiy Nikitin tarafından yazılan Hojdenie za Tri Morya (Üç Deniz Ötesine \nSeyahat) adlı eser küçük ancak hacmine rağmen önemli bir seyahatnamedir. \nAfanisiy Nikitin, ticaret amacıyla Hindistan’da hüküm süren Behmenî Türk Sul-\ntanlığı’nı (1347-1527) ziyaret etti. Nikitin seyahatnamesinin üç farklı nüshası \nmevcuttur. Bunlar XV. yüzyılın sonu ile XVI. yüzyılın başlarında istinsah edilen \nTroitskiy Spisok (Троицкий Список), XVI. yüzyılda kaleme alınan Etterov Spi-\nsok (Эттеров Список) ve XVII. yüzyılda yazılan Undolskiy Spisok (Ундольский \nСписок)’tur. Mevcut nüshalar arasında en sağlıklıs","diger_adlari":["Üç Deniz Ötesine Seyahat"]},{"work_id":"WK_01134","author_id":"AU_01223","havza":"hint","eser_adi":"Pero Tafur’un Doğu Seyahati”, (Muğla: Sıtkı","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":541,"tanitim":"Kocaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014), ss. 48-49, 123-124."},{"work_id":"WK_01135","author_id":"AU_01224","havza":"hint","eser_adi":"Mir’atü’l-Memâlik","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":542,"tanitim":"Babürlüler dönemine gelindiğinde tespit edilebilen ilk seyahatname Seydi \nAli Reis’e (v. 970/1562) aittir. 1553’te donanmayı Basra’dan Mısır’a götürmekle \ngörevlendirilen Seydi Ali Reis67 1554’te Uman sahillerindeki Hurfakan’da Portekiz \ndonanması ile karşılaşarak galibiyet kazanmış, onlarla yaptığı ikinci çarpışmada \nbazı gemilerinin tahrip olması ve şiddetli rüzgarlar sebebiyle Kirman sahillerin-\nde sırasıyla Caş, Benderişehbâr ve Gevâdir Limanı’na sığınmıştır. Gemilerini ta-\nmir ettikten sonra Yemen’e doğru gitmek isterken yakalandığı fırtına nedeniyle \nGucerât’a bağlı Çeked sahiline uğrama","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01136","author_id":"AU_01225","havza":"hint","eser_adi":"Hâtırât-ı Mutribî","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":543,"tanitim":"Hicri 11. yüzyılda (17. yüzyıl) Seydi Ali Reis gibi Babürlü sarayını ziyaret eden \nbir diğer isim şiirleri ile ünlü Mutribî es-Semerkandî’dir. 1036/1626’da yetmişli \nyaşlarında iken Lahor’a gelen Mutribî es-Semerkandî dönemin hükümdarı Ci-\nhangîr’in saltanatının son yıllarında onunla yirmi dört kez görüşmüş ve Hint Alt \nKıtasındaki hatıralarını eserinde bir araya getirmiştir. 1627’de tamamlanan ve \nHâtırât-ı Mutribî adı verilen Farsça eser onun Nusha-yi Zeba-yi Cihângîr adını ver-\ndiği kitabının bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kitabın tek nüshası yakın bir \ntarihte Londra’daki Hindistan Ofisi","hanedan":"Bâbürlüler","diger_adlari":"nı ver-\ndiği kitabının bir bölümünü oluşturmakta"},{"work_id":"WK_01137","author_id":"AU_01226","havza":"hint","eser_adi":"Bahru’l-esrâr fî menâkibi’l-ahyâr","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":544,"tanitim":"Şair ve alim bir şahsiyet olarak tanınan Mahmûd el-Belhî, Buhara merkezli \nkurulan Astarhan Hanlığı’nın yöneticisi olan Nazar Muhammed Han’ın (1057-\n1061/1647-1651) kitabdarıdır. Mahmud el-Belhî Belh’ten başlayarak Hindistan’a \nkadar uzanan seyahatini, Nazar Muhammed Han’ın isteği üzerine 1634-1640 yıl-\nları arasında hazırladığı Bahru’l-esrâr fî menâkibi’l-ahyâr’ında anlatmıştır.77 Tespit \nedilebildiği kadarıyla Mahmûd el-Belhî’nin Hint seyahatini inceleyen ilk müs-\ntakil çalışma Mohd Afzal Khan’ın “A Central Asian Traveller’s Account of South \nIndia”78 adlı büyük oranda ilgili bölümlerin çevi","diger_adlari":"Şair ve alim bir şahsiyet"},{"work_id":"WK_01138","author_id":"AU_01227","havza":"hint","eser_adi":"The Commentary of Father Monserrate","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":546,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01139","author_id":"AU_01228","havza":"hint","eser_adi":"Vida de Jacques de Coutre Natural de la Ciudad de","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":548,"tanitim":"Brugas\nAvrupa ile yapılan ticareti geliştirerek iyi bir pay alma arzusuyla bu bölgeye gelen \nseyyahların en meşhurlarından biri Flaman bir tüccar olan Jacques de Coutre’dır"},{"work_id":"WK_01140","author_id":"AU_01229","havza":"hint","eser_adi":"A Flemish Account of Bijapuri Visual Culture in the","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":549,"tanitim":"Shadow of Mughal Felicity”, The Visual World of Muslim India, ed. Laura Parodi (London: I.B. Tauris, \nFebruary, 2014), ss. 233-239; Alam, Keşifler Çağında Hint, ss. 397-403."},{"work_id":"WK_01141","author_id":"AU_01230","havza":"hint","eser_adi":"Les Six Voyages de Monsieur Jean-Baptiste","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":550,"tanitim":"Ocak 1666’da Surat’a gelmiş ve kara yoluyla Ahmedabad, Cambay ve diğer kuzey \nşehirlerine gitmiştir. Daha sonra Surat’a geri dönmüş, ancak burada çok uzun \nsüre kalmak istememiştir. Doğu kıyısındaki Masulipatam’a gitmek için Burhan-\npur, Evrengabad ve Golkonda üzerinden Dekkan yarımadasını geçmiştir. The-\nvenot, Orta Doğu ve Hindistan halkları içinde rahatça seyahat etmiş ve Türkçe,"},{"work_id":"WK_01142","author_id":"AU_01231","havza":"hint","eser_adi":"Seyyahnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":552,"tanitim":"19. yüzyılın başlarında Sultan II. Mahmut devrinde maslahatgüzar olarak Lond-\nra’ya gönderilen Nâmık Paşa (v. 1892) tarafından kaleme alındığı tahmin edilen \nSeyyahnâme adlı eserin bölümlerinden biri Hindistan hakkındadır. Eserde İngi-\nlizlerin bu bölgedeki faaliyetleri ile Hindistan’ın doğal kaynakları, gelenekleri, \nnüfusu, idari teşkilatı ve başlıca şehirleri üzerinde durulmaktadır.111\nBu yüzyılda Osmanlı coğrafyasından Hint Alt Kıtasına giden son seyyahlar Şir-\nvanlı Ahmed Hamdi Efendi (12 Cemâziyelevvel 1307/4 Ocak 1890) ve Ali Bey’dir \n(1846-1899). Amerikalı mühtedi Muhammed Alexander Ru","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01143","author_id":"AU_01232","havza":"hint","eser_adi":"Seyahatname Hindistan, Svat ve Afganistan","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":552,"tanitim":"Yabancı turistler arasında Müslümanlık döneminde Bengal’e ilk gelen Müslü-\nman gezgin İbn Battuta’dır. O, MS 1333’te Sultan Muhammed bin Tuğlak döne-\nminde Delhi’ye gelmiş ve Delhi Sultanı tarafından Çin’e büyükelçi olarak atan-\ndıktan sonra 1346’da Çin’e giderken Bangladeş’i ziyaret etmiştir. Deniz yoluyla \ngelen Sadkavan yani şu anki Çittagong limanından Bengal’e girmiş ve oradan \nSylhet’e ilerleyip Şah Celal ile karşılaşmıştır.38 Rivayetinde Şah Celal’in adına Şah"},{"work_id":"WK_01144","author_id":"AU_00776","havza":"hint","eser_adi":"Seyahat Jurnali","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":553,"tanitim":"Tanzimat devrinin önde gelen devlet adamlarından biri olan Ali Bey’in Seyahat \nJurnali adlı eseri Batılı tarzda yazılmış ilk seyahat günlüklerinden biri olarak \nkabul edilmektedir. Ali Bey, Düyûn-i Umûmiyye’deki görevi sırasında müfettiş \nolarak atanması sayesinde 1885-1888 yılları arasında İstanbul’dan Bağdat’a \nburadan da Hindistan’a uzanan bir yolculuk yapma imkanı bulmuştur. Irak \nve Hindistan’ın bazı şehirlerine dair bilinmeyen ahval ve adetten bahsetmeyi \nhedeflediğini belirten Ali Bey, diğer şehir ve bölgelere kıyasla Hint’e oldukça az \nbir yer ayırmıştır. Hint-İslam medeniyetine dair b","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01145","author_id":"AU_01233","havza":"hint","eser_adi":"Papers","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":553,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01146","author_id":"AU_01234","havza":"hint","eser_adi":"Farklı İlim Dillerinin Kullanılması","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":574,"tanitim":"Hint Alt Kıtasında Hintçe’de buna dahil olmak üzere Arapça, Farsça, Urduca ve \nBengalce gibi çok sayıda dilin bir ilim dili olarak zaman içinde kullanılmaya baş-\nlandığı söylenebilir. İslami ilimlere dair tüm bu dillerde yazılmış birçok esere \nulaşmak mümkündür. Seyahatnameler bu dillerin yaygınlık kazanma sürecine \nışık tutacak bazı tespitler sunmaktadırlar. Örneğin Süleyman et-Tâcir yukarıda \nbelirtildiği üzere 237/851’de Hint adaları ve şehirlerinde yaptığı yolculukların \nneticesinde Hintlilerden Müslüman olanların içinde Arapça bilen hiç kimseye \nrastlamadığını belirtir.205 İbn Battûta uzu"},{"work_id":"WK_01147","author_id":"AU_01235","havza":"hint","eser_adi":"Timur’un Hint Hakimiyeti, Nâdir Şah’ın İstilası,","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":575,"tanitim":"Fransız Sömürgeleri ve Portekizliler\nSeyyahların Hint topraklarında karşı karşıya kaldıkları zorluklardan biri bu böl-\ngeyi ele geçirmek üzere gelen orduların yarattıkları kriz ve bu krizlerin doğur-\nduğu yaşamı zorlaştıran olumsuz ortamlardır. Hindistanlı bir mutasavvıf olan \nSeyyid Muhammed el-Hüseynî Timur’un Delhi’yi almak üzere bu bölgeye doğru","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_01148","author_id":"AU_01236","havza":"hint","eser_adi":"Siyasi Dil ve Siyaset Kültürünün İnşası. Çev. İhsan","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":581,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01149","author_id":"AU_01237","havza":"hint","eser_adi":"Dâru’l-Kütübi’l-Vataniyye, 2010.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":582,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01150","author_id":"AU_01238","havza":"hint","eser_adi":"Orient Blackswan, 2007.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":582,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01151","author_id":"AU_01239","havza":"hint","eser_adi":"The Travels of Nicolò de’ Conti”. Oriente e Occidente nel","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":582,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01152","author_id":"AU_01240","havza":"hint","eser_adi":"Istituto Francesco Petrarca, 2009.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":582,"tanitim":"Çakar, Ayşen Seymen. “Kadının İnsan Haklarından Bir Sapma Örneği Hindistan’da Sati \nGeleneği”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi 28/120 (2015): 73-86.\nÇetin, Altan. “İbn Battûta’ya Göre XIV. Asır Türk ve İslâm Dünyasında Yemek Kültürü”."},{"work_id":"WK_01153","author_id":"AU_01241","havza":"hint","eser_adi":"Bülent Ecevit Üniversitesi, Sosyal","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":582,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01154","author_id":"AU_01242","havza":"hint","eser_adi":"Pero Tafur’un Doğu Seyahati”.","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":583,"tanitim":"Kocaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014), ss. 48-49, 123-124."},{"work_id":"WK_01155","author_id":"AU_01243","havza":"hint","eser_adi":"Perceptions of French Travellers","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":583,"tanitim":"and Adventurers in the Seventeenth and Eighteenth Centuries”. Social Scientist 42/9-10 \n(2014): 63-84.\nLohner, Jessica Hope. “Humanist or Exclusivist? A Critical Analysis of The Commentary \nof Father Monserrate S. J. on His Journey to the Court of Akbar”. Kanada: Regina \nÜniversitesi, Master Tezi, 2017. \nMakdisî, Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Bennâ. Ahsenüt’t-tekâsim. Beyrut: Dâru’l-\nKütübi’l-İlmiyye, 2002.\nManav, Gülizar. “Seydi Ali Reis’in Hint Okyanusu’ndaki Faaliyetleri ve Gözlemleri”."},{"work_id":"WK_01156","author_id":"AU_01244","havza":"hint","eser_adi":"Câmiatü Ümmi’l-Kurâ, 1995.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":583,"tanitim":"son vermiş ve bahsedilen ilk mescidde Cuma namazı kılınmasını emretmiştir.53 \nMis’ar b. Mühelhil ziyaret ettiği şehirlerde Müslümanların durumlarından ve \nİslam mimarisine ait eserlerden kısaca bahsetmektedir. Bu tespitleri üzerinde \naşağıda durulacaktır.","diger_adlari":"bahsetmektedir"},{"work_id":"WK_01157","author_id":"AU_01245","havza":"hint","eser_adi":"A Flemish Account of Bijapuri Visual Culture","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":583,"tanitim":"Shadow of Mughal Felicity”, The Visual World of Muslim India, ed. Laura Parodi (London: I.B. Tauris, \nFebruary, 2014), ss. 233-239; Alam, Keşifler Çağında Hint, ss. 397-403.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01158","author_id":"AU_01246","havza":"hint","eser_adi":"Sakarya Üniversitesi,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":584,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01159","author_id":"AU_01247","havza":"hint","eser_adi":"Great Britain and India, 1760-1850”. Osiris 15 (2000): 119-134.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":584,"tanitim":"Roe, Sir Thomas. The Embassy Of Sir Thomas Roe To The Court Of The Great Mogul 1615-1619."},{"work_id":"WK_01160","author_id":"AU_01248","havza":"hint","eser_adi":"Kraus Reprint Limited, 1967.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":584,"tanitim":"Rubies, Joan-Pau. Travel and Ethnology In The Renaissance South India Through European"},{"work_id":"WK_01161","author_id":"AU_01249","havza":"hint","eser_adi":"İbn Battûta Örneği”. Dicle Üniversitesi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":584,"tanitim":"İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/2 (2014): 423-492.\nTavernier, Jean-Baptiste. Tavernier Seyahatnâmesi. Çev. Teoman Tunçdoğan. İstanbul: \nKitap Yayınevi, 2006."},{"work_id":"WK_01162","author_id":"AU_01250","havza":"hint","eser_adi":"Kopernik Kitap, 2021.","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":584,"tanitim":"Zekî Muhammed Hasan. Er-Rehhâletü’l-müslimûn fi’l-usûri’l-vustâ. Kahire: Müessesetu \nHindavî, 2012.\n\nHint Alt Kıtasında Kur'an Çalışmaları ve İngiliz","hanedan":"Sûrîler"},{"work_id":"WK_01163","author_id":"AU_01251","havza":"hint","eser_adi":"Tarih Yazımsal Bir İncelem e","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":585,"tanitim":"Nur Uddin*\nGiriş\nDin, dil ve kültür açısından zengin bir tarihe sahip Hint Alt Kıtası, İslam ilimle-\nri hakkındaki araştırmalar konusunda da hem nicel hem de nitel olarak dünya \nilim tarihinde önemli bir yere sahiptir. Tarihte Hint ismiyle de şöhret bulan bu \nzeminde yetişmiş alimler İslam’ın ilim dalı olan Kur'an, Tefsir, Hadis, Fıkıh, Ke-\nlam ve Tasavvuf gibi neredeyse dini ilimlerin bütün alanlarında katkıda bulun-\nmuşlardır. Çalışmamızın söz konusu olan bölgenin Kur'an çalışmaları da belli \naşamalar kat ederek dünya Kur'an çalışmaları tarihinde önemli izler bıraktığı, \nhatta çağdaş Kur'an ","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_01164","author_id":"AU_01252","havza":"hint","eser_adi":"Batı Etkisinde Hint Kur'an Araştırmaları","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":589,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01165","author_id":"AU_01253","havza":"hint","eser_adi":"Menbau uyûni’l-me’ânî ve matla’u şumûsi’l-mesânî","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":592,"tanitim":"Bu asrın diğer önemli bir tefsiri Şeyh Mübârek Nâğuri’nin (ö. 1593) Menbau \nuyûni’l-me’ânî ve matla’u şumûsi’l-mesânî adlı Arapça eseridir. Ekber Şah döne-\nminin önde gelen devlet adamı ve alimlerinden olan Ebü’l-Feyz’in (ö. 1595) ve \nEbü’l-Fazl Allâmî’nin (ö.1602) babası olan Mübârek Nâğurî’ye ait bu tefsirin bir \nözelliği surelerin başında ilk önce surelerin muhtevasından bahsetmesidir. Aynı \nzamanda tefsir ederken nesih-mensuh ayetler de özellikle zikredilmiştir.21 Şeyh \nMübârek Nâğurî’nin oğlu Ebü’l-Feyz’in Sevâṭıʿu’l-ilhâm isimli tefsiri de bölgede \nçok şöhret bulmuş bir eserdir. Bu eseri","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01166","author_id":"AU_01254","havza":"hint","eser_adi":"Bahru’l-ma’ânî","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":593,"tanitim":"Buraya kadar zikrettiğimiz Arapça Kur'an çalışmalarının dışında bu dönemde \nFarsça yazılmış bazı tefsirlerden de söz etmek gerekir ki bu konuda Hâcegî’nin \n(ö. h.809?) Bahru’l-ma’ânî isimli eseri ilk Farsça tefsir olarak sayılmaktadır. Pat-\nna’daki Khudâ Baksh Oriental Library’de mevcut olan bu eserde kelamın ve fel-\nsefi konuların ele alındığı sıklıkla görülmektedir.26"},{"work_id":"WK_01167","author_id":"AU_00765","havza":"hint","eser_adi":"Bahr-i Mevvâc","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":593,"tanitim":"Farsça yazılmış ilk tefsirlerden bir diğeri Bahr-i Mevvâc adlı eserdir. Kendi \ndöneminin Cevunpur sultanı İbrahim Şah Şarkî (ö. 1443) tarafından “Alimle-\nrin Efendisi” (melikü’l-ulema) unvanını almaya hak kazanan Devletâbâdî (ö. \n1445) tarafından kaleme alınan bu tefsirde dilsel ve fıkhi konulara yoğunluk \nverilmiştir.27"},{"work_id":"WK_01168","author_id":"AU_01255","havza":"hint","eser_adi":"Menhecü’s-sâdıkîn","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":593,"tanitim":"Farsça tefsirlerden Menhecü’s-sâdıkîn de zikredilmeye değer bir tefsirdir. Bu ese-\nrin müellifi Hakîm Fethullah Şirâzî, Şii mezhebine mensup olmakla birlikte, ilmi \nitibardan Ekber Şah kendisini vezir divanına getirmiştir. Şirâzî, Ekber devrinin \nen büyük filozofu olarak bilinmektedir. Bu tefsir ve diğer eserlerinde de Şii dü-\nşüncesinin etkisi açıkça görülmektedir.28","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01169","author_id":"AU_01256","havza":"hint","eser_adi":"Fetḥu’r-raḥmân fî tercemeti’l-Kurʾân","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":593,"tanitim":"Malum olduğu üzere Hint diyarındaki ilk Kur'an tercümesi Farsça yapılmıştır. Bu \nbağlamda Kur'an’ın ilk tam tercümesi XVIII. yüzyılın en büyük İslam düşünürle-\nrinden olan Şah Veliyullah Dihlevî tarafından Fetḥu’r-raḥmân fî tercemeti’l-Ḳurʾân \nadıyla yapılmıştır.29 Kur'an’ın bu Farsça tercümesinden Şah Velîyullah’ın oğlu \nŞah Abdulkadir Dihlevî (ö. 1815) de Urduca tercüme yapmıştır. Neticede Urduca","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01170","author_id":"AU_01257","havza":"hint","eser_adi":"Haşiye Tefsir-i Beyzâvî","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":594,"tanitim":"Babürlü dönemindeki Kur'an çalışmalarının önemli bir özelliği klasik tefsirlere \nhaşiye yazılmasıdır. Bölgede çeşitli alimler tarafından en fazla Tefsir-i Beyzâvî’nin \nhaşiyesi yazılmıştır. Mesela kelam ve mantık konusunda şöhret bulan muhakkik \nAbdülhakîm Siyâlkûtî (ö. 1066/1656) bu tefsir üzerine haşiye yazmıştır.32 Elimiz-\ndeki kaynaklardan sömürge gücünün iyice yerleşmesinden önce Kur'an merkezli \nçalışmaların diğer ilim dallarına göre az olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin Zubaid \nAhmad’in eserinde 1857 yılı öncesine ait on beş Kur'an eserinden bahsedilirken \nyirmi iki hadis, on sekiz fıkıh v","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01171","author_id":"AU_01258","havza":"hint","eser_adi":"Deoband, 1860-1900 (Princeton-New Jersey: Prince-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":596,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01172","author_id":"AU_00786","havza":"hint","eser_adi":"Fetḥu’l-beyân fî maḳāṣıdi’l-Ḳurʾân","dil":"Farsça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":598,"tanitim":"1857 yılı sonrası tefsir çalışmalarından Ehl-i Hadis ekolünün kurucularından \nSıddık Hasan Han’ın (ö. 1890) çalışmaları çok önemlidir. Bir müddet Bopal \nhükümetinin idaresinde bulunan ve kendi döneminde Bopal şehrini Kur'an-sün-\nnet eksenli ilim merkezi haline getiren Sıddık Hasan Han iki yüzden fazla eser"},{"work_id":"WK_01173","author_id":"AU_01259","havza":"hint","eser_adi":"Tefsîrü’l-Ḳurʾân","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":599,"tanitim":"Sömürge dönemi ve bunu takip eden evrelerde modernizm ve akılcılık fikirle-\nriyle ön plana çıkan Seyyid Ahmed Han’ın Kur'an çalışmalarını da bu bağlamda \nzikretmek gerekir. Ehl-i Kur'an ekolünün fikir öncüsü kabul edilen Ahmed Han’ın \nTefsîrü’l-Ḳurʾân adlı eseri de sömürge döneminde ses getirebilmiş önemli Kur'an \nçalışmalarından birisidir. Bu tefsiri yazmadan önce İngiltere’den döndükten sonra \n1870 yılında kendi yayınladığı Tehzibu’l-ahlak adlı dergide Kur'an konuları üzerine"},{"work_id":"WK_01174","author_id":"AU_01260","havza":"hint","eser_adi":"Kur'an, tabiat kanunlarıyla tamamen uyumludur. Dahası, bu uyumluluğun yokluğu","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":600,"tanitim":"imkânsızdır, çünkü böyle bir yokluk Allah’ın mükemmelliğindeki zayıflığa işaret \neder ve dolayısıyla O’nun egemenliğini çökertmiş olur, bu da imkânsızdır.62 \nAhmed Han’ın bu tefsiri hariç Kur'an konularıyla ilgili yazılmış bazı makale ve \nrisaleler Muhammed İsmail Panipatî tarafından hazırlanan Makâlât-ı Sir Seyyid \nadlı eserde mevcuttur. Onun Kur'an yaklaşımı ve tefsirinde uyguladığı yöntem ile \nilgili bilgiler Hint Alt Kıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri63 eseri ve The Qur’an in South \nAsia64 eserinde detaylı ele alınmıştır."},{"work_id":"WK_01175","author_id":"AU_01261","havza":"hint","eser_adi":"İklîlu’l-Kur'an","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":600,"tanitim":"Sömürge dönemi Hint Alt Kıtasının diğer önemli bir alimi, Diyobendi ekolün ku-\nrucularının piri sayılan Hacı İmdadullah Muhacir Mekkî’dir (ö. 1899). Aynı anda \n60"},{"work_id":"WK_01176","author_id":"AU_01262","havza":"hint","eser_adi":"Hermeneutics, Qur’an Projects, and Imaginings of Islamic Tradi-","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":600,"tanitim":"tion in British India (London: Routledge, 2021), s. 90.\n61"},{"work_id":"WK_01177","author_id":"AU_01263","havza":"hint","eser_adi":"Mûzihu’l-Furkân","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":601,"tanitim":"İngiliz sömürge gücüyle mücadele edenler arasında Şeyhü’l-Hind Mahmud Ha-\nsan Diyobendî’nin (ö. 1920) kısa açıklamalı Mûzihu’l-Furkân adlı Kur'an tercüme-\nsi de çok önemlidir. Eşref Ali Tânevi ve Ubeydullah Sindî gibi alimlerin yetişme-\nsine önemli katkılarda bulunan Şeyhü’l-Hind, İngilizler tarafından hapsedildiği \nMalta adasında iken bu tercüme dahil bazı risaleler kaleme almıştır. Yeteri kadar \nUrduca tercümelerin mevcut olmasına rağmen yeni bir Kur'an tercümesi hazır-\nlamasının ana nedeni olarak kendisi Kur'an’ın gerçeği yansıtmayan Urduca ter-\ncümelerinin yayınlanması olarak değerlendirmi"},{"work_id":"WK_01178","author_id":"AU_01264","havza":"hint","eser_adi":"Beyânu’l Kur'an","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":601,"tanitim":"Sömürge döneminde en çok ses ettiren diğer Kur'an çalışmaları arasında Eşref Ali \nTanevî’nin (ö. 1943) çalışmaları ilk sıralarda yer almaktadır. Diyobendi ekolünün \n65"},{"work_id":"WK_01179","author_id":"AU_01265","havza":"hint","eser_adi":"Competing Logics of Authenticity in South Asian Islam”,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":601,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01180","author_id":"AU_01266","havza":"hint","eser_adi":"Tefsîru niẓâmi’l-Kurʾân ve teʾvîlü’l-Furḳān bi’l-","dil":"Farsça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":603,"tanitim":"Furḳān\nHamidüddin Ferahî’nin (ö. 1930) çalışmaları da İngiliz dönemindeki Kur’an \nçalışmalarına yenilikler kazandırılmasında önemli rol oynamıştır. Onun en \nönemli eseri ise Tefsîru niẓâmi’l-Ḳurʾân ve teʾvîlü’l-Furḳān bi’l-Furḳān adlı tefsir \neseridir. Bu tefsirde Kur'an’ı Kur'an’la tefsir etme metodunu kullanmakla birlikte \nayet ve sureler arasındaki tenasübü ortaya çıkarmaya çalışmıştır. Onun Kur'an \nçalışmalarındaki önemli bir konu ise “nazm-ı Kur'an” adını verdiği Kur'an’ın tu-\ntarlılık özelliği meselesidir. Sömürge dönemine ait alimlerin Kur'an çalışmala-\nrında yaygın olmayan bu konu üzer"},{"work_id":"WK_01181","author_id":"AU_01267","havza":"hint","eser_adi":"Kur'anî Şu’ûr-i İnḳılâb","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":603,"tanitim":"Sömürge döneminin diğer etkili Kur'an çalışmaları ise sosyalist müfessir kim-\nliğiyle öne çıkan Ubeydullah Sindî’nin (ö. 1944) çalışmalarıdır. Hayatı boyunca \nİngiliz gücüyle siyasi mücadele içinde olan Sindî onun Kur'anî Şu’ûr-i İnḳılâb adlı \neserinde Kur'an’ı adeta inkılabın manifestosu olarak göstermiştir. Vahiy ve in-\nkılap birbirinden ayrılmaz diyen Sindî’ye göre Kur'an, haksızları yok etmeye ve \nmülksüzleri yüceltmeye dayanan küresel bir inkılap çağrısı yapan devrimci bir \nmetindir.75 Üzerinde Şah Veliyullah Dihlevî düşüncelerinin etkisi olan ve onun"},{"work_id":"WK_01182","author_id":"AU_01268","havza":"hint","eser_adi":"Translating the Qur’an as a Manifesto for Revolution”,","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":603,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01183","author_id":"AU_01269","havza":"hint","eser_adi":"İmam Veliyullah Dihlevî, çağımızın insanları için Kur'an’ın tüm harflerinin ve an-","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":604,"tanitim":"lamlarının anlaşılmasının önündeki engelleri kaldırmış ve bu büyük kitabı anlamayı \nçok kolay hale getirmiştir. Bu durumda bile Kur'an-ı Kerim anlaşılamaz demek, dala-\nletin en üst derecesi demektir.76 \nOnun diğer Kur'an çalışmaları ise Ḳurʾân-ı Pâk kâ Muṭâliʿa Keysey Kiyâ Câʾey, \nḲurʾân-ı Kerîm kâ Muḳaddime aôr Sure-i Fâtiḥa ki Tefsîr, İlḥâmü’r-raḥmân, Mec-\nmûʿa-i Tefâsîr-i İmam Sindî adlı eserleridir. Sömürge hükümeti yüzünden önce \nAfganistan’da ardından Moskova, İstanbul ve Mekke’de sürgün hayatı yaşa-\nmış bu önemli şahsiyetin çalışmaları akademik anlamda incelenmeye değer \nniteliktedir.77"},{"work_id":"WK_01184","author_id":"AU_01270","havza":"hint","eser_adi":"Tefsîrü’l-Ḳurʾân bi-kelâmi’r-raḥmân","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":604,"tanitim":"Sömürge dönemi ve bunu takip eden evrelerde modernizm ve akılcılık fikirle-\nriyle ön plana çıkan Seyyid Ahmed Han’ın Kur'an çalışmalarını da bu bağlamda \nzikretmek gerekir. Ehl-i Kur'an ekolünün fikir öncüsü kabul edilen Ahmed Han’ın \nTefsîrü’l-Ḳurʾân adlı eseri de sömürge döneminde ses getirebilmiş önemli Kur'an \nçalışmalarından birisidir. Bu tefsiri yazmadan önce İngiltere’den döndükten sonra \n1870 yılında kendi yayınladığı Tehzibu’l-ahlak adlı dergide Kur'an konuları üzerine"},{"work_id":"WK_01185","author_id":"AU_01271","havza":"hint","eser_adi":"Tercümânu’l-Kur'an","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":605,"tanitim":"Şimdiye dek zikrettiğimiz Kur'an çalışmaları üzerine emek verenleri bölgedeki \nekollerin herhangi birisinden saymak mümkündür. Ancak sömürge döneminde \nbelirli bir ekol ile açıkça bağı olmayan kişilerin Kur'an çalışmaları da Hint Kur'an \nçalışma tarihinde önemli bir yere sahiptir. Onlar arasında Ebü’l Kelam Azad’ın \n(ö. 1958) Tercümânu’l-Kur'an adlı eseri zikredilebilir. Azad kendisinin eğitim ha-\nyatını, İngilizlerle mücadele etmesini ve ilmi araştırmalarını adı geçen ekolle-\nrin herhangi birine bağlı olmayarak sürdürmüştür.82 Kendisi Tercümânu’l-Kur'an \neserinin mukaddimesinde Kur'an’ın anla"},{"work_id":"WK_01186","author_id":"AU_01272","havza":"hint","eser_adi":"A Critical Analysis of Maulana Abul-Kalam Azad’s","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":606,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01187","author_id":"AU_01273","havza":"hint","eser_adi":"İslamî Akademi, 1976.","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":608,"tanitim":"Bashir, Kamran. “The Evolution of Qur’anic Hermeneutics in British India, 1857-1947”. \nDoktora Tezi, University of Victoria, 2018. \n________. The Qur’an in South Asia: Hermeneutics, Qur’an Projects, and Imaginings \nof Islamic Tradition in British India. London: Routledge, 2021. https://doi.\norg/10.4324/9781003185208.\nBelmekki, Belkacem. “The impact of British Rule on the Indian Muslim Community in \nthe nineteenth Century”. ES: Revista de Filología Inglesa, sy 28 (2007): 27-46.\nBirışık, Abdulhamit. Hind Altkıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri. İstanbul: İnsan Yayinlari, \n2001.\n________.  “Keşmîrî”"},{"work_id":"WK_01188","author_id":"AU_01274","havza":"hint","eser_adi":"A Critical Analysis of Maulana Abul-","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":609,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01189","author_id":"AU_01275","havza":"hint","eser_adi":"Bangladesh Islamic Center, 1994.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":609,"tanitim":"7\t\nCharles Creighton Hazewell, “British India”, The Atlantic, Kasım 1857."},{"work_id":"WK_01190","author_id":"AU_01276","havza":"hint","eser_adi":"Deoband, 1860-1900. Princeton-New","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":609,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01191","author_id":"AU_01277","havza":"hint","eser_adi":"İdaratu Tercümanül-Kur’an, 1999.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":609,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01192","author_id":"AU_01278","havza":"hint","eser_adi":"Mektebe-i Tehanevî, 1951.","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":609,"tanitim":"Nedvî, Muhammed Riza el-İslam. Berri Segir Mey Mut’ela-ı Kur’an: Ba’ze Ulema Ke Tefsiri"},{"work_id":"WK_01193","author_id":"AU_01279","havza":"hint","eser_adi":"Mektebe-ı Kasimu’l-Ulum, 2008.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":609,"tanitim":"Pink, Johanna. “Striving for a New Exegesis of the Qurʾān”. içinde The Oxford Handbook \nof Islamic Theology. editör Sabine Schmidtke, 765-792. Oxford University Press, 2014. \nhttps://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199696703.013.013.\nRahman, Feyzur. Haci İmdadullah Mhaciri Mekki Aor Un Ke Hulafaî. Karaçi: Meclis Neşriyet \nİslam, 1984.\nRahmatullah. “Contribution of Nawab Siddiq Hasan Khan to Quranic and Hadith Studies”. \nDoktora Tezi, Aligarh Muslim University, 2015.\nSâliha, Abdulhakîm Şerefüddîn. Kur’ân-ı Hakîm key Urdu Terâcîm. Karaçi: Kadimî Kutup \nKhana, 1981.\nSchimmel, Annemarie. Classical Ur"},{"work_id":"WK_01194","author_id":"AU_01280","havza":"hint","eser_adi":"Mekki Daru’l-Kutub, 1999.","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":610,"tanitim":"Sunaga, Emiko. “Characteristics of the Qur’anic Interpretations in the Urdu Language : \nFrom Shāh Walī Allāh to Maudūdī”. Kyoto Working Papers on Area Studies: G-COE Series \n122 (Kasım 2011): 1-18.\nŞattarî, Seyyid Hamid. Kur’ân-ı Mecîd key Urdu Terâcim u Tefâsir ka Tenkîdî Mütâla’a."},{"work_id":"WK_01195","author_id":"AU_01281","havza":"hint","eser_adi":"Usmaniye Üniversitesi, 1982.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":610,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01196","author_id":"AU_01282","havza":"hint","eser_adi":"Mektebe Rahmanîyye, t.y.","dil":"Farsça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":610,"tanitim":"69\t\nHakkında bilgi için bkz. Abdulhamit Birışık, “Keşmîrî” (Ankara: TDV Yayınları, 2022).\n70"},{"work_id":"WK_01197","author_id":"AU_01283","havza":"hint","eser_adi":"Translating the Qur’an as a Manifesto for","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":610,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01198","author_id":"AU_01284","havza":"hint","eser_adi":"Daru’l-Müsennefin Şibli","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":610,"tanitim":"Akademi, 2006.\nVenjara, Amin. “Qurʾān Translation in South Asia”. İçinde Islam, Judaism, and \nZoroastrianism, editör Zayn R. Kassam, Yudit Kornberg Greenberg, ve Jehan Bagli, 573-\n576. Encyclopedia of Indian Religions. Dordrecht: Springer Netherlands, 2018. https://\ndoi.org/10.1007/978-94-024-1267-3_863."},{"work_id":"WK_01199","author_id":"AU_01285","havza":"hint","eser_adi":"M. Fatih Çalışır","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":613,"tanitim":"…Büyük Moğol’a yapılan yıllık ödeme 120.000 pound… pirince bağlı yaşayan ve ya-\nşamını idame için gerekli temel gereksinimlerden yoksun bırakılan bir insan için \nyüksek bir ücrettir... Otoritesi, kendi haline bırakılmış aptal kraliyet ırkının tavşan-\nlar gibi serbestçe çoğaldığı sarayının duvarlarının ötesine geçmiyor… Derisi kuru-\nyup büzülmüş sarı renkte ufak yaşlı bir adam, Hindustân’ın dans eden kızlarınınki \ngibi yapmacık bir elbise içerisinde tahtta oturuyor... Devletle ilgili önemli gün ve \nolaylarda, allı pullu şeylerle süslenmiş bu kukla ortaya çıkmakta... Ziyaretine gelen \nyabancılar","hanedan":"Moğollar"},{"work_id":"WK_01200","author_id":"AU_01286","havza":"hint","eser_adi":"Asiatic Society, 1952).","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":617,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01201","author_id":"AU_01287","havza":"hint","eser_adi":"Hind Kitabs, 1951); Religious Policy","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":629,"tanitim":"of the Mughal Emperors (London: Asia, 1962).\n\nhanedanın hane halkı, idaresi ve ordusuna giren çok sayıdaki Hint’e değinerek \nimparatorluğun Hint kimliğini öne çıkarmıştır.45 Geleneksel tarzda imparator-\nlar ve mansabdârlara odaklanmak yerine alt seviyedeki memurlara ve özellikle \nde Hint katip ve tüccarların oynadıkları hayati role temas edildiğinde bünyesine \nçeşitli insan ve fikirlerin girip çıktığı imparatorluğun daha geçirgen bir yapıda \nolduğu görülecektir.46\nBölgesel dillerdeki kaynaklar da dahil olmak üzere eyalet temelli veya daha kü-\nçük ölçekteki yerel kaynaklara dayanan araştırmalar","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01202","author_id":"AU_01288","havza":"hint","eser_adi":"K.P. Bagchi, 1986.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":633,"tanitim":"Chatterjee, Kumkum. Cultures of History in Early Modern India. Delhi: Oxford University \nPress, 2009. \nCohn, Bernard. Colonialism and its Forms of Knowledge. Princeton: Princeton University \nPress, 1996. \nCorreia-Alfonso, John. Jesuit Letters and Indian History, 1542–1773. Bombay: Oxford \nUniversity Press, 1969. \n______. Letters from the Mughal Court. Bombay: Heras Institute, 1980."},{"work_id":"WK_01203","author_id":"AU_01289","havza":"hint","eser_adi":"Chronicle, 2008.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":633,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01204","author_id":"AU_01290","havza":"hint","eser_adi":"Eurasia, 1962.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":634,"tanitim":"______. Later Mughals. Ed. Jadunath Sarkar. Delhi: Oriental, 1971.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01205","author_id":"AU_01291","havza":"hint","eser_adi":"Vintage, 1990.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":634,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01206","author_id":"AU_01292","havza":"hint","eser_adi":"Asia, 1967.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":634,"tanitim":"Marshall, P.J., (Ed.). Eighteenth Century in Indian History. Delhi: Oxford University Press, \n2003. \n\nMarx, Karl. “East India Question”, New York Daily Tribune (25 July 1853). \nMayaram, Shail. “Mughal State Formation and Indian History”, Indian Economic and Social \nHistory Review, 34/2 (1997): 169–97."},{"work_id":"WK_01207","author_id":"AU_01293","havza":"hint","eser_adi":"Permanent Black, 2001).","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":635,"tanitim":"11\t\nBusch, “Hidden in Plain View.”; Pauwels, “Saint, the Warlord, and the Emperor.”; Talbot, “Justifying \nthe Defeat.”; Ziegler, “Marvari Historical Chronicles.”\n\nRacpût hami de o kadar yüce olacaktı. Öte yandan Racpût prenseslerinin im-\nparatora isteyerek ya da zorla eş olarak sunulması bu tür kayıtlarda genellikle \ngörmezden gelinmiştir.\nİmparatorluğa dışarıdan bakanlar da imparatorlukla ilgili farklı imgeler ürettiler. \nSafevi, Özbek, Osmanlı ve diğer Müslüman yetkililer ve tarihçiler, Babürlü İmpa-\nratorluğu ve bu imparatorluğun kökeniyle kendi devletlerini ilişkilendiler ve ge-\nnelde kend","hanedan":"Safevîler"},{"work_id":"WK_01208","author_id":"AU_01294","havza":"hint","eser_adi":"Asiatic Society, 1952.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":635,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01209","author_id":"AU_01295","havza":"hint","eser_adi":"Female Musicians and Dancers in Mughal","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":635,"tanitim":"Historical Chronicles, c.1556–1748.”, Gender and History, 24/1 (2012): 150–71.\n\nShah, A.M. “Political System in Eighteenth Century Gujarat”, Enquiry, n.s. 1/1 (1964): 83–\n95.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01210","author_id":"AU_01296","havza":"hint","eser_adi":"Shiva Lal Agarwala, 1962.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":636,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01211","author_id":"AU_01297","havza":"hint","eser_adi":"Hind Kitabs, 1951.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":636,"tanitim":"______. Religious Policy of the Mughal Emperors. London: Asia, 1962.\nSiddiqi, Noman. Land Revenue Administration Under the Mughals (1700–1750). London: \nAsia, 1930.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01212","author_id":"AU_01298","havza":"hint","eser_adi":"Asiatic Society, 1884/1925).","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":641,"tanitim":"devlet görevlileri olmuşsa da metnin sahte kopyaları da mevcuttur.12 Bu eser \nSultan III. Mustafa (hük. 1757-1774) döneminde padişahın talebiyle Farsçadan \nOsmanlı Türkçesi’ne çevrilmiştir. Bu çevirinin muhtelif kopyaları Türkiye’deki \nyazma eser kütüphanelerinde bulunmaktadır. Bu metnin transkripsiyonu Fahri \nUnan tarafından yapılarak Türk Tarih Kurumu’nca basılmıştır. Fakat bu metin \nincelendiğinde çevirmeni Nevres-i Kadim’in kullandığı metnin “orijinal” olma-\nyan Cihangirnâme olduğu anlaşılmaktadır.13 Babürlü tarihi üzerine bir diğer \nönemli kaynak Şeyh Abdülhamîd Lâhûrî tarafından hazırlan","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01213","author_id":"AU_01299","havza":"hint","eser_adi":"Phoenix, 2022); Douglas E. Streusand, Osmanlılar Safeviler Babürlüler: Ateşli","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":649,"tanitim":"Silahlar Çağında İslam İmparatorlukları, çev. Bahar Fırat (İstanbul: Ufuk, 2013); Stephen F. Dale, The \nMuslim Empires of the Ottomans, Safavids, and Mughals (Cambridge: Cambridge University Press, 2010).\n\nİslam imparatorlukları, erken modern dönem İslam tarihyazımı gibi hususlardaki \nçalışmaların Türkiye’deki araştırmaların daha ciddi parçaları haline getirilmesi \ngerektiği aşikardır. Babürlü birincil kaynakları arasına girebilecek eserlerden yal-\nnızca Babür’ün Vekâyî’si ve Gülbeden Begüm’ün Hümâyunnâme’si, Cumhuriyetin \nilk yıllarında Türkçeye kazandırılmıştır.27 Sonrasında Tarih-i Reşidi ç","hanedan":"Safevîler","diger_adlari":["Ateşli Silahlar Çağında İslam İmparatorlukları"]},{"work_id":"WK_01214","author_id":"AU_01300","havza":"hint","eser_adi":"Kabalcı, 2006); Gülbeden, Humayunname.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":650,"tanitim":"çev., Abdürrab Yelgar. haz., Hikmet Bayur (Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1987).\n28","diger_adlari":["Humayunname"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01215","author_id":"AU_01301","havza":"hint","eser_adi":"Geç Orta Çağ ve Erken Modern Dönemlere","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":651,"tanitim":"İlişkin Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Çev. Yahya Kemal Taştan. İstanbul: Ötüken, 2022.\nBeach, Milo Cleveland, Koch, Ebba ve Thackston, Wheeler. M. King of the world: The"},{"work_id":"WK_01216","author_id":"AU_01302","havza":"hint","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, 1987.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":"Badāʼūnī. ʻAbd al-Qādir ibn Mulūk Shāh, Muntaḵ�ẖ�abu-t-tawārīḵ�ẖ�. Çev.&Haz. T. W. Haig,","diger_adlari":["Muntaḵẖabu-t-tawārīḵẖ"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01217","author_id":"AU_01303","havza":"hint","eser_adi":"Asiatic Society, 1884/1925.","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":"devlet görevlileri olmuşsa da metnin sahte kopyaları da mevcuttur.12 Bu eser \nSultan III. Mustafa (hük. 1757-1774) döneminde padişahın talebiyle Farsçadan \nOsmanlı Türkçesi’ne çevrilmiştir. Bu çevirinin muhtelif kopyaları Türkiye’deki \nyazma eser kütüphanelerinde bulunmaktadır. Bu metnin transkripsiyonu Fahri \nUnan tarafından yapılarak Türk Tarih Kurumu’nca basılmıştır. Fakat bu metin \nincelendiğinde çevirmeni Nevres-i Kadim’in kullandığı metnin “orijinal” olma-\nyan Cihangirnâme olduğu anlaşılmaktadır.13 Babürlü tarihi üzerine bir diğer \nönemli kaynak Şeyh Abdülhamîd Lâhûrî tarafından hazırlan","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01218","author_id":"AU_01304","havza":"hint","eser_adi":"İlk Çağlardan Gürkanlı Devletinin Kuruluşuna","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01219","author_id":"AU_01305","havza":"hint","eser_adi":"İthaki, 2011.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":"Dale, Stephen F. The Muslim Empires of the Ottomans, Safavids, and Mughal. Cambridge: \nCambridge University Press, 2010.","diger_adlari":["The Muslim Empires of the Ottomans, Safavids, and Mughal"]},{"work_id":"WK_01220","author_id":"AU_01306","havza":"hint","eser_adi":"Geride Bıraktıklarımızın Hikâyesi. Çev. Osman Karatay,","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01221","author_id":"AU_01307","havza":"hint","eser_adi":"Erken Modern Dönemde Toplumsal","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01222","author_id":"AU_01308","havza":"hint","eser_adi":"Parallels and Interconnections in the Early Modern","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":"Period, 1500-1800,” Journal of Turkish Studies, 9 (1985), s. 37-57."},{"work_id":"WK_01223","author_id":"AU_01309","havza":"hint","eser_adi":"Humayun-Nama. Çev.&Haz. Annette S.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01224","author_id":"AU_01310","havza":"hint","eser_adi":"Royal Asiatic Society, 1902.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":651,"tanitim":"Gülbeden. Hümayunnâme. Çev. Abdürrab Yelgar, Haz. Hikmet Bayur. Ankara: Türk Tarih \nKurumu, 1944.\n\n640","diger_adlari":["Hümayunnâme"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01225","author_id":"AU_01311","havza":"hint","eser_adi":"Conscience and History in a World Civilization,","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01226","author_id":"AU_01312","havza":"hint","eser_adi":"Private Memoirs of the Moghul Emperor Humayun. Çev. Charles","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01227","author_id":"AU_01313","havza":"hint","eser_adi":"Oriental Translation Fund, 1832.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Lefévre, Corinne. “The Court of ‘Abd-ur-Raḥīm Khān-i Khānān as a Bridge Between \nIranian and Indian Cultural Traditions,” Haz. A. Busch ve T. de Bruijn. Culture and \nCirculation. Literatures in Motion in Early Modern India içinde, Leyde: E. J. Brill, 2014.\nMemoirs of The Emperor Jahangueir, written by himself and translated from a Persian","diger_adlari":["Memoirs of The Emperor Jahangueir"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01228","author_id":"AU_01314","havza":"hint","eser_adi":"IV. Bâbürlü Hükümdarı Cihangir Şah’ın Hatıratı.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"res-i Kadim, haz. Fahri Unan (Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2013). Bununla ilgili yayınlanan eserde \nayrı bir bilgi bulunmamaktadır.","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01229","author_id":"AU_01315","havza":"hint","eser_adi":"Türk Tarih Kurumu, 2013.","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Pelsaert, Francisco. Francisco Pelsaert’e Göre Cihangir’in Hindistan’ı, Felemenkçeden \nİngilizceye Çev. W. M. Moreland, P. Geyl. Çev. & Haz. Emre Ömür. Ankara: Türk Tarih \nKurumu, 2022.\nRiazul Islam. A Calendar of Documents on Indo-Persian Relations (1500-1750) Vol. I. Lahore: \nMirza Muhammad Sadiq & Sons, 1982.","diger_adlari":["Francisco Pelsaert'e Göre Cihangir'in Hindistan'ı","A Calendar of Documents on Indo-Persian Relations"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01230","author_id":"AU_01316","havza":"hint","eser_adi":"İnceleme-Metin-İndeks-Tıpkıbasım. Çev. Mehmet Kiremit.","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Türk Dil Kurumu, 1999), s. 123. Seydi Ali Reis’in Hindistan’da bulunduğu tarihler 1555-1556 yılları \narasındadır.\n20"},{"work_id":"WK_01231","author_id":"AU_01317","havza":"hint","eser_adi":"Memoirs of Babur, Prince and Emperor. Çev.&Haz. Thackston, Wheeler M.","dil":"Farsça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":null},{"work_id":"WK_01232","author_id":"AU_01318","havza":"hint","eser_adi":"A Bilingual Persian-English Text in Two Volumes, Gulbadan","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Begim’s Humayunnama; Jawhar Aftabachi’s Tadhkiratu’l-waqiat; Bayazid Bayat’s Tarikh-i \nHumayun. Çev. & Haz. Wheeler M. Thackston, Mazda Publishers. 2009.","diger_adlari":["Humayunnama","Tadhkiratu'l-waqiat","Tarikh-i Humayun"],"hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01233","author_id":"AU_00948","havza":"hint","eser_adi":"The Muhammadan Period, 8 Vols. Çev. H.","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01234","author_id":"AU_01319","havza":"hint","eser_adi":"An Analysis of Auto/Biographical Writing in","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Nîşâbûr","kaynak_sayfa":652,"tanitim":"Early Mughal India,” Journal of the Economic and Social History of the Orient, 54 (2011), \ns. 677-700.\n\nYazarlar Hakkında\nŞefaattin Deniz, Safranbolu’da doğdu. MEB bünyesinde uzun yıllar öğretmen \nolarak çalıştı. Üstün zekalı ve üstün yetenekli öğrencilere tarih danışmanlığı yap-\ntı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde doktora derecesi aldı. Safran-\nbolulu İzzet Mehmed Paşa’nın hem biyografisini hem de vakıflarını çalıştı. İn-\ngilizce, Farsça ve Fransızca bilmektedir. İran’da uzun süre seyahat ve akademik \naraştırmalar için bulundu. Nusretiye, Mecidiye, Teşvikiye, Hamidiye, Mahmut \nPaş","hanedan":"Bâbürlüler"},{"work_id":"WK_01235","author_id":"AU_01320","havza":"hint","eser_adi":"The Relation of Construction of Power and Political Cultu-","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":654,"tanitim":"Muhammadan Period\n18. yüzyılın ikinci yarısı ve 19. yüzyılın ilk yarısında şirket memurlarının en hayati \ngündem maddelerinden biri alt kıtanın tarihini yazmaktı. Plâsî Harbi’nin ardın-\ndan şirketin bölgedeki konumu ve çıkarlarına göre şekillenen bu yazma sürecinin \nen merak edilen parçası hiç şüphesiz bin yıllık Müslüman hakimiyetiydi. Bu uzun \ndönemi aydınlatmak için şirket memurları genellikle 17. yüzyıl tarihçisi Firişte’nin \neserine başvurarak Müslüman Arapların ve Türklerin alt kıtanın farklı bölgele-\nrinde kurdukları hanedanlara dair metinler inşa ettiler. Ancak kapsamlı bir tarih \nyazm"},{"work_id":"WK_01236","author_id":"AU_01321","havza":"hint","eser_adi":"Kutub Shahi ve Nizam Dönemi","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":656,"tanitim":"başlıklı bir kitap yayınladı. Ayrıca konusuyla ilgili çeşitli dergilerde çok sayıda \nmakale yazdı. Halen Encyclopedia Islama Vakfı, Hindistan Yarımadası ve Doğu \nAsya Araştırmaları Bölümü’nde araştırmacı olarak çalışmaktadır.\n\nMuhammad Samsuzzaman Rajib, doktora eğitimine Selçuk Üniversitesi Edebi-\nyat Fakültesi’nde “Milliyetçilikler Bağlamında Hindistan-Türkiye İlişkileri (1911-\n1938)” konusuyla devam etmektedir. Çalışma alanları arasında; Güney Asya tari-\nhi, Kaşmir krizi ve Uluslararası politikası, Hindistan milliyetçiliği, İngiliz karşıtı \nharekette Deoband Medresesi’nin rolü gibi konular ","hanedan":"Selçuklular"},{"work_id":"WK_01237","author_id":"AU_01458","havza":"endulus","eser_adi":"Mehmet Özdemir, “Endülüs Tarihi’nin Mevcut Kaynakları","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":21,"tanitim":"Üzerine”, İstem 7/14 (2009), 11-40; Şaban Öz, “Endülüs’te Tarih ve Kehhale’ye Göre Endülüslü Tarihçil- er”, İstem 7/14 (2009), 79-100; Cumhur Ersin Adıgüzel, “Endülüs’te Tarih Yazıcılığı”, Journal of Historiog- raphy Winter 2020, 2(2), 305-324; Avdülvahid Zennun Taha, “Endülüs’te Arap Tarih Yazıcılığının Doğuşu”, çev. Mustafa Hizmetli, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 39, (1999), 731-764; Muhammed Ab- dulhamid İsa Sakr, “Endülüs’te Tarih Okulunun Gelişimi”, çev. Mustafa Hizmetli, Ş","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)"},{"work_id":"WK_01238","author_id":"AU_01348","havza":"endulus","eser_adi":"Meğâzî,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":23,"tanitim":"• İbn İshak (ö. 151/768): es-Sîre, • İbn Hişam (ö. 218/833): es-Siretü’n-Nebeviyye, • Ebû İshâk İbrâhîm b. Muhammed el-Fezârî (ö. 185/801): Kitâbü’s-Siyer, • Süleyman b. Tarhan et-Teymî (ö. 143/760): es-Sire, • Said b. Yahya el-Emevî (ö. 249/863): Kitâbü’s-Siyer, • Vâkıdî (ö. 207/821): el-Meğâzî, • Abdurrezzak b. Hemmam (ö. 211/826): Kitâbü’l-Meğâzî, • İbn Ebû Hayseme (ö. 279/892): et-Tarih, • Halife b. Hayyât (ö. 240/845): et-Tarih, et-Tabakat, • İbn Kuteybe (ö. 276/889): el-Maarif, Uyunu’l-Ahb","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":["el-Meğâzî"]},{"work_id":"WK_01239","author_id":"AU_01351","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’s-Siyer,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"• Süleyman b. Tarhan et-Teymî (ö. 143/760): es-Sire, • Said b. Yahya el-Emevî (ö. 249/863): Kitâbü’s-Siyer, • Vâkıdî (ö. 207/821): el-Meğâzî, • Abdurrezzak b. Hemmam (ö. 211/826): Kitâbü’l-Meğâzî, • İbn Ebû Hayseme (ö. 279/892): et-Tarih, • Halife b. Hayyât (ö. 240/845): et-Tarih, et-Tabakat, • İbn Kuteybe (ö. 276/889): el-Maarif, Uyunu’l-Ahbar, • Taberî (ö. 310/922): et-Tarih, • Ezrakî (ö. 250/864): Ahbâru Mekke, • Zübeyr b. Bekkâr (ö. 256/870): Kitâbü’n-Neseb.9 9 Bu kitapların ne zaman ve kim ","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":["es-Sire"]},{"work_id":"WK_01240","author_id":"AU_01353","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’s-Siyer,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"• Vâkıdî (ö. 207/821): el-Meğâzî, • Abdurrezzak b. Hemmam (ö. 211/826): Kitâbü’l-Meğâzî, • İbn Ebû Hayseme (ö. 279/892): et-Tarih, • Halife b. Hayyât (ö. 240/845): et-Tarih, et-Tabakat, • İbn Kuteybe (ö. 276/889): el-Maarif, Uyunu’l-Ahbar, • Taberî (ö. 310/922): et-Tarih, • Ezrakî (ö. 250/864): Ahbâru Mekke, • Zübeyr b. Bekkâr (ö. 256/870): Kitâbü’n-Neseb.9 9 Bu kitapların ne zaman ve kim tarafından getirildiği hakkında bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 85-99; ayrıca ilgili literatürün iş","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":["es-Sire"]},{"work_id":"WK_01241","author_id":"AU_01355","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’l-Meğâzî,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"• İbn Ebû Hayseme (ö. 279/892): et-Tarih, • Halife b. Hayyât (ö. 240/845): et-Tarih, et-Tabakat, • İbn Kuteybe (ö. 276/889): el-Maarif, Uyunu’l-Ahbar, • Taberî (ö. 310/922): et-Tarih, • Ezrakî (ö. 250/864): Ahbâru Mekke, • Zübeyr b. Bekkâr (ö. 256/870): Kitâbü’n-Neseb.9 9 Bu kitapların ne zaman ve kim tarafından getirildiği hakkında bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 85-99; ayrıca ilgili literatürün işlendiği Fehrese kitapları için bk. İbn Hayr, Ebû Bekir Muhammed b. Ömer b. Halîfe el-Lemt","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":["el-Meğâzî"]},{"work_id":"WK_01242","author_id":"AU_01359","havza":"endulus","eser_adi":"Ahbâru Mekke,","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"• Zübeyr b. Bekkâr (ö. 256/870): Kitâbü’n-Neseb.9 9 Bu kitapların ne zaman ve kim tarafından getirildiği hakkında bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 85-99; ayrıca ilgili literatürün işlendiği Fehrese kitapları için bk. İbn Hayr, Ebû Bekir Muhammed b. Ömer b. Halîfe el-Lemtûnî el-Emevî el-İşbîlî, Fehresetu İbn Hayr, nşr. Muhammed Fevâd Mansûr (Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1419/1998), 172-206; Ebû Muhammed İbn Atiyye Abdulhak b. Ğâlib b. Abdirrahman b. Temmâm el-Endelûsî, el-Fehrese, nş","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)"},{"work_id":"WK_01243","author_id":"AU_01360","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’n-Neseb.9","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":23,"tanitim":"9 Bu kitapların ne zaman ve kim tarafından getirildiği hakkında bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 85-99; ayrıca ilgili literatürün işlendiği Fehrese kitapları için bk. İbn Hayr, Ebû Bekir Muhammed b. Ömer b. Halîfe el-Lemtûnî el-Emevî el-İşbîlî, Fehresetu İbn Hayr, nşr. Muhammed Fevâd Mansûr (Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1419/1998), 172-206; Ebû Muhammed İbn Atiyye Abdulhak b. Ğâlib b. Abdirrahman b. Temmâm el-Endelûsî, el-Fehrese, nşr. Muhammed Ebû’l-Ecfân, Muhammed ez-Zâhî (Beyrut:","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)"},{"work_id":"WK_01244","author_id":"AU_01459","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’t-Târîh","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":24,"tanitim":"Endülüs tarihyazımı için ilk telif faaliyetinde bulunan alim İbn Habîb es-Sülemî olarak meşhur olan Abdülmelik b. Habîb b. Rebi‘ b. Süleyman b. Harun es-Sü- lemî’dir (ö. 238/853). Müellifin doğum yeri kesin olmamakla birlikte İlbire’de dünyaya geldiği ve sonrasında Kurtuba’ya yerleştiği ifade edilebilir. 174/791 yı- lında doğduğu tahmin edilmektedir. İbn Habîb, Rabad İsyanı sonrası Endülüs Emevî Hükümdarı II. Abdurrahman (206-238/822-852) tarafından Kurtuba’ya da- vet edilerek fetva verme makamı","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":"Endülüs tarihyazımı için ilk telif faaliyetinde bulunan alim İbn Habîb es-Sülemî"},{"work_id":"WK_01245","author_id":"AU_01460","havza":"endulus","eser_adi":"Ahbaru’l-kudat ve Ahbaru’l-fukehâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":25,"tanitim":"ve’l-muhaddisîn Tam adı Ebû Abdullah Muhammed b. Ebî Huceyra’dır (ö. 293/906). Doğumu hak- kında bilgi bulunmamaktadır. Ancak Endülüslü bir alim olarak kendisinden söz 13 Akyürek, Siyer Edebiyatı, 158-161; Tahsin Görgün, “İbn Habîb Es-Sülemî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1999), 19/510-513. 14 Ebû Mervân Abdülmelik b. Habîb b. Süleymân es-Sülemî, Kitâbu’t-Târîh, thk. Jorge Aguade, (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Cientificas Instituto de Coopera","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)"},{"work_id":"WK_01246","author_id":"AU_01339","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü Kısasi’l-enbiyâ","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":26,"tanitim":"Tam adı Ebû Ömer (Amr) Ahmed b. Hâlid b. Yezîd b. el-Cebbâb el-Kurtubî’dir (ö. 322/934). İbnü’l-Cebbâb el-Kurtubî olarak meşhur olmuştur. 246/860 yılında Cey- yân’da doğmuş daha sonra Kurtuba’ya yerleşmiştir. Endülüs’te dönemin önem- li alimleri arasında yer alan Bakî b. Mahled, Kâsım b. Muhammed el-Beyyânî, Muhammed b. Vaddâh, Muhammed b. Abdüsselâm el-Huşenî ve İbrahim b. Ka- sım’dan ders almıştır. Sonrasında ilim tahsili ve hac ibadeti için rihleye çıkmıştır. Rihlesinde Mekke, Yemen, Girit (İ","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":"l-Cebbâb el-Kurtubî"},{"work_id":"WK_01247","author_id":"AU_01460","havza":"endulus","eser_adi":"Kudâtü Kurtuba, Tabakâtü ‘ulemâ’i","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":28,"tanitim":"İfrîkıyye ve Ahbârü’l-fukahâ’ ve’l-muhaddisîn Tam adı Ebû Abdillâh Muhammed b. Hâris b. Esed el-Huşenî’dir (ö. 361/971). Kayrevan’da doğmuş sonrasında ilim tahsil etmek için 311-12/923-924 yılında Endülüs’e geçmiştir. Kurtuba’da Kasım b. Asbağ, İbn Ubâde er-Ruaynî ve İbn 22 Akyürek, Siyer Edebiyatı, 147-148. 23 Bilgi için bk. Ahmed b. Muhammed İbn Abdürabbih, el-‘İkdü’l-ferîd, nşr. Ahmed Emîn vd. (Kahire: Mat- baatü lecneti’t-te’lîf, 1944), 4/501-527; eş-Şek‘a, “İbn Abdürabbih”, 19/281. 24 Eser ","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)","diger_adlari":["Tabakâtü 'ulemâ'i İfrîkıyye"]},{"work_id":"WK_01248","author_id":"AU_01337","havza":"endulus","eser_adi":"Târîhu iftitâhi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":30,"tanitim":"Endülüs tarihyazımında öncülerden kabul edilen İbnü’l-Kûtiyye (ö. 367/977), 3./9. yüzyılın sonlarında Kurtuba’da doğmuştur. Aslen İşbîliye’li (Sevilla) olan ve anne tarafından soyu Gotlara dayanan31 İbnü’l-Kûtiyye’nin tam adı Ebû Bekr Mu- hammed b. Ömer’dir. Kurtuba’da Abdülvehhâb b. Muğîs, İbnü Lübâbe, Kâsım b. Esbağ, Eslem b. Abdülazîz, Ebû Alî el-Kâlî başta olmak üzere dönemin önde gelen pek çok aliminden dersler almıştır. 32 İbnü’l-Kûtiyye özellikle tarih ve dil alanında kendisini iyi yetişt","hanedan":"Endülüs Emevîleri","bolum":"Fetih-Valiler ve Emeviler Dönemi (711-1031)"},{"work_id":"WK_01249","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Ahbâru mecmû‘a","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Endülüs tarihyazıcılığına etki eden diğer bir eser Halife III. Abdurrahman dö- neminde kaleme alınan müellifi meçhul Ahbâru mecmû‘a’dır. Eserin tam adı Ahbâru mecmûʿa fî fethi’l-Endelüs ve zikri men veliyehâ mine’l-ümerâʾ ilâ duhûli ʿAbdirrahmân b. Muʿâviye ve teğallübihî ʿaleyhâ ve mülkihî fîhâ hüve ve veledühû ve’l-hurûbi’l-kâʾine fî zâlike beynehüm şeklindedir. Endülüs’ün fethinden Halife III. Abdurrahman dönemine kadarki olayları aktaran eserde yer yer menkıbe ve şiirlere yer verilmiştir. En","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)","diger_adlari":["Ahbâru mecmûʿa fî fethi'l-Endelüs ve zikri men veliyehâ mine'l-ümerâʾ ilâ duhûli ʿAbdirrahmân b. Muʿâviye ve teğallübihî ʿaleyhâ ve mülkihî fîhâ hüve ve veledühû ve'l-hurûbi'l-kâʾine fî zâlike beynehüm"]},{"work_id":"WK_01250","author_id":"AU_01461","havza":"endulus","eser_adi":"Sılatu târîhi’t-Taberî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Kurtubalı bir ailenin çocuğu olarak 4./10. yüzyılda yaşamış olan Arîb b. Sa‘d (ö. 369/979-80), daha çok tabip yönüyle plana çıkmıştır. İyi bir eğitim aldığı anlaşılan Arîb, Halife III. Abdurrahman ve II. Hakem’in himâyelerinde Endülüs’te valilik ve hilâfet katipliği gibi görevler üstlenmiştir.46 Arap diline iyi derecede vakıf olan Arîb, aynı zamanda iyi bir şair ve edibdir. Asıl şöhretini tarihçilikle kazanan Arîb, Taberî’nin Târîhu’l-ümem ve’l-mülûk adlı eserine yazmış olduğu Sılatu târîhi’t-Ta","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01251","author_id":"AU_01372","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü fî târîhi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":34,"tanitim":"Hakkında kaynaklarda fazla bilgi bulunmayan tarihçi Ahmed b. Mûsâ el-Arâvî (ö. 388/998) Kitâbü fî târîhi’l-Endelüs adlı kitap telif etmiştir.51 Abdurrahman b. Futays: Kitâbü’l-kasas, Fedâilü’s-sahâbe, Fedâilü’t- tabiîn ve A‘lâmü’n-nübüvve Kurtuba’da 348/960 yılında doğan İbn Futays’ın tam adı Abdurrahman b. Mu- hammed b. İsâ b. Futays’dır (ö. 402/1012). Futays lakabıyla bilinen büyük dedesi Süleymân’a nispetle daha çok İbn Futays şeklinde isimlendirilmiştir. Kurtuba’da ilk öğrenimini tamamlaması","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01252","author_id":"AU_01363","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’l-kasas, Fedâilü’s-sahâbe, Fedâilü’t-","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":34,"tanitim":"tabiîn ve A‘lâmü’n-nübüvve Kurtuba’da 348/960 yılında doğan İbn Futays’ın tam adı Abdurrahman b. Mu- hammed b. İsâ b. Futays’dır (ö. 402/1012). Futays lakabıyla bilinen büyük dedesi Süleymân’a nispetle daha çok İbn Futays şeklinde isimlendirilmiştir. Kurtuba’da ilk öğrenimini tamamlamasının ardından doğu bölgelerine gitmiştir. Gittiği yer- lerde İbn Müferric, Alî b. Muhammed el-Antâkî ve Asîlî gibi tanınmış alimler- den istifade etmiştir. Bağdat’ta bulunduğu süre zarfında Dârekutnî ve Ebû Bekr e","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01253","author_id":"AU_01418","havza":"endulus","eser_adi":"Nefhu’t-tîb","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":49,"tanitim":"Endülüs tarihinin geç dönem kaynaklarından biri olan Makkarî’nin (ö. 1041/1632) Nefhu’t-tîb adlı eseri mülûkü’t-tavâif dönemi için de önemli tarih kaynakları ara- sında yer almaktadır. Günümüzde Cezayir’de yer alan Tilimsan şehrinde doğan Makkarî, tahsil için gittiği Fas ve Merakeş’te dönemin alimlerinden istifade etmiş ve o dönemde Fas’ta bulunan meşhur alim Ahmed Bâbâ et-Tinbuktî’nin önde gelen öğrencilerinden biri olmuştur. Fıkıh ve hadis alanında geniş bir bi- rikime sahip olan Makkarî’nin E","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01254","author_id":"AU_01408","havza":"endulus","eser_adi":"Târîhu ulemâi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":51,"tanitim":"5./11. asırda Endülüs’te yaşamış ilim adamlarının yer aldığı en eski terâcim ki- tabı İbnü’l-Faradî’nin (ö. 403/1013) Târîhu ulemâi’l-Endelüs adlı eseridir. Bu eser mülûkü’t-tavâif dönemi ilmi hayatıyla ilgili yapılacak bir araştırmanın temel kay- nakları arasında yer almaktadır. Her ne kadar eser, Endülüs’ün fethiyle 399/1009 yılları arasında Endülüs’te yetişmiş olan ilim adamlarının biyografilerine yer vermekteyse de mülûkü’t-tavâif dönemi ilim hayatını şekillendiren ilim adamla- rının hocalar","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01255","author_id":"AU_01441","havza":"endulus","eser_adi":"Tabakâtü’l-ümem","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":52,"tanitim":"Dünya bilim tarihine dair telif edilen ilk eserlerden biri olan Sâid el-Endelüsî’nin (ö. 462/1070) Tabakâtü’l-ümem’i mülûkü’t-tavâif dönemi ilim hayatı hakkında yapılacak bir araştırmanın temel kaynaklarından biridir. 420/1029’da Meriye’de (Almería) doğan Ebü’l-Kâsım Sâid b. Ahmed doğduğu şehirde başladığı tahsili- ni ilerletmek amacıyla Kurtuba, Tuleytula (Toledo) ve birçok Endülüs şehrine gitmiş, dini ilimlerin yanı sıra matematik ve astronomi alanında da geniş bir birikim elde etmiştir. Zünnû","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01256","author_id":"AU_01460","havza":"endulus","eser_adi":"Cezvetü’l-muktebis","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":53,"tanitim":"fî târîhi ulemâi’l-Endelüs Mülûkü’t-tavâif dönemi kaynakları arasında yer alan bir başka terâcim eseri Ebû Abdullah Muhammed b. Fütûh el-Humeydî’nin (ö. 488/1095) Cezvetü’l-muktebis fî târîhi ulemâi’l-Endelüs adlı eseridir. Endülüs’ün doğusundaki Meyûrka (Mal- lorca) adasında doğan Humeydî, İbn Hazm ve İbn Abdülberr’in de aralarında bulunduğu dönemin meşhur alimlerinden istifade ettikten sonra ilim yolculu- ğuna çıkmış, çok sayıda şehirde bulunduktan sonra Bağdat’a yerleşmiş ve ha- yatının sonun","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01257","author_id":"AU_01462","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’s-Sıla fî târîhi eimmeti’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":54,"tanitim":"Endülüslü ilim adamları hakkındaki en önemli terâcim eserlerinden biri İbn Beşküvâl’in (ö. 578/1183) Kitâbü’s-Sıla fî târîhi eimmeti’l-Endelüs adlı eseridir. Tam adı Ebü’l-Kâsım Halef b. Abdülmelik olan İbn Beşküvâl 494/1101’de Kurtuba’da doğmuş ve ilk tahsilini dönemin meşhur hadis ve kıraat alimlerinden olan ba- basından almıştır. Kurtuba ve İşbîliye’de aralarında İbn Rüşd el-Ced, Ebû Be- kir İbnü’l-Arabî, Ebû Bekir İbn Atıyye, Şüreyh b. Muhammed ve İbnü’d-Debbâğ gibi dönemin meşhur alimlerind","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01258","author_id":"AU_01463","havza":"endulus","eser_adi":"Tertîbü’l-medârik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":57,"tanitim":"Kâdı İyâz’ın (ö. 544/1149) Tertîbü’l-medârik adlı eseri bunların başında gelmekte- dir. Müellifin tahsili esnasında Endülüs’e giderek bir süre dönemin alimlerinden ders alması dolayısıyla eser Endülüslü alimler hakkında son derece önemli ka- yıtlar ihtiva etmektedir. Onun bu kayıtlarının bir kısmı, kendisiyle yazışan İbn Beşküvâl için de kaynaklık etmiştir. Tertîbü’l-medârik, Endülüs ile Mağrib bölgesi arasındaki ilmi münasebetleri göstermesi bakımından oldukça önemli bir kay- naktır. Tertîbü’l-","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01259","author_id":"AU_01421","havza":"endulus","eser_adi":"İhbâru’l-ulemâ bi-ahbâri’l-hukemâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":57,"tanitim":"İbnü’l-Kıftî’nin (ö. 646/1248) İhbâru’l-ulemâ bi-ahbâri’l-hukemâ adlı eseri Endü- lüs’te tecrübî ve müspet ilimler alanlarında yetişen ilim adamlarının biyografile- ri için müracaat edilmesi gereken kaynaklardan biridir.34 32 İbnü’l-Ebbâr, Kitâbü’l-Hulleti’s-siyerâ, thk. Hüseyin Mûnis (Kahire: Dâru’l-Maârif, 1985); Martos Quesa- da, Historiografía Andalusí, 2/97-99. 33 Kâdı İyâz, Tertîbü’l-medârik ve takrîbü’l-mesâlik li-ma‘rifeti a‘lâmi mezhebi Mâlik, thk. Muhammed Tâvît et-Tancî ve ötekiler (R","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01260","author_id":"AU_01464","havza":"endulus","eser_adi":"Uyûnü’l-enbâ fî tabakāti’l-etıbbâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":58,"tanitim":"İbn Ebû Usaybia’nın (ö. 668/1269) çeşitli İslam beldelerinde yetişen tabipler ve tıbba dair çalışmaları hakkında bilgi veren Uyûnü’l-enbâ fî tabakāti’l-etıbbâ adlı eserinde Endülüslü tabip ve eczacılar hakkında önemli bilgiler vermektedir.35 İbn Hallikân: Vefeyâtü’l-a‘yân Endülüs dışında telif edilmiş bir diğer terâcim eseri İbn Hallikân’ın (ö. 681/1282) Vefeyâtü’l-a‘yân adlı eseridir. Endülüslü bazı meşhur ilim adamları ve hüküm- darların biyografileri hakkında verdiği bir takım ayrıntılı bilgi","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01261","author_id":"AU_01465","havza":"endulus","eser_adi":"Vefeyâtü’l-a‘yân","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":58,"tanitim":"Endülüs dışında telif edilmiş bir diğer terâcim eseri İbn Hallikân’ın (ö. 681/1282) Vefeyâtü’l-a‘yân adlı eseridir. Endülüslü bazı meşhur ilim adamları ve hüküm- darların biyografileri hakkında verdiği bir takım ayrıntılı bilgiler dolayısıyla bu çalışmada kullanılmıştır.36 Zehebî: Siyerü a‘lâmi’n-nübelâ Zehebî’nin (ö. 748/1374) Siyerü a‘lâmi’n-nübelâ’sı, Endülüs’te dini ilimler alanın- da yetişen meşhur ilim adamları hakkında verdiği ayrıntılı bilgiler dolayısıyla bu çalışmada müracaat edilen en","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01262","author_id":"AU_01466","havza":"endulus","eser_adi":"Siyerü a‘lâmi’n-nübelâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":58,"tanitim":"Zehebî’nin (ö. 748/1374) Siyerü a‘lâmi’n-nübelâ’sı, Endülüs’te dini ilimler alanın- da yetişen meşhur ilim adamları hakkında verdiği ayrıntılı bilgiler dolayısıyla bu çalışmada müracaat edilen en önemli biyografi kitaplarından biri olmuştur. Endülüslü ilim adamlarının Doğu’daki hocalarının biyografileri için Zehebî’nin bu eseri İbn Hallikân’ın Vefeyâtü’l-a‘yân ile birlikte fevkalade öneme sahiptir.37 İbn Ferhûn: ed-Dîbâcü’l-müzheb İbn Ferhûn’un (ö. 799/1397) Mâlikî fakihlerin biyografilerini der","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01263","author_id":"AU_01467","havza":"endulus","eser_adi":"Fihrisü İbn Atıyye","dil":"Arapça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Bu eserlerden ilki, Gırnatalı tefsir alimi İbn Atıyye’ye (ö. 541/1146) aittir. Fih- risü İbn Atıyye adıyla neşredilen eserde İbn Atıyye, ders aldığı otuz hocasına dair biyografik bilgiler vererek her birinden okuduğu eserlerin isimlerini kay- detmiştir. Kendisi de mülûkü’t-tavâif döneminin sonlarında doğmuş bir ilim adamı olduğundan, ders aldığı hocalar ve okuduğu eserlerin tümü Endülüs’te mülûkü’t-tavâif dönemi ilmi faaliyetleriyle doğrudan ilgilidir. Fihrüsü İbn Atıyye, bir alim olarak İbn Atı","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01264","author_id":"AU_01468","havza":"endulus","eser_adi":"Fehresetü İbn Hayr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":60,"tanitim":"5./11. yüzyılın hemen akabinde yaşamış olan İbn Hayr el-İşbîlî’nin (ö. 575/1179) Fehresetü İbn Hayr adıyla bilinen eseri, 6./12. yüzyılda bir önceki asrın ilmi mi- rasını gösteren en önemli kaynaktır. Tam adı Fehrese mâ ravâhu min şüyûhihî mine’d-devâvîni’l-musannefe fî durûbi’l-ilm ve envâ‘i’l-ma’ârif olan eserde müellif diğer fehrese yazarlarından farklı olarak eserini ilimlere göre tertip etmiştir. İbn Hayr’ın Fehrese’si mülûkü’t-tavâif dönemi ilmi hayatına dair yapılacak bir çalış- mada hoca","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)","diger_adlari":["Fehrese mâ ravâhu min şüyûhihî mine'd-devâvîni'l-musannefe fî durûbi'l-ilm ve envâ'i'l-ma'ârif"]},{"work_id":"WK_01265","author_id":"AU_01421","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’l-Vesâik ve’s-sicillât","dil":"Urduca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Endülüs’te bu tür eserlerden günümüze ulaşan en eski örnek Kurtubalı fakih İb- nü’l-Attâr’ın (ö. 399/1009) alım-satım, nikah, talak, miras ve vedîa gibi 24 konu- ya ayırıp toplam 245 akit metnini bir araya getirerek oluşturduğu Kitâbü’l-Vesâik ve’s-sicillât adlı eseridir. Bu eser mülûkü’t-tavâif döneminin hemen öncesinde telif edilmiş olması dolayısıyla araştırma yapılan dönem hakkında genel bir fikir vermesi bakımından önemlidir.51 Eser Pedro Chalmeta ve Federico Corriente ta- rafından 1983’te ","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)"},{"work_id":"WK_01266","author_id":"AU_01396","havza":"endulus","eser_adi":"Kalâidü’l-ikyân ve mehâsinü’l-a‘yân ve","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":65,"tanitim":"Matmahu’l-enfüs ve mesrahu’t-teennüs fî mülahi ehli’l-Endelüs 5./11. yüzyılın sonlarına doğru Ceyyân’da doğan Feth b. Hâkân el-Kaysî’nin Kalâi- dü’l-ikyân ve mehâsinü’l-a‘yân ile Matmahu’l-enfüs ve mesrahu’t-teennüs fî mülahi ehli’l-Endelüs adlı eserleri mülûkü’t-tavâif dönemi kaynakları arasında yer alan önemli edebiyat kitaplarındandır. Bu eserlerden Kalâidü’l-ikyân’da 64 kişinin bi- yografisi yer almaktadır. Dört kısım halinde tertip edilen ve ağır bir üslupla kale- me alınan eserin birinci k","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif","bolum":"Mülûkü't-Tavâif Dönemi (1031-1090)","diger_adlari":["Matmahu'l-enfüs ve mesrahu't-teennüs fî mülahi ehli'l-Endelüs"]},{"work_id":"WK_01267","author_id":"AU_01398","havza":"endulus","eser_adi":"Tersî‘u’l-ahbâr ve tenvîru’l-âsâr ve’l-büstân fî garâibi’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":67,"tanitim":"büldân ve’l-mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik İbnü’l-Delâî (ö. 478/1085) olarak meşhur olan Ebü’l-Abbas Ahmed b. Ömer el-Uzrî, coğrafya kitabı olarak Tersî‘u’l-ahbâr ve tenvîru’l-âsâr ve’l-büstân fî garâibi’l-büldân ve’l-mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik’i kaleme almıştır. 393/1003’te Endülüs’ün Meriyye şehrinde doğan İbnü’d-Delâî, 407/1016 yılında ailesiyle hac yolculuğuna çıkmış ve Mekke’de kaldığı sekiz yıl boyunca Ebû Zer el-Herevî başta olmak üzere çok sa- yıda kişiden istifade etmiştir. Muhaddis yön","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01268","author_id":"AU_01400","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’t-Tibyân","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":69,"tanitim":"Mülûkü’t-tavâif döneminde Gırnata’da hüküm sürmüş olan Zîrîlerin (1013-1090) son emîri Abdullah b. Bulukkîn (ö. 483/1090’dan sonra) tarafından kaleme alı- nan Kitâbü’t-Tibyân adlı eser Endülüs’te İslam hakimiyeti boyunca bir hüküm- dar tarafından kaleme alınmış tek hatırattır. Eser, Endülüs’ün Murâbıtlar Devleti idaresine bağlandığı dönemde dönemin olaylarının ve Abdullah b. Bulukkîn’in kendisiyle ilgili konuların Murâbıtlar hükümdarı Yûsuf b. Tâşfîn’e yanlı ve hatalı aktarıldığı gerekçesiyle dö","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01269","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"Cemheratü ensâbi’l-Arab","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":69,"tanitim":"İbn Hazm’ın neseb ilmine dair telif ettiği Cemheratü ensâbi’l-Arab adlı eseri mülû- kü’t-tavâif döneminde yaşayan büyük Arap kabileleri ve bazı müvelled ailele- rin neseb bilgileri ve soy bağları hakkında müracaat edilmesi gereken başlıca 65 Abdullah b. Bulukkîn, Kitâbü’t-Tibyân, thk. Emin Tevfik Tîbî (Rabat: Mektebetü’l-Emân, 2011). 60 kaynaktır. İbn Hazm’ın çeşitli kabilelerin farklı bölgelerle birlikte Endülüs’te yerleştikleri yerler ile bu kabilelere mensup kişilerin ilmi seviyeleri ve idari","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01270","author_id":"AU_01469","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’l-Ensâb","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":70,"tanitim":"İbn Hazm’dan bir süre sonra nesebe dair Endülüs’te telif edilen bir başka eser, Ruşâtî’nin (ö. 542/1147) Kitâbü’l-Ensâb adıyla bilinen eseridir. 466/1074’te Endü- lüs’ün güneydoğusundaki Uriyûle’de (Orihuela) doğan Ebû Muhammed Abdullah b. Ali er-Ruşâtî, küçük yaşta yerleştiği Meriyye’de aldığı ilk tahsilinin ardından Endülüs’ün çeşitli şehirlerine ilim yolculukları yaparak hadis alanında temayüz etmiştir. Ruşâtî, sahabe döneminden yaşadığı zamana kadarki râvîlerin hayatları hakkında bilgiler ve","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi","diger_adlari":"yla bilinen eseri"},{"work_id":"WK_01271","author_id":"AU_01470","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’l-Ensâb","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":70,"tanitim":"İbn Abdülhalim’in Kitâbü’l-Ensâb adlı eserinin de nesep kitapları arasında müra- caat edilmesi gereken bir kaynak olduğuna işaret etmemiz gerekmektedir. Müel- lifi hakkında pek bilgi bulunmayan eser bilhassa Berberîlerin Mağrib bölgesin- deki yerleşimi ile Endülüs toplumundaki önemi hakkında bilgiler vermektedir. Kitâbü’l-Ensâb Muhammed Ya‘lâ tarafından 1996’da Madrid’de yayınlanmıştır.68 66 İbn Hazm, Cemheratü ensâbi’l-Arab, thk. Abdüsselam Muhammed Harun (Kahire: Dâru’l-Maârif, 1962). 67 Marto","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01272","author_id":"AU_01471","havza":"endulus","eser_adi":"Nazmu’l-Cümân","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":85,"tanitim":"İbn Kattân aslen Faslı olmakla birlikte eğitim almak için Merakeş’e gitmiş ve bu- raya yerleşmiştir. Babası Muvahhidler tarafından değer verilen hadis alimi ve kadılardandır. İbn Kattan da çocukluğundan itibaren devletin üst makamıyla ilişki içinde olan bir ailede yetişmiştir. Eserinin tam adı, Nazmu’l-cümân li tertîbi mâ selefe min ahbâri’z-zamân’dır.26 Eserin sadece bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Provençal ve diğer bazı müsteşrikler eserin günümüze ulaşan parçalarını yayın- lamışlardır. Eserin","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi","diger_adlari":"s alimi ve kadılardan"},{"work_id":"WK_01273","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Mefâhiru’l-Berber","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":91,"tanitim":"Mefâhiru’l-Berber’in56 bir kısmı Provençal tarafından yayınlanmıştır (Rabat, 1934). Mefâhir’i yayınlayan diğer araştırmacı Bubâye (Rabat, 2005), eserin 712/1312’de telif edildiğine dikkat çekmiştir. Bubâye, metin içeriğinden müellifin Merinîler döneminde yaşadığı kanaatine varmıştır.57 Müellif Berberîlerin Araplardan daha üstün ve şerefli bir millet olduğunu ayet ve hadislerle destekleyerek ispatlama- ya çalışmıştır. Eserde Şiîliğin Mağrib’e girişi, İdrisîler Devleti’nin kurulmasından Muvahhidle","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01274","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbu Hüleli’l-Mevşiyye","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":94,"tanitim":"Kitâbu Hüleli’l-Mevşiyye,69 8./14. yüzyıl müelliflerinden birine ait, Murâbıtlar ve Muvahhidler tarihinin önemli kaynaklarındandır. Eserin yayıncıları müelli- fin 14. yüzyıl Endülüs tarihçilerinden olduğunu belirtmişlerdir.70 Eser ilk defa 1911’de yayınlanmış, 1936’da Allûş tarafından gözden geçirilip düzeltmeler yapı- larak ilkine göre daha itinalı bir şekilde yeniden basılmıştır. Eserin yaygın olan baskısı ise Zekkar ve Zemâme tarafından yayınlanmıştır (Dârulbeydâ, 1979). Ese- rin diğer bir ya","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01275","author_id":"AU_01457","havza":"endulus","eser_adi":"Mukaddime ve Kitâbu’l-İber","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":96,"tanitim":"İbn Haldûn, 732/1332’de Tunus’ta doğmuştur. Onun Yemen kökenli ataları En- dülüs’ün fethine katılmış ve İşbîliyye’ye yerleşmişlerdir. 13. yüzyıl başlarında Endülüs şehirleri Hristiyan baskın ve işgallerine maruz kalmaya başlayınca İbn Haldûn’un dedeleri Mağrib’e göç etmişler ve İfrikiyye’de Hafsîlerin (1228-1574) merkezi Tunus’a yerleşmişlerdir. O, hayatının önemli bir kısmını Muvahhidlerin devamı olan Hafsîler, Merinîler ve Benî Ahmer Devleti’nde geçirmiş, bölgenin tarihini ve devlet gelenekler","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01276","author_id":"AU_01472","havza":"endulus","eser_adi":"Târîhu’d-Devleteyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":98,"tanitim":"Zerkeşî’nin Târîhu’d-Devleteyn el-Muvahhidiyye ve’l-Hafsiyye84 adlı eseri 9/15. yüzyılda telif edilmiştir. Müellif hakkındaki bilgimiz son derece sınırlıdır. Eser içindeki bazı ifade ve anlatımlara dayanılarak müellifin doğum yılının 820/1417, vefatının ise 894/1498 yılından sonraki bir tarihte olması gerektiği belirtilebilir. Ziriklî müellifin ölüm tarihi için eserin Paris baskısında 932/1526 yılı olayları- na kadar anlatıldığı için epey ileri bir tarihi işaret etmiştir.85 Ancak biliyoruz ki mü","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi","diger_adlari":["Târîhu'd-Devleteyn el-Muvahhidiyye ve'l-Hafsiyye"]},{"work_id":"WK_01277","author_id":"AU_01473","havza":"endulus","eser_adi":"Nüzhetü’l-Müştâk","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":101,"tanitim":"İdrîsîler Hânedanı soyundan gelen Ebû Abdillâh Muhammed b. İdrîs eş-Şerîf es-Sebtî, Murâbıtlar Devleti sınırları içindeki Sebte’de (Ceuta) doğmuştur (493/1100). O, Kurtuba’da eğitim görmüş, Endülüs ve Mağrib’de uzun seyahatler yapmış ve II. Roger’in (1130-1154) ilk yıllarında onun daveti üzerine Sicilya’nın merkezi olan Palermo’ya yerleşmiş ve burada vefat etmiştir (560/1165). Sicilya’da yerleşmiş ve orada vefat etmesinden dolayı es-Sıkıllî, yani Sicilyalı olarak da anıl- mıştır. Coğrafya alanın","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01278","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbu’l-İstibsâr fî Acâibi’l-Emsâr","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":103,"tanitim":"Eserin müellifi kim olduğu bilinmeyen Merakeşli bir kişidir. İbn Ebî Zer‘ bu esere atıfta bulunmuş, ancak o da müellifin adını vermeden sadece eser ismi zikretmiştir. Müellif metinde Selahaddin Eyyubî’nin elçilik heyetinin Mağrib’e gelmesi (580/1184-5) ve bu heyetin 588/1192’de Mağrib’den ayrılması hakkında müşahit olarak bilgi vermiştir. Müellifin atıfta bulunduğu kaynaklardan anlaşıl- dığına göre onun Muvahhidî halifesi Yakup Mansur dönemi (1184-1199) saray bürokratlarından, saraydaki olayları","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01279","author_id":"AU_01474","havza":"endulus","eser_adi":"Ravdu’l-Mi’târ","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":104,"tanitim":"Himyerî’nin doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte muhtemelen Mu- vahhidlerin son yıllarında Mağrib’in önemli şehirlerinden olan Sebte’de (Ceuta) doğmuştur. Müellif, coğrafya-tarih ansiklopedisi durumundaki eserini telif et- miş, ancak bilindiği kadarıyla kendi yaşadığı yakın çevresi dışında sadece elçilik heyetiyle Gırnata’ya gitmiştir (705/1305). Eserinde anlattığı coğrafi ve tarihi ko- nularda Yakubî, İbn Havkal, İstahrî, Bekrî ve İdrîsî vb. müelliflerin eserlerinden yararlanmıştır. O ","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01280","author_id":"AU_01475","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbu’l-Coğrafya","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":104,"tanitim":"Müellif 610/1214 yılında Endülüs’te Gırnata’ya bağlı Kalatu Yahsub’da (Alcala la Real) doğmuştur. Dedesi ve babası kalenin yöneticisi olarak görev yapmışlardır. Alim bir kişi olan babası, İbn Saîd 10 yaşındayken başkent İşbîliye’ye (Sevilla) taşınmış ve 105 Muhammed b. Abdilmün‘im es-Sanhâcî el-Himyerî, er-Ravdu’l-miʿṭâr fî haberi’l-aktâr (Beyrut: Mektebe- tu Lübnân, 1974). 106 (Ṣıfatü cezîreti’l-Endelüs, müntehabe min kitâbi’r-ravdi’l-miʿṭâr fî ḫaberi’l-aktâr, Kahire, 1937; La peninsule ibériqu","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01281","author_id":"AU_01476","havza":"endulus","eser_adi":"Vesâiku’l-Murâbitîn ve’l-Muvahhidîn","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":106,"tanitim":"Hüseyin Mu’nis, Vesâiku’l-Murâbitîn ve’l-Muvahhidîn’i111Madrid İslam Araştırma- lar Enstitüsü’nde zorlu bir çalışmayla ortaya çıkardığını belirtmiş, eserde yer alan yüzlerce belgenin başta Malikîlik olmak üzere İslam mezheplerinin dönemin si- yasi, ekonomik ve sosyal konulardaki açıklama ve görüşlerini sergilediğine dikkat çekmiştir.112 Eserde hayatın hemen her alanıyla ilgili anlaşmalar, senetler, şirket- ler, alış veriş, kira, vekâlet, miras vb. konulardaki belge/bilgiler yer almaktadır.113 Mu","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01282","author_id":"AU_01477","havza":"endulus","eser_adi":"Mecmuatu Resâili’l-Muvahhidiyye/Azzâvî, Resâilu","dil":"Fransızca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":106,"tanitim":"Muvahhidiyye Muvahhidler dönemi metinlerinden bir kısmı Provençal tarafından Mecmuatu Resâili’l-Muvahhidiyye114 başlığı altında yayınlanmıştır. Çalışmada Muvahhidle- rin ilk dört halifesi Abdulmümin, Yusuf, Yakup ve Muhammed’in yönetiminde devletin en güçlü olduğu yaklaşık 80 yıllık dönemdeki (1130-1213) 37 mektuba yer verilmiştir. Provençal mektupların Fransızca tercümesini de yayınlamıştır.115 Murâbıtlar ve Muvahhidler dönemi kaynaklarının yayınlanması ve taranmasıyla bu alanda birçok başka me","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi","diger_adlari":["Azzâvî, Resâilu"]},{"work_id":"WK_01283","author_id":"AU_01478","havza":"endulus","eser_adi":"Vesâiku’s-Siyâsiyye ve’l-İdâriyye","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":107,"tanitim":"Hammâde bu eserinde118 Endülüs ve Kuzey Afrika’da kurulan devletlerin halka yönelik genel iletişim ve uyarıları diyebileceğimiz metinleri, mektupları, ülke içinde ve dışındaki devlet adamları arasındaki çeşitli konulardaki mektuplargibi metinleri bir araya getirmiştir. Bu metinlerden 24 tanesi Murâbıtlar, 55 tanesi ise Muvahhidlerle ilgilidir.119 Bu metinlerde valilerin sorumlulukları, halka karşı nasıl bir yönetim sergileyecekleri gibi bilgilendirme ve uyarılar yanında yabancı devlet adamlarına","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01284","author_id":"AU_01412","havza":"endulus","eser_adi":"Rıhletu İbn Cübeyr","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":108,"tanitim":"İbn Cübeyr, 1145’te Belensiye’de (Valencia) doğmuş, kıraat, hadis, edebiyat ve şiir gibi konularda eğitim almış, ancak daha çok katipliği ile öne çıkmıştır. İbn Cübeyr, Sebte valisi Abdulmümin b. Ali’nin oğlu Ebû Saîd Osman’a ve Muvahhid- lerin Gırnata valisine katiplik yapmıştır. Daha sonra bu görevlerden ayrılarak hac farizasını yerine getirmek için doğu seyahatine çıkmış ve seyahat müşahe- delerini kitap haline getirmiştir. O, günümüzde tahkikli ve ayrıntılı bir indeksle basılmış olan Rıhle’s","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01285","author_id":"AU_01479","havza":"endulus","eser_adi":"Rıhletü Tîcânî","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":109,"tanitim":"Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed et-Tîcânî’nin Rıhletü’t-Tîcânî125 başlık- lı seyahatnâmesi Muvahhidler tarihi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Ti- cânî’nin babasının dedesi Muvahhidler askeri olarak Mağrib’ten Tunus’a gelerek buraya yerleşmiştir. Babası ve daha sonra da kendisi Hafsîler Devleti’nde inşâ ka- tipliği yapmıştır. Eser Tîcânî’nin 706-709/1306-1309 yılları arasında 975 gün süren Tunus ve Trablusgarb bölgesindeki seyahatini anlatmaktadır. Eserde, İfrikiyye ve Cerîd bölgesinde Mu","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01286","author_id":"AU_01400","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’t-Tibyân","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":109,"tanitim":"Abdullah b. Bulukkîn, Endülüs’te Mulûku’t-tavâif’ten biri olarak Gırnata merkez- li olarak kurulan Zîrîler Devleti’nin (972-1148) son emiridir. Gırnata, Murâbıt- ların Endülüs’ü ele geçirmeye başladıkları 1090 yılında Murâbıtlar kontrolüne giren ilk merkezdir. O ailesiyle birlikte Merakeş yakınlarındaki Ağmât’a sürgün 125 Ebû Muhammed Abdullah b. Muhammed b. Ahmed Tîcânî, Rıhletu’t-Tîcânî fî’l-bilâdi’t-Tûnusiye ve’l-Ka- tar ve’t-Trablus, thk. Hasan Hüsnî Abdulvehhâb (Tunus: Matbaatu’r-Resmiyye, ","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi","diger_adlari":"kları 1090 yılında Murâbıtlar kontrolüne giren ilk merkez"},{"work_id":"WK_01287","author_id":"AU_01462","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbü’s-Sıla","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":110,"tanitim":"Müellif Halef b. Abdilmelik b. Beşküvâl, 3 Zilhicce 494/29 Eylül 1101’de Kurtu- ba’da doğmuş, 82 yıllık ömrünün yaklaşık yarısını Murâbıtlar, diğer yarısını da Muvahhidler döneminde geçirmiştir. İlk tahsiline hadis ve kıraat alimi olan ba- bası Abdulmelik’in yanında başlamış, gençlik döneminde İşbîliyye-Kurtuba ara- sında gidip gelerek hem Kurtuba ve hem de İşbîliyye’de çok sayıda alimden ders almıştır. İşbîliye’de kendisinden fıkıh dersi aldığı Kadı Ebû Bekir İbnü’l-Arabî’ye bağlı bazı bölgeler","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01288","author_id":"AU_01448","havza":"endulus","eser_adi":"Sılatu’s-Sıla","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":112,"tanitim":"Müellif Ca‘fer Ahmed b. İbrâhîm b. ez-Zübeyr (ö. 708/1308), Muvahhidler döne- minde 627/1230’da Ceyyân’da (Jaén) doğmuştur. Sılatu’s-Sıla132 adlı eserin son kıs- mı Provençal (Rabat, 1937) tarafından, üçüncü kısmı da Abdüsselâm el-Herrâs ve Saîd A‘râb (Rabat, 1993) tarafından yayımlanmıştır.133 Son olarak el-Adevî ta- rafından İbn Beşküvâl’ın Sıla adlı eseriyle birlikte, takdim yazısıyla üç cilt olarak yayınlanmıştır (Kahire, 2008). İbn Zübeyr eserini İbn Beşküvâl’ın Sıla adlı eserini tamamlayıc","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","bolum":"Murâbıtlar (1042-1147) ve Muvahhidler (1121-1269) Dönemi"},{"work_id":"WK_01289","author_id":"AU_01465","havza":"endulus","eser_adi":"Vefeyâtu’l-A’yân","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":114,"tanitim":"İbn Hallikân, ilimle meşgul olan bir ailenin çocuğu olarak Erbil’de doğmuştur (608/1211). Babası, tarihçi İbnü’l-Esîr’in babasının arkadaşlarındandır. O, Er- bil’de iyi bir eğitim almış, gençlik yıllarında Musul’a giderek buradaki bazı ho- calardan dersler almıştır. İzzeddin İbnü’l-Esîr ve Yâkût el-Hamevî gibi kişilerle tanışmış ve onlardan faydalanmıştır. İbn Hallikân, ilim öğrenmek için Dımaşk’a daha sonra İskenderiye üzerinden Kahire’ye gidip burada da çeşitli konularda dersler almıştır. Sonu","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01290","author_id":"AU_01464","havza":"endulus","eser_adi":"Uyunu’l-Enbâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"1203’te Dımaşk’ta doğan İbn Ebî Useybia, dini ilimlerden tefsir, hadis ve fıkhın yanı sıra kelâm, felsefe ve tıpla da ilgilendi. Yetmiş yaşlarında doğduğu toprak- larda vefat eden (1270) müellif biyografi yazarı olarak nitelenir. İbn Ebî Useybia’nın, günümüze ulaşan tek eseri olan ve içerisinde 400 civarında biyografiye yer verdiği Uyunu’l-Enbâ’da Grek, Roma, Hint ve Müslüman hekim- ler tanıtılmakta bazen onlardan şair olanların şiirlerine de yer verilmektedir.81 On beş kısma ayrılan kitabın on ","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01291","author_id":"AU_01475","havza":"endulus","eser_adi":"Kitâbu Tabakâti’l-Ümem","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":139,"tanitim":"Nureddin Ebu’l-Hasan Ali b. Musa b. Muhammed b. Saîd el-Ğırnâtî, 610/1214’te Endülüs’te Kal‘atu Benî Saîd’de doğmuş, 685/1286’da Tunus’ta vefat etmiştir. Do- ğuya iki defa yolculuk yapmıştır. Birinde babasıyla giderek Mısır, Hicaz, Dımaşk, Bağdat ve Haleb’i ziyaret etmiştir. Buralarda çok sayıda alimle karşılaşmış ve onlardan ilim tahsil etmiştir. Sonra Tunus’a dönmüş ve el-Mustansır el Hafsî ile irtibat kurmuştur. 667/1268’de doğuya ikinci seyahatini yapmıştır. İbn Saîd, el-Muğrib fî Hule’l-Mağ","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01292","author_id":"AU_01417","havza":"endulus","eser_adi":"Subhu’l-a‘şâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":147,"tanitim":"756/1355’te Kahire yakınındaki Kalkaşende köyünde doğan müellif, tahsilini İs- kenderiye’de tamamlamıştır. Daha sonra da öğrenci yetiştirmenin yanı sıra uzun süre kadılık yapmıştır. 34 yaşındayken Kahire’ye dönen Kalkaşendî, burada uzun yıllar Dîvân-ı İnşâ katipliği yapmış ve 861/1418’de vefat etmiştir.110 28 Şevval 814 (12 Şubat 1412) Cuma günü tamamlanan111 eserde müellif, önce Kuzey Afrika’da kurulan devletleri ve meşhur şehirlerini anlattıktan sonra Endü- lüs Yarımadası’na geçerek önce Gırna","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01293","author_id":"AU_01480","havza":"endulus","eser_adi":"Vasfu Ifrîkıyâ","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":150,"tanitim":"el-Hasen b. Muhammed el-Vezzân el-Gırnâtî el-Fâsî / Johannis Leo de Mèdicis / Leon Africanus / Afrikalı Leo, Benî Ahmer Devleti’nin yıkılmasından yaklaşık beş-on yıl önce Gırnata’da doğmuştur. Doğduğu yıl kesin bilinmemekte ancak 1495’te ya da 1500’de doğduğunu kabul eden tarihçiler bulunmaktadır. Hasan el-Vezzân, Gırnata’nın İspanyollar tarafından ele geçirilip Benî Ahmer Sultan- lığı’nın yıkılması (1492) ve Müslümanların birçoğunun İspanya’dan çıkarılması üzerine ailesiyle birlikte Fas’a göç e","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01294","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Ahbârü’l-‘asr fi’n-kıdâi devlet-i Benî Nasr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":150,"tanitim":"Müellifi meçhul olan ve Gırnata’nın tesliminden elli yıl sonra telif edilmiş, son sayfasındaki kayda göre 26 Ekim 1540’da yazılmış olan eser,124 1863’te ve 1925’te yayınlanmış, 1991’de de Hüseyin Mu’nis tarafından tahkikli olarak neşredilmiştir. 120 el-Hasan b. Muhammed el-Vezzân, Vasfu Ifrîkıyâ, çev. Muhammed Haccî ve Muhammed el-Ahdar (Bey- rut, Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1983), 5-8, 91. Mustafa L. Bilge, “Hasan el-Vezzân”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1997),","hanedan":"Nasrîler (Benî Ahmer)","bolum":"Benî Ahmer (Nasrîler) Dönemi (1238-1492)"},{"work_id":"WK_01295","author_id":"AU_01481","havza":"endulus","eser_adi":"Öncelikle belirtmek gerekir ki Ahbârü’l-‘asr, Makkarî’nin kaynaklarından biri","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":151,"tanitim":"olabilir. Çünkü eğer Ahbârü’l-‘asr’ın sonundaki telif tarihini doğru kabul edersek bu kitap, Nefhu’t-tîb’den hem de epeyce önce yazılmıştır. Üstelik anlatımların bir- birlerine benzediği bölümlerde Makkarî, çoğunlukla konuları özetleyerek geç- miş ancak meçhul müellif, aynı kısımları daha tafsilatlı anlatmıştır. Diğer bir ih- timal de her iki müellifin, ortak başka bir kaynaktan faydalanmış olmalarıdır.125 el-Makkarî: Nefhu’t-tîb min gusni’l-Endelüsi’r-ratîb ve zikru veziriha Lisâni’d-din İbni’l","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01296","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Zikru bilâdi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":152,"tanitim":"Bu kitap,132 8./14. veya 9./15. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen ve adı bilinmeyen bir müellif tarafından yazılmıştır. Eserin Endülüs coğrafyasının anlatıldığı bö- lümünde Ahmed er-Razî, İbn Sîde, İbn Hûrdâzbîh gibi Müslüman coğrafyacıla- rından istifade edilmiştir. Konulara göre tasnif edilen eserde sırasıyla Endülüs şehirleri, Endülüs’ün İslâm hakimiyeti öncesi tarihi, Müslümanların Endülüs’ü fethi, valiler dönemi ve Endülüs Emevî Devleti’nin kuruluşuyla birlikte tahta çı- kan hükümdarlar hakkı","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01297","author_id":"AU_01402","havza":"endulus","eser_adi":"Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":153,"tanitim":"İbnü’l-Hatîb’in eserlerinden ve müellifi meçhul Zikru bilâdi’l-Endelüs’ten sonra Benî Ahmer dönemi hakkında bir Endülüslü tarafından yazılmış ve günümüze ulaşmış tek bir eser bulunmaktadır. O da Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr adlı kitaptır. Eserde Benî Ahmer sultanlarından son üçünün, yani Ebu’l-Hasan Ali b. Sa‘d, onun oğlu Ebû Abdullah es-Sağîr (XII. Muhammed-son sultan) ve Ebû Abdullah’ın amcası ez-Zağal Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d’ın dönemlerinde meydana gelen siyasi, ictimai ve ","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01298","author_id":"AU_01482","havza":"endulus","eser_adi":"Historia de la Casa Real de Granada","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":154,"tanitim":"16. yüzyılın ikinci yarısında Kastilya dilinde kaleme alınmış,139 13.-15. yüzyıllar arasındaki Benî Ahmer emirleri ve saray hayatı hakkında önemli bilgiler veren bir kaynaktır.140 Washington Irving A Chronicle of the Conquest of Granada (Sükûtu Gırnata: ahirü’l- memaliki’l-İslâmiyye bi’l-Endelüs) 1783’te New York’ta doğan Irwing, yirmili yaşlardan itibaren çeşitli denemeler- le yayın hayatına başlamış, daha sonra Endülüs’e ilgi duymuş ve The Conquest of Granada (1831) ve L’alhambra kitaplarını y","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01299","author_id":"AU_01483","havza":"endulus","eser_adi":"Histoire des Arabes et des Mores d’Espagne","dil":"Türkçe","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Endülüs’ün fethiyle başlayan ve yedi bölümden oluşan kitabın Fransızca bas- kısında VI. Bölüm, kuruluşundan yıkılışına kadar Benî Ahmer tarihi hakkın- dadır.148 Kitap, Endülüs Tarihi olarak Osmanlıcaya tercüme edilmiştir. Tercüme dört bölüm halinde düzenlenmiş olup III. Bölüm’de Muvahhidlerden sonra Benî 142 Washington Irwing, A Chronicle of the Conquest of Granada, from the mss. Of Fray Antonio Agapida (New York: GP Putnam’s Sons, 1850). 143 Washington Irwing, Ahbâru sukuti Gırnata, çev. Hani Y","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)","diger_adlari":["Endülüs Tarihi"]},{"work_id":"WK_01300","author_id":"AU_01484","havza":"endulus","eser_adi":"Matbaa-i Âmire, 92.","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":156,"tanitim":"Bkz. Nizamettin Parlak, “Ziya Paşa’nın, Endülüs Tarihi ve Günümüz Türkçesiyle Neşrinde Yapılmış 152 Okuma Yanlışlıkları”, İslâmiyât [Ümmet Üzerine Özel Sayısı] 8/2 (2005), 111-122. Ayrıca bkz. Ziya Paşa, Endülüs Tarihi, yay. haz. Yasemin Ödük, Kâzım Masumi, Fatma Şahin (İstanbul: Selis Yayınları 2004); aynı mlf., Endülüs Tarihi, haz. Yasemin Çiçek (İstanbul: Timaş Yayınevi, 2012). 147 Bibliyografya Adıgüzel, C. Ersin. “Endülüs’te Tarih Yazıcılığı”. Tarihyazımı 2/2 (2020), 305-324. Allouche, I. v","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)","diger_adlari":["Endülüs Tarihi"]},{"work_id":"WK_01301","author_id":"AU_01485","havza":"endulus","eser_adi":"The moriscos of Spain Their conversion and","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":173,"tanitim":"expulsion Henry Charles Lea (1825-1909) Amerikalı bir yayıncı, sivil aktivist ve tarihçidir. Pensilvanya’da doğmuş ve ölmüştür. Moriskoların din değiştirmeleri ve sürgün- lerine dair, İspanyol arşiv belgelerinden istifade ederek yazdığı The moriscos of Spain. Their conversion and expulsion28 isimli eseri, Moriskolara dair klasik eserler arasında yerini almıştır. Kitabın ilk kısmında reconquista ve Moriskolara dair bilgilere yer verilmiştir. İkinci kısmında kardinal Ximenez (1436-1517) ve Her- na","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01302","author_id":"AU_01486","havza":"endulus","eser_adi":"The Moors in Spain","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":173,"tanitim":"Londra doğumlu İngiliz bir şarkiyatçı olan Stanley Lane-Poole’nin (1854-1931) 7.-15. yüzyıllar İslam toplumlarının tarihine dair birçok çalışması mevcuttur. Ko- numuzu ilgilendiren eseri The Moors in Spain’dir.30 Bu eseri, Moriskolar ile ilgili klasikler arasında yerini almıştır. Eser ondört bölümden oluşmaktadır. İberya Yarımadası’ndaki Gotların son dönemlerinden başlayarak, Müslümanların fe- tih süreci ve bu süreçte yaşananlar; İslam fethinin İberya Yarımadası ile sınırlı 28 Henry Charles Lea,","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01303","author_id":"AU_01487","havza":"endulus","eser_adi":"Los moriscos españoles y su expulsion","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":174,"tanitim":"Pascual Boronat y Barrachina (1866-1908), 1899’da Valencia’daki Corpus Christi Kolej yönetimi tarafından İspanya’daki Moriskoların sürgünleri ve bu sürgünde Patrik Ribera’nın rolü ile ilgili bir çalışma için görevlendirilmiştir. Bu çalışması 1901’deki Los moriscos españoles y su expulsion32 isimli en meşhur eserinin çıkış noktası olmuştur. Arapların İspanya’yı ele geçirme süreciyle başlayan kitabın birinci cildi; 10. asra kadar Müslüman-Hristiyan ilişkileri, 13. asra kadar Hristi- yan krallıkla","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01304","author_id":"AU_01488","havza":"endulus","eser_adi":"Vida religiosa de los moriscos","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":175,"tanitim":"Pedro Longás Bartibás’ın (1881-1971) Vida religiosa de los moriscos33 isimli eseri Moriskoların dini yaşamlarına dair İspanyolların yazdığı en önemli ve objektif olan kitaptır. Bu eser, Moriskolar ile ilgili yine klasikler arasında zikredilmek- tedir. Kitabın giriş kısmı, İspanyol yönetiminin Moriskoların dini yaşamlarına dair politikaları ile Moriskoların Katolik inancına yönelik eğitimlerine ve yak- laşımlarına ayrılmıştır. Kitabın birinci bölümü, İslam imanı (inanç esaslarına) ve bu imanın em","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01305","author_id":"AU_01489","havza":"endulus","eser_adi":"Devletü’l-İslâm fi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":175,"tanitim":"Muhammed Abdullah İnân (1898-1986) Endülüs tarihi çalışmaları ile tanınan Mı- sırlı bir tarihçidir. İnân’ın Devletü’l-İslâm fi’l-Endelüs34 isimli çalışması Endülüs tarihine dair yirmi yılda tamamladığı bir eserdir. Bu eser, 7 cilt olarak dört ana döneme ayrılmıştır. Birinci dönem, Endülüs’ün fethinden başlamış ve Endülüs Emevi Devleti (756-1031) ve ‘Âmirilerin (1021-1094) anlatımına ayrılmıştır. İkin- ci dönemde; Endülüs Emevileri sonrasında başlayan küçük beylikler dönemi ve Murâbıtların Endülü","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)","diger_adlari":"ğı bir eser"},{"work_id":"WK_01306","author_id":"AU_01490","havza":"endulus","eser_adi":"Historia de los moriscos. Vida y tragedia","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":176,"tanitim":"de una minoría Antonio Domínguez Ortiz (1909-2003) Modern Çağ’da İspanya ve Endülüs tarihi- ne dair 30’dan fazla kitap ve 400’den fazla makalesi bulunan bir yazardır, İspanya Kraliyet Tarih Akademisi üyesi de olan Ortiz, Bernard Vincent ile birlikte Histo- ria de los moriscos. Vida y tragedia de una minoría35 isimli eseri kaleme almıştır. Eser A. Salih Taha tarafından Tarihu Müslimi’l-Endelüs el-Morisikiyyûn, Hayatü ve me’sâtü Ekâliyye ismiyle Arapçaya tercüme edilmiştir.36 Kitap üç bölümden olu","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)","diger_adlari":["Tarihu Müslimi'l-Endelüs el-M..."]},{"work_id":"WK_01307","author_id":"AU_01491","havza":"endulus","eser_adi":"Estudios sobre los moriscos","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":176,"tanitim":"Juan Reglá Campistol (1917-1973) Báscara’da (Gerona) dünyaya gelmiştir. Bilhas- sa demografi, toplum, ekonomi, kültür ve uluslararası ilişkilere dair önemli ça- lışmalar yapmıştır. Morisko meselesine dair yazdığı ve liberal bir dil kullandığı Estudios sobre los moriscos37 isimli eseri Valencia Üniversitesi Yeniçağ Tarihi bölü- mü tarafından iki defa basılmıştır. 1964 yılındaki ilk baskıda bir giriş ve üç bölüm olarak olarak yayınlanmıştır. 1971’de basılan ikinci baskısında ise fazla değişik- lik","hanedan":"Moriskolar","bolum":"Moriskolara Dair (1500-1614)"},{"work_id":"WK_01308","author_id":"AU_01492","havza":"endulus","eser_adi":"Los moriscos del reino de Granada","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Madrid’te dünyaya gelen Julio Caro Baroja (1914-1995) etnolog, antropolog, sos- yolog, yazar ve tarihçi olarak şöhret bulmuştur. Baroja, Los moriscos del reino de Granada38 isimli çalışmasında saha çalışmalarını arşivsel belgelerle bir araya ge- tirerek kültürel antropoloji ile sosyal tarihi birleştirmiştir. Kitap sekiz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Granada monarşisinin kökeni ve durumu ile Mo- risko probleminin kökeni ve anlaşmazlığın sebepleri; ikinci bölüm, Granada’nın gündelik hayatı","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı","diger_adlari":"yazar ve tarihçi"},{"work_id":"WK_01309","author_id":"AU_01493","havza":"endulus","eser_adi":"El problema morisco en Aragón el","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":177,"tanitim":"comienzo del reinado de Felipe II Maria Soledad Carrasco Urgoıtı (1922-2007) Madrid’te dünyaya gelmiştir. Urgoı- tı’nın El problema morisco en Aragón el comienzo del reinado de Felipe II39 isimli kita- bı altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Onaltıncı asrın ortalarında soylu- luk; ikinci bölüm, Moriskolara ve soylulara karşı olan engizisyon; üçüncü bölüm, Moriskoların dini yaşamlarına dair bazı özellikler; dördüncü bölüm, 1558’de Zaragosa’daki kriz ve 1559’daki silahsızlanma fermanı; beşi","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01310","author_id":"AU_01494","havza":"endulus","eser_adi":"Los moriscos antes y después de la expulsión","dil":"Fransızca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Mı́ kel de Epalza (1938-2008) Barselona Üniversitesi’nde felsefe eğitimini tamam- lamıştır. Ayrıca Sami dillerini de aynı üniversitede okumuştur. Fransızca, İspan- yolca, Katalanca ve Arapça dillerini iyi derecede bilmektedir. Bilhassa Moriskola- rın Osmanlı topraklarına göçlerine dair çalışmalarıyla tanınan Epalza, eserlerin- de 18. ve 19. asırda yaşayan Moriskoların torunları üzerinden, geriye doğru bir 41 Leonard Patrick Harvey, The Literary Culture of the moriscos (1492-1609). A Study based ","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01311","author_id":"AU_01460","havza":"endulus","eser_adi":"İnbiʿâs̱ ü’l-İslâm fi’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":179,"tanitim":"Ali b. Muhammed Kettânî (1941-2001) Fas doğumludur. Elektrik mühendisi ola- rak lisans öğrenimini tamamlamış, daha sonra Kurtuba’daki İbn Rüşd Üniversi- tesi’nin kurulmasına öncülük etmiştir. Enerji alanındaki çalışmalarının yanı sıra, İslam medeniyeti ve Müslüman azınlıklara dair birçok eseri kaleme almıştır.44 Endülüs tarihine dair en önemli eseri İnbiʿâs̱ ü’l-İslâm fi’l-Endelüs’tür.45 Eser on iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Gırnata İslam Devleti’nin kurulması ve nihayete ermesine ka","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01312","author_id":"AU_01495","havza":"endulus","eser_adi":"Granada Historia de un país islamico","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İşbîliye","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"(1232-1571) Miguel Angel Ladero Quesada (1943-…) Valladolid’de dünyaya gelmiştir. Quesa- da, Kastilya Krallığı’nda uzmanlaşmış olup, farklı konularda 450 kitap, kitap bö- lümü ve makale neşretmiştir. Halihazırda Complutense de Madrid ve Sevilla üni- versitelerinde akademik çalışmalarına devam etmektedir. Quesada’nın Granada Historia de un país islamico (1232-1571)46 isimli kitabı üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Granada’nın Nasrîler dönemindeki nüfusunu ve sosyal grupları, ekonomik duru","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01313","author_id":"AU_01496","havza":"endulus","eser_adi":"Islam and the Arabs in Spanish Scholarship","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":180,"tanitim":"James T. Monroe (1950-…) Doğu-Batı ilişkileri alanlarında çalışan özellikle Arap- ların İspanyol medeniyetine katkılarını inceleyen ve bunun önemine vurgu ya- pan bir araştırmacıdır. Halihazırda Kalifornia Üniversitesi’nde Arapça ve Kar- şılaştırmalı Edebiyat alanlarında akademik çalışmalarına devam etmektedir. Monroe’nin Islam and the Arabs in Spanish Scholarship47 isimli eseri üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; 17. ve 18. asırda Arapça çalışmalarına dair özel araş- tırmacılar incelenmekted","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01314","author_id":"AU_01497","havza":"endulus","eser_adi":"Los moriscos del Reino de","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":181,"tanitim":"Granada según el sínodo de Guadix de 1554 A. y Gámir Sandoval (1899-1962) ve A. Gallego Burín’in (1895-1961), Los moriscos del Reino de Granada según el sínodo de Guadix de 155449 isimli eseri Guadix kardi- naller konseyi tarafından Moriskolara dair yapılan çalışmaları ihtiva etmektedir. Granada Moriskolarını ihtiva eden bu eser, Bernard Vincent tarafından bir ön söz yazılarak Granada Üniversitesi Yayınevi tarafından basılmıştır. Eser, Gırnata Moriskolarının doğum ritüellerini ve vaftiz edilişle","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01315","author_id":"AU_01498","havza":"endulus","eser_adi":"Muslims in Spain, 1492-1814. Living and","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Negotiating in the Land of the Infidel Eloy Martin Corrales’in çalışma alanı 16.-20. yüzyıllarda siyasi, ekonomik ve kül- türel alanlarda Avrupa ve İslam dünyası ilişkileri üzerinedir. İspanya ve Mağrib ilişkilerini çalışmalarının odak noktası olarak belirleyen Corrales’in 2021’de yayınlanan önemli eseri Muslims in Spain, 1492-1814. Living and Negotiating in the Land of the Infidel’dir.50 Eser dokuz bölümden oluşmaktadır. Eserin giriş kıs- mında erken modern dönemde Müslümanların İspanya’daki va","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01316","author_id":"AU_01460","havza":"endulus","eser_adi":"Cezvetü’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":196,"tanitim":"muktebis Bu dönemin ön plana çıkan alimleri arasında yer alan Ebû Abdullah Muhammed b. Ebû Nasr el-Humeydî (ö. 488/1095), İbn Hazm ve İbn Abdülber’den istifade etmiş ve onların eserlerinin icazetini alarak Bağdat’a rihlede bulunmuş ve bu alimlerin Doğu İslam dünyasında tanınmasını sağlamıştır. Çok sayıda eser telif eden Humeydî, Doğu’da kendisinden Endülüs hakkında bilgi istenmesi üzerine Cezvetü’l-muktebis16 adlı tabakat türü eserini kaleme almıştır. Bu eseriyle ilgili dikkatleri çeken husus Hz","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01317","author_id":"AU_01390","havza":"endulus","eser_adi":"Ahlâku’n-nebî ve âdâbühu","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":197,"tanitim":"Şemâil türüne ilgi ilk defa Murâbıtlar döneminde görülmektedir. Ebû Bekr Muhammed b. Velîd et-Turtûşî (ö. 520/1126), Ebü’ş-Şeyh el-İsfahânî’ye ait Ah- lâku’n-nebî ve âdâbühu adlı eseri ihtisar etmiştir. Turtûşî’nin muhtasarı Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi koleksiyonunda bulunmaktadır.19 Turtûşî, Ebü’ş- Şeyh el-İsfahânî’nin Hz. Peygamber’in ahlakı ve şemâili hakkındaki eserini 35 varakta sened kısımlarını hazfetmesi ve tekrar eden rivayetleri çıkarmasıyla ih- tisar etmiştir. İbnü’-Sid el-Bat","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01318","author_id":"AU_01433","havza":"endulus","eser_adi":"Risâle ilâ kabri’n-nebî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":197,"tanitim":"Endülüs Siyer Edebiyatı’nı oluşturan önemli eser türlerinden biri istiğâse20 risa- leleridir. Bu türün Endülüs’te ortaya çıkması ve en önemli örneklerini burada vermesi dikkati çekmektedir. Tespitimize göre Endülüs’te ortaya çıkan bu türün belirleyici unsuru Hz. Peygamber’e duyulan muhabbet, Hicaz’a olan özlem ve En- dülüs’ün içerisinde bulunduğu savaş ortamıdır. Yazılan risalelerde genel olarak bu temalar yer almaktadır. İstiğâse eserleri mektup şeklinde yazıldığından kısa ve öz bir şekilde kal","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01319","author_id":"AU_01499","havza":"endulus","eser_adi":"Mi‘râcü’l-menâkıb ve minhâcü’l-hasebi’s-sâkıb","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":197,"tanitim":"Endülüs toplumu genel olarak edebiyata ayrı bir önem atfetmiş ve bu hassasi- yetlerini Siyer Edebiyatı’na da taşımışlardır. Bu açıdan özellikle Murâbıtlar dö- neminin sonundan itibaren manzum siyerler çoğalmaya başlamıştır. Dönemin en önemli eseri ise İbn Ebi’l-Hisal’e (ö. 540/1146) aittir. O, Mi‘râcü’l-menâkıb ve 19 Turtûşî, Ahlâku’n-nebî, (İstanbul: Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi koleksiyonu, 1308/2), 36a-68a. 20 İstiğâse risaleleri Hz. Peygambere yazılan mektuplardır. Müslümanlar, bu mek","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01320","author_id":"AU_01363","havza":"endulus","eser_adi":"Kitabü’l-İ‘lam","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":198,"tanitim":"Muvahhidler dönemi Endülüs Siyer Edebiyatı’nın tür bazında çeşitlendiği bir za- man dilimi olmuştur. Özellikle bu dönemde mevlid geleneğinin önce Mağrib’te sonrasında Endülüs’te kutlanmaya başlanmasıyla kanaatimizce salâtuselam eser- lerinin önemi anlaşılmış ve bu konuda eserler telif edilmiştir. Bu açıdan Mağrib 22 Muhammed b. Mesud b. Halsa b. Ferec b. Mücahid el-Gâfikî İbn Ebi’l-Hısâl, Resâʾilü İbn Ebi’l-Hısâl, nşr. M. Rıdvân ed-Dâye (Dımaşk: Dârü’l-fikr, 1408/1987), 627-637. 23 Dönemin öneml","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı"},{"work_id":"WK_01321","author_id":"AU_01500","havza":"endulus","eser_adi":"Nihâyetü’s-sûl, el-Müstevfâ, al-Âyâtü’l-Beyyinât, et-Tenvîr fî mevlidi’s-sirâci’l-münîr","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":200,"tanitim":"ve’l-beşiri’n-nezîr, el-Kasîdetü’d-Dâliyye fî medhi’n-Nebî, el-İbtihâc fî Ehâdîsi’l-Mi‘râc. Nihâyetü’s-sûl İbn Dihye el-Kelbî’nin Nihâyetü’s-sûl adlı eseri hasâis türünde yazılmıştır. Hasâis türü erken dönemlerden itibaren ortaya çıkmış ve daha çok Şafiî Mezhebi alim- lerince ele alınmıştır. Bu türün ortaya çıkışında sünnetin bağlayıcılığı önem arz etmektedir. İbadet ve muamelat alanında bütün Müslümanları ilgilendiren hu- suslar olmakla birlikte sadece Hz. Peygamber’e has kılınan ve ona özel ol","hanedan":"Genel","bolum":"Endülüs'te Siyer Yazıcılığı ve Edebiyatı","diger_adlari":["el-Müstevfâ","al-Âyâtü'l-Beyyinât","et-Tenvîr fî mevlidi's-sirâci'l-münîr","el-Kasîdetü'd-Dâliyye fî medhi'n-Nebî","el-İbtihâc fî Ehâdîsi'l-Mi'râc"]},{"work_id":"WK_01322","author_id":"AU_01501","havza":"endulus","eser_adi":"İbdaü’l-hefa","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":203,"tanitim":"Son olarak bu dönemde telifte bulunan Ebü’l-Hasen Ali b. Ahmed b. Hasen et-Tucîbî el- Herrâlî’ye değinmek gerekir. Mağrib ve Endülüs’te mevlid merasim- lerinin kutlanmaya başlamasıyla birçok eser türü yaygınlık kazanmıştır. Mevlid eserleri, Esmâ-i Nebîler, Medih Kasideleri/Mevlidiyyât ve Salâtüselâmlar bu tür- leri oluşturmaktadır. Herrâlî de daha önce örneğini gördüğümüz Esmâ-i Nebî türünde bir eser telif etmiştir. Herrâlî, İbdaü’l-hefa ismini verdiği eserinde Hz. Peygamber’in isimlerinin sayıs","hanedan":"Modern Dönem","bolum":"Modern Dönem Endülüs Tarihi Çalışmaları"},{"work_id":"WK_01323","author_id":"AU_01443","havza":"endulus","eser_adi":"Kurretü ‘ayni’s-sâ’il ve buğyetü nefsi’l-âmil","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":205,"tanitim":"Manzum siyer türünde eser veren bir diğer alim ise Belleş’te dünyaya gelen ve yine burada vefat eden İbnü’z-Zeyyât el-Kelâî’ye (ö. 728/1328) aittir. Kurretü ‘ay- ni’s-sâ’il ve buğyetü nefsi’l-âmil adında telif edilen bu eser ne yazık ki günümüze ulaşmamıştır. Ancak çalışmanın sadece manzum siyer formunda kaleme alındı- ğı bilgisi mevcuttur.37 Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî Endülüs Siyer Edebiyatı’nda ön plana çıkan bir diğer alim Ebû Abdillâh Mu- hammed b. Ahmed el-Kurtubî’dir (ö. 671","hanedan":"Modern Dönem","bolum":"Modern Dönem Endülüs Tarihi Çalışmaları"},{"work_id":"WK_01324","author_id":"AU_01330","havza":"endulus","eser_adi":"Tıllü’l-ğamâme","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":206,"tanitim":"Muvahhidler dönemi sonlarında başlayan mevlid merasimleri Nasrîler döne- minde de devam etmiştir. Bu sebeple bu dönemde yazılan eser türlerinin büyük bir kısmı mevlid merasimleri temelli kaleme alınmıştır. Bu bağlamda Ahmed el-Gırnâtî’nin (ö. 673/1274) Tıllü’l-ğamâme’si günümüze ulaşmamasına karşın mevlid türü eser olarak geçmektedir. 38 Kâtip Çelebi, Keşfu’z-zunûn ‘an esâmî’l-kutubi ve’l-funûn (Bağdad: Mektebetu’l-Muŝennâ, 1941), 1/62. 39 Akyürek, Siyer Edebiyatı, 312-314. 197 Diğer Siyer Yazar","hanedan":"Modern Dönem","bolum":"Modern Dönem Endülüs Tarihi Çalışmaları"},{"work_id":"WK_01325","author_id":"AU_01502","havza":"endulus","eser_adi":"Osmanlı ve Türkiye","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":228,"tanitim":"Örnekleri Akademik tarihçiliğin gündeme gelmeye başladığı ve ulusçuluğun ivme kazandı- ğı 19. yüzyılda, siyasi ve toplumsal değişimlerin de etkisiyle şekillenen Endülüs anlatıları, aynı bölge ve geçmiş hakkında nasıl birbirinden farklı algıların sunu- labileceğini gözler önüne sermektedir. Başka bir deyişle Endülüs hakkında her ne kadar kaynaklardaki bilgiler ve tarihsel gerçekler aynı olsa da bu mirası oku- ma ve yorumlama biçimleri, verileri şekillendirmede ve aktarmada hayati önem arz etmekte","hanedan":"Modern Dönem","bolum":"Modern Dönem Endülüs Tarihi Çalışmaları"},{"work_id":"WK_01326","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî eserleriyle Endülüs siyer yazıcılığına önemli katkılar sağlamışlardır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî eserleriyle Endülüs siyer yazıcılığına önemli katkılar sağlamışlardır. Onların açtığı yolu Süheylî (ö. 581/1185) ve Ebû Zer el-Huşenî (ö. 604/1208) siyer şerh geleneğinde ilk 4 örnekleri vermek suretiyle siyer yazıcılığı konusunda dikkatleri Endülüs’e çekmiştir. Ayrıca mevlid merasimlerinin organize edilmeye başlanmasıyla gerek yazılan mevlid eserleri gerekse mevlidiyyat türünde Hz. Peygamber’e yazılan kasideler Endülüs’ü siyer yazımında ayrı bir noktaya taşımıştır. Umumi heyeti itibarıyl","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01327","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer-meğâzîdir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer-meğâzîdir. Merkezi İslam topraklarından oldukça uzakta olan Endülüs coğrafyası Hz. Peygamber’in hayatına ayrı bir önem vermiş ve çeşitli eserler telif etmişlerdir. Bu bağlamda İbn Hazm (ö. 456/1064) ve İbn Abdilber (ö. 463/1071) yazdıkları siyer-meğâzî eserleriyle Endülüs siyer yazıcılığına önemli katkılar sağlamışlardır. Onların açtığı yolu Süheylî (ö. 581/1185) ve Ebû Zer el-Huşenî (ö. 604/1208) siyer şerh geleneğinde ilk 4 örnekleri vermek suretiyle siyer yazıcılığı konusunda dikkatleri","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01328","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer-meğâzî eserleriyle Endülüs siyer yazıcılığına önemli katkılar sağlamışlardır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer-meğâzî eserleriyle Endülüs siyer yazıcılığına önemli katkılar sağlamışlardır. Onların açtığı yolu Süheylî (ö. 581/1185) ve Ebû Zer el-Huşenî (ö. 604/1208) siyer şerh geleneğinde ilk 4 örnekleri vermek suretiyle siyer yazıcılığı konusunda dikkatleri Endülüs’e çekmiştir. Ayrıca mevlid merasimlerinin organize edilmeye başlanmasıyla gerek yazılan mevlid eserleri gerekse mevlidiyyat türünde Hz. Peygamber’e yazılan kasideler Endülüs’ü siyer yazımında ayrı bir noktaya taşımıştır. Umumi heyeti iti","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01329","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer yazımında ayrı bir noktaya taşımıştır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer yazımında ayrı bir noktaya taşımıştır. Umumi heyeti itibarıyla İslam tarihyazımının olgun bir mahsulü olan genel tarih türünde İbn Habîb es-Sülemî, Kitabu’t-Tarih adlı eserini bir dünya tarihi olarak tasarlamış ve yaratılıştan başlayarak peygamberler tarihi, siyer ve Endülüs tarihini kapsayacak şekilde oluşturmuştur. Ancak eserinin içerisinde bulunan efsanevi bazı bilgiler ve sonradan yazıldığı intibaını uyandıran birtakım ifadeler sebebiyle İslam dünyasında yeterli ilgiyi görememiş ve Tab","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01330","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer ve Endülüs tarihini kapsayacak şekilde oluşturmuştur","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ve Endülüs tarihini kapsayacak şekilde oluşturmuştur. Ancak eserinin içerisinde bulunan efsanevi bazı bilgiler ve sonradan yazıldığı intibaını uyandıran birtakım ifadeler sebebiyle İslam dünyasında yeterli ilgiyi görememiş ve Taberî’den çok önce eserini telif etmesine karşın meşhur olamamıştır. Buna rağmen İbn Habîb’in birçok ilimle uğraşması ve çok sayıda talebe yetiştirmesi sebebiyle Endülüs’teki ilimlerin ve özellikle tarihin gelişimine katkı sağladığı vurgulanmalıdır. 3-4/9-10. yüzyıld","diger_adlari":"ğı vurgulanmalı","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01331","author_id":"AU_01331","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Edebiyatı","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Edebiyatı: Endülüs (İstanbul: Siyer Yayınları, 2023), 53-60, 78. 7 Luis Molina, “Lugares de destino de los viajes andalusíes en el Ta’rij de Ibn al-Faradi”, In Estudios Onomástico-Biográficos de al-Andalus 1, ed. Manuela Marin, (Madrid: Departamento De Estudies Arabes, 1988), 606. 8 Molina, “Lugares de destino de los viajes andalusíes”, 607-609. 13 Yapılan rihleler sayesinde Doğu İslam dünyasındaki ilmi gelişmeler yakından takip edilmiştir. Burada yazılan eserler alimler tarafından kısa za"},{"work_id":"WK_01332","author_id":"AU_01331","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Yayınları","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Yayınları, 2023), 53-60, 78. 7 Luis Molina, “Lugares de destino de los viajes andalusíes en el Ta’rij de Ibn al-Faradi”, In Estudios Onomástico-Biográficos de al-Andalus 1, ed. Manuela Marin, (Madrid: Departamento De Estudies Arabes, 1988), 606. 8 Molina, “Lugares de destino de los viajes andalusíes”, 607-609. 13 Yapılan rihleler sayesinde Doğu İslam dünyasındaki ilmi gelişmeler yakından takip edilmiştir. Burada yazılan eserler alimler tarafından kısa zamanda Endülüs’e getirilerek okutulmu"},{"work_id":"WK_01333","author_id":"AU_01347","havza":"endulus","eser_adi":"Fehrese kitapları için bk","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fehrese kitapları için bk. İbn Hayr, Ebû Bekir Muhammed b. Ömer b. Halîfe el-Lemtûnî el-Emevî el-İşbîlî, Fehresetu İbn Hayr, nşr. Muhammed Fevâd Mansûr (Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1419/1998), 172-206; Ebû Muhammed İbn Atiyye Abdulhak b. Ğâlib b. Abdirrahman b. Temmâm el-Endelûsî, el-Fehrese, nşr. Muhammed Ebû’l-Ecfân, Muhammed ez-Zâhî (Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 1983). 14 Yukarıda ismi geçen kitaplar özellikle 3./9. asırla birlikte Endülüs’e ulaşmıştır. Bu eserlerin okunmasıyla birlik","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01334","author_id":"AU_01322","havza":"endulus","eser_adi":"Târîh Endülüs tarihyazımı için ilk telif faaliyetinde bulunan alim İbn Habîb es-Sülemî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh Endülüs tarihyazımı için ilk telif faaliyetinde bulunan alim İbn Habîb es-Sülemî olarak meşhur olan Abdülmelik b. Habîb b. Rebi‘ b. Süleyman b. Harun es-Sülemî’dir (ö. 238/853). Müellifin doğum yeri kesin olmamakla birlikte İlbire’de dünyaya geldiği ve sonrasında Kurtuba’ya yerleştiği ifade edilebilir. 174/791 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. İbn Habîb, Rabad İsyanı sonrası Endülüs Emevî Hükümdarı II. Abdurrahman (206-238/822-852) tarafından Kurtuba’ya davet edilerek fetva verme makamı","hanedan":"Emevîler","diger_adlari":"Endülüs tarihyazımı için ilk telif faaliyetinde bulunan alim İbn Habîb es-Sülemî"},{"work_id":"WK_01335","author_id":"AU_01373","havza":"endulus","eser_adi":"sıla fî târîhi eʾimmeti","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"sıla fî târîhi eʾimmeti’l-Endelüs, thk. İbrahim el-Ebyârî (Kahire: Dârü’l-kitâbi’l-Mısrî, 1989), 2/467. 25 en-Nemerî, İbnü’l-Hazzâ, ez-Zehrâvî, el-Havlânî, Ahmed el-Meâfirî ve Hâtim el-Kurtubî gibi kimseler yer almıştır.53 İbn Futays, Kurtuba’da Cuma imam-hatipliğinin yanı sıra, 394/1004 yılında atanmış olduğu Kurtuba kadılığını da deruhte etmiştir. Âmirîler döneminde mezâlim mahkemesine de bakan İbn Futays, Abdülmelik el-Muzaffer döneminde bir müddet vezirlik yapmıştır.54 402/1012 yılında Kurtu","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01336","author_id":"AU_01375","havza":"endulus","eser_adi":"İhâta fî ahbâri Gırnata 7","dil":"İspanyolca","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta fî ahbâri Gırnata 7./14. yüzyılda Endülüs’te yaşayan ve Nasrîler döneminde vezirlik de yapan Lisânüddîn İbnü’l-Hatîb’in (ö. 776/1374) Gırnata tarihine dair telif ettiği el-İhâta fî ahbâri Gırnata adlı eseri mülûkü’t-tavâif döneminde Gırnata’da yaşayan idareci, 11 Crónica anónima de los reyes de taifas (Madrid: Akal, 1991). Ayrıca bkz. Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/363-364. 12 Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/263-265. 37 alim, edip, şair ve meşhur kişilerle ilgili bil","hanedan":"Nasrîler","diger_adlari":["el-İhâta fî ahbâri Gırnata"]},{"work_id":"WK_01337","author_id":"AU_01376","havza":"endulus","eser_adi":"İhâta fî ahbâri Gırnata","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta fî ahbâri Gırnata adlı eseri mülûkü’t-tavâif döneminde Gırnata’da yaşayan idareci, 11 Crónica anónima de los reyes de taifas (Madrid: Akal, 1991). Ayrıca bkz. Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/363-364. 12 Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/263-265. 37 alim, edip, şair ve meşhur kişilerle ilgili bilgilere de yer vermektedir. İlk olarak Kahire’de iki cilt olarak basılan el-İhâta, Muhammed Abdullah İnan tarafından 1973-1977 yılları arasında dört cilt olarak Kahire’de yayınlan","diger_adlari":["el-İhâta fî ahbâri Gırnata"],"hanedan":"Nasrîler"},{"work_id":"WK_01338","author_id":"AU_01380","havza":"endulus","eser_adi":"Fütûh el-Humeydî","dil":"İspanyolca","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fütûh el-Humeydî: Cezvetü’l-muktebis fî târîhi ulemâi’l-Endelüs Mülûkü’t-tavâif dönemi kaynakları arasında yer alan bir başka terâcim eseri Ebû Abdullah Muhammed b. Fütûh el-Humeydî’nin (ö. 488/1095) Cezvetü’l-muktebis fî târîhi ulemâi’l-Endelüs adlı eseridir. Endülüs’ün doğusundaki Meyûrka (Mallorca) adasında doğan Humeydî, İbn Hazm ve İbn Abdülberr’in de aralarında bulunduğu dönemin meşhur alimlerinden istifade ettikten sonra ilim yolculuğuna çıkmış, çok sayıda şehirde bulunduktan sonra Bağdat","diger_adlari":["Cezvetü'l-muktebis fî târîhi ulemâi'l-Endelüs"],"hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01339","author_id":"AU_01333","havza":"endulus","eser_adi":"Sıla fî târîhi eimmeti","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla fî târîhi eimmeti’l-Endelüs Endülüslü ilim adamları hakkındaki en önemli terâcim eserlerinden biri İbn Beşküvâl’in (ö. 578/1183) Kitâbü’s-Sıla fî târîhi eimmeti’l-Endelüs adlı eseridir. Tam adı Ebü’l-Kâsım Halef b. Abdülmelik olan İbn Beşküvâl 494/1101’de Kurtuba’da doğmuş ve ilk tahsilini dönemin meşhur hadis ve kıraat alimlerinden olan babasından almıştır. Kurtuba ve İşbîliye’de aralarında İbn Rüşd el-Ced, Ebû Bekir İbnü’l-Arabî, Ebû Bekir İbn Atıyye, Şüreyh b. Muhammed ve İbnü’d-Debbâğ g","diger_adlari":["Kitâbü's-Sıla fî târîhi eimmeti'l-Endelüs"],"hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01340","author_id":"AU_01333","havza":"endulus","eser_adi":"ahsen sahiptir","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ahsen sahiptir. Müellif eserini telif ederken, 5./11. yüzyılda yazılmış fakat günümüze ulaştığı bilinmeyen bazı şehir tabakatlarından da istifade etmiştir. Tuleytulalı fıkıh alimleri hakkında İbn Mutâhir (veya Müzâhir) ile Doğu Endülüs bölgesinde yaşayan ilim adamları hakkında İbn Müdîr tarafından telif edilen ve günümüze ulaştığı bilinmeyen tabakat ve terâcim kitaplarından yaptığı nakiller eserin değerini artırmaktadır. Humeydî’nin Cezvetü’l-muktebis’te yer verdiği kişiler hakkında tamamlayıcı","hanedan":"Emevîler"},{"work_id":"WK_01341","author_id":"AU_01383","havza":"endulus","eser_adi":"mesâlik li-ma","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mesâlik li-ma‘rifeti a‘lâmi mezhebi Mâlik, thk. Muhammed Tâvît et-Tancî ve ötekiler (Rabat, Vizâretü’l-Evkâf ve Şüûni’l-İslâmiyye, 1983). Müellif ve eser hakkında bkz. M. Yaşar Kandemir, “Kâdî İyâz”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, (İstanbul: TDV Yay., 2001), 24/116-117; Ali Hakan Çavuşoğlu, “Tertîbü’l-medârik”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, (İstanbul: TDV Yay, 2011), 40/518-520. 34 İbnü’l-Kıftî, İhbâru’l-ulemâ bi-ahbâri’l-hukemâ, thk. Abdülmecid Diyâb (Küveyt: Mektebetü","diger_adlari":["Tertîbü'l-medârik"]},{"work_id":"WK_01342","author_id":"AU_01388","havza":"endulus","eser_adi":"fehrese ve bernâmec türü eserler hakkında geniş bilgi için bkz","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fehrese ve bernâmec türü eserler hakkında geniş bilgi için bkz. Abdülaziz el-Ehvânî, “Endülüs’teki Ulemâ Bernâmecleri’ne Dair Kitaplar”, trc. Mehmet Sait Toprak, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 20 (2004), 201-236. 40 İbn Beşküvâl, es-Sıla, 2/596. 41 İbnü’l-Ebbâr, et-Tekmile, 1/83. 50 ışık tutacak bilgiler sunması yönüyle son derece önemlidir. Eser Muhammed Ebü’l-Ecfân ve Muhammed ez-Zâhî tarafından neşredilmiştir.42 İbn Hayr el-İşbîlî: Fehresetü İbn Hayr 5./11. yüzyılın heme"},{"work_id":"WK_01343","author_id":"AU_01347","havza":"endulus","eser_adi":"Fehrese mâ ravâhu min şüyûhihî mine","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fehrese mâ ravâhu min şüyûhihî mine’d-devâvîni’l-musannefe fî durûbi’l-ilm ve envâ‘i’l-ma’ârif olan eserde müellif diğer fehrese yazarlarından farklı olarak eserini ilimlere göre tertip etmiştir. İbn Hayr’ın Fehrese’si mülûkü’t-tavâif dönemi ilmi hayatına dair yapılacak bir çalışmada hoca-talebe ilişkileri ve okutulan eserlerin tespitini sağlamanın yanı sıra, ilmi faaliyetlerin müteakip asırda hangi ölçüde sürekliliğe sahip olduğunun ve bunun hangi kişiler üzerinden gerçekleştiğinin tespitine de","diger_adlari":["Fehrese mâ ravâhu min şüyûhihî mine'd-devâvîni'l-musannefe fî durûbi'l-ilm ve envâ'i'l-ma'ârif"]},{"work_id":"WK_01344","author_id":"AU_01347","havza":"endulus","eser_adi":"fehrese yazarlarından farklı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fehrese yazarlarından farklı olarak eserini ilimlere göre tertip etmiştir. İbn Hayr’ın Fehrese’si mülûkü’t-tavâif dönemi ilmi hayatına dair yapılacak bir çalışmada hoca-talebe ilişkileri ve okutulan eserlerin tespitini sağlamanın yanı sıra, ilmi faaliyetlerin müteakip asırda hangi ölçüde sürekliliğe sahip olduğunun ve bunun hangi kişiler üzerinden gerçekleştiğinin tespitine de imkan verecektir. Eser Beşşâr Avvâd Ma‘rûf ve Mahmud Beşşâr Avvâd tarafından neşredilmiştir.43 Kâdı İyâz: et-Tertîbü’l-m"},{"work_id":"WK_01345","author_id":"AU_01395","havza":"endulus","eser_adi":"Risâle fî kazâ ve","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Risâle fî kazâ ve’l-hisbe adlı eser, yazıldığı dönem itibariyle Murâbıtlar dönemi kaynakları arasında değerlendirilmekteyse de mülûkü’t-tavâif dönemi için de 53 İbn Beşküvâl, es-Sıla, 1/106; Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/238-240. 54 İbn Muğîs, Al-Muqni‘ fī ‘ilm al-šurūṭ de Ibn Mugīṯ. Formulario notarial, nşr. F. Javier Aguirre Sádaba (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1994). 55 eş-Şa‘bî, el-Ahkâm, thk. Sadık el-Halevî (Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1988). Müe","hanedan":"Murâbıtlar","diger_adlari":["Risâle fî kazâ ve'l-hisbe"]},{"work_id":"WK_01346","author_id":"AU_01398","havza":"endulus","eser_adi":"ahbâr ve tenvîru","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ahbâr ve tenvîru’l-âsâr ve’l-büstân fî garâibi’lbüldân ve’l-mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik İbnü’l-Delâî (ö. 478/1085) olarak meşhur olan Ebü’l-Abbas Ahmed b. Ömer el-Uzrî, coğrafya kitabı olarak Tersî‘u’l-ahbâr ve tenvîru’l-âsâr ve’l-büstân fî garâibi’l-büldân ve’l-mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik’i kaleme almıştır. 393/1003’te Endülüs’ün Meriyye şehrinde doğan İbnü’d-Delâî, 407/1016 yılında ailesiyle hac yolculuğuna çıkmış ve Mekke’de kaldığı sekiz yıl boyunca Ebû Zer el-Herevî başta olmak üzere çok","diger_adlari":["Tersî'u'l-ahbâr ve tenvîru'l-âsâr ve'l-büstân fî garâibi'l-büldân ve'l-mesâlik ilâ cemî'i'l-memâlik"]},{"work_id":"WK_01347","author_id":"AU_01398","havza":"endulus","eser_adi":"mesâlik ilâ cemî","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik İbnü’l-Delâî (ö. 478/1085) olarak meşhur olan Ebü’l-Abbas Ahmed b. Ömer el-Uzrî, coğrafya kitabı olarak Tersî‘u’l-ahbâr ve tenvîru’l-âsâr ve’l-büstân fî garâibi’l-büldân ve’l-mesâlik ilâ cemî‘i’l-memâlik’i kaleme almıştır. 393/1003’te Endülüs’ün Meriyye şehrinde doğan İbnü’d-Delâî, 407/1016 yılında ailesiyle hac yolculuğuna çıkmış ve Mekke’de kaldığı sekiz yıl boyunca Ebû Zer el-Herevî başta olmak üzere çok sayıda kişiden istifade etmiştir. Muhaddis yönüyle öne çıkan","diger_adlari":["Tersî'u'l-ahbâr ve tenvîru'l-âsâr ve'l-büstân fî garâibi'l-büldân ve'l-mesâlik ilâ cemî'i'l-memâlik"]},{"work_id":"WK_01348","author_id":"AU_01397","havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb İbn Hazm","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ensâb İbn Hazm’dan bir süre sonra nesebe dair Endülüs’te telif edilen bir başka eser, Ruşâtî’nin (ö. 542/1147) Kitâbü’l-Ensâb adıyla bilinen eseridir. 466/1074’te Endülüs’ün güneydoğusundaki Uriyûle’de (Orihuela) doğan Ebû Muhammed Abdullah b. Ali er-Ruşâtî, küçük yaşta yerleştiği Meriyye’de aldığı ilk tahsilinin ardından Endülüs’ün çeşitli şehirlerine ilim yolculukları yaparak hadis alanında temayüz etmiştir. Ruşâtî, sahabe döneminden yaşadığı zamana kadarki râvîlerin hayatları hakkında bilgile","diger_adlari":"yla bilinen eseri"},{"work_id":"WK_01349","author_id":"AU_01397","havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb adıyla bilinen eseridir","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ensâb adıyla bilinen eseridir. 466/1074’te Endülüs’ün güneydoğusundaki Uriyûle’de (Orihuela) doğan Ebû Muhammed Abdullah b. Ali er-Ruşâtî, küçük yaşta yerleştiği Meriyye’de aldığı ilk tahsilinin ardından Endülüs’ün çeşitli şehirlerine ilim yolculukları yaparak hadis alanında temayüz etmiştir. Ruşâtî, sahabe döneminden yaşadığı zamana kadarki râvîlerin hayatları hakkında bilgiler verdiği eserini altı cilt halinde telif etmişse de eser günümüze kısmen ulaşmıştır. Kitâbü’l-Ensâb’da büyük Endülüs şe","diger_adlari":"yla bilinen eseri"},{"work_id":"WK_01350","author_id":"AU_01397","havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb İbn Abdülhalim","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ensâb İbn Abdülhalim’in Kitâbü’l-Ensâb adlı eserinin de nesep kitapları arasında müracaat edilmesi gereken bir kaynak olduğuna işaret etmemiz gerekmektedir. Müellifi hakkında pek bilgi bulunmayan eser bilhassa Berberîlerin Mağrib bölgesindeki yerleşimi ile Endülüs toplumundaki önemi hakkında bilgiler vermektedir. Kitâbü’l-Ensâb Muhammed Ya‘lâ tarafından 1996’da Madrid’de yayınlanmıştır.68 66 İbn Hazm, Cemheratü ensâbi’l-Arab, thk. Abdüsselam Muhammed Harun (Kahire: Dâru’l-Maârif, 1962). 67 Marto","diger_adlari":["Kitâbü'l-Ensâb"]},{"work_id":"WK_01351","author_id":"AU_01397","havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb Muhammed Ya","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ensâb Muhammed Ya‘lâ tarafından 1996’da Madrid’de yayınlanmıştır.68 66 İbn Hazm, Cemheratü ensâbi’l-Arab, thk. Abdüsselam Muhammed Harun (Kahire: Dâru’l-Maârif, 1962). 67 Martos Quesada, Historiografía Andalusí, 2/343-344. 68 İbn Abdülhalim, Kitâbü’l-Ensâb, haz. Muhammed Ya‘lâ, Tres textos Árabes sobre bereberes en el occidente islámico içinde (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1996). 61 Sonuç Buraya kadar verilen bilgiler, Endülüs’te mülûkü’t-tavâif dönemiyle ilgili gerek","diger_adlari":["Kitâbü'l-Ensâb"]},{"work_id":"WK_01352","author_id":"AU_01331","havza":"endulus","eser_adi":"Sıla İbnu","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla İbnu’l-Ebbâr Muvahhidler hakimiyetinde, Doğu Endülüs’te Belensiye’de (Valensiya) doğmuştur (595/1198). Burada babasından ve dönemin önemli alimlerinden dersler almıştır. Gençlik yılarında (1230’lu yıllar), Muvahhidlerin zayıflayıp bölgeyi savunamaz hale gelmeleri üzerine Endülüs’ün birçok yeri Hristiyanlar tarafından işgal edilmiştir. İbnu’l-Ebbâr bu dönemde birçok hemşerisi gibi Mağrib’e göç etmiş, Hafsîler hakimiyetindeki Tunus’ta yerleşmiştir. Burada Sultan Ebû Zekeriya’ya katiplik yapmı","hanedan":"Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01353","author_id":"AU_01336","havza":"endulus","eser_adi":"Sıla Müellif Ca","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla Müellif Ca‘fer Ahmed b. İbrâhîm b. ez-Zübeyr (ö. 708/1308), Muvahhidler döneminde 627/1230’da Ceyyân’da (Jaén) doğmuştur. Sılatu’s-Sıla132 adlı eserin son kısmı Provençal (Rabat, 1937) tarafından, üçüncü kısmı da Abdüsselâm el-Herrâs ve Saîd A‘râb (Rabat, 1993) tarafından yayımlanmıştır.133 Son olarak el-Adevî tarafından İbn Beşküvâl’ın Sıla adlı eseriyle birlikte, takdim yazısıyla üç cilt olarak yayınlanmıştır (Kahire, 2008). İbn Zübeyr eserini İbn Beşküvâl’ın Sıla adlı eserini tamamlayıcı","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["Sılatu's-Sıla"]},{"work_id":"WK_01354","author_id":"AU_01331","havza":"endulus","eser_adi":"sıla fî ahbâri eʾimmeti","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"sıla fî ahbâri eʾimmeti’l-Endelüs adlı eserlerine zeyl olarak telif edilmiştir. Eserin tamamı dokuz cüz olsa da elimizde sadece altı cüzü bulunmaktadır. Bu kitap Muvahhidlerin son yıllarında Mağrib ve Endülüs tarihi hakkında en önemli ve en kapsamlı eserdir. Eserin birinci cüzü iki cilt olarak (Beyrut, 1969), dördüncü cüzün bir kısmı (Beyrut, 1964), altıncı cüz (Beyrut, 1973), sekizinci cüz iki cilt olarak (Rabat, 1984) yayınlanmıştır. Bu eser son olarak elde olan kısımları toplu olarak üç kişil","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["sıla fî ahbâri eʾimmeti'l-Endelüs"]},{"work_id":"WK_01355","author_id":"AU_01414","havza":"endulus","eser_adi":"sıla İbnü","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"sıla İbnü’l-Hatîb, bu kitabı İbn Zübeyr’in (ö.708/1308) Sılatu’s-sıla‘sına zeyl olarak yazdığını bizzat kendisi ifade etmiş12 ve orada İbn Zübeyr’in döneminde yaşayıp da o kitapta yer almayanların biyografilerini toplamıştır. Biyografi ve siyasi tarih hüviyetinde olan bu eser kayıptır.13 ‘A‘mâlü’l-a‘lâm fîmen bûyi‘a kable’l-ihtilâm min Mulûki’l-İslâm 1372-1374 tarihleri arasında yazılan kitap, müellifin siyasi tarih hüviyetindeki son eseridir.14 İbnü’l-Hatîb, bu kitabı 774/1372’de yedi yaşında M","diger_adlari":["Sılatu's-sıla","A'mâlü'l-a'lâm fîmen bûyi'a kable'l-ihtilâm min Mulûki'l-İslâm"]},{"work_id":"WK_01356","author_id":"AU_01387","havza":"endulus","eser_adi":"sıla olmak üzere yirmiden fazla eserden faydala","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İşbîliye","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"sıla olmak üzere yirmiden fazla eserden faydalanmıştır.101 İbn Haldûn 1332’de Tunus’ta doğan İbn Haldûn’un ataları, Endülüs’te saygın bir aile olup İşbîliye’de gerçekleşen ayaklanmalara katılmıştır. Muvahhidler döneminde üst düzey görevlerde bulunan aile mensupları, sonuçta Endülüs’ü terk ederek Hafsîlerin yönetim merkezi olan Tunus’a yerleşmişlerdir. Haldunoğulları burada da sarayda görev almalarına rağmen bir süre sonra siyasi faaliyetlerden uzaklaşmışlardır. İbn Haldûn da başlangıçta sarayda","hanedan":"Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01357","author_id":"AU_01387","havza":"endulus","eser_adi":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta ile yine onun kayıp eseri","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İşbîliye","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta ile yine onun kayıp eseri ‘Âidü’-sıla olmak üzere yirmiden fazla eserden faydalanmıştır.101 İbn Haldûn 1332’de Tunus’ta doğan İbn Haldûn’un ataları, Endülüs’te saygın bir aile olup İşbîliye’de gerçekleşen ayaklanmalara katılmıştır. Muvahhidler döneminde üst düzey görevlerde bulunan aile mensupları, sonuçta Endülüs’ü terk ederek Hafsîlerin yönetim merkezi olan Tunus’a yerleşmişlerdir. Haldunoğulları burada da sarayda görev almalarına rağmen bir süre sonra siyasi faaliyetle","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["'Âidü's-sıla"]},{"work_id":"WK_01358","author_id":"AU_01428","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer için bir dönüm noktasını teşkil etmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer için bir dönüm noktasını teşkil etmiştir. Bu durum Mâlikî fıkhı dışında pek bir ilimle iştigal etmeyen Endülüslülerin fıkıh dışında diğer ilimlere meyletmelerine imkan sağlamıştır. Hadis, tefsir, tarih, siyer, kelam ve diğer ilimler hicri üçüncü asrın sonlarından itibaren rihleler yoluyla Endülüs’e taşınmaya başlamıştır.6 Rihle meselesi bu açıdan Endülüs’ün ilmi dönüm noktasını oluşturur. Bu sayede alimler seyahat ederek Doğu İslam dünyasının klasiklerini okuma fırsatı bulacak ve bu eserle"},{"work_id":"WK_01359","author_id":"AU_01322","havza":"endulus","eser_adi":"Târîh Endülüs İslami ilimlerin gelişimine dair yaptığımız bu giriş","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh Endülüs İslami ilimlerin gelişimine dair yaptığımız bu giriş, “nakil, tedvin ve teşekkül dönemi” olarak ifade edilebilir. Siyer-meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür. Alanın önemli eserleri Endülüslü alimlerin rihleleri sayesinde Endülüs’te nakledilmeye başlanmıştır. Bu dönemde eserlerin nakli yanında Siyer’e dair ilk örneklerin dolaylı olarak ortaya çıktığı zamandır. Dolaylı ifadesi müstakil eserler yazılmadığı için tercih edilmiştir. Söz gelimi bu dönemin muhtevasında S"},{"work_id":"WK_01360","author_id":"AU_01322","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür. Alanın önemli eserleri Endülüslü alimlerin rihleleri sayesinde Endülüs’te nakledilmeye başlanmıştır. Bu dönemde eserlerin nakli yanında Siyer’e dair ilk örneklerin dolaylı olarak ortaya çıktığı zamandır. Dolaylı ifadesi müstakil eserler yazılmadığı için tercih edilmiştir. Söz gelimi bu dönemin muhtevasında Siyer’in yer aldığı eserler arasında İbn Habib es-Sülemî’nin (ö. 238/853) genel tarih eseri olarak kaleme aldığı Kitâbü’t-Târîh gelmekt"},{"work_id":"WK_01361","author_id":"AU_01322","havza":"endulus","eser_adi":"siyer-meğâzî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer-meğâzî, neseb ve hadis kitapları hicri üçüncü ve dördüncü asırda Endülüs’e ulaşmıştır.7 Bu sebeple bu dönemi nakil, tedvin ve teşekkül olarak açıkladığımızı bir kez daha belirtmek gerekir. İbn Habib es-Sülemî: Kitâbü’t-Târîh Endülüs İslami ilimlerin gelişimine dair yaptığımız bu giriş, “nakil, tedvin ve teşekkül dönemi” olarak ifade edilebilir. Siyer-meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür. Alanın önemli eserleri Endülüslü alimlerin rihleleri sayesinde Endülüs’te nakledilme","diger_adlari":["Kitâbü't-Târîh"]},{"work_id":"WK_01362","author_id":"AU_01322","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer-meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer-meğâzî açısından da bu şekilde değerlendirmek mümkündür. Alanın önemli eserleri Endülüslü alimlerin rihleleri sayesinde Endülüs’te nakledilmeye başlanmıştır. Bu dönemde eserlerin nakli yanında Siyer’e dair ilk örneklerin dolaylı olarak ortaya çıktığı zamandır. Dolaylı ifadesi müstakil eserler yazılmadığı için tercih edilmiştir. Söz gelimi bu dönemin muhtevasında Siyer’in yer aldığı eserler arasında İbn Habib es-Sülemî’nin (ö. 238/853) genel tarih eseri olarak kaleme aldığı Kitâbü’t-Târîh g"},{"work_id":"WK_01363","author_id":"AU_01361","havza":"endulus","eser_adi":"Târîh gelmektedir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh gelmektedir. Eserin mevsûkiyetine dair tartışmalar olduğundan bahsi geçen eser büyük bir 5 Isabel Fierro, “Hadisin Endülüs’e Girişi (2./8.- 3./9. Yüzyıllar)”, çev. Murat Gökalp, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 48/2 (2006), 246. 6 Bakî b. Mahled’in süreçteki aktif rolü hakkında bilgi için bk. Yakup Akyürek, Bakî b. Mahled (İstanbul: Siyer Yayınları, 2024). 7 Doğu İslam dünyasının klasik eserlerinin kimler tarafından kaç yılında getirildiğine dair bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı,"},{"work_id":"WK_01364","author_id":"AU_01369","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer ile ilgili","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer ile ilgili, neseb, elçiler, heyetler, Hz. Peygamber’in müezzinleri, eşleri, süt annesi, bazı sahâbîler, Hz. Peygamber’in mevlidi, anne ve babası, amcaları, halaları, kuzenleri, çocukları, eşleri, katipleri, hicret, şemâil bilgilerine yer verilmektedir. Bu bilgileri kitabının çeşitli yerlerinde vermiş olan İbn Abdürrabbih, 15. bölüm olan “Kitâbu’l-Ascedetü’s-sâniye”de muhtasar şeklinde Hz. Peygamber’in Siyerini işlemektedir.9 Netice itibariyle bu dönem Siyer alanında olduğu gibi diğer İslam","diger_adlari":["Kitâbu'l-Ascedetü's-sâniye"]},{"work_id":"WK_01365","author_id":"AU_01430","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer alanında olduğu gibi diğer İslami ilimler için de teşekkül dönemini ifade etmektedir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer alanında olduğu gibi diğer İslami ilimler için de teşekkül dönemini ifade etmektedir. Bu süreçte bölgenin yeni fethedilen bir coğrafya olması, Müslümanların bu yeni coğrafyada kalıcılık tesis etmesi ve ağırlıklı olarak siyasi hadiselere yoğunlaşmaları böyle bir sonuç doğurmuştur. Ancak bu değerlendirmeler Siyer’e dair yukarıda verilen bilgiler ışığında ilmi faaliyetler olmadığı anlamına da gelmemelidir. 8 Eserin İbn Habîb’e aidiyetiyle alakalı tartışmalar ve değerlendirmeler için bk. Akyür","diger_adlari":"ğı anlamına da gelmemeli"},{"work_id":"WK_01366","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer telif eden müellifleri arasında İbn Hazm","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer telif eden müellifleri arasında İbn Hazm (ö. 456/1064), İbn Abdülber (ö. 463/1071) ve Ebü’l-Velîd el-Bâcî’yi (ö. 474/1081) zikredebiliriz. İbn Hazm: Kitabu’l-Mertebetü’r-rabi‘a fi nesebi Resûlillah ve siyerihi ve meğâzîhi ve cümelün mine’t-tarih İbn Hazm’ın eseri belli bazı nüshalar üzerinden neşredildiği için Cevamiu’s-sîre olarak meşhur olmuştur. Ancak eserin gerçek ismi Kitabu’l-Mertebetü’r-rabi‘a fi nesebi Resûlillah ve siyerihi ve meğâzîhi ve cümelün mine’t-tarih şeklindedir.10 İbn Ab","hanedan":"Resûlîler","diger_adlari":"s-sîre"},{"work_id":"WK_01367","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer ile el-İstîʿâb fî maʿrifeti","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ile el-İstîʿâb fî maʿrifeti’l- ashâb İbn Abdülber ise siyer alanında ed-Dürer fi’htisâri’l-meğâzî ve’s-siyer ile el-İstîʿâb fî maʿrifeti’l- ashâb adlı eserleri yazmıştır. ed-Dürer, 8 bölüm şeklinde yazılmış ve bi’setle başlatılmıştır. İbn Abdülber, sahâbe tabakatı olarak literatüre geçen el-İstîʿâb adlı eserine de teberrüken Siyer bilgisiyle başlamış, bu kısımda neseb bahsi ile ilk vahye kadar ki kısmı ele almıştır. Bu nedenle Siyer müktesebatını bu iki eserle birlikte değerlendirmek gerek","diger_adlari":["ed-Dürer fi'htisâri'l-meğâzî ve's-siyer","el-İstîʿâb fî maʿrifeti'l-ashâb"]},{"work_id":"WK_01368","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"siyer alanında ed-Dürer fi","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer alanında ed-Dürer fi’htisâri’l-meğâzî ve’s-siyer ile el-İstîʿâb fî maʿrifeti’l- ashâb adlı eserleri yazmıştır. ed-Dürer, 8 bölüm şeklinde yazılmış ve bi’setle başlatılmıştır. İbn Abdülber, sahâbe tabakatı olarak literatüre geçen el-İstîʿâb adlı eserine de teberrüken Siyer bilgisiyle başlamış, bu kısımda neseb bahsi ile ilk vahye kadar ki kısmı ele almıştır. Bu nedenle Siyer müktesebatını bu iki eserle birlikte değerlendirmek gerekmektedir. 10 Bu husustaki tartışmalar için bk. Akyürek, Siye","diger_adlari":["ed-Dürer","el-İstîʿâb fî maʿrifeti'l-ashâb"]},{"work_id":"WK_01369","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer bilgisiyle başlamış","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer bilgisiyle başlamış, bu kısımda neseb bahsi ile ilk vahye kadar ki kısmı ele almıştır. Bu nedenle Siyer müktesebatını bu iki eserle birlikte değerlendirmek gerekmektedir. 10 Bu husustaki tartışmalar için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 142-143. 184 Yazılan iki eserin muhtasar müfit formunda yazılması kitapların eğitim gayesiyle yazıldığını göstermektedir. Eserlerde tartışmalardan uzak, yalın ve sade bir üslup kullanılmıştır. Diğer açıdan muhtasar olması iki alimin Siyer’e bakışını da yansıtm"},{"work_id":"WK_01370","author_id":"AU_01324","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer müktesebatını bu iki eserle birlikte değerlendirmek gerekmektedir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer müktesebatını bu iki eserle birlikte değerlendirmek gerekmektedir. 10 Bu husustaki tartışmalar için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 142-143. 184 Yazılan iki eserin muhtasar müfit formunda yazılması kitapların eğitim gayesiyle yazıldığını göstermektedir. Eserlerde tartışmalardan uzak, yalın ve sade bir üslup kullanılmıştır. Diğer açıdan muhtasar olması iki alimin Siyer’e bakışını da yansıtmaktadır. İki alimin en temel gayeleri Müslüman olan bir kişinin Hz. Peygamber hakkında asgari düzeyde bi"},{"work_id":"WK_01371","author_id":"AU_01344","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer alanında ise muhtasar formunda yazdığı Bülğatü","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer alanında ise muhtasar formunda yazdığı Bülğatü’l-müsta‘cel isimli eseri kaleme almıştır. Bu eserinde yöntem olarak hocası İbn Hazm’ı takip etmiştir. Eserinin girişinde ifade ettiği hususlar dönemin Siyer algısı açısından kayda değerdir. “…Eserimde, hiçbir Müslüman’ın bu bilgilere gereksiz demeyeceği, bilmediğim takdirde olmazsa olmaz dediği bilgileri ele alacağım. Her Müslümanın bu bilgileri öğrenmesi, önemsemesi ve Müslüman çocuklarına aktarması şarttır.”17 Bu sözleriyle Siyer’in bir Müsl","diger_adlari":["Bülğatü'l-müsta'cel"]},{"work_id":"WK_01372","author_id":"AU_01344","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer algısı açısından kayda değerdir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer algısı açısından kayda değerdir. “…Eserimde, hiçbir Müslüman’ın bu bilgilere gereksiz demeyeceği, bilmediğim takdirde olmazsa olmaz dediği bilgileri ele alacağım. Her Müslümanın bu bilgileri öğrenmesi, önemsemesi ve Müslüman çocuklarına aktarması şarttır.”17 Bu sözleriyle Siyer’in bir Müslüman’ın hayatında konumlanması gereken yeri gösterirken eserini kaleme alış gayesini ve yönteminin muhtasar olmasını da açıklamaktadır. Yukarıda da ifade ettiğimiz üzere bu yöntem eğitim malzemesi olarak"},{"work_id":"WK_01373","author_id":"AU_01432","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer şerh geleneğinde zirve dönemini temsil eden Süheylî ve Ebû Zer el-Huşenî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer şerh geleneğinde zirve dönemini temsil eden Süheylî ve Ebû Zer el-Huşenî’yi besleyen kaynaklar bu dilimde ortaya çıkmıştır. İbnü’l-Vakkâşî (ö. 489/1096) ve onun öğrencisi Ebû Bahr Süfyan b. el-Âsî (ö. 520/1126) önderliğinde başlatılan şerh geleneği Siyer yazımında Endülüs’ü önemli bir konuma getirmiştir. Bu iki alimin alana katkılarını ilgili çalışmamıza havale ederken; biz burada şerh yöntemlerinin büyük oranda lüğavi bir formda tezahür ettiğini ifade etmekle yetinelim.18 16 Humeydî, Cezv"},{"work_id":"WK_01374","author_id":"AU_01432","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer yazımında Endülüs","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer yazımında Endülüs’ü önemli bir konuma getirmiştir. Bu iki alimin alana katkılarını ilgili çalışmamıza havale ederken; biz burada şerh yöntemlerinin büyük oranda lüğavi bir formda tezahür ettiğini ifade etmekle yetinelim.18 16 Humeydî, Cezvetu’l-muktebis fî zikri vulâti’l-Endelus (Kahire: ed-Dâru’l-Mısriyye, 1966). 17 Humeydî, Bülğatü’l-müsta‘cil, thk. Rıdvan b. Salih el-Hasûrî (Beyrut: Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2018/1439), 31. 18 İlgili çalışmamızda bu iki alim sayesinde Süheylî ve Huşenî’n","hanedan":"Sûrîler","diger_adlari":["Cezvetu'l-muktebis fî zikri vulâti'l-Endelus"]},{"work_id":"WK_01375","author_id":"AU_01390","havza":"endulus","eser_adi":"Risâle ilâ kabri","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Risâle ilâ kabri’n-nebî Endülüs Siyer Edebiyatı’nı oluşturan önemli eser türlerinden biri istiğâse20 risaleleridir. Bu türün Endülüs’te ortaya çıkması ve en önemli örneklerini burada vermesi dikkati çekmektedir. Tespitimize göre Endülüs’te ortaya çıkan bu türün belirleyici unsuru Hz. Peygamber’e duyulan muhabbet, Hicaz’a olan özlem ve Endülüs’ün içerisinde bulunduğu savaş ortamıdır. Yazılan risalelerde genel olarak bu temalar yer almaktadır. İstiğâse eserleri mektup şeklinde yazıldığından kısa v","diger_adlari":["Risâle ilâ kabri'n-nebî"]},{"work_id":"WK_01376","author_id":"AU_01390","havza":"endulus","eser_adi":"menâkıb ve minhâcü","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"menâkıb ve minhâcü’l-hasebi’s-sâkıb Endülüs toplumu genel olarak edebiyata ayrı bir önem atfetmiş ve bu hassasiyetlerini Siyer Edebiyatı’na da taşımışlardır. Bu açıdan özellikle Murâbıtlar döneminin sonundan itibaren manzum siyerler çoğalmaya başlamıştır. Dönemin en önemli eseri ise İbn Ebi’l-Hisal’e (ö. 540/1146) aittir. O, Mi‘râcü’l-menâkıb ve 19 Turtûşî, Ahlâku’n-nebî, (İstanbul: Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi koleksiyonu, 1308/2), 36a-68a. 20 İstiğâse risaleleri Hz. Peygambere yazılan m","hanedan":"Murâbıtlar","diger_adlari":["Mi'râcü'l-menâkıb","minhâcü'l-hasebi's-sâkıb"]},{"work_id":"WK_01377","author_id":"AU_01433","havza":"endulus","eser_adi":"menâkıb ve 19 Turtûşî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"menâkıb ve 19 Turtûşî, Ahlâku’n-nebî, (İstanbul: Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi koleksiyonu, 1308/2), 36a-68a. 20 İstiğâse risaleleri Hz. Peygambere yazılan mektuplardır. Müslümanlar, bu mektuplarla peygamberlerine olan bağlılıklarını ifade ederken, aynı zamanda dönemin sosyal, kültürel ve dini atmosferi hakkında da önemli bilgiler sunmuşlardır. İstiğâseler, sadece dini konuları değil, aynı zamanda günlük hayata dair meseleleri, siyasi olayları ve kişisel duyguları da içeren geniş bir yelpa","diger_adlari":["Ahlâku'n-nebî"]},{"work_id":"WK_01378","author_id":"AU_01406","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Edebiyatında Zirve","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Edebiyatında Zirve: Muvahhidler Dönemi (1147-1248) Muvahhidler dönemi Siyer Edebiyatı’nın her açıdan zirve çağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Devletin kurucusu olarak kabul edilen İbn Tûmert’le (ö. 524/1130) birlikte cihada ayrı bir önem verilmiş ve topyekûn bir mücadeleye girişilmiştir. Abdülmü’min el-Kûmî (ö. 558/1163) ve oğlu Yûsuf b. Abdilmü’min (ö. 580/1184) dönemleri cihadın devlet politikası haline geldiği ve alimlerin bu minvalde eser yazmalarının istendiği bir zamandır. Bu dönemde","hanedan":"Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01379","author_id":"AU_01406","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Edebiyatı adına şemâil","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Edebiyatı adına şemâil, salâtuselam, şerh, manzum, hasâis, esmâ-i Nebî, delâil, mevlid, vak‘a eserleri, mensur ve muhtasar formunda eserler yazılmıştır. Ebû Abdullah Muhammed b. Abdurrahman en-Nümeyrî: Kitabü’l-İ‘lam Muvahhidler dönemi Endülüs Siyer Edebiyatı’nın tür bazında çeşitlendiği bir zaman dilimi olmuştur. Özellikle bu dönemde mevlid geleneğinin önce Mağrib’te sonrasında Endülüs’te kutlanmaya başlanmasıyla kanaatimizce salâtuselam eserlerinin önemi anlaşılmış ve bu konuda eserler t","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["Kitabü'l-İ'lam"]},{"work_id":"WK_01380","author_id":"AU_01435","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî alimi Kelâî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî alimi Kelâî, bu beyitleri eserinde aktarmıştır. Bk. Ebû’r-Rebî‘ Suleymân b. Mûsâ b. Sâlim b. Hassan Kelâî, el-İktifâ’ fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve’s-selâseti’l-hulefâ, thk. Kemaleddin İzzeddin Ali (Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1997), 1/32-37. 189 ve Endülüs’te 63 tane salâtuselam eserinin yazılması mevlid kutlamalarıyla ilişkilidir. Bu eserlerden 7 tanesi Endülüs’te yazılmış ve 4 tanesi günümüze ulaşmıştır. Yazılan eserlerin ortak teması Hz. Peygamber’i methetme, Allah’a yakın","hanedan":"Resûlîler","diger_adlari":["el-İktifâ' fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve's-selâseti'l-hulefâ"]},{"work_id":"WK_01381","author_id":"AU_01435","havza":"endulus","eser_adi":"siyer-meğâzî alimi Kelâî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer-meğâzî alimi Kelâî, bu beyitleri eserinde aktarmıştır. Bk. Ebû’r-Rebî‘ Suleymân b. Mûsâ b. Sâlim b. Hassan Kelâî, el-İktifâ’ fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve’s-selâseti’l-hulefâ, thk. Kemaleddin İzzeddin Ali (Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1997), 1/32-37. 189 ve Endülüs’te 63 tane salâtuselam eserinin yazılması mevlid kutlamalarıyla ilişkilidir. Bu eserlerden 7 tanesi Endülüs’te yazılmış ve 4 tanesi günümüze ulaşmıştır. Yazılan eserlerin ortak teması Hz. Peygamber’i methetme, Allah’a","hanedan":"Resûlîler","diger_adlari":["el-İktifâ' fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve's-selâseti'l-hulefâ"]},{"work_id":"WK_01382","author_id":"AU_01382","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer yazımı açısından ön plana çıkan isimleri arasında Süheylî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer yazımı açısından ön plana çıkan isimleri arasında Süheylî (ö. 581/1185) ve Ebû Zer el-Huşenî (ö. 604/1208) gelmektedir. Süheylî: er-Ravdü’l-ünüf Süheylî, kendinden önceki Siyer geleneğini bir bütün olarak eserine dahil ederek Siyer’in nihai sınırlarını belirlemiş ve şerh eseri olmasına karşın Siyer’in en mütekamil örneğini oluşturmuştur. O, er-Ravdü’l-ünüf’ü dönemin sultanı Yûsuf b. Abdülmü’min’e ithaf etmiştir. Nitekim az evvel ifade ettiğimiz üzere Yûsuf b. Abdülmü’min, alimleri bu yönde","diger_adlari":["er-Ravdü'l-ünüf"]},{"work_id":"WK_01383","author_id":"AU_01382","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer geleneğini bir bütün","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer geleneğini bir bütün olarak eserine dahil ederek Siyer’in nihai sınırlarını belirlemiş ve şerh eseri olmasına karşın Siyer’in en mütekamil örneğini oluşturmuştur. O, er-Ravdü’l-ünüf’ü dönemin sultanı Yûsuf b. Abdülmü’min’e ithaf etmiştir. Nitekim az evvel ifade ettiğimiz üzere Yûsuf b. Abdülmü’min, alimleri bu yönde eser telif etmeye teşvik etmiştir. Bu bakımdan dönemin sultanı tarafından Merakeş’e davet edilmiş ve sultan tarafından maddi manevi destek görmüştür. Süheylî’nin çalışmasından","diger_adlari":["er-Ravdü'l-ünüf"]},{"work_id":"WK_01384","author_id":"AU_01382","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer kitapları bu eserden müstağni kalmamıştır","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer kitapları bu eserden müstağni kalmamıştır. Uyandırdığı büyük etki sayesinde eser üzerine çok sayıda haşiye ve muhtasar yazılmıştır. Yakın tarihte de eser Siyer Yayınları bünyesinde Türkçeye beş cilt şeklinde kazandırılmıştır.25 Ebû Zer el-Huşenî: el-İmlaü’l-muhtasar fî şerhi garibi’s-siyer Bir diğer önemli Siyer şerhi el-İmlaü’l-muhtasar fî şerhi garibi’s-siyer ismiyle Huşenî’ye aittir. Süheylî ile çağdaş olan Huşenî’nin birbirleriyle görüşüp 24 Bu hususta yazılan diğer eserler hakkında bi"},{"work_id":"WK_01385","author_id":"AU_01382","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Yayınları bünyesinde Türkçeye beş cilt şeklinde k","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Yayınları bünyesinde Türkçeye beş cilt şeklinde kazandırılmıştır.25 Ebû Zer el-Huşenî: el-İmlaü’l-muhtasar fî şerhi garibi’s-siyer Bir diğer önemli Siyer şerhi el-İmlaü’l-muhtasar fî şerhi garibi’s-siyer ismiyle Huşenî’ye aittir. Süheylî ile çağdaş olan Huşenî’nin birbirleriyle görüşüp 24 Bu hususta yazılan diğer eserler hakkında bilgi ve değerlendirmeler için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 297-301. 25 Süheylî’nin eseri Türkçe literatürde üzerinde durulmuş ve çeşitli araştırmalara konu olmu","diger_adlari":["el-İmlaü'l-muhtasar fî şerhi garibi's-siyer"]},{"work_id":"WK_01386","author_id":"AU_01326","havza":"endulus","eser_adi":"siyer Bir diğer önemli Siyer şerhi el-İmlaü","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer Bir diğer önemli Siyer şerhi el-İmlaü’l-muhtasar fî şerhi garibi’s-siyer ismiyle Huşenî’ye aittir. Süheylî ile çağdaş olan Huşenî’nin birbirleriyle görüşüp 24 Bu hususta yazılan diğer eserler hakkında bilgi ve değerlendirmeler için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 297-301. 25 Süheylî’nin eseri Türkçe literatürde üzerinde durulmuş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Önemli çalışmalar için bk. Güllü Yıldız, Süheylî, ed. Levent Öztürk (İstanbul: Siyer Yayınları, 2021); Güllü Yıldız, Siyerde","diger_adlari":["el-İmlaü'l-muhtasar fî şerhi garibi's-siyer"]},{"work_id":"WK_01387","author_id":"AU_01326","havza":"endulus","eser_adi":"siyer ismiyle Huşenî","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ismiyle Huşenî’ye aittir. Süheylî ile çağdaş olan Huşenî’nin birbirleriyle görüşüp 24 Bu hususta yazılan diğer eserler hakkında bilgi ve değerlendirmeler için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 297-301. 25 Süheylî’nin eseri Türkçe literatürde üzerinde durulmuş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Önemli çalışmalar için bk. Güllü Yıldız, Süheylî, ed. Levent Öztürk (İstanbul: Siyer Yayınları, 2021); Güllü Yıldız, Siyerde Şerh-Haşiye Geleneği: Moğultay b. Kılıç Örneği (İstanbul: Türkiye Diyanet"},{"work_id":"WK_01388","author_id":"AU_01437","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer telifatı adına çok yönlü alimi kuşku yok ki İbn Dihye el-Kelbî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer telifatı adına çok yönlü alimi kuşku yok ki İbn Dihye el-Kelbî’dir (ö. 633/1235). İbn Dihye el-Kelbî, Endülüs’te doğup yetişmiş ve sonrasında merkezi İslam topraklarına rihlede bulunarak hayatının geri kalanını Doğu’da geçirmiştir. Onun çalışmamız açısından önemli olan eserleri şunlardır: Nihâyetü’s-sûl, el-Müstevfâ, al-Âyâtü’l-Beyyinât, et-Tenvîr fî mevlidi’s-sirâci’l-münîr ve’l-beşiri’n-nezîr, el-Kasîdetü’d-Dâliyye fî medhi’n-Nebî, el-İbtihâc fî Ehâdîsi’l-Mi‘râc. Nihâyetü’s-sûl İbn Dihye","diger_adlari":["Nihâyetü's-sûl","el-Müstevfâ","al-Âyâtü'l-Beyyinât","et-Tenvîr fî mevlidi's-sirâci'l-münîr ve'l-beşiri'n-ne"]},{"work_id":"WK_01389","author_id":"AU_01437","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer yazımına eklemlenmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer yazımına eklemlenmiştir. Kimi yazarlar yazdıkları Siyer eserlerine bu bilgileri dahil ederken kimisi ise müstakil eserler yazmıştır.26 İbn Dihye el-Kelbî’nin Nihâyetü’s-sûl adlı eseri ise müstakil formda kaleme alınmıştır bir hasâis kitabıdır. el-Müstevfâ İbn Dihye’nin bir diğer eseri el-Müstevfâ, Hz. Peygamber’in isimleri hakkında kaleme alınan bir çalışmadır. Kâdî İyâz, eş-Şifâ adlı eserinde Hz. Peygamber’in 26 Detaylı bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 233-238. 191 isimlerini onun"},{"work_id":"WK_01390","author_id":"AU_01437","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer eserlerine bu bilgileri dahil ederken kimisi ise müstakil eserler yazmıştı","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer eserlerine bu bilgileri dahil ederken kimisi ise müstakil eserler yazmıştır.26 İbn Dihye el-Kelbî’nin Nihâyetü’s-sûl adlı eseri ise müstakil formda kaleme alınmıştır bir hasâis kitabıdır. el-Müstevfâ İbn Dihye’nin bir diğer eseri el-Müstevfâ, Hz. Peygamber’in isimleri hakkında kaleme alınan bir çalışmadır. Kâdî İyâz, eş-Şifâ adlı eserinde Hz. Peygamber’in 26 Detaylı bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 233-238. 191 isimlerini onun hasâisi olarak değerlendirmiş ve bir müstakil bölüm ola"},{"work_id":"WK_01391","author_id":"AU_01438","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî Resûlillâh ve","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî Resûlillâh ve’s-selâseti’l-hulefâ Muvahhidler dönemi Siyer yazımının gelişmişlik düzeyini gösteren en önemli alimi ise Ebü’r-Rebî‘ Süleyman b. Mûsâ el-Kelâî’dir (ö. 634/1237). Kelâî’nin yaşadığı dönem Endülüslü Müslümanların çeşitli zorluklar yaşadığı ve güç kaybettiği bir dönemdir. Daha önce de ifade edildiği üzere bu dönemde Muvahhid Sultanlar, alimleri cihad ağırlıklı risaleler yazmaya teşvik etmiştir. Bu dönemde Müslümanlar toprak kaybı yaşadığı gibi manevi açıdan da çeşitli zorluklar","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":"ğı ve güç kaybettiği bir dönem"},{"work_id":"WK_01392","author_id":"AU_01438","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî eseri telif etmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî eseri telif etmiştir. Kelâî, el-İktifâ’ fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve’s-selâseti’l-hulefâ ismini verdiği eserinde Hz. Peygamber’in meğâzîsini ele almıştır. Kelâî’nin eseri her ne kadar meğâzî sahasında yazılmış bir eser olmasına karşın ilk bölümde Hz. Peygamber’in Mekke dönemi hayatına dair kısa bir anlatı içermektedir. Onun yazdığı eser hem Endülüs’te makes bulmuş hem de Doğu İslam dünyasında yaygınlaşma imkanı elde etmiştir. Eserin kavuştuğu bu şöhretten dolayı dört şer","hanedan":"Resûlîler","diger_adlari":["el-İktifâ' fî (bimâ tedammenehû min) meğâzî Resûlillâh ve's-selâseti'l-hulefâ"]},{"work_id":"WK_01393","author_id":"AU_01438","havza":"endulus","eser_adi":"meğâzî sahasında yazılmış bir eser olmasına karşın ilk bölümde Hz","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî sahasında yazılmış bir eser olmasına karşın ilk bölümde Hz. Peygamber’in Mekke dönemi hayatına dair kısa bir anlatı içermektedir. Onun yazdığı eser hem Endülüs’te makes bulmuş hem de Doğu İslam dünyasında yaygınlaşma imkanı elde etmiştir. Eserin kavuştuğu bu şöhretten dolayı dört şerh-haşiye yazılmıştır.31 30 İbn Dihye el-Kelbî, et-Tenvir, hazırlayanlar Nevzat Erkan, Ahmet İhsan Dündar, editör İsa Akpınar, imla/tashih Önder Yaşar, Nedret Topcu (Bursa: Bursa Akademi, 2020). 31 Hayatı hakkı"},{"work_id":"WK_01394","author_id":"AU_01438","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer yazımının gelişmişlik düzeyini gösteren en önemli alimi ise Ebü","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer yazımının gelişmişlik düzeyini gösteren en önemli alimi ise Ebü’r-Rebî‘ Süleyman b. Mûsâ el-Kelâî’dir (ö. 634/1237). Kelâî’nin yaşadığı dönem Endülüslü Müslümanların çeşitli zorluklar yaşadığı ve güç kaybettiği bir dönemdir. Daha önce de ifade edildiği üzere bu dönemde Muvahhid Sultanlar, alimleri cihad ağırlıklı risaleler yazmaya teşvik etmiştir. Bu dönemde Müslümanlar toprak kaybı yaşadığı gibi manevi açıdan da çeşitli zorluklar yaşamışlardır. Bu nedenle Endülüs’teki Müslümanları birleşt","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":"ğı ve güç kaybettiği bir dönem"},{"work_id":"WK_01395","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Edebiyatı anlamında ön plana çıkan eser türleri arasında ise Manzum Siyerler","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Edebiyatı anlamında ön plana çıkan eser türleri arasında ise Manzum Siyerler, Esmâ-i Nebî, Mevlid eserleri, Medih Kasideleri/ Mevlidiyyât ve İstiğâse Risaleleri zikredilebilir. Dolayısıyla yazılan bu türlere bakıldığında mevlid merasimlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte yazım sürecine de etki ettiği ifade edilebilir. Mağrib’te mevlid kutlamalarına öncülük eden Azefî ailesinin rolü kısa süre içerisinde Endülüs’te de etkisini göstermiştir. Bu dönemde özellikle Endülüs Müslümanlarının yaşadığı"},{"work_id":"WK_01396","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer eserlerine bakıldığında ise belirgin bir tür farkı ortaya çıkmaktadır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer eserlerine bakıldığında ise belirgin bir tür farkı ortaya çıkmaktadır. Başlangıçta ihtisar olarak yazılmaya başlanan 33 Mehmet Özdemir, “Müdeccenler”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2020), 31/463-465. 34 Mehmet Özdemir, “Moriskolar”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2020), 30/286-289. 35 Zehra Gözütok Tamdoğan, “Mağrib’de Mevlid-i Nebî Merâsimleri”, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 50 (2019), 104-105"},{"work_id":"WK_01397","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer eseri yazma geleneği Nasrîler döneminde de devam etmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer eseri yazma geleneği Nasrîler döneminde de devam etmiştir. Bu dönemde manzum Siyer ile ön plana çıkan alim Feth b. Mûsâ’dır (ö. 663/1265). Eserinin ismiyle ilgili tartışmaları yaptığımız araştırmaya havale ederek yaptığımız incelemede es-Sûl fî nazmi sîreti’l-resûl adlı bir eser telif ettiği tespit edilmiştir. Yaklaşık sekiz bin beyitten oluşan bu eser baştan sona Hz. Peygamber’in hayatını manzum bir şekilde ele almaktadır. Bu çalışma 47 bölümden oluşmakta ve beyitlerin kafiyesi ra harfiyl","hanedan":"Nasrîler"},{"work_id":"WK_01398","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer ile ön plana çıkan alim Feth b","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer ile ön plana çıkan alim Feth b. Mûsâ’dır (ö. 663/1265). Eserinin ismiyle ilgili tartışmaları yaptığımız araştırmaya havale ederek yaptığımız incelemede es-Sûl fî nazmi sîreti’l-resûl adlı bir eser telif ettiği tespit edilmiştir. Yaklaşık sekiz bin beyitten oluşan bu eser baştan sona Hz. Peygamber’in hayatını manzum bir şekilde ele almaktadır. Bu çalışma 47 bölümden oluşmakta ve beyitlerin kafiyesi ra harfiyle (râiyye) bitmektedir. Feth b. Mûsâ, çalışmasında İbn İshâk ve İbn Hişâm’ın eserle","diger_adlari":["es-Sûl fî nazmi sîreti'l-resûl"]},{"work_id":"WK_01399","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"siyer türünde eser veren bir diğer alim ise Belleş","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Belleş","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer türünde eser veren bir diğer alim ise Belleş’te dünyaya gelen ve yine burada vefat eden İbnü’z-Zeyyât el-Kelâî’ye (ö. 728/1328) aittir. Kurretü ‘ayni’s-sâ’il ve buğyetü nefsi’l-âmil adında telif edilen bu eser ne yazık ki günümüze ulaşmamıştır. Ancak çalışmanın sadece manzum siyer formunda kaleme alındığı bilgisi mevcuttur.37 Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî Endülüs Siyer Edebiyatı’nda ön plana çıkan bir diğer alim Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî’dir (ö. 671/1273). Kurtu","diger_adlari":["Kurretü 'ayni's-sâ'il ve buğyetü nefsi'l-âmil"]},{"work_id":"WK_01400","author_id":"AU_01439","havza":"endulus","eser_adi":"siyer formunda kaleme alındığı bilgisi mevcuttur","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer formunda kaleme alındığı bilgisi mevcuttur.37 Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî Endülüs Siyer Edebiyatı’nda ön plana çıkan bir diğer alim Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî’dir (ö. 671/1273). Kurtuba’da dünyaya gelen Muhammed b. Ahmed daha sonra 633/1236 yılında Kastilya Kralı’nın Kurtuba’yı ele 36 Bilgi için bk. Akyürek, Siyer Edebiyatı, 136-141. 37 Tayyar Altıkulaç, “İbnü’z-Zeyyât el-Kelâî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2000), 21/246-"},{"work_id":"WK_01401","author_id":"AU_01443","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Edebiyatı adına iki eser telif etmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Edebiyatı adına iki eser telif etmiştir. Urcûze fî esmâʾi’n-nebiyyi ṣallallahü ‘aleyhi ve sellem Kurtubî’nin Urcûze fî esmâʾi’n-nebiyyi ṣallallahü ‘aleyhi ve sellem isimli eseri Esmâ-i Nebî türünde yazılmış bir eser olup Hz. Peygamber’in 300 kadar ismini ele almaktadır.38 Bu çalışma günümüze ulaşmamıştır. Kitabu’l-İ‘lâm fîmâ yecibü ‘ale’l-enâm min maʿrifeti’n-Nebî ʿaleyhi’s-selâm Kurtubî’nin bir diğer eseri ise Azefî ailesinin etkisiyle kaleme aldığı Kitabu’l-İ‘lâm fîmâ yecibü ‘ale’l-enâm","diger_adlari":["Urcûze fî esmâʾi'n-nebiyyi ṣallallahü 'aleyhi ve sellem","Kitabu'l-İ'lâm fîmâ yecibü 'ale'l-enâm min maʿrifeti'n-Nebî ʿaleyhi's-selâm"]},{"work_id":"WK_01402","author_id":"AU_01445","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Yazarları Mevlid kutlamalarıyla birlikte bu gecelerde okunmak ve Hz","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Yazarları Mevlid kutlamalarıyla birlikte bu gecelerde okunmak ve Hz. Peygamber’i methetmek ayrıca Allah’a kurbiyet amacıyla medih kasideleri veya diğer bir ismiyle mevlidiyyât yazılmaya başlanmıştır. İbnü’l-Cennan (ö. 650/1252), İbnü’s-Sükkân el-Mâlekî (ö. 690/1291’den sonra), İbnü’l-Murahhal el-Mâleki (ö. 699/1300), Muhammed b. Ali b. Yahyâ el-Gırnâtî (ö. 715/1316), İbn Câbir (ö. 780/1378), İbn Zümrek (ö. 798/1395) ve İbnü’l-Ahmer (ö. 807/1404) bu dönemde mevlidiyyât türünde eser veren al","diger_adlari":["mevlidiyyât"]},{"work_id":"WK_01403","author_id":"AU_01449","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Telifine Etkisi","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Telifine Etkisi: Kelâî (ö. 637/1237) ve el-İktifâ’ Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme”. İSTEM: İslâm, San‘at, Tarih, Edebiyat ve Mûsikîsi Dergisi 18/36 (2020), 489-498. Akyürek, Yakup. Endülüs Siyer Edebiyatı. İstanbul, Siyer Yayınları, 2023. Akyürek, Yakup. VII./XIII. Yüzyılda Siyer Yazıcılığı. Kahramanmaraş: SAMER Yayınları, 2020. Akyürek, Yakup. “Mağrib ve Endülüs’te Mevlid Merasimleri Sayesinde Kültürel ve Dini İnancın Muhafazasında Azefî Ailesinin Rolü”. XVII. Uluslararası Mevlid-i Nebi"},{"work_id":"WK_01404","author_id":"AU_01449","havza":"endulus","eser_adi":"Siyer Yazıcılığı","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Yazıcılığı. Kahramanmaraş: SAMER Yayınları, 2020. Akyürek, Yakup. “Mağrib ve Endülüs’te Mevlid Merasimleri Sayesinde Kültürel ve Dini İnancın Muhafazasında Azefî Ailesinin Rolü”. XVII. Uluslararası Mevlid-i Nebi Sempozyumu Hz. Peygamber, İnanç ve Doğruluk. ed. Mahmut Sabuncu. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 2023, 48-57. Altıkulaç, Tayyar. “İbnü’z-Zeyyât el-Kelâî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 21/246247. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Arslan, Muhammet. Endül"},{"work_id":"WK_01405","author_id":"AU_01456","havza":"endulus","eser_adi":"ibret alınacak","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ibret alınacak, ders çıkarılacak ve bu sebeple anlatılması gereken bir tecrübe olarak Osmanlı münevverleri tarafından önemsenmiştir. Başka bir deyişle, Müslümanların Endülüs tecrübesi, 19. yüzyılda yaşanan dönüşümlerin ardından bir farkındalık yaratmaya başlamıştır. Böylece başta tercüme eserlerle başlayan bu yolculuğun çıkış noktasını aslında Endülüs’ün, Osmanlı’nın yaşadığı buhranlara bir tarihi ortak olarak görülmesi teşkil etmektedir. Zira siyasi çıkmazların pençesindeki Osmanlı, gücünü kayb","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":"ğı buhranlara bir tarihi ortak"},{"work_id":"WK_01406","author_id":"AU_01457","havza":"endulus","eser_adi":"Mukaddime metnini Türkçeye aktarmakla kalmamış","dil":"Türkçe","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mukaddime metnini Türkçeye aktarmakla kalmamış, ek bilgi verme, eleştirme ve hatalarını düzeltme gibi pek çok katkıda bulunarak dikkate değer bir Mukaddime yorumu oluşturmuştur.42 Tanzimat’tan Meşrutiyet’e giden süreçte Şemseddin Sami (1850-1904), Abdülhak Hamid (1852-1937), Sami Paşazade Sezai (1859-1936), Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) gibi Osmanlı entelektüellerinin kaleme aldıkları metinlerde, edebi kaygının yanı sıra Gırnata’nın kaybı ve Endülüs’ün yıkılışına dair mülahazalar 39 Mizancı Me","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Mukaddime"]},{"work_id":"WK_01407","author_id":"AU_01457","havza":"endulus","eser_adi":"Mukaddime yorumu oluşturmuştur","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mukaddime yorumu oluşturmuştur.42 Tanzimat’tan Meşrutiyet’e giden süreçte Şemseddin Sami (1850-1904), Abdülhak Hamid (1852-1937), Sami Paşazade Sezai (1859-1936), Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) gibi Osmanlı entelektüellerinin kaleme aldıkları metinlerde, edebi kaygının yanı sıra Gırnata’nın kaybı ve Endülüs’ün yıkılışına dair mülahazalar 39 Mizancı Mehmed Murad, Muhtasar Tarih-i Umûmî (İstanbul: Kasbar Matbaası, 1327/1911). 40 Ali Seydî, Ali Reşad, Tarih-i İslam: Haritalı ve Resimli (İstanbul:","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Mukaddime"]},{"work_id":"WK_01408","author_id":"AU_01532","havza":"arabistan","eser_adi":"Nakdu’ş-şi‘r","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Kudâme b. Ca’fer (ö. 337/948 [?]) Nakdu’ş-şi‘r adlı eserinde,55 şiire dair bilgileri aruz/ vezin bilgisi, kafiye/durak bilgisi, garip kelimeler ve dil bilgisi, şairin maksadını anlama bilgisi ve şiirin iyi/kötü yanlarını anlama bilgisi olarak beş bölüme ayır- mış, kendinden önceki kitapların ilk dört bölüme odaklandığını, kendisinin beşin- ci maddeyi merkez ittihaz edeceğini söylemiş ve bu alanda ilk olduğunu iddia et- miştir.56 Ancak bazı araştırmacılar kendisinden önceki Asmaî, İbn Sellâm ve C","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01409","author_id":"AU_01632","havza":"arabistan","eser_adi":"Kitâbu’s-Sınâateyn","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":59,"tanitim":"Ebû Hilâl al-Askerî’nin Kitâbu’s-Sınâateyn’i de hem şiir/nesir sanatları hem de belâgat esaslarını bir araya toplayan bir eserdir.58 Bahsedilen iki alan da Câhiliye şiirini temel aldıkları için kitap, Câhiliye şiiri konusunda da bir kaynağa dönüş- mektedir. Eserde meşhur birçok Câhiliye şairinden müteaddid kereler alıntılar yapılmıştır. İbn Reşîk el-Kayrevânî: el-Umde fî mehâsini’ş-şiʿr ve âdâbih ve nakdih İbn Reşîk el-Kayrevânî’nin (ö. 456/1064) el-Umde fî mehâsini’ş-şiʿr ve âdâbih ve nak- dih ","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01410","author_id":"AU_01633","havza":"arabistan","eser_adi":"Esâsu’l-belâğa","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":60,"tanitim":"Belâgat merkezli literatür de Câhiliye şiirinin araştırılmasına katkı sağlayacak ni- teliktedir. Bu konuda Câhiliye şiirine en fazla kaynaklık edebilecek eser Zemah- şerî’nin (ö. 538/1144) Esâsu’l-belâğa adlı eseridir.62 Zemahşerî bu eserde Câhiliye şiirinden birçok iktibaslar yapmakla beraber kelimelerin ve kavramların anlam kürelerinin elemanlarını detaylı bir şekilde resmetmektedir. Bu da kavramların Câhiliye döneminden itibaren hangi anlamlara sahip olarak tarih sahnesine çık- tığını ve sonr","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01411","author_id":"AU_01634","havza":"arabistan","eser_adi":"Kitabu’l-‘ayn","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":61,"tanitim":"Halîl b. Ahmed’in (ö. 175/791) Arap lugatlarının kült eserlerinden olan Kitabu’l-‘ayn adlı eseri birçok hususta olduğu gibi Câhiliye şiirinde de temel bir kaynak mesâbe- sindedir.64 Ayrıca Arapça sözlük telifinde bir ilkler kitabıdır. Sözlük oluştururken alfabetik sıralamayı ilk kez kullanan müellif olmasının yanında kelimeleri sunâ’î, sülâsî, rubâ’î ve humâsî olarak dörde ayıran ilk kişi de Halîl b. Ahmed’dir. Bu tas- nife göre Arapça’daki kelimelerin sayısı 12.305.420’dir.65 Detaylı bir eser o","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01412","author_id":"AU_01537","havza":"arabistan","eser_adi":"Tehzîbu’l-luğa","dil":"Arapça","eser_turu":"lugat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":61,"tanitim":"Halil b. Ahmed’in sistemini uygulayan Ezherî (ö. 370/980), Kitâbu’l-‘ayn’dan bir- çok iktibas yapmasına rağmen ona Tehzîbu’l-luğa adlı eserinde66 birçok ekleme- lerde de bulunmuştur. Ezherî’nin orijinal özelliği eserinde yer adlarının ve su kaynaklarının isimlerini zikretmesidir.67 Bu sebeplerden ötürü mezkûr eser hem 63 Detaylı bilgi için bk. İsmail Durmuş, “Sözlük”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2009), 37/398-401. 64 Ebû Abdirrahmân el-Halîl b. Ahmed b. Am","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01413","author_id":"AU_01539","havza":"arabistan","eser_adi":"Lisânu’l-‘Arab","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":62,"tanitim":"Bahsettiğimiz müelliflerden yüzyıllar sonra Lisânu’l-‘Arab70 adlı eserini kaleme alan İbn Manzûr (ö. 711/1311), onları kaynak olarak almış; ancak tasnif ve hacim bakımından daha mütekâmil bir sözlük yazmak istediğini beyan etmiştir.71 Eser Câhiliye şiiri açısından zengin olmanın yanında kelimelerin detaylı anlamları- nı da ihtivâ etmektedir. Bu da (başta Kitâbu’l-‘ayn olmak üzere diğer sözlükler gibi) Câhiliye’nin zihniyet ve kavram tarihlerini çalışan araştırmacılara zengin bir malzeme sunması ","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01414","author_id":"AU_01635","havza":"arabistan","eser_adi":"Ahbâru’l-muvaffakiyyât","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":64,"tanitim":"Zübeyr b. Bekkâr’ın (ö. 256/870) Ahbâru’l-muvaffakiyyât’ı Câhiliye dönemi çalı- şanların dikkatini celbetmesi gereken eserlerden bir diğeridir.83 Eserin amacı halife, vali, kâtip ve şair gibi toplumda önemli konumda bulunan kişilerin ba- şından geçenleri ve ilmî/edebî tartışmaları aktarmaktır. Şairlerin divanlarında bulunmayan ancak onlara ait olan şiirleri nakletmesi de esere ek bir önem atfet- memize vesile olmaktadır.84 İbn Kuteybe: Uyûnu’l-ahbâr İbn Kuteybe’nin edebiyat malzemesini toplamak ","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01415","author_id":"AU_01636","havza":"arabistan","eser_adi":"Uyûnu’l-ahbâr","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":64,"tanitim":"İbn Kuteybe’nin edebiyat malzemesini toplamak için yazdığı Uyûnu’l-ahbâr,85 Câhiliye çalışanlar için ciddi bir başvuru kaynağıdır. Arap-İslam Edebiyatı ile 81 Demirayak, Arap-İslam Edebiyatı, 15; Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Câhiz, el-Beyân ve’t-tebyîn (Beyrut: Dâru ve Mektebetu’l-Hilâl, 1423/2002); Ramazan Şeşen, “el-Beyân ve’t-Tebyîn”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1992), 6/31. 82 Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Câhiz, el-Hayevân (Beyrut: Dâru’l-K","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01416","author_id":"AU_01549","havza":"arabistan","eser_adi":"Nihâyetü’l-ereb","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":66,"tanitim":"İslam düşüncesinde kültür tarihi telif tarzı yüzyıllar boyunca devam etmiş, ileri- ki dönemlerde daha hacimli örneklerini de vermiştir. Nüveyrî’nin (ö. 733/1333) Nihâyetü’l-ereb adlı eseri buna örnek olarak gösterilebilir.96 Otuz bir ciltlik devasa bir ansiklopedi hüviyetinde olan eser yeryüzü, gökyüzü, gezegenler, tabiat olay- ları ve tabiat-insan karakteri arasındaki ilişkiler, Arapların iyi ve kötü özellikleri, hükümdarlıkla ilgili meseleler, hayvan ve bitki türleri, hanedan ve milletlerin ta","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01417","author_id":"AU_01637","havza":"arabistan","eser_adi":"Ensâbu’l-eşrâf","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":67,"tanitim":"Belâzürî’nin (ö. 279/892-93) Ensâbu’l-eşrâf’ı102 adından da anlaşılacağı üzere ensâb esasına göre tertip edilmiştir. Ancak sunduğu bilgiler itibarıyla ciddi bir tarih 98 Ebü’l-Abbâs Muhammed b. Yezîd b. Abdilekber b. Umeyr el-Müberred, el-Fâdıl (Kahire: Dâru’l-Kutu- bi’l-Mısriyye, 1421/2000). 99 Ebû Hayyân ʿAlî b. Muḥammed et-Tevhîdî, el-Besâ’ir ve’z-zehâ’ir, nşr. Vedâd el-Kâdî (Beyrut: Dâru Sâdir, 1408/1988). 100 Ebu’l-ʿAlâʾ Ahmed b. ʿAbdullâh b. Suleymân b. Muhammed b. Suleymân el-Ma’arrî, Ris","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri"},{"work_id":"WK_01418","author_id":"AU_01638","havza":"arabistan","eser_adi":"Cemheretu’n-neseb ve Nesebu Mead ve’l-Yemeni’l-kebîr","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":68,"tanitim":"İbnü’l-Kelbî’nin (ö. 204/819 [?]) Cemheretu’n-neseb ve Nesebu Mead ve’l-Yemeni’l-ke- bîr’i önemli nesep kitaplarındandır.108 Zikredilen ilk eser Arapların nesebine dair en eski çalışma hüviyetini taşımaktadır.109 Her iki eserde de hem Câhiliye şiirine hem de şiirleri inşâd edenlerin hayatından kesitlere değinilmiştir. Bu biyografik malzemeler daha çok savaşlar ve etrafında gelişen olayları merkeze almaktadır. 103 Detaylı bilgi için bk. Mustafa Hizmetli, İslam Tarihinin İlk Kaynakları (Ankara: An","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Câhiliye Şiiri","diger_adlari":["Nesebu Mead ve'l-Yemeni'l-kebîr"]},{"work_id":"WK_01419","author_id":"AU_01639","havza":"arabistan","eser_adi":"A guide to","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":84,"tanitim":"the use of the International Phonetic Alphabet, (yy: Cambridge University Press), 1999, 45. 26 Gebremeskel Hagos Gebremedhin - Abera Asefa Mebrahtu, “Linguistic evolution of Ethiopic language: A comparative discussion”, International Journal of Interdisciplinary Research and Innovations 8/1 (Mart 2020), 2. 27 Mekiyâş, “el-Kitâbâtü’l-ʿArabiyyetü’l-Cenûbiyye”, 341, 342, 343; Abulhab, “Roots of modern Arabic sc- ript: From Musnad to Jazm”, 2. 28 Mekiyâş, “el-Kitâbâtü’l-ʿArabiyyetü’l-Cenûbiyye”, 338","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Güney Arabistan Yazıtları"},{"work_id":"WK_01420","author_id":"AU_01640","havza":"arabistan","eser_adi":"Müsned Alfabesinin Uluslararası ve Türkçe Karşılığı","dil":"Türkçe","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":85,"tanitim":"Yazıtların Kronolojik Tasnifi Meselesi Güney Arabistan bölgesindeki yazıtların kronolojik biçimde tasnifi meselesi ar- keologlar için oldukça zor bir iştir. Çünkü gerek savaş ve iç karışıklık sebebiyle 76 kazıların kesintiye uğraması gerekse kitâbelerin ait oldukları dönemle ilgili be- lirgin dilsel ve görsel özelliklere sahip olmaması, kronolojik biçimde yazıtların tasnifini zorlaştırır. Ancak içerik analizinin yanı sıra radyokarbon gibi teknolojik gelişmelerden istifade edilerek yazıtların tar","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Güney Arabistan Yazıtları"},{"work_id":"WK_01421","author_id":"AU_01641","havza":"arabistan","eser_adi":"Ağaç üzerine yazılmış Hadramî belgelerde kullanılan yazı sisteminin","dil":"Arapça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":88,"tanitim":"gelişimini gösteren tablo41 Ma‘în Güney Arabistan’da bilinen en eski devlet olan Ma‘în’den kalan çok sayıda kitâbe vardır. Bunların büyük kısmı Karnâv,42 Berâkış43 ve Cevf’in44 doğu taraflarında keşfedilmiştir. Gelişmiş bir ticareti kontrol eden bu devlete ait yazıtlar, Hicâz’ın 39 Bâʾileyân-ʾAṭbûş, “Nüḳûşü’l-Ḥaḍramiyyeti gayri menşûra”, 47. 40 Alessandra Avanzini, “Notes for a history of Sumhuram and a New Inscription of Yashhur’il”, Port in Arabia between Rome and the Indian Ocean, 3rd C.BC-5t","hanedan":"İslam Öncesi","bolum":"Güney Arabistan Yazıtları"},{"work_id":"WK_01422","author_id":"AU_01636","havza":"arabistan","eser_adi":"Târîhu’l-Medîneti’l-münevvere","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":109,"tanitim":"Ebû Zeyd Ömer b. Şebbe en-Nümeyrî el-Basrî, 1 Receb 173’te (24 Kasım 789) Bas- ra’da doğmuştur. Asıl adı “Zeyd” olan babasına “Şebbe” denilmesinin sebebi, annesinin çocukken ona söylediği ninnide “şebbe” (büyüyüp yiğit oldu) kelime- sinin sık sık geçmesidir. Benî Nümeyr kabilesinin mevlâsı olan İbn Şebbe, şehir ve bölge tarihçisi, fakih ve muhaddistir. İlk eğitimini ve ilmî derslerini doğduğu yerde babasından, Ebû Ubeyde Maʻmer b. Müsennâ, el-Asmaʻî ve Muhammed b. Beşşâr b. Bürd gibi âlimlerden ","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01423","author_id":"AU_01642","havza":"arabistan","eser_adi":"Ebü’l-Yümn Abdussamed b.","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":116,"tanitim":"Abdülvehhâb İbn Asâkir, Şerefüddîn Ebû Muhammed Abdülmünʻim ed-Dimyâtî, Tâcüddîn Alî b. Ahmed el-Irâkî, Afifüddîn Abdüsselâm b. Muhammed, Sirâcüd- dîn Ömer b. Ahmed el-Hudarî, Muhammed b. el-Kutb el-Kastallânî, Takıyyüddîn el-Hüseyin b. Alî el-Mâlikî ve İzzüddîn el-Fârikî. Bedrüddîn İbn Ferhûn’un hocası olan Metarî’nin et-Taʻrîf bimâ enset el-hicretü min meʻâlimi dâri’l-hicre adlı eserinden başka bir eserine rastlanılmamıştır.30 Dünya- nın değişik kütüphanelerinde nüshaları bulunan bu eser, ilk ","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01424","author_id":"AU_01643","havza":"arabistan","eser_adi":"Nasîhatü’l-müşâvir ve taʻziyetü’l-mücâvir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":117,"tanitim":"Ebû Muhammed Bedrüddîn Abdullâh b. Muhammed b. Ebi’l-Kâsım Ferhûn b. Muhammed b. Ferhûn el-Mâlikî, aslen Tunuslu olup 693/1294 yılında Medine’de doğmuş, büyümüş ve 24 yıla yakın Medine kadılığı görevini ifa etmiştir. Önemli Medine tarihçilerinden olan İbn Ferhûn, hayatının sonuna kadar orada ikamet etmiş ve 769/1367 yılında yine orada vefat etmiştir. Kırk defadan fazla hac ibadetini eda etmiş olan İbn Ferhûn’un hocalarından bazıları şu âlimlerdir: er-Razî et-Taberî, Ebû Abdillâh el-Kusarî, Muham","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01425","author_id":"AU_01644","havza":"arabistan","eser_adi":"Behcetü’n-nüfûs ve’l-esrâr fî târîhi hicreti’n-Nebiyyi’l-muhtâr","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":119,"tanitim":"Şeyh Ebû Muhammed Afifüddîn Abdullâh b. Abdulmelik Tûnüsî es-Sûfî el-Mer- cânî, aslen Tunuslu olup İskenderiye’de doğmuştur. Mercânî’nin 770/1368’den sonra vefat ettiği düşünülmektedir. Mercânî, Behcetü’n-nüfûs ve’l-esrâr fî târîhi hicreti’n-Nebiyyi’l-muhtâr43 adlı eserinin dışında el-Fütûhâtü’r-rabbâniyye, Şerhu esmâi’l-lâhi’l-hüsnâ, et-Tasrîf, Esmâü eimmeti’l-ilm ve’l-aʻyân, Muhtasarü’t-târîh, Simtü’l-leâli’d-dürriyye ve üslûbü’l-cevâhiri’l-bahriyye adlı eserleri de kaleme almıştır.44 Mercânî’","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01426","author_id":"AU_01644","havza":"arabistan","eser_adi":"Tahkîku’n-nusra bi-telhîsi meʻâlimi dâri’l-hicre","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":120,"tanitim":"Zeynüddîn Ebû Muhammed Ebû Bekir b. el-Hüseyin b. Ömer el-Kureşî el-Os- mânî el-Merâğî eş-Şafiî, 727/1327 yılında Kahire’de doğup 39 yaşında Kahire’den 46 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/118. 47 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/123-133. 48 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/191-193. 49 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/283, 419, 431. 50 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/283. 51 Mercânî, Behcetü’n-nüfûs, 1/687-714. 111 ayrılıp Medine’ye yerleşmiş ve yaklaşık elli yılını Medine’de geçirmiştir. Medine kadılığı ve Mescid-i Neb","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01427","author_id":"AU_01642","havza":"arabistan","eser_adi":"Takıyüddîn Ebü’l-Hasen","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":121,"tanitim":"Alî b. Abdülkâfî es-Sübkî (ö. 756/1355), Cemâlüddîn el-İsnevî, Şemsüddîn b. el-Lebbân, Fahrüddîn b. Miskîn, Alâüddîn Moğoltay, Alî Ebü’l-Ferec Abdülhâ- dî, Nâsırüddîn et-Tûnüsî el-Mâlikî, Ahmed b. Keştağdî, Müzafferüddîn el-Attâr, Abdulkâdir b. el-Mülûk, Nasrüddîn el-Eyyûbî, Sâlih b. Muhtâr, Abdurrahmân b. Muhammer el-Bağdâdî, Âişe es-Sinhâciyye, et-Taʻrîf bimâ enset el-hicretü min meʻâlimi dâri’l-hicre eserinin müellifi Metarî’nin oğlu Abdullâh, Nasîhatü’l-müşâ- vir ve taʻziyetü’l-mücâvir eseri","hanedan":"Hulefâ-yi Râşidîn / Emevîler","bolum":"Klasik Dönem Medine Tarihçiliği"},{"work_id":"WK_01428","author_id":"AU_01645","havza":"arabistan","eser_adi":"Vefâü’l-vefâ bi-ahbâri dâri’l-Mustafâ","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":128,"tanitim":"Alî b. Abdillâh b. Ahmed b. Ebi’l-Hasen Alî es-Semhûdî,78 844 yılı Safer/1440 yılı Temmuz ayında Mısır’ın güney bölgesinde Nil nehrinin batısında bulunan Fir- şavt’a komşu Semhûd köyünde doğmuştur. Semhûdî, bazı kaynaklarda soyu Hz. Hasan’a ulaştığından “eş-Şerîf” ve “es-Seyyîd” unvanlarıyla da anılmıştır.79 Çocukluğunu doğduğu yer olan Semhûd’da geçiren Semhûdî, ilk hocası olan babasının yanında bazı temel ilmî eserleri okumuştur. Kahire’de Şerefüddîn el- Münâvî, Celâlüddîn el-Mahallî, Şeyhülİs","hanedan":"Emevîler/Abbâsîler","bolum":"Yemen'de Tarihyazımı (Hicri II. yy sonuna kadar)"},{"work_id":"WK_01429","author_id":"AU_01598","havza":"arabistan","eser_adi":"Kitâbü’l-megâzî ve Târîhu’l-hulefâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":148,"tanitim":"Ebû Ma‘şer es-Sindî’nin hicrî 80 ile 90 yılları arasında dünyaya geldiği tahmin edi- lir.74 Sind asıllı olup75 Yemen’de doğduğu ifade edilen76 Ebû Ma‘şer, siyer ve tarih 70 İbn Kuteybe, el-Ma‘ârif, 14, 17 19, 20, 21, 23, 24, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 38, 41, 42, 43, 45, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 552, 559, 561 71 Ebû Yûsuf Yaʿḳûb b Sufyân el-Fârisî Yaʿḳûb b. Sufyân el-Fesevî, el-Maʿrife ve’t-Târîḫ, thk. Ekrem Ḍîyâ el-ʿUmerî (Beyrut: Muʾessesetu’r-Risâle, 1401), 1/50, 243, 287; 2/128, 131, 162, 164; 3","hanedan":"Yemen Hanedanları","bolum":"Ziyâdîler-Ya'furîler-Zeydîler-Necâhîler-Suleyhîler-Hemdânîler (818-1175)","diger_adlari":["Târîhu'l-hulefâ"]},{"work_id":"WK_01430","author_id":"AU_01646","havza":"arabistan","eser_adi":"Sıfâtü Cezîreti’l-Arab","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Eser, Cezîretü’l-Arab olarak da bilinir. Coğrafya kitabıdır. Arap yarımadasını ta- nıtır ve burada yaşamakta olan kabilelerden bahseder. Hemdânî (ö. 360/971’den sonra) eserini kaleme alırken daha önce bu sahada telif edilmiş eserlerden is- tifade etmesinin yanı sıra bizzat gezip gördüğü yerler hakkında bilgi vermiştir. Hemdânî, Yemen beldeleri dışında Arap yarımadasının diğer beldelerine dair verdiği yer isimlerini şiirlere dayandırdığı için hatalı bulunmuştur.27 Eserin mu- kaddime kısmında Batl","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":["Cezîretü'l-Arab"]},{"work_id":"WK_01431","author_id":"AU_01609","havza":"arabistan","eser_adi":"Târîhu San‘a","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"San'a","kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Eser İshâk b. Yahyâ b. Cerîr et-Taberî es-San‘ânî (ö. 450/1059) tarafından kaleme alınmıştır. Cenedî’ye kadar kaynaklarda onun ismine atıfta bulunan olmamıştır. Cenedî (ö. 732/1332) Kitâbü’s-sülûk isimli eserinde onu Abdurrahman b. Avf’ın kardeşi Esved b. Avf’a nispet eder. Kitabını küçük hacimli ve çok faydalı bir eser olarak tanıtır. Müellifin ailesi 4. (10.) yüzyıl boyunca San‘a’da elit bir muhitte 25 Hemdânî, el-İklîl, 10/21-163. 26 Karaarslan, “el-İklîl”, 22/28. 27 Hemdânî, Ebû Muhammed Lis","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01432","author_id":"AU_01634","havza":"arabistan","eser_adi":"Târîhu Medîneti San‘a","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":164,"tanitim":"Eser, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Abdullah b. Muhammed er-Râzî es-San‘ânî tarafın- dan kaleme alınmıştır. Müellif hakkında fazla bilgi bulunmamakla birlikte 4. hicrî asrın (10.) son çeyreğinde San‘a’da dünyaya gelmiş olup 460 (1068) yılı ci- varında San‘a’da vefat etmiştir. Alim, fakih ve muhaddis olan Râzi, ehli sünnet çizgisinde yer alıp Şâfiî mezhebindendir.32 Eser, bir tabakât kitabı olmakla birlikte tarih ve coğrafyaya dair önemli bilgiler de ihtiva eder. Eser, genel itibariyle San‘a’ya gelen kişi","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01433","author_id":"AU_01647","havza":"arabistan","eser_adi":"Keşfü esrâri’l-bâtıniyye","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":165,"tanitim":"Tam adı Keşfü esrâri’l-Bâtıniyye ve ahbâri’l-Karâmita ve keyfiyyeti mezhebihim ve beyâni i‘tikâdihim olan eser, Muhammed b. Mâlik b. Ebi’l-Fedâil el-Hammâdî el- Yemânî (ö. 470/1077) tarafından kırk sayfalık bir risâle halinde kaleme alınmıştır. Müellifin hayatına dair bilgi yoktur. Kendisi İsmâiliyye mezhebine mensup olup Suleyhîler döneminde yaşamıştır. Suleyhîler ortaya çıkıncaya kadar sünnî oldu- ğu ifade edilir. Suleyhîler Devleti’nin kurucusu Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed es-Suleyhî’nin (ö. 4","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":["Keşfü esrâri'l-Bâtıniyye ve ahbâri'l-Karâmita ve keyfiyyeti mezhebihim ve beyâni i'tikâdihim"]},{"work_id":"WK_01434","author_id":"AU_01583","havza":"arabistan","eser_adi":"Şemsü’l-‘ulûm","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":167,"tanitim":"Himyer krallarının soyundan gelen Neşvân el-Himyerî, Kadı İsmail el-Ekva‘nın söylediğine göre San‘a’nın kuzeyindeki Hâşid bölgesinde bulunan Hûs beldesin- de dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi tam olarak bilinmemektedir. İlim tahsil et- mek için farklı yerlerde bulunmuştur. Tefsir, Kıraat, Hadis, Usul, Fürû‘, Ferâiz, Tarih, Ensâb, Lugat, Nahiv, Sarf, Edebiyat, Şiir, Astronomi, Botanik vb. ilimlerde iyi seviyelere gelmiştir. Pek çok Arap ve İslam âlimi geniş ilmî perspektifi dola- yısıyla onu takdir","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01435","author_id":"AU_01648","havza":"arabistan","eser_adi":"İrtifâ‘ü’d-devleti’l-Müeyyediyye","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Yazarı bilinmeyen bu eser, Resûlî sultanı el-Melikü’l-Müeyyed döneminde ka- leme alınmıştır. Melikü’l-Müeyyed döneminde Yemen’de tahsil edilen vergiler hakkında nadir bilgiler içermektedir. Bu kitap, Resûlîlerin iktisadî tarihini çalı- şan araştırmacılar için oldukça önemli bir eserdir.43 Cenedî: Kitâbü’s-Sülûk fî tabakāti’l-‘ulemâ’ ve’l-mülûk Yemen’in en büyük tarihçilerinden biri ve Şâfiî fakîhi olan Cenedî’nin hayatı hak- kında yeterince bilgi bulunmamaktadır. Taiz’in kuzeydoğusundaki tarihî ","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":"r bilgiler içermekte"},{"work_id":"WK_01436","author_id":"AU_01610","havza":"arabistan","eser_adi":"Kitâbü’s-Sülûk fî tabakāti’l-‘ulemâ’ ve’l-mülûk","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Yemen’in en büyük tarihçilerinden biri ve Şâfiî fakîhi olan Cenedî’nin hayatı hak- kında yeterince bilgi bulunmamaktadır. Taiz’in kuzeydoğusundaki tarihî Cened şehrinden olduğu için Cenedî nisbesiyle meşhur olmuştur. Babasının da ünlü bir fakîh olduğu ve kâdılık yaptığı söylenmiştir. Cenedî, fıkıh ve edebiyatla ilgi- lenen babasıyla erken yaşlarda ilmî yolculuklara çıkmıştır. Başta babası olmak üzere Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Asbahî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Bekr b. Ömer el-Ahnef, İsmâil el-Felhân","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01437","author_id":"AU_01649","havza":"arabistan","eser_adi":"Târîhu","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":192,"tanitim":"Vusâb (el-İ‘tibâr fi’t-tevârîh ve’l-âsâr/ve’l-ahbâr) Hayatı hakkında hemen hiçbir bilgi bulunmayan Abdurrahman el-Hubeyşî, bü- yük fakîh ve âlim Muhammed b. Abdirrahman b. Ömer el-Hubeyşî’nin oğludur. 734/1334 yılında Vusâb’da doğmuştur. Köklü bir ilim geleneğine sahip bir aile içe- risinde yetişen Abdurrahman el-Hubeyşî, eğitimini babası ve dedesinin yanında tamamlamıştır. Fakîh ve tarihçi olarak bilinen Abdurrahman el-Hubeyşî, 782/1380 yılında vefat etmiştir. Söz konusu yılda babası ve amcası ","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":"Fakîh ve tarihçi"},{"work_id":"WK_01438","author_id":"AU_01650","havza":"arabistan","eser_adi":"Mulahhasu’l-fiten ve’l-elbâb","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":197,"tanitim":"ve Misbâhu’l-huda li’l-küttâb Hayatı hakkında neredeyse hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Bazı araştırmacılar onun divanlarda görev aldığını öne sürmektedir.132 815/1412 yılından sonra ve- fat ettiği tahmin edilen Hasan el-Hüseynî’nin günümüze ulaşan tek eseri Mu- lahhasu’l-fiten ve’l-elbâb ve Misbâhu’l-huda li’l-küttâb’tır.133 Eser, Resûlî sultanı el-Melikü’n-Nâsır Ahmed döneminde vergi tahsil eden memurlara yardımcı ol- mak amacıyla kaleme alınmıştır. Hasan el-Hüseynî eserini Cemâziyelâhir 815’te ","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":["Misbâhu'l-huda li'l-küttâb"]},{"work_id":"WK_01439","author_id":"AU_01651","havza":"arabistan","eser_adi":"Târîhu Vatyût fî terâcimi meşâyihi bilâdi","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Zebîd","kaynak_sayfa":198,"tanitim":"Sihâm ve Zuâl Hüseyin b. İsmâil Muallim Vatyut, Resûlî sultanı el-Melikü’l-Efdal Abbas’ın hü- kümdarlığı döneminde doğmuştur. Hayatı hakkında yeterli bilgi olmayan Mu- allim Vatyût çocukluğunu kız kardeşiyle beraber Zebîd şehrinde geçirmiştir. Annesinin vefatından sonra kız kardeşiyle birlikte maddî sıkıntılar çekmiştir. Erken yaşta ilimle tanışan Muallim Vatyût, nesep ilmine büyük ilgi duymuştur. 821/1418 yılından sonra vefat ettiği tahmin edilen Muallim Vatyût’un kaleme al- dığı tek eseri Târî","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01440","author_id":"AU_01652","havza":"arabistan","eser_adi":"Tuhfetü’z-zemen fî târîhi","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":200,"tanitim":"sâdâti’l-Yemen Ebû Muhammed Bedrüddîn Hüseyn İbnü’l-Ehdel, yaklaşık 779/1377 yılında Ze- bîd’in nahiyelerinden biri olan Cesse’nin batısındaki Kahriye köyünde doğmuş- tur. Güneybatı Arabistan’da yaşayan ve Ca‘fer es-Sâdık’ın soyundan gelen bir aile- ye mensuptur. “Kutbü’l-Yemen” lakabıyla tanınan büyük dedelerinden Muham- med el-Ehdel’den dolayı kendisi de İbnü’l-Ehdel künyesiyle anılmıştır. Doğduğu köyde Kur’an’ı ezberlemiş, babasının ölümünün ardından ilim tahsiline başla- mıştır. 795/1393 vey","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)"},{"work_id":"WK_01441","author_id":"AU_01565","havza":"arabistan","eser_adi":"Tabakātü’l-havâs ehlü’s-sıdkı ve’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Zebîd","kaynak_sayfa":203,"tanitim":"ihlâs (Tabakātü’l-havâs eṣ-ṣulehâ min ehli’l-Yemen) Ebü’l-Abbâs Zeynüddîn (Şihâbüddîn) Ahmed b. Ahmed b. Abdillatîf eş-Şercî ez-Zebîdî, 22 Ramazan 812’de (28 Ocak 1410) Zebîd şehrinde doğmuştur. Babası Ahmed ve dedesi Sirâcüddîn Abdüllatîf, İbn Hacer el-Askalânî’den ders almış- lardır. Dedesi Abdüllatîf’in hadis ve nahiv alanında devrin ileri gelen Hanefî âlimlerinden olduğu Zebîdî, hadis öğrenimine erken yaşlarda başlamış, 823/1420 yılında kardeşiyle birlikte Taiz’de Nefîsüddîn Süleyman b. İbrâ","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":["Tabakātü'l-havâs eṣ-ṣulehâ min ehli'l-Yemen"]},{"work_id":"WK_01442","author_id":"AU_01653","havza":"arabistan","eser_adi":"Tuḥfetü’z-zemen fî feżâ’ili ehli’l-Yemen, Neşrü’l-mehâsini’l-Yemâniyye fî hasâ’i-","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":208,"tanitim":"si’l-Yemen ve nesebi’l-Kahtâniyye, Nes̱ rü’l-le’âli’s-seniyye, Muhtasaru Tabakāti’l-Me- liki’l-Eşref er-Resûlî, Hadâ’iku’l-envâr ve metâli‘u’l-esrâr fî sîreti’n-nebiyyi’l-muh- târ ve ‘alâ âlihi’l-mustafîne’l-ahyâr, el-Mevlidü’ş-şerîf ve kaṣâ’id fî medhi’r-Resûl, 162 Fuâd Seyyid, “İbnü’d-Deyba‘”, 21/14. 163 Fuâd Seyyid, “İbnü’d-Deyba‘”, 21/14. Ayrıca bk. Habeşî, Mesâdirü’l-fikri’l-İslamî fi’l-Yemen, 500-501. 164 Fuâd Seyyid, Meṣâdiru târîḫi’l-Yemen, 202-203. 165 Fuâd Seyyid, Meṣâdiru târîḫi’l-Yem","hanedan":"Eyyûbîler/Resûlîler/Tâhirîler","bolum":"Eyyûbîler-Resûlîler-Tâhirîler (1174-1517)","diger_adlari":["Neşrü'l-mehâsini'l-Yemâniyye fî hasâ'isi'l-Yemen ve nesebi'l-Kahtâniyye","Nesrü'l-le'âli's-seniyye","Muhtasaru Tabakāti'l-Meliki'l-Eşref er-Resûlî","Hadâ'iku'l-envâr ve metâli'u'l-esrâr fî sîreti'n-nebiyyi'l-muhtâr ve 'alâ âlihi'l-mustafîne'l-ahyâr","el-Mevlidü'ş-şerîf ve kaṣâ'id fî medhi'r-Resûl"]},{"work_id":"WK_01443","author_id":"AU_01654","havza":"arabistan","eser_adi":"Fetihnâme-i Yemâniyye","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":225,"tanitim":"1574 yılında mesnevi tarzında yazılmış olan Fetihnâme-i Yemâniyye24 adlı eserin müellifinin ismi eserin son beytinde geçmekte olup, kim olduğu hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak eserin içeriği, sahibinin Anadolu’da büyümüş ve uzun bir dönem Yemen’de görev yapmış bir asker olduğunu, akıcı bir üslup kullanması, eserinde ayet ve hadislerden yararlanması ve edebî sanatlar kullanması ise iyi bir eğitim aldığını göstermektedir.25 Eser 3669 beyitten oluşur. Mesnevi olarak yazılan birçok esere benze","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01444","author_id":"AU_01655","havza":"arabistan","eser_adi":"Telhîsü’l Berki’l-Yemânî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":226,"tanitim":"Hacı Âlî Efendi 17. yüzyılın ortalarında yaşamıştır.29 Dîvan kâtibi olarak görev yaptığı bilinmektedir.30 Yazdığı eserlerden dindar, mutasavvıf bir kişi olduğu anlaşılmaktadır. 1646 yılında hayatının erken bir döneminde hacca gitmiş, yol- culuğu sırasında edindiği bilgilerle Tuhfetü’l-Huccâc'ı yazmıştır. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın tezkireciliğini yaptığı sırada 1672 tarihli Lehistan Seferi’nde bulunmuştur. Bu seyahati sonucunda ise Avrupa tarihi ve halkını konu edindi- ği kıymetli kitabı T","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01445","author_id":"AU_01506","havza":"arabistan","eser_adi":"Kitabu Kudveti’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":228,"tanitim":"Mulûk ilâ Şerefi’l-Mecdi ve Sebîlihi’l-Meslûk Medine’de Mahmudiye Kütüphanesi’nde bulunan (Tarih bölümü, nr. 17) Arapça yazma eserin müellifi belirtilmemiştir. Ancak Mustafa Fayda, kitabın içerisinde bulunan kasidelerde yazarının açıkça zikredilmiş olmasından yola çıkarak ka- sidelerle birlikte eserin tamamının Abdülaziz b. Saîd tarafından yazıldığını tah- min etmektedir. Eserin asıl ismi Kitabu Kudveti’l-Mulûk ilâ Şerefi’l-Mecdi ve Sebî- lihi’l-Meslûk’tur. Kütüphanenin fihristinde hatalı bir şe","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen","diger_adlari":["Kitabu Kudveti'l-Mulûk ilâ Şerefi'l-Mecdi ve Sebîlihi'l-Meslûk"]},{"work_id":"WK_01446","author_id":"AU_01634","havza":"arabistan","eser_adi":"Bulûğu’l-Merâm fî Şerhi Misk el-Hitâm fi","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":228,"tanitim":"Men Tevellâ Mülk el-Yemen min Melik ve İmam Eserin sahibi ile ilgili ayrıntılı bir bilgiye rastlanılmamakla birlikte, kitabın içe- riğinden kendisinin Yemen’de kadılık yaptığı, iddialı bir Zeydîlik mensubu ol- duğu ve 1900’lü yıllarda yaşadığı anlaşılmaktadır. Orijinal el yazmasını Mısır’da bularak esere yaptığı eklerle birlikte yayınlayan Peder Anastas Marie,42 kitabın 40 Mustafa Fayda, “Osmanlılar Dönemi Yemen Tarihine Ait Arapça Bir Yazma”, Tarih Dergisi 32 (2011), 167-72. 41 Gerafi, “Beylerb","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen","diger_adlari":"ğı anlaşılmakta"},{"work_id":"WK_01447","author_id":"AU_01656","havza":"arabistan","eser_adi":"Travels Through Arabia and Other Countries in the East","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":230,"tanitim":"Neibuhr, 1733 Hannover doğumludur. Göttingen Üniversitesi Matematik Bölü- mü mezunudur. 1761 yılında Danimarka kralı himayesinde Doğa Bilimci Forsk- hal, Filolog De Haven, Doktor Cramer ve Ressam Bauren-fiend ile birlikte Orta Doğu’ya gönderilen bilim heyeti içinde yer alan coğrafyacı Niebuhr, bu kapsamlı yolculuk sırasında yaşanan sıkıntılar sebebiyle iki arkadaşını Yemen’de, üç arka- daşını ise Hindistan yolunda kaybetmiştir. Kendisi de 1767 yılında yolculuğunu tek başına tamamlamayarak Kopenh","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01448","author_id":"AU_01657","havza":"arabistan","eser_adi":"A History of Arabia Felix or Yemen, from","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":231,"tanitim":"the Commencement of the Christian Era to the Present Time, Including an Account of the British Settlement of Aden Robert Lambert Playfair (1828-1899) İngiltere’nin saygın bir ailesine mensuptur. Babası genel cerrah olarak eşi ile birlikte Hindistan’da görevliydi. Kendisi aile- sinin izni döneminde İskoçya’da St Andrew’deyken dünyaya geldi. Askerî subay olarak yetişti. Arapça tercümanlık yeterliliği almasının ardından Hint Siyasi Ser- visi’ne atandı. Mısır ve Suriye tecrübesi sonrasında, Zanzibar","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen","diger_adlari":["A History of Arabia Felix or Yemen, from the Commencement of the Christian Era to the Present Time, Including an Account of the British Settlement of Aden"]},{"work_id":"WK_01449","author_id":"AU_01658","havza":"arabistan","eser_adi":"El Yemen Tre Anni Nell’arabia Felice52","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":232,"tanitim":"Renzo Manzoni 1852 tarihinde Milano’da dünyaya gelmiş İtalyan bir gezgindir. Hakkında çok az şey bilinen Manzoni kitabında bir yazar olan babası Alessandro Manzoni’nin kütüphanesinden çokça istifade ettiğini ve vaktini kitap okuyarak değerlendirdiğini belirtmektedir. Milano’da askerî okulda okumuştur. 1918 yılın- da Roma’da ölmüştür.53 Yazar, Yemen’de geçirdiği üç yılını (1877-1880) anlattığı kitabında, kadın ve erkek 49 University of St Andrews, Robert Lambert Playfair and his ‘Account of Aden’","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01450","author_id":"AU_01659","havza":"arabistan","eser_adi":"A Journey Through The Yemen and Some General","dil":"Fransızca","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":233,"tanitim":"Remarks Upon that Country Walter Burton Harris 1866 Londra doğumludur. Sosyal statüye sahip bir aileden gelmektedir. On sekiz yaşında dünyayı dolaşmış, krallığın gazetesi The Times’in Fas muhabiri olarak on dokuz yaşında Fas’ın Tanca şehrinde çalışmaya başlamış- tır. Onun diplomatik bir ajan olduğu ifade edilmektedir. Fransızca ve İspanyolca ile birlikte Arapça da öğrenen Harris, Yemen’e özel muhabir olarak gitmiş ve ki- tabını bu gezisi üzerine yazmıştır. Fas’ı anlattığı kitabı The Land of the ","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01451","author_id":"AU_01660","havza":"arabistan","eser_adi":"Arabia Infelix or the Turks in Yamen","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":234,"tanitim":"İngiliz casus Wyman Bury Şark Mektebi’nde eğitim görmüş, Arabistan ve Aden’de görev yapmıştır. Fas’ta bulunduğu yıllar Arapça öğrenmesine katkı sağlamıştır. 1904 yılında arkeolog, araştırmacı, doğa bilimci sıfatları ile Aden ve çevresini gezmiştir. 1912 yılında British Museum görevlisi bir doğa bilimci olarak Yemen’e gelen yazar 1913 Kasım’ına kadar burada kalmış, Yemen’deki kuş türlerinden su kuyularına, madenlerine kadar incelemiş, fotoğraflar çekmiş, amacına uygun şekilde araştırmalar yapmışt","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01452","author_id":"AU_01661","havza":"arabistan","eser_adi":"Tarîh-i Yemen ve San’a","dil":"Türkçe","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":236,"tanitim":"Ahmed Râşid Paşa Osmanlı ordusunda subay rütbesi ile uzun bir süre Arabis- tan’da bulunmuştur. 1870’li yıllarda yedinci kolorduya bağlı dördüncü ihtiyat ala- yında miralay (albay) rütbesi ile Yemen ve Asîr seferlerine katılmış, bu süre için- de edindiği bilgiler ile Yemen ve San’a tarihini yazmıştır. Ahmed Râşid eserini Yemen tarihini anlatan Türkçe bir çalışmanın bulunmaması sebebiyle yazdığını belirtmektedir. Eserini oluştururken Îsa b. Lütfullah’ın Ravh er-Rûh,63 İbnü'd-Dey- baʿ'ın Kurratü’l-","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01453","author_id":"AU_01662","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen Tarihi","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Müellif Osmanlı ordusunun bir askeridir. Erkân-ı Harb ferîki (korgeneral) iken emekli olmuştur. 1865 tarihinde Yemen’de gerçekleşen Muhammed b. Âiz isyanı üzerine Erkân-ı Harbiye’nin ihtiyat kuvvetlerinde görevli olarak Yemen’de bu- lunmuş, Asîr ve San’a isyanlarına karşı yapılan harekâta katılmıştır. Yemen’de bulunduğu süre içinde kitabın çalışmalarına başlamıştır. Âtıf Paşa, Yemen gibi önemli bir bölgede yaşanan olayların yazıldığı bir kaynağın olmaması sebebiyle bu çalışmayı yaptığını belirtm","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01454","author_id":"AU_01663","havza":"arabistan","eser_adi":"Mufassal Yemen Coğrafyası","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Ahmed Ziyâ’nın Mekteb-i Askeriye-i Şâhâne muhasebatı müfettişi alay emîni gö- revinde iken tamamladığı 84 sayfadan oluşan el yazması eseri 1890 yılına aittir. Eserde Yemen vilayetinin coğrafi olarak tanıtımı bilimsel nitelikte yapılmakta, sancakların konumları, dağları, yolları, geçitleri ve diğer sancaklarla mesafele- ri ile Yemen halkı, silahları, savaş stratejileri, yerel özellikleri, Yemen’de tarım açıklanmakta, Yemen tarihine ise hiç girilmemektedir. El yazması eser İstanbul Üniversitesi Kü","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01455","author_id":"AU_01624","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen Hatırâtı","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":239,"tanitim":"Ali Emîri, 1857 Diyarbakır doğumludur. Özel hocalardan İslami ilimler okumuş, Farsça ve Arapça öğrenmiştir. Mardin, Diyarbakır, Ankara, Adana, Leskovik, Kır- şehir, Trablusşam, Erzurum, Yanya, İşkodra, Halep ve İstanbul’da üst düzey me- muriyetlerde bulunmuştur. 1905-1906 yıllarında Yemen Heyet-i Teftişiye üyeliği vesilesi ile Yemen’de görev yapmış ve sonrasında emekli olmuştur. Kitaplara düş- künlüğü ile bilinen Ali Emîrî’nin bağışladığı 16.000 cilt kitap ile İstanbul Millet Kütüphanesi kurulmu","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01456","author_id":"AU_01664","havza":"arabistan","eser_adi":"Mirâtü’l-Yemen","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":241,"tanitim":"Zühdü Efendi, Hudeyde Rüsumat Nezareti Muavini Ahmed Hamdi Efendi’nin oğludur. 1861’de Cidde’de doğmuştur. Sıbyan ve Rüşdiye mekteplerinde eğitim görmüş Arapça ve Türkçe bilmesinin yanında Hintçe ve Farsça da öğrenmiştir. Yemen’e on yedi yaşında geldiği ve Hudeyde’de on dokuz yaşında memuriyete başladığı ifade edilmektedir. Hayatının Yemen’de geçen otuz iki yılı boyunca farklı memuriyetlerde istihdam edilmiştir. Kendisine verilen görevlerin hepsin- de başarılı olmuş, takdir edilmiş ve çeşitli öd","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen","diger_adlari":"ğı ifade edilmekte"},{"work_id":"WK_01457","author_id":"AU_01665","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen’e İsticlâb-i Nazar-ı Dikkat","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":241,"tanitim":"İbnü’l-Hatîb Cemaleddîn 1910 yılında bastırdığı, 386 sayfadan oluşan eserinde Osmanlı devlet adamlarına hitap etmektedir. Zira eserinin girişinde Yemen’e 83 Mustafa Selçuk, “Hudeyde Mebusu Zühdü Efendi ve Yemen Layihası”, History Studies (Prof. Dr. Enver Konukçu Armağanı), 4/Özel Sayı (2012), 310-319. 84 Zühdü, Mirâtü’l-Yemen (İstanbul: Kader Matbaası, 1328/1910). 85 Serap Sert, “Yemen’de Islahat ve Çözüm: Osmanlı Meclis-i Mebusan’ında Tartışmalar (1908-1911)”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XXXVII","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Hâkimiyet Dönemi (1538-1918) Yemen"},{"work_id":"WK_01458","author_id":"AU_01666","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen Hatırası","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":243,"tanitim":"Müşir (Mareşal) İbrahim Rüşdü Paşa, Rus kökenli bir deniz subayı olan ve dev- rimci harekete katıldığı için kovuşturulması sebebiyle Osmanlı Devleti’ne sığı- narak Müslümanlığı kabul eden İbrahim Paşa’nın oğludur. 1906’da ortaya çıkan Akabe meselesi sebebiyle Hicaz Demiryolu’nu korumak için Akabe’ye gönderil- miş, burada aldığı başarının sonrasında piyade mirliva rütbesiyle Yemen’e gide- rek İmam Yahya isyanına karşı orduda görev yapmıştır. II. Abdülhamid’in baş- yaveri olması ve 31 Mart ayaklan","hanedan":"Memlûkler","bolum":"Memlûkler Dönemi (1250-1517) Hicaz"},{"work_id":"WK_01459","author_id":"AU_01667","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen ve Hayatı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":244,"tanitim":"Hasan Kadri (Dirim) Yemen’de iki sene görev yapmış, askerî bir doktordur.93 1898 tarihinde açılan Gülhane Askerî Tıp Merkezi’nin94 Askerî Sıhhî Hizmetler bölümünde stajını yaptığı belirtilmektedir.95 Kendisi Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’n- de de görev almıştır.96 Eserini Tabâbet-i Hâzıra Gazetesi97 aracılığı ile 1912 yılın- da yayınlatmıştır. Şu durumda Yemen’de 1900-1912 yılları arasında görev yaptığı anlaşılmaktadır. Kendisi Yemen’de bulunduğu dönemde diğer hatıra yazan Os- manlı üst düzey görevlile","hanedan":"Memlûkler","bolum":"Memlûkler Dönemi (1250-1517) Hicaz"},{"work_id":"WK_01460","author_id":"AU_01666","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen Seyahatnâmesi Coğrafya-yı","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":244,"tanitim":"Nebâtîsi Hakkında detaylı bilgi bulunmayan İbrahim Abdüsselam Paşa, torunu Leyla Batu Pekcan’ın verdiği bilgilere göre 1894 yılında miralay rütbesi ile Yemen’de görev yapmış olan bir doktordur. Bölgeyi tanıyor olması, yabancı dil bilgisi ve mesleğinin önemi sebebiyle Birinci Dünya Savaşı’nda yeniden Yemen’e gönde- rilmiş, ordudaki başarısı üzerine “paşa” rütbesi almıştır. İsmet (İnönü) Paşa ile 93 Bk. Hasan Kadri, Yemen ve Hayatı (Dersaadet: Kader Matbaası, 1328/1912). 94 Bk. Nuran Yıldırım, “Gü","hanedan":"Memlûkler","bolum":"Memlûkler Dönemi (1250-1517) Hicaz"},{"work_id":"WK_01461","author_id":"AU_01668","havza":"arabistan","eser_adi":"Arabistan’da Osmanlı İmparatorluğu Nasıl Yıkıldı","dil":"Türkçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":246,"tanitim":"Osmanlı Devleti’nin Yemen’de görev yapan son valisi Mahmud Nedim Bey, 1865 yılında Şam’da doğmuştur. Babası kaymakam olan Mahmud Nedim Bey’in annesi Kerküklüdür. Türkçe ve Arapça bilen müellif erken yaşta memuriyete başlamış, Arabistan ve Afrika topraklarında farklı memuriyetlerde bulunmuştur. Birkaç defa idari görevlerle Yemen’in farklı şehirlerine atanmıştır. Bu bağlamda son olarak 1911’de Yemen valiliğine görevlendirilmiş ve 1923 yılına kadar Yemen’de bulunmuştur. Mahmud Nedim Bey 1940 yılınd","hanedan":"Memlûkler","bolum":"Memlûkler Dönemi (1250-1517) Hicaz"},{"work_id":"WK_01462","author_id":"AU_01643","havza":"arabistan","eser_adi":"Nasîhatü’l-Müşâvir ve Ta‘ziyetü’l-Mücâvir","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Künyesi Ebû Muhammed Bedrüddîn Abdullâh b. Muhammed b. Ebi’l-Kâsım Fer- hûn b. Muhammed b. Ferhûn el-Ya’merî et-Tunûsî’dir. Aslen Tunuslu olup 693 (1294) yılında Medine’de doğmuştur. Hac maksadıyla Mekke’ye yaptığı elli civa- rındaki seyahati dışında Medine’den hiç ayrılmamıştır. Ebû Abdullah el-Kasrî, 15 İzzeddîn İbn Fehd, Bülûğu’l-Kurâ fî Zeylî İthâfi’l-Verâ bi-Ahbâri Ümmi’l Kurâ, 1-4, thk. Selâheddîn b. Halîl İbrâhîm, ‘Abdurrahmân b. Hüseyn Ebü’l-Huyûr, ‘Aleyyân b. ‘Abdül’âlî el-Mahlebedî (Ka","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01463","author_id":"AU_01644","havza":"arabistan","eser_adi":"Tahkîku’n-Nusra bi-Telhîsi Me‘âlimi Dâri’l-Hicre","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Künyesi Zeynüddîn Ebû Muhammed Ebû Bekir b. el-Hüseyin b. Ömer el-Kureşî el-Osmânî el-Merâğî’dir. 727 (1327) yılında Kahire’de doğmuş, eğitimini bura- da tamamlamış, Kahire ulemasından icazet almış ve ardından Kahire’den ayrı- lıp Medine’ye yerleşmiş ve yaklaşık elli yılını Medine’de geçirmiştir. Medine’de 16 İbn Hacer el-Askalânî, ed-Dürerü’l-Kâmine fî A’yâni’l-Mieti’s-Sâmine (Haydarabad: Matba’a Meclisi Dâ’i- reti’l-Me’ârifi’l-Osmâniyye, 1349), 2/300; Hayreddîn ez-Ziriklî, el-A’lâm, 4/126. 17 ","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01464","author_id":"AU_01645","havza":"arabistan","eser_adi":"Vefâü’l-vefâ bi-ahbâri dâri’l-Mustafâ, Hulâsatü’l-vefâ bi-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":266,"tanitim":"ahbâri dâri’l-Mustafâ ve Zirvetü’l-vefâ bi-ahbâri dâri’l-Mustafâ Künyesi Nûrüddîn Ebü’l-Hasan Alî b. el-Kâdî Afîffiddîn Abdullah b. Ahmed el-Kahirî el-Hasanî es-Semhûdî’dir. 844 (1440) yılında Yukarı Mısır’da Nil’in batı- sında yer alan Semhûd şehrinde doğmuştur. Soyu Hz. Hasan’a ulaştığından şerîf ve seyyid unvanlarıyla da anılmıştır. Henüz 10 yaşlarında Kahire’ye giden Sem- hûdî, Muhammed b. Abdülmun‘im el-Cevcerî, Sâlih b. Ömer el-Bulkînî, Yahya b. Muhammed el-Münâvî başta olmak üzere çeşitli","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz","diger_adlari":["Hulâsatü'l-vefâ bi-ahbâri dâri'l-Mustafâ","Zirvetü'l-vefâ bi-ahbâri dâri'l-Mustafâ"]},{"work_id":"WK_01465","author_id":"AU_01669","havza":"arabistan","eser_adi":"Behcetü’l-Menâzil","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":281,"tanitim":"Mehmed Edîb b. Mehmed Derviş (ö.1803) tarafından yazılan mensur bir eserdir. Behcetü’l-Menâzil’de hacca gidecek kişilerin nelere dikkat etmeleri gerektiği an- latılmaktadır. 7 Eylül 1776 tarihinde Maltepe’den yola çıkan müellif, Kartal’dan itibaren İstanbul’dan Mekke’ye kadar olan güzergâhta bulunan yerleşim yerleri- ni tek tek kaydederek bunlar hakkında bilgilendirmelerde bulunmuştur. Yazar menzillerin bulunduğu yerleşim yerlerindeki yapıların sayılarını da vermiştir. Ardından iki menzil arasın","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01466","author_id":"AU_01670","havza":"arabistan","eser_adi":"Hâsıl-ı Hacc-ı Şerîf li-Menâzili’l-Harameyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":282,"tanitim":"İstanbullu Seyyid İbrahim Hanîf (ö. 1803), Hâsıl-ı Hacc-ı Şerîf li-Menâzili’l-Ha- rameyn adlı eserinde 1787-88 yılında yapmış olduğu hac yolculuğunu man- zum-mensur karışık olarak anlatmıştır. Yazar hac yolculuğu esnasında karşı- laştığı birçok olayı ve mekanı ustalıkla kaleme almıştır. Üsküdar’dan yola çıkan Hanîf; Gebze, Eskişehir, Konya, Adana ve Şam hattı üzerinden son durak olan Medine ve Mekke’ye varmıştır.24 Eyüp Sabri Paşa: Mir’âtü’l-Harameyn, Tarih-i Vehhâbiyyân Eyüp Sabri Paşa (ö. 1890","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01467","author_id":"AU_01671","havza":"arabistan","eser_adi":"Mir’âtü’l-Harameyn, Tarih-i Vehhâbiyyân","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":282,"tanitim":"Eyüp Sabri Paşa (ö. 1890), Osmanlı’nın son dönemlerinde 1832 ve 1890 yılları ara- sında yetişmiş değerli bir devlet adamıdır. Kendisinin tarihçilik ve eğitimcilik gibi birçok farklı yönleri vardır. Osmanlı’da Hicaz tarihi hakkında yazılmış olan en geniş çaplı kitabın sahibi Eyüp Sabri Paşa’dır. Zira o, memuriyet hayatında görevli olarak Harameyn topraklarına gitmiş ve o dönemde Hacı sıfatını almıştır. Paşa, eserinin girişinde cilt cilt olan kitaplara genel başlık olarak Mir’âtü’l-Hara- meyn başl","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz","diger_adlari":["Tarih-i Vehhâbiyyân"]},{"work_id":"WK_01468","author_id":"AU_01672","havza":"arabistan","eser_adi":"Hicaz Hatıraları","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":283,"tanitim":"Doktor Mehmed Şakir Bey (1851-1897), 1890 yılında ilahi bir işaretle hacca git- mek için seraskerliğe başvurmuş ve İstanbul’dan bir gemiyle Mekke’ye doğru yola çıkmıştır. Yolculuğu boyunca uğradığı yerleri, gördüklerini en ince ayrın- tısına varıncaya kadar Hicaz Hatıraları adlı eserinde anlatmıştır. Eserinde dö- nemin hac yolculuğunun bütün müspet ve menfi yönlerini dikkate alarak haccı değerlendirmiştir. Hacı olup döndüğünde eserini dönemin padişahı Sultan Ab- dülhamid’e bir rapor olarak sunmu","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01469","author_id":"AU_01673","havza":"arabistan","eser_adi":"Hicaz Seyahatnamesi","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":283,"tanitim":"Söylemezoğlu Süleyman Şefik b. Ali Kemâlî (1864-1946), 1890 yılında babasıyla birlikte hacca gitmiştir. Güzergahta gördüğü ve tespit ettiği önemli olayları Hi- caz Seyahatnamesi’nde anlatmıştır. Şaban ayının 15. günü saraydan çıkarak deniz yoluyla yapılan seyahatlerin güçlükleri ve güzel yanlarından bahsetmiş ve kara yolu ile yapılan seyahatin tehlikeleri üzerinde durmuştur. Eserde, yol boyunca ulaşılan yerlere ait tarihi bilgilerin yanı sıra güncel bilgilere de yer verilmiştir. Önemli yerleşim ","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01470","author_id":"AU_01575","havza":"arabistan","eser_adi":"Osmanlı Padişahlarının Harameyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":284,"tanitim":"Hizmetleri Muhammed el-Emin el-Mekkî’nin Osmanlı Padişahlarının Harameyn Hizmetleri adlı eseri Osmanlı dönemi Hicaz’ını, Hicaz’daki şehirler ve kasabaların yapısını ve Osmanlı padişahlarının buraya verdiği hizmetleri anlatması itibariyle önem- lidir Maarif-i Umumiye Nezareti Encümeni Teftiş ve Muayene azası olan müellif aynı zamanda Mekke’de resmi görevli olarak da bulunmuştur. Bu durum eseri daha bi kıymetli hale getirmektedir.29 İbrahim Rıfat Paşa: Mir’âtül-Harameyn İbrahim Rıfat Paşa (1857-19","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz","diger_adlari":"şahlarının buraya verdiği hizmetleri anlatması itibariyle önem- li"},{"work_id":"WK_01471","author_id":"AU_01666","havza":"arabistan","eser_adi":"Mir’âtül-Harameyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":284,"tanitim":"İbrahim Rıfat Paşa (1857-1935) 1902 ve 1905 yılları arasında hac emiri olarak dört defa hacca gitmiştir. Bu süreçte yaşadığı ve gözlemlediği birçok olayı Mir’âtül-Ha- rameyn adlı eserinde kaleme almıştır. İbrahim Rifat Paşa Mir’âtül-Harameyn'de günümüzde sadece isimleri kalan yüzlerce mekânın geçmişi hakkında bilgiler vererek ve fotoğraflarla kayıt altına almıştır. O yüzden ilk kez gün yüzüne çı- kan yüzlerce fotoğraf bir asır öncesinin Haremeyn’ine yolculuk etmeyi mümkün kılmaktadır. Eserinde k","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01472","author_id":"AU_01674","havza":"arabistan","eser_adi":"Hicaz Hatıratı","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":285,"tanitim":"Osmanzade Hüseyin Vassâf (1872-1929), 2 Ocak 1906 yılında hac farizasını yerine getirmek amacıyla yola çıkmış, 2 Nisan 1906 yılında İstanbul’a geri dönmüştür. Vassâf, 112 gün süren bu hac yolculuğunda günlükler tutarak gördüğü yaşadı- ğı önemli olayları hatırat niteliğinde olan Hicaz Hatıratı’nda aktarmıştır. İstan- bul’dan yola çıkan Vassâf, vapurla Gelibolu’dan, Çanakkale’den ve Ege Denizi’n- deki adalardan geçerek Akdeniz’den Beyrut, Sayda, Port Sait, Süveyş ve Kızılde- niz yoluyla Cidde’ye v","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01473","author_id":"AU_01675","havza":"arabistan","eser_adi":"Kabe Yollarında Surre Alayı Hatıraları","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":285,"tanitim":"Ahmet Selahaddin Bey 1905/1906 yılı Surre kethüdasıdır. Hatıralarını 1939 yılın- da Kabe Yollarında Surre Alayı Hatıraları adıyla kaleme almıştır. Seyahatnamede dönemin olayları ve seyahat esnasında gördüklerini yazmıştır. Yazar kitabı, “yol- culuğumda gördüğüm yerleri, tesadüf eylediğim ahvâli ve başımdan geçenleri, aynı zamanda hacı olmak için ne yapmak lazım geldiğini ve ne yapıldığını va- tandaşlara anlatarak nâçizâne bir yadigâr olmak, tarihi bir folklor etüdü ittihaz kılınmak” amacıyla neş","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01474","author_id":"AU_01676","havza":"arabistan","eser_adi":"Hicaz Yolculuğu Hac Hatıraları","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":286,"tanitim":"Emir Şekib Arslan’ın (1869-1946) Hicaz Yolculuğu Hac Hatıraları adlı kitabı Os- manlı’nın son döneminin Hicaz Bölgesi’yle ilgili farklı alanlarda çok çeşitli bilgi- ler sunmuştur. Bunlar arasında; Mekke-i Mükerreme, Arafat, Arafat’ta vakfe ve Hac kafileleri, tavaf ve ziyaret rehberleri, Zübeyde Hanım’ın eseri, Mekke’de ve Hicaz’da su kaynakları, Müslüman Sultanların bayındırlık işleri, Sömürgecilerin İslam vakıflarını yok etmeleri, Müslüman hükümetlerin Haremeyn-i Şerifeyn vakıflarına düşmanlıkl","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01475","author_id":"AU_01677","havza":"arabistan","eser_adi":"Itinerario de Ludovico di Varthema","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":286,"tanitim":"Avrupalı seyyahların ilki, İtalyalı paralı bir asker olan Ludovico di Varthema’dır (1470-1517). Aralık 1502’de Venedik’ten yola çıkan Varthema, Şam üzerinden hac kafilesine eşlik eden askeri birliğe katılmıştır. Varthema, Yunus adıyla hac kafi- lesinde yer almış, hacdan sonra Cidde ve Aden üzerinden Avrupa’ya dönmüştür. 32 Emir Şekib Arslan, Hicaz Yolculuğu Hac Hatıraları (1910-1940), çev. Adem Yerinde (İstanbul: İnkılab Yayınları, 2012). 277 Seyahat intibalarını Itinerario de Ludovico di Varthe","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01476","author_id":"AU_01678","havza":"arabistan","eser_adi":"A True and Faithful Account of the Religion and","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":287,"tanitim":"Manners of the Muhammadans İngiliz Joseph Pitts (1663-1735) korsanlar tarafından esir alınarak 1685 yılında hacca gitmiştir. Mekke’de hürriyetine kavuşan Pitts, 1693 yılında İngiltere’ye dönmüştür. Pitts, A True and Faithful Account of the Religion and Manners of the Muhammadans adlı eserinde hac menasiki ve Hicaz tarihiyle ilgili birçok farklı bilgiler sunmuştur. Domingo Badiay Leblich: Travels of Ali Bey in Morocco, Tripoli, Cyprus, Egypt, Arabia, Syria and Turkey Between The Years 1803-1807 S","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01477","author_id":"AU_01679","havza":"arabistan","eser_adi":"Travels of Ali Bey in Morocco, Tripoli,","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":287,"tanitim":"Cyprus, Egypt, Arabia, Syria and Turkey Between The Years 1803-1807 Seyahatlerini bir kitapta toplayan Avrupalı seyyahlardan biri de kimliği tam ola- rak bilinmeyen Domingo Badiay Leblich (1767-1818) adlı İspanyol’dur. Bir prens kisvesi altında Ali Bey adıyla Thnca’dan yola çıkan Domingo, 23 Ocak-2 Mart 1807 tarihleri arasında Mekke’de kalmış ve oldukça itibar görmüştür. Onun seyahat- namesi Batı’da Mekke ile ilgili olarak kaleme alınan ilk sistematik rapor özelliği- ni taşımıştır. Johann Ludwig","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01478","author_id":"AU_01680","havza":"arabistan","eser_adi":"Travels in Arabia","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":287,"tanitim":"Almanya’da ve İngiltere’de şarkiyat tahsili gören İsviçreli Johann Ludwig Bur- ckhardt (1784-1817), merkezi Londra’da bulunan Association for Promoting the Discovery of the lnterior Parts of Africa tarafından keşif gezisiyle görevlendiril- miştir. 1814’te Mekke’ye varan Burckhardt, daha sonra gittiği Medine’de birkaç ay kalarak tekrar Kahire’ye dönmüştür. Burckhardt’ın seyahatiyle ilgili izlenim- lerini anlattığı Travels in Arabia, benzeri kitaplar içinde en doğru ve tarafsız bilgi veren bir ese","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01479","author_id":"AU_01681","havza":"arabistan","eser_adi":"Pilgrimage to al-Medina and Meccah","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":287,"tanitim":"İngiliz seyyahı Sir Richard Francis Surton (1821-1890), Royal Geographical So- ciety tarafından Arabistan’ın doğu ve orta bölgelerinin haritasını çıkarmakla 278 görevlendirilmiştir. Hac yolculuğuna çıkan Surton 1853’te Medine’ye, ardından Mekke’ye varmış ve hac ibadetini yerine getirdikten sonra İngiltere’ye dönmüş- tür. Yolculuk intibalarını Pilgrimage to al-Medina and Meccah adlı eserinde son derece ayrıntılı bir şekilde anlatmıştır. Christiaan Snouck Hurgronje: Mekka Hollandalı müsteşrik Chri","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01480","author_id":"AU_01682","havza":"arabistan","eser_adi":"Mekka","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Hollandalı müsteşrik Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936), haccın Endonez- yalı hacılar üzerindeki tesirlerini kırabilmek ve Hollanda sömürgeciliğini geliş- tirebilmek için 1885 yılında Abdülgaffar adıyla hac yapmıştır. Gerçekleştirdiği hac ziyareti sırasındaki müşahedelerini ve Mekke tarihiyle ilgili malumatlarını ve Mekke’deki içtimai hayata dair izlenimlerini Mekka adlı eserde anlatmıştır.33 İranlı Seyyahlar Osmanlı döneminde güçlü olan Müslüman devletlerden birisi İran havzasında kurulan ","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01481","author_id":"AU_01683","havza":"arabistan","eser_adi":"Sefernâme-i Mekke","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Nasreddin Şah’ın amcası Sultan Murat Hisamüssaltana (1818-18839), Kaçar Dev- leti’nin önemli isimlerinden birisidir. Osmanlı Devleti’nin resmi konuğu olarak 1880 yılında İstanbul’dan Mekke’ye giden ve hac dönüşünde Kudüs şehrinde ağırlanan Hisamüssaltana, resmi ve gayri resmi birçok ziyarette bulunmuş, kısa zamanlı bu ziyaretinde tüm kutsal mekanları görmeye gayret etmiş, buradaki gözlemlerine Sefernâme-i Mekke adlı eserinde geniş yer vermiştir.34 İranlı seyyahlardan yazarı açısından ilginç olan","hanedan":"Osmanlılar","bolum":"Osmanlı Dönemi Hicaz"},{"work_id":"WK_01482","author_id":"AU_01684","havza":"arabistan","eser_adi":"İki Hacının","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":289,"tanitim":"Seyâhat Notları İsmail Bikmuhammad ve Muhammad Amin Gumar’ın (18. yy.), İki Hacının Seyâ- hat Notları adlı eseri hacca birlikte giden iki yoldaşın müşterek notlarının kale- me alınmasıyla oluşmuştur. Şihabuddin Mercânî: Rihletü’l-Mercânî Hac Şihabuddin Mercânî (1818-1889), Rihletü’l-Mercânî Hac eserinde 1880 yılında yaptığı hac ziyaretindeki izlenimlerinden; kutsal topraklardaki farklı milletlerin kültürel ve dinî anlayışlarından, mezhepsel farklılıkların namazdaki yansımala- rından bahsetmiştir"},{"work_id":"WK_01483","author_id":"AU_01644","havza":"arabistan","eser_adi":"Rihletü’l-Mercânî Hac","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":289,"tanitim":"Şihabuddin Mercânî (1818-1889), Rihletü’l-Mercânî Hac eserinde 1880 yılında yaptığı hac ziyaretindeki izlenimlerinden; kutsal topraklardaki farklı milletlerin kültürel ve dinî anlayışlarından, mezhepsel farklılıkların namazdaki yansımala- rından bahsetmiştir. 35 Fatma Batkitar, “Kaçarlar Dönemi Seyahatname Yazarları’ndan Sekine Sultan ve Mihrimah Hanım’ın Hac Seyahatnameleri”, Yüksek Lisans Tezi (İstanbul: İstanbul Üniversitesi, 2019). 36 Kaan Dilek, “İran Seyyahları ve Farsça Seyahatnameler”, K","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01484","author_id":"AU_01685","havza":"arabistan","eser_adi":"Hacnâme Hamidullah Almuşev","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Hamidullah Almuşev (1855-1929), Hacnâme Hamidullah Almuşev adlı eserinde 1899 yılında gerçekleştirdiği hac yolculuğunu anlatmıştır. Almuşev’in hac yolu Yunanistan, Lübnan, Suriye, Filistin ve Mısır güzergahı üzerinden olmuştur. Ki- tabında yolculuk boyunca geçtiği ülkelerin kültürel, tarihî ve tabii özelliklerin- den, etnografik yapısından söz etmiştir. Gali Çokrıy: Destan-ı Hacnâme Gali Çokrıy Gali Çokrıy (1826-1889), Destan-ı Hacnâme Gali Çokrıy kitabında ilki 1872 yılın- da olmak üzere gittiğ","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01485","author_id":"AU_01686","havza":"arabistan","eser_adi":"Destan-ı Hacnâme Gali Çokrıy","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Gali Çokrıy (1826-1889), Destan-ı Hacnâme Gali Çokrıy kitabında ilki 1872 yılın- da olmak üzere gittiği dört haccını anlatmıştır. Yazar, kitabını hacca gidecekler için rehberlik yapmak ve hacca gitme arzusu uyandırmak amacıyla yazmıştır. Eserinde ülkeler arasında bir mukayese yapmış, Rusya’nın iktisadî ve teknolojik bakımdan Osmanlı’dan daha üstün; Rusya’nın düzen ve intizam bakımından Ara- bistan’dan çok ileri düzeyde olduğunu ifade etmiştir. Abdulaziz Abdulloviç Davletşin: Otçet Ştabs-Kapitana","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01486","author_id":"AU_01687","havza":"arabistan","eser_adi":"Otçet Ştabs-Kapitana Davletşina o","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Komandirovkev Hicaz Abdulaziz Abdulloviç Davletşin (1861-1925), Otçet Ştabs-Kapitana Davletşina o Ko- mandirovkev Hicaz (Davletşin’in Hicaz Görevine Dair Raporu) adlı yazısını Rusya Devleti’ne rapor olarak sunmuştur. Hicaz’a gidişi devletin verdiği istihbarî bir görev vesilesiyledir. Hicaz hakkında hazırladığı raporunda bölgenin coğrafi özel- likleri, Fransa, İngiltere ve Osmanlı’nın etkisi, Hicaz politikası, hacı adaylarının Türkçülük ve İslamcılık fikirlerine karşı tutumları gibi bilgiler yer ","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Davletşin'in Hicaz Görevine Dair Raporu"]},{"work_id":"WK_01487","author_id":"AU_01688","havza":"arabistan","eser_adi":"Hajilarga Rafîk","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kazan","kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Riza Gali’nin, Hajilarga Rafîk (Hacılara Refîk/Hacılara Yoldaş) 1908 yılında Ka- zan’da yazılmıştır. Bu kitap hac rehber kitapları arasında yer almaktadır. Eserde döviz kurları, tren ve vapur bilet ücretleri, vize ve gümrük vergileri, otel yerleri ve fiyatları, hediyelik eşya olarak nelerin alınabileceği, rehberlik eden ve “delil- lere” varıncaya kadar hemen her konu hakkında bilgi verilmiştir. 281 Şakirzyan İşayev: Mekka-Sveşennıy Gorod Müsülman Şakirzyan İşayev, Mekka-Sveşennıy Gorod Müsülman ","diger_adlari":["Hacılara Refîk","Hacılara Yoldaş"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01488","author_id":"AU_01689","havza":"arabistan","eser_adi":"Mekka-Sveşennıy Gorod Müsülman","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":291,"tanitim":"Şakirzyan İşayev, Mekka-Sveşennıy Gorod Müsülman (Müslümanların Kutsal Şehri Mekke) adlı eserini Cidde’de Rus konsolosu olarak görev yaptığı esnada yazdığı ma- kaleden derlemiştir. Bu eserde hacla ilgili konularla birlikte Avrupa ve Doğu’ya ait gözlemlerden, Mekke’deki Arapların geri kalmışlığından, şehirdeki kötü ekolojik yapı ve sağlık durumundan, salgınların hacı adaylarının ölümüne yol açmasından, Hicaz’daki Türk makamlarının idarî yetersizlikleri gibi konulardan söz edilmiştir. Bilalov Ehlu","diger_adlari":["Müslümanların Kutsal Şehri Mekke"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01489","author_id":"AU_01690","havza":"arabistan","eser_adi":"Hâcî Zârî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":291,"tanitim":"Bilalov Ehlullah Hâcî Zârî (İnleyen Hacı) adlı eserini hac seferinde mahiyetinde- ki notlardan oluşturmuştur. Eser 1912’de Kazan’da yayınlanmıştır. Müellif 1906 yılında hacca gitmiştir. Eserde, ziyaret ettiği veya yolunun düştüğü türbe, cami ve liman isimlerini vermiş; Arap ülkelerinin toplumsal yapısı ve yaşam tarzlarını dikkatli bir gözlemle anlatmıştır.37 Devlet Adamlarının Raporları Hicaz tarihi ve anlayışıyla ilgili en önemli bilgi kaynaklarından birisi de döne- min devlet adamlarının İstan","diger_adlari":["İnleyen Hacı"],"hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01490","author_id":"AU_01691","havza":"arabistan","eser_adi":"Hicaz Raporu","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":291,"tanitim":"Osman Nuri Paşa (1840-1898), önce Hicaz Kumandanlığı’na atanmış ardından Hi- caz Valiliği yapmıştır. Bu dönemde Sultan II. Abdulhamid’e gönderdiği raporda Hicaz ve Yemen vilayetlerinde bedeviler ve kabilelerin yönetimiyle ilgili şeyhler ve şerifler hakkında yönetsel ve siyasal düşünceleri ve alınması gereken ıslahat tedbirlerine ilişkin konular yer almaktadır.38 37 Seydi Kiraz, “Tatar Edebiyatı’nda Hac Seyahatnameleri ve Musa Carullah’ın Hac Seyahatnamesi”, Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikle","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01491","author_id":"AU_01668","havza":"arabistan","eser_adi":"Arabistan’da Bir Ömür","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":292,"tanitim":"Mahmut Nedim Bey (1865-1940) Osmanlı’nın son dönemlerinde Suriye, Yemen ve Hicaz’da birçok görevlerde bulunmuştur. Yemen ve Hicaz’ın hemen hemen bütün memuriyet kadrolarında görev alan Mahmut Nedim Paşa, Yemen valiliği de yapmıştır. Bu bölgenin yapısını ve kültürünü çok iyi bilen Mahmut Nedim Paşa Arabistan’da Bir Ömür adıyla hatıratını kaleme almıştır.40 Mehmet Memduh Paşa: Yemen Islahatı ve Bazı Mütaalatlar Mehmet Memduh Paşa’nın (1852-1923)Yemen Islahatı ve Bazı Mütaalatlar adlı eseri Yemen v","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01492","author_id":"AU_01692","havza":"arabistan","eser_adi":"Yemen Islahatı ve Bazı Mütaalatlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":292,"tanitim":"Mehmet Memduh Paşa’nın (1852-1923)Yemen Islahatı ve Bazı Mütaalatlar adlı eseri Yemen ve Yemen meselesi hakkındaki gözlemlerine, tecrübelerine ve Dâ- hiliye Nâzırı görevindeyken yapmış olduğu icraatlere dayalı bilgiler vermekte, meseleyle ilgili kanaatlerini ortaya koymaktadır. Eserde 1895 yılından itibaren yaşanan süreci ana hatları ile aktarmaktadır. Yemen meselesi ile ilgili muhtelif tedkikler yaptığını ifade etmektedir.41 Cenap Şahabettin: Hac Yolunda Cenap Şahabettin (1870-1934) 1905-1908 a","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01493","author_id":"AU_01693","havza":"arabistan","eser_adi":"Hac Yolunda","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":292,"tanitim":"Cenap Şahabettin (1870-1934) 1905-1908 arasında Cidde’de ve 1908’de Kamaran’da karantina doktorluğu yapmıştır. Daha sonra Temmuz 1908’de Sıhhiye Müfettiş-i Umumiliği’ne tayin edilmiştir.42 Cenap Şahabettin, Hac Yolunda adlı eserinde gö- revli bir doktor olarak bir sağlık heyetiyle birlikte çıktığı hac yolculuğunda edin- diği izlenimlerini anlatmıştır.43 39 Ali Suad, Suriye, Irak, Necid ve Hicaz Seyahatlerim, haz. Zekeriya Kurşun, Ali Okumuş (İstanbul: Taş Mek- tep Yayınları, 2015). 40 Serap Sert","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01494","author_id":"AU_01694","havza":"arabistan","eser_adi":"Fahrettin Paşa’nın Medine Müdafası","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":293,"tanitim":"Feridun Kandemir (1895-1978), 3 hekim, 1 eczacı ve idare amirleriyle birlikte Hicaz cephesinde Kızılay Heyetinde görev almıştır. Medine’nin savunması es- nasında bizatihi orada bulunmuştur. Yaşadıklarını ve gördüklerini daha sonra Fahrettin Paşa’nın Medine Müdafası (Peygamberimizin Gölgesi’nde Son Türkler) adlı eseri ile anlatmıştır. Malum olduğu üzere I. Dünya Savaşı sırasında 1916 yılında Medine’yi savunmak için komutan olarak atanan Fahrettin Paşa I. Dünya Sava- şı’nda Osmanlı’nın yenilgisine","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Peygamberimizin Gölgesi'nde Son Türkler"]},{"work_id":"WK_01495","author_id":"AU_01504","havza":"arabistan","eser_adi":"megâzî ve İslam tarihi sahalarında ilmi tasnife uygun eserler yazmaya başlamışlardır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"megâzî ve İslam tarihi sahalarında ilmi tasnife uygun eserler yazmaya başlamışlardır. Vâkıdî (ö. 207/823) ile bu ekol gerçek bir tarih ekolü haline gelmiştir. Medine tarih ekolünün diğer meşhur isimleri; Abdullah b. Abbas (ö. 68/687-88), Urve b. Zübeyr, Vehb b. Münebbih, Şurahbil b. Saîd (ö. 123/740), Abdullah b. Ebû Bekir b. Hazm, Mûsâ b. Ukbe (ö. 141/758), Vâkıdî’nin talebesi İbn Sa‘d’dır (ö. 230/845).4 Bir bölgenin tarihini anlamak, öncelikle o bölgeye dair kaynakların kapsamlı bir şekilde an"},{"work_id":"WK_01496","author_id":"AU_01507","havza":"arabistan","eser_adi":"siyer ve megâ","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ve megâzî”, yaratılıştan müellifin zamanına kadar gelen “genel tarihler”, kendilerine belli bir hanedanı ve hükümdarı konu edinen “hususi tarihler” ve muayyen bir coğrafyanın veya şehrin tarihini anlatan “şehir/bölge tarihleri” olmak üzere dört ana tür,5 Arap Yarımadası’nın tarihsel belleğinin temel unsurları olmuştur. Söz konusu ettiğimiz bütün bu hususlar Müslümanlarda tarih yazıcılığının Arap Yarımadası’nda var olan tarihçiliği ne kadar dönüştürdüğünün ve genişlettiğinin numune-i imtisa"},{"work_id":"WK_01497","author_id":"AU_01508","havza":"arabistan","eser_adi":"siyer ve megâzî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ve megâzî”, yaratılıştan müellifin zamanına kadar gelen “genel tarihler”, kendilerine belli bir hanedanı ve hükümdarı konu edinen “hususi tarihler” ve muayyen bir coğrafyanın veya şehrin tarihini anlatan “şehir/bölge tarihleri” olmak üzere dört ana tür,5 Arap Yarımadası’nın tarihsel belleğinin temel unsurları olmuştur. Söz konusu ettiğimiz bütün bu hususlar Müslümanlarda tarih yazıcılığının Arap Yarımadası’nda var olan tarihçiliği ne kadar dönüştürdüğünün ve genişlettiğinin numune-i imtisa"},{"work_id":"WK_01498","author_id":"AU_01512","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime yazmadığı için eserin sebeb-i telifi tam anlamıyla bilinememekte","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime yazmadığı için eserin sebeb-i telifi tam anlamıyla bilinememekte; ancak Abbâsî halifesi Mehdî Billah’ın eğitimi esnasında tertip edildiği vurgulanmaktadır. Bu da eserin öğretim amaçlı oluşturulduğunu göstermektedir.3 Eser kırk yedi Câhiliye, on dört muhadram4 ve altı İslam döneminde yaşayan şaire yer vermektedir. Dolayısıyla Câhiliye şiiriyle doğrudan irtibatlı altmış bir şairin eseri antolojide yer almaktadır. Şiirlerse yüz otuz civarındadır.5 Mufaddal’ın eserinin en temel özelliği, ç","hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_01499","author_id":"AU_01509","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime bölümüyle de öne çıkmaktadır","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime bölümüyle de öne çıkmaktadır. Arapçanın önemi ve diller arasındaki kelime benzerlikleriyle başlayan mukaddime, Arap dilinin kemâlâtının Kur’an-ı Kerîm’le olduğu vurgusuyla devam etmektedir. Bu anlamda Kur’an’daki birçok âyet ile kitaba dercedilen birçok şiir karşılaştırılmıştır.14 Ayrıca mukaddime, Câhiliye döneminin kültürüne ve şiir hayatına dair önemli bilgiler de vermektedir. Arap şiiri hakkında retrospektif bir inşâ faaliyetine giden Ebû Zeyd; Hz. Âdem’e, Âd ve Semûd kavimlerine v"},{"work_id":"WK_01500","author_id":"AU_01527","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime yazmıştır","dil":"Arapça","eser_turu":"tefsir","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime yazmıştır. Burada eserin kendisine yöneltilen bir istek doğrultusunda yazıldığı anlaşılmaktadır. Müelliften eseri talep eden kişi garîb kelimeleri, anlaşılması zor olan i‘rabları, kapalı olan anlamları ve rivayetlerin doğruluğunu öğrenmek istemiş, Hatîb de bunu özet bir biçimde yapacağını beyan etmiştir.34 Bunların dışında İbnü’l-Enbârî’nin Şerhu'l-Kaṡâidi's-sebʿit-tıvâli'l-Câhiliyyât35 ve İbn Cinnî’nin (ö. 392/1002) Ebû Temmâm’ın eserine yazdığı şerh olan el-Mubhic fî tefsîri ʾesmâi ş"},{"work_id":"WK_01501","author_id":"AU_01545","havza":"arabistan","eser_adi":"ahbâr İbn Kuteybe","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ahbâr İbn Kuteybe’nin edebiyat malzemesini toplamak için yazdığı Uyûnu’l-ahbâr,85 Câhiliye çalışanlar için ciddi bir başvuru kaynağıdır. Arap-İslam Edebiyatı ile 81 Demirayak, Arap-İslam Edebiyatı, 15; Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Câhiz, el-Beyân ve’t-tebyîn (Beyrut: Dâru ve Mektebetu’l-Hilâl, 1423/2002); Ramazan Şeşen, “el-Beyân ve’t-Tebyîn”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1992), 6/31. 82 Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Câhiz, el-Hayevân (Beyrut: Dâ","diger_adlari":["Uyûnu'l-ahbâr"]},{"work_id":"WK_01502","author_id":"AU_01550","havza":"arabistan","eser_adi":"ensâb esasına göre tertip edilmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ensâb esasına göre tertip edilmiştir. Ancak sunduğu bilgiler itibarıyla ciddi bir tarih 98 Ebü’l-Abbâs Muhammed b. Yezîd b. Abdilekber b. Umeyr el-Müberred, el-Fâdıl (Kahire: Dâru’l-Kutubi’l-Mısriyye, 1421/2000). 99 Ebû Hayyân ʿAlî b. Muḥammed et-Tevhîdî, el-Besâ’ir ve’z-zehâ’ir, nşr. Vedâd el-Kâdî (Beyrut: Dâru Sâdir, 1408/1988). 100 Ebu’l-ʿAlâʾ Ahmed b. ʿAbdullâh b. Suleymân b. Muhammed b. Suleymân el-Ma’arrî, Risâletu’l-ğufrân (Mısır: Matbaʿatu Emîn Hindiyye bi’l-Mûsıkî, 1325/1907). 101 Ebû M"},{"work_id":"WK_01503","author_id":"AU_01561","havza":"arabistan","eser_adi":"ensâb âlimi ve tarihçidir","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ensâb âlimi ve tarihçidir. İbn Zebâle, Mâlik b. Enes dışında Süleymân b. Bilâl, Üsâme b. Zeyd b. Eslem ve ed-Derâverdî gibi âlimlerden hadis rivayet etmiştir. Kendisinden hadis alanlar arasında Hârûn b. Abdillâh, Ebû Hayseme Züheyr b. Harb, Ahmed b. Sâlih et-Taberî ve ez-Zübeyr b. Bekkâr (ö. 256/870) gibi hadis âlimleri bulunmaktadır. Yahyâ b. Maʻîn ve Ebû Dâvûd Süleymân b. el-Eşʻas b. İshâk el-Ezdî es-Sicistânî (ö. 275/889) gibi âlimler, onu hadis 98 rivayetlerinde yalan söylemekle itham etmişl","diger_adlari":"s âlimleri bulunmakta"},{"work_id":"WK_01504","author_id":"AU_01566","havza":"arabistan","eser_adi":"meğâzî âlimleri","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî âlimleri, hadis ve lügat âlimlerinden sıklıkla istifade etmiştir. Onun eserinde istifade ettiği bazı âlimlerin isimleri şöyle sıralanabilir: İmâm Mâlik, Ebû Abdillâh Muhammed b. İshâk b. Yesâr (ö. 151/768), el-Vâkıdî, İbn Zebâle, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâil el-Buhârî (ö. 256/869), Ebü’l-Hüseyin Müslim b. el-Haccâc b. Müslim el-Kuşeyrî en-Nisâbûrî, Ebû Dâvûd es-Sicistânî, Ebû Bekir Abdullâh b. Muhammed el-Kâdî Ebî Şeybe (ö. 235/849), Abdurrahmân b. Ebi’l-Hasen el-İsbahânî en-Nisâbûrî,"},{"work_id":"WK_01505","author_id":"AU_01580","havza":"arabistan","eser_adi":"meğâzî müelliflerinden istifade etmiştir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"meğâzî müelliflerinden istifade etmiştir. İmâm Muhammed b. İdrîs eş-Şafiî (ö. 204/819), Asmaʻî, Ebü’l-Feth el-İskenderî, İmâm el-Buhârî, İmâm Müslim, İbn Ebî Şeybe, Harzemî, Ebû Ubeyd es-Sükûnî, Ebû Hâtim Muhammed b. Hibbân b. Ahmed el-Büstî (ö. 354/965), Ebû Bekir b. Mûsâ el-Hâzimî, Zemahşerî, Yâkût el-Hamevî, Ebû Ahmed es-Sekerî, Ferâhîdî ve Müberred gibi zatlar onun kendilerinden alıntılar yaptığı âlimlerden bazılarıdır. Sehâvî, Fîrûzâbâdî’nin sözkonusu eserini Bedrüddîn İbn Ferhûn’un eserind"},{"work_id":"WK_01506","author_id":"AU_01593","havza":"arabistan","eser_adi":"ahbâr fî Medîneti","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ahbâr fî Medîneti’l-Muhtâr. thk. Muhammed etTayyîb el-Ensârî. İskenderiye: Mektebetü ve Matbaatü’ş-Şeymâ, trz. Avâtif bintü Muhammed, “İbnü’n-Neccâr ve Kitâbuhu ed-Dürretü’s-semîne” Ebhâsün ve nedvetü mesâdiri târîhi’l-Medîneti’l-münevvere mine’l-karni’l-evvel ile’l-karni’t-tâsiʻ elhicrî. Medine: Silsiletü İsdârâti’l-Kürsiyyi’l-Emîr Selmân b. Abdülazîz Âl-i Süʻûd, S. 1, 1435. Avvâcî, Muhammed b. Muhammed Nemâzicün min merviyâti’l-İmâm Muhammed b. Müslim b. Şihâb ez-Zührî ʻani’l-Medîne el-menkûle","diger_adlari":["ed-Dürretü's-semîne fî ahbâr Medîneti'l-Muhtâr"]},{"work_id":"WK_01507","author_id":"AU_01594","havza":"arabistan","eser_adi":"Siyer Yayınları","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Yayınları, 2016. Berzencî, es-Seyyîd Caʻfer b. İsmâîl. Nüzhetü’n-nâzirîn fî mescidi Seyyîdi’l-evvelîn ve’lâhirîn. Kahire: el-Mektebetü’l-Cedîde, 1964. Brockelmann, Carl. Târîhu’l-edebi’l-Arabî. Çev. Abdülhalîm en-Neccâr. 5. Baskı. 6 cilt. Kahire: Dârü’l-Meʻârif, trz. Cengiz, Tomar. “Sehâvî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 36: 313-316. İstanbul: TDV Yayınları, 2009. Çetin, Osman. “İbn Zebâle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20: 458. İstanbul: TDV Yayınları, 1999. Dım"},{"work_id":"WK_01508","author_id":"AU_01596","havza":"arabistan","eser_adi":"Siyer ve tarihî rivayetleriyle maruftur","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer ve tarihî rivayetleriyle maruftur. Bu çalışmada söz konusu isimlerin tarih aktarım yöntemlerinden söz edilmiştir. 4 Ebû Muḥammed ʿAbdulmelik b Hişâm el-Ḥimyerî İbn Hişâm, et-Tîcân fî Mulûki Ḥimyer (Sana: Merkezu’d-Dirâsâti ve’l-Ebḥâs̱ i’l-Yemeniyye, 1347), 139. 5 Ebü’l-Fażl Şihâbüddîn Aḥmed b. ʿAlî b. Muḥammed el-ʿAsḳalânî İbn Ḥacer el-ʿAsḳalânî, Fetḥu’l-Bârî Şerḥu Ṣaḥîḥ el-Buḫârî, thk. Muḥibbuddîn el-Ḫaṭîb (Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, 1379/1959), 7/269. 6 Ebû Cafer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd"},{"work_id":"WK_01509","author_id":"AU_01596","havza":"arabistan","eser_adi":"ibret vesikası","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ibret vesikası olarak aktarılmıştır. Bu, Kur’an kıssalarının ortaya koyduğu tarih tasavvurunun özeti sayılabilir. “Andolsun, onların kıssalarında akıl sahipleri için ibretler vardır.” (Yusuf 12/11) âyeti konuyla yakın ilişkilidir. Bu bağlamda kıssa anlatımının temel hedefi ibret ve ders alınmasını sağlamaktır. Taberî gibi erken dönem İslam tarih kaynakları da bundan dolayı kıssalarla doludur.9 Bu bağlamda Yemen de son derece velûd bir coğrafyadır. Burada yaşayan Ka‘b el-Ahbâr (ö. 32/652-53 [?]),"},{"work_id":"WK_01510","author_id":"AU_01596","havza":"arabistan","eser_adi":"ibret ve ders alınmasını sağlamaktır","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ibret ve ders alınmasını sağlamaktır. Taberî gibi erken dönem İslam tarih kaynakları da bundan dolayı kıssalarla doludur.9 Bu bağlamda Yemen de son derece velûd bir coğrafyadır. Burada yaşayan Ka‘b el-Ahbâr (ö. 32/652-53 [?]), Ubeyd b. Şeriyye (ö. 67/686 [?]) ve Vehb b. Münebbih gibi isimler kıssa anlatımını merkeze alan bir tarih aktarımında bulunmuşlardır. Ayrıca Yemen’de doğduğu veya Yemenli olduğu nakledilen Ebû Ma‘şer es-Sindî de (ö. 170/787) Siyer ve tarihî rivayetleriyle maruftur. Bu çalı"},{"work_id":"WK_01511","author_id":"AU_01598","havza":"arabistan","eser_adi":"Ahbâr Yaygın kanaate göre Hz","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr Yaygın kanaate göre Hz. Peygamber’in (sav) vefatından sonra İslam’a giren Ka‘b el-Ahbâr (Ebû İshâk Kâ‘b b. Mâti‘ b. Heynû‘ el-Himyerî el-Yemânî), Yemen’de yaşamış Yahudi asıllı bir kimsedir. Onun ismi anıldığında akla kıssa gelir. Bu noktadaki aktarımlarının büyük kısmı ise İsrâiliyât içeriklidir. Mezkûr aktarımlarının da tesiriyle Yahudilikteki bazı inançları İslam’a soktuğuna dair hakkında bazı tenkitlerde bulunulmuştur.10 Himyer kabilesine mensup olduğu zikredilen Ka‘b’ın babası da Yahu"},{"work_id":"WK_01512","author_id":"AU_01600","havza":"arabistan","eser_adi":"Siyer Kaynakları ve Müellifleri","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Kaynakları ve Müellifleri (İstanbul: Siyer Okulu Yayınları, 2023), 148-160. 56 Lyall Richard Armstrong, The Quṣṣāṣ of Early Islam, Doktora Tezi (Chicago: Department of Near Eastern Languages And Civilizations The Faculty of The Division of The Humanities In Candidacy, 2013), 106. 57 Ebû Muḥammed ʿAbdullâh b Muslim b Ḳuteybe ed-Dîneverî İbn Ḳuteybe, el-Maʿârif, thk. S̱ ervet ʿUkkâşe (b.y.: y.y., 1413), 459. 58 Ebû Bekr ʿAbdurrezzâḳ b Hemmâm es-Ṣanʿânî ʿAbdurrezzâḳ, el-Muṣannef, thk. Ḥabîbur"},{"work_id":"WK_01513","author_id":"AU_01600","havza":"arabistan","eser_adi":"Siyer Okulu Yayınları","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer Okulu Yayınları, 2023), 148-160. 56 Lyall Richard Armstrong, The Quṣṣāṣ of Early Islam, Doktora Tezi (Chicago: Department of Near Eastern Languages And Civilizations The Faculty of The Division of The Humanities In Candidacy, 2013), 106. 57 Ebû Muḥammed ʿAbdullâh b Muslim b Ḳuteybe ed-Dîneverî İbn Ḳuteybe, el-Maʿârif, thk. S̱ ervet ʿUkkâşe (b.y.: y.y., 1413), 459. 58 Ebû Bekr ʿAbdurrezzâḳ b Hemmâm es-Ṣanʿânî ʿAbdurrezzâḳ, el-Muṣannef, thk. Ḥabîburraḥmân el-ʾAzamî (Beyrut: el-Mektebu’l-İsla"},{"work_id":"WK_01514","author_id":"AU_01602","havza":"arabistan","eser_adi":"Siyer ve Tarih alanındaki birçok eseri etkilediği söylenebilir","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer ve Tarih alanındaki birçok eseri etkilediği söylenebilir. Bunlar arasında temsil gücü yüksek örnekler olarak şunları verebiliriz: İbn İshâk (ö. 150/767) es-Sîre’sinde Vehb’den iki rivayet nakletmektedir. İbn Hişâm’ın (ö. 213/828) eserinde ise Necran’da Hristiyanlığın yayılışı ve Ashâb-ı Uhdûd hadisesini ihtiva eden Vehb’e ait iki rivayet tespit edebildik.68 Ezrâkî’nin (ö. 250/864) Ahbâru Mekke’sinde Vehb’den nakledilen yaklaşık yirmi haber yer almaktadır. Bu haberler şu konularla ilgilidir"},{"work_id":"WK_01515","author_id":"AU_01593","havza":"arabistan","eser_adi":"siyer ve tarih 70 İbn Kuteybe","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ve tarih 70 İbn Kuteybe, el-Ma‘ârif, 14, 17 19, 20, 21, 23, 24, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 38, 41, 42, 43, 45, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 552, 559, 561 71 Ebû Yûsuf Yaʿḳûb b Sufyân el-Fârisî Yaʿḳûb b. Sufyân el-Fesevî, el-Maʿrife ve’t-Târîḫ, thk. Ekrem Ḍîyâ el-ʿUmerî (Beyrut: Muʾessesetu’r-Risâle, 1401), 1/50, 243, 287; 2/128, 131, 162, 164; 3/50, 110, 184. 72 Ebû’l-Ḥasen ʿAlî b el-Ḥuseyn b ʿAlî el-Mesʿûdî, Aḫbâru’z-Zamân ve min Âbâdihi’l-Ḥuds̱ ân (Beyrut: Dâru’l-Endelus, 1416), 1/41. 73 Ebû’l-Ḥ"},{"work_id":"WK_01516","author_id":"AU_01593","havza":"arabistan","eser_adi":"megâzî ve Târîhu","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"megâzî ve Târîhu’l-hulefâ Ebû Ma‘şer es-Sindî’nin hicrî 80 ile 90 yılları arasında dünyaya geldiği tahmin edilir.74 Sind asıllı olup75 Yemen’de doğduğu ifade edilen76 Ebû Ma‘şer, siyer ve tarih 70 İbn Kuteybe, el-Ma‘ârif, 14, 17 19, 20, 21, 23, 24, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 38, 41, 42, 43, 45, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 552, 559, 561 71 Ebû Yûsuf Yaʿḳûb b Sufyân el-Fârisî Yaʿḳûb b. Sufyân el-Fesevî, el-Maʿrife ve’t-Târîḫ, thk. Ekrem Ḍîyâ el-ʿUmerî (Beyrut: Muʾessesetu’r-Risâle, 1401), 1/50, 243, 287;"},{"work_id":"WK_01517","author_id":"AU_01607","havza":"arabistan","eser_adi":"fütûh Eser","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fütûh Eser, Ebû Muhammed Ahmed b. A‘sem el-Kûfî el-Ahbârî (ö. 320/932’den sonra) tarafından kaleme alınmıştır. Doğum ve ölüm tarihleri tam olarak bilinmeyen müellifin hayatına dair fazla bilgi bulunmamaktadır. Kitâbü’l-fütûh, İbn A‘sem el-Kûfî’nin tek eseridir. Kitabın aslı Arapça olmakla birlikte Farsçaya da tercüme edilmiştir. Eser Hulefâ-yı Râşidîn dönemi ile başlar, irtidad savaşları ile Sâsânî ve Bizans cephelerinde gerçekleşen fetih hareketlerinden bahseder, akabinde bu dönemin diğer hadis","diger_adlari":["Kitâbü'l-fütûh"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_01518","author_id":"AU_01607","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime ile dört cilt","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime ile dört cilt (1406/1986) ve Süheyl Zekkâr’ın tahkikiyle üç cilt (1412/1992) halinde iki baskısı yapılmıştır.17 Hemdânî: el-İklîl Tam adı Kitâbü’l-İklîl min ahbâri’l-Yemen ve ensâbi Himyer (fî ensâbi Himyer ve eyyâmi mülûkihâ) olan eser, Ebû Muhammed Lisânü’l-Yemen el-Hasen b. Ahmed b. Ya‘kûb el-Hemdânî (ö. 360/971’den sonra) tarafından kaleme alınmıştır. Müellif 280’de (893) San‘a’da dünyaya gelmiştir. Yemen’in büyük kabilelerinden Hemdân’a mensuptur. Yemen’de doğup büyüyen Hemdânî, d","diger_adlari":["Kitâbü'l-İklîl min ahbâri'l-Yemen ve ensâbi Himyer"]},{"work_id":"WK_01519","author_id":"AU_01590","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime kısmında Batlamyus","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime kısmında Batlamyus’un Kitâbü’l-Coğrafya fi’l-ma‘mûre mine’l-arz isimli eserini özetlemiştir.28 Eser D. H. Müller tarafından iki cilt halinde neşredilmiştir (Leiden 1884-1891; Frankfurt 1993). Muhammed b. Abdullah Büleyhid en-Necdî, bu yayını esas alıp Yemen’den getirilen bir başka yazma nüshadan istifade ederek kitabı tek cilt olarak yayınlamıştır (Kahire 1953). Yemenli Kadı Muhammed b. Ali el-Ekva‘ el-Hivâlî, Hemdânî’nin eserinde bahsettiği yerleri bizzat gezip isimlerini soruşturup t"},{"work_id":"WK_01520","author_id":"AU_01611","havza":"arabistan","eser_adi":"risâle halinde kaleme alınmıştır","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"risâle halinde kaleme alınmıştır. Müellifin hayatına dair bilgi yoktur. Kendisi İsmâiliyye mezhebine mensup olup Suleyhîler döneminde yaşamıştır. Suleyhîler ortaya çıkıncaya kadar sünnî olduğu ifade edilir. Suleyhîler Devleti’nin kurucusu Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed es-Suleyhî’nin (ö. 473/1080), sünnî itikadı şiddetli bir şekilde tenkit ettiğini ve 33 Ahmed b. Abdullah er-Râzî, Târîhu Medîneti San‘a, 9-14. 34 Ahmed b. Abdullah er-Râzî, Târîhu Medîneti San‘a, 9-14. 35 Ahmed b. Abdullah er-Râzî, T","hanedan":"Suleyhîler"},{"work_id":"WK_01521","author_id":"AU_01611","havza":"arabistan","eser_adi":"mukaddime ile başlar","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mukaddime ile başlar. Akabinde mezhebin kuruluşundan ve Bâtınî Karmatîlerin önde gelen liderlerinin faaliyetlerinden bahsedilir. Mezhebin esaslarının anlatıldığı ve davetin ilk olarak kiminle başladığı ifade edildikten sonra risalenin sonunda Suleyhîler Devleti’nin kurucusu Ali b. Muhammed es-Suleyhî’ye dair malumat verilir. Risâlenin birçok yerinde tarihsel birtakım hatalar yapılmış olmakla birlikte Yemen’deki Bâtınî İsmâilî davet hakkında verdiği detaylar açısından önemli bir kaynak niteliğind","hanedan":"Suleyhîler"},{"work_id":"WK_01522","author_id":"AU_01611","havza":"arabistan","eser_adi":"Fedâil el-Hammâdî elYemânî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fedâil el-Hammâdî elYemânî (ö. 470/1077) tarafından kırk sayfalık bir risâle halinde kaleme alınmıştır. Müellifin hayatına dair bilgi yoktur. Kendisi İsmâiliyye mezhebine mensup olup Suleyhîler döneminde yaşamıştır. Suleyhîler ortaya çıkıncaya kadar sünnî olduğu ifade edilir. Suleyhîler Devleti’nin kurucusu Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed es-Suleyhî’nin (ö. 473/1080), sünnî itikadı şiddetli bir şekilde tenkit ettiğini ve 33 Ahmed b. Abdullah er-Râzî, Târîhu Medîneti San‘a, 9-14. 34 Ahmed b. Abdullah","hanedan":"Hammâdîler"},{"work_id":"WK_01523","author_id":"AU_01613","havza":"arabistan","eser_adi":"Fedâil el-Hammâdî el-Yemânî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fedâil el-Hammâdî el-Yemânî, Keşfü esrâri’l-Bâtıniyye ve ahbâri’l-Karâmita ve keyfiyyeti mezhebihim ve beyâni i‘tikâdihim, thk. Muhammed Osman el-Huşt (Riyad: Mektebetü’s-Sa‘î, 1985), 10-11. Ayrıca bk. Eymen Fuâd Seyyid, Mesâdiru târîhi’l-Yemen, 92; Avni İlhan, “Keşfü Esrâri’l-Bâtıniyye”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (Ankara: TDV Yayınları, 2022), 25/319-320. 157 elçi olarak gönderilir. Mısır’a ikinci gidişinde oraya yerleşir. 6. (12.) yüzyılın güvenilir tarihçilerinden olan Umâre e","hanedan":"Hammâdîler","diger_adlari":["Keşfü esrâri'l-Bâtıniyye ve ahbâri'l-Karâmita ve keyfiyyeti mezhebihim ve beyâni i'tikâdihim"]},{"work_id":"WK_01524","author_id":"AU_01616","havza":"arabistan","eser_adi":"ensâb 640","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"ensâb 640/1242-43 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Babası Melikü’l-Muzaffer’in ölümünün ardından 694/1295 yılında Resûlî hânedanının üçüncü sultanı olarak tahta geçmiştir. Melikü’l-Eşref Ömer, tahtı ele geçirmek için isyan edip Aden, Ebyen ve Lahc’ı ele geçiren kardeşi el-Melikü’l-Müeyyed Dâvûd b. Yûsuf’un isyanını Muharrem 695’te (Kasım/Aralık 1295) oğlu Nâsır’ın kumandasındaki bir orduyla bastırmıştır. Melikü’l-Müeyyed ve oğulları tutuklanarak Taiz kalesine gönderilmiştir. Kardeşinin isyan","hanedan":"Resûlîler"},{"work_id":"WK_01525","author_id":"AU_01627","havza":"arabistan","eser_adi":"siyer ve edebiyat gibi ilim dallarında büyük bir birikime sahipti","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Zebîd","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"siyer ve edebiyat gibi ilim dallarında büyük bir birikime sahipti. Ayrıca Eyyâmü’l-Arab’a ve nesep ilmine de oldukça hâkimdi. Üstün bir zekâ ve kavrayışa sahip olan Ahmed b. Abdullah Şenbel, 920/1514 yılında vefat etmiştir.157 155 Zebîdî, Ṭabaḳātü’l-ḫavâṣ, 35. 156 Büreyhî, Tabaḳātu Sulehâi’l-Yemen, “Muhakkikin önsözü”, 5-11. 157 Muhammed Şillî el-Yemenî, es-Senâ’ü’l-bâhir bi tekmîli’n-Nûri’s-sâfir fî aḫbâri’l-ḳarni’l-‘âşir, thk. İbrahim b. Ahmed el-Makhafî (San‘a: Mektebetü’l-irşâd, 2004), 124-1","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01526","author_id":"AU_01883","havza":"magrib","eser_adi":"İlk olarak ana medeniyet havzalarında kaleme alınan tarih kaynaklarının ken-","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":8,"tanitim":"di dönemi ve sonrası için nasıl bir konum teşkil ettiğinin tartışılmasının yanı sıra metodolojik hususiyetleri ile tanıtılması ve geçmişinden günümüze havzada biriken tarih kaynaklarının ve onları ortaya çıkaran tarihçilerin bütünlüklü bir şekilde değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede özellikle İslam medeni- yet havzalarının tarihçilik hafızasının gün yüzüne çıkarılması amaçlanmaktadır. İkinci olarak ele alınan havzalarda tarih yazıcılığının ne tür süreçlerden geçerek şekillendiğini orta","hanedan":"Genel / Çoklu","bolum":"Orta Çağ Batı İslam Dünyasında Tarihyazımı"},{"work_id":"WK_01527","author_id":"AU_01884","havza":"magrib","eser_adi":"İbn Şeddâd’ın Kitâbü’l-Cemʿ ve’l-Beyân Adlı Eseri","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Abbâsî Halifeliği’nin birliğinin dağılmasının ardından, tarih yazıcılığında yerel tarihler ortaya çıkmış ve yazıldığı bölgenin dışındaki olaylarla pek ilgilenmeyen bu tür eserler yaygınlaşmıştır. Bu nedenle, Mağrib tarihleri doğudaki olayları göz ardı etmiş, doğudaki yazılar da Mağrib’de olup bitenleri dikkate almamıştır. Mu- vahhidler döneminde, Muvahhidlerin politikasından kaçan ve Haçlı saldırılarına karşı Sultan Selahaddîn Eyyûbî’nin birleşik politikasına hizmet etmek amacıyla doğuya yerleşe","hanedan":"Genel / Çoklu","bolum":"Orta Çağ Batı İslam Dünyasında Tarihyazımı","diger_adlari":["Kitâbü'l-Cemʿ ve'l-Beyân"]},{"work_id":"WK_01528","author_id":"AU_01885","havza":"magrib","eser_adi":"Muvahhidler Sonrası Dönemin Yazıları","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":36,"tanitim":"Muvahhidlerden sonraki dönemde Mağrib’de ve Memlükler döneminde Maş- rık’ta, tarihyazımında geleneksel ve derleyici yaklaşımların yaygınlaşması be- lirgin bir özellik olarak öne çıkmıştır. Tarih alanında, sultan ve hanedanların tarihleri ile genel tarihyazımı arasında çeşitlilik gösteren yazılar popüler hale gelmiştir. Bu dönemde, tarihçiler geçmiş olayları derleyici bir yaklaşımla yeni- den düzenleyerek, Mağrib’den İslam dünyası tarihine kadar, zaman ve mekan kavramlarının yeniden yapılandırılm","hanedan":"Genel / Çoklu","bolum":"Orta Çağ Batı İslam Dünyasında Tarihyazımı"},{"work_id":"WK_01529","author_id":"AU_01886","havza":"magrib","eser_adi":"Tarih Yazıcılığının Başlangıcı","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":62,"tanitim":"Kuzey Afrika’nın en eski İbâzî tarih yazarı olan25 Levvâb b. Sellâm b. Ömer (Amr) b. Yemketen (Temtanîn, İmketen) el-Levâtî’nin26 ataları Trablus ve Cebelinefû- se bölgesinin önde gelen kişilerinden idi. Dedesi Ömer b. Yemketen (144/761), annesinin en küçük çocuğu olup annesinin (Ömer b. Yemketen’in annesi) adı da Demrâ (Demvâ) el-Hamdâniyye bnt. Dercvâ şeklinde kaydedilmiştir.27 Ömer b. Yemketen, Cebelinefûse’de ilk defa Kur’an öğreten kişi olup, Kur’an eğitimini 23 Salih Bâciyye, el-İbâziyye b","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01530","author_id":"AU_01887","havza":"magrib","eser_adi":"Siyasi Tarih Eksenli Tarihyazımı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Cezayir","kaynak_sayfa":72,"tanitim":"Adı, Ebû Zekeriyya Yahya b. Ebûbekir el-Varcelânî olup Cezayir Varcelân’da dün- yaya geldi.82 Mu’cemu A’lâmi’l-İbâziyye yazarları adını Ebû Zekeriyya Yahya b. Ebûbekir b. Said el-Yehrâsenî el-Varcelânî diye kaydedip dedesinin adının Said olduğunu, Cerbe’de yaşayan Benû Yehrâsen adlı Berberi kabileye mensup oldu- ğunu zikrederler. Onların bu konudaki dayanakları Ebû Zekeriyya Yahya b. Ebu- bekir’in kardeşi Ebû Yahya Zekeriyya b. Ebubekir’in adının Visyânî tarafından Ebû Yahya Zekeriyya b. Ebubeki","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01531","author_id":"AU_01888","havza":"magrib","eser_adi":"Çok Merkezli Tarihyazımı","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":85,"tanitim":"Tam adı Ebu’r-Rabî’ Süleyman b. Abdüsselam b. Hassân b. Abdullah el-Visyânî olan195 Visyânî’nin doğum ve ölüm tarihleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.196 191 Varcelânî, Kitâbü’s-Sîre, 340-342. 192 Varcelânî, Kitâbü’s-Sîre, 343-376. 193 Varcelânî, Kitâbü’s-Sîre, 377-385. 194 R. Stephen Humphreys, İslam Tarih Metodolojisi Bir Sosyal Tarih Uygulaması, çev. Murtaza Bedir ve Fuat Aydın (İstanbul: Litera Yay., 2004), 233. 195 Şemmâhî, Siyer, 2/656. Dercînî onun adını Ebu’r-Rabî’ Süleyman b. Abdüssela","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01532","author_id":"AU_01889","havza":"magrib","eser_adi":"Tek Merkezli Tarihyazımı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":90,"tanitim":"Makrîn b. Muhammed el-Bağtûrî en-Nefûsî’nin adı hususunda çeşitli görüşler bulunmaktadır. Bazıları onun adını Makrân diye okurken227 bazıları da Makrîn,228 bazıları da Mukrîn diye okumuştur.229 Libyalı İbâzîlik uzmanı Amr Halife en- Nâmî, bu farklılığın kaynağını şöyle izah etmiştir: “Ben daha evvel onun adını Muhammed b. Mukarrin diye yazmıştım. Fakat kelimenin doğru şekli Makrân ya da Mukrân olmalıdır. Zira Berberi dilinde bu kelime büyük yaşlı, ulu manalarına karşılık gelmektedir. Kelime hem ","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)","diger_adlari":"hususunda çeşitli görüşler bulunmakta"},{"work_id":"WK_01533","author_id":"AU_01890","havza":"magrib","eser_adi":"Tabakat ve Siyasi Tarihi Birleştirici Tarihyazımı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":95,"tanitim":"Ebu’l-Abbas Ahmed b. Said b. Süleyman b. Ali b. Yahlef (İhlef) ed-Dercînî,261 6-12. yüzyılın başlarında Tunus’un Nefta şehri yakınlarındaki ed-Dercîn es-Süflâ’da dünyaya geldi.262 Kaynaklarda doğum tarihi belirtilmemesine rağmen Ferhât el-Ca’bîrî 604/1207 tarihini yaklaşık bir doğum tarihi olarak benimsemişken,263 Mustafa Öz, 600/1204 tarihini tercih etmiştir.264 Dercînî’nin doğum tarihinin 604 ile 607 yılları arasına tekabül etmesi kuvvetle muhtemeldir. Zira o, 616 yılında Azzâbe’ye dahil olduğ","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01534","author_id":"AU_01891","havza":"magrib","eser_adi":"İlk Dönem İslam Tarihi Üzerine Yoğunlaşma","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":101,"tanitim":"Ebu’l-Fazl Ebu’l-Kâsım Muhammed b. İbrâhîm el-Berrâdî ed-Demmerî,308 Tu- nus’un güneyinde yer alan Cebel Demmer’de dünyaya geldi. Onun doğum tarihi hakkında elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.309 Berrâdî, İbâzîlerin 306 el-Berrâdî, el-Cevâhir, 13-20. 307 Şemmâhî, Siyer, 1/182, 192, 194, 202-204, 220-221, 223, II/291, 296, 300, 308-309, 332-334, 341-345, 349, 366-368, 370, 372-373, 380-381, 383, 417, 430, 434-435, 441, 444, 449-451, 455, 547-549, 551, 553, 555-557, 562, 570-572, 576, 581","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01535","author_id":"AU_01892","havza":"magrib","eser_adi":"Bütüncül Bir Tarihyazımı","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":108,"tanitim":"Ebu’l-Abbas Bedruddîn Ahmed b. Ebû Osman Saîd b. Abdülvâhid b. Said b. Ebu’l- Fazl Kâsım b. Süleyman b. Muhammed b. Ömer b. Yahya b. İbrahim b. Musa b. Ebû Sâkin Âmir b. Ali b. Âmir b. Yisfâv eş-Şemmâhî el-Yefrenî el-Âmirî,371 840’lı yıllarda Cebelinefûse’de bulunan Yefren’de dünyaya geldi.372 Çok köklü bir aile- ye mensup olup atalarından Ebû Yakub et-Tiğermînî (ö. 4-5/10-11. yüzyıl), Ce- belinefûse Tiğarmîn’de yöneticilik (hakim) yapmıştır.373 Şemmâhî’nin ataları 369 Bk., el-Berrâdî, el-Cevâhi","hanedan":"İbâzîler","bolum":"Kuzey Afrika'da İbâzî Tarihçiler (9-16. yy)"},{"work_id":"WK_01536","author_id":"AU_01756","havza":"magrib","eser_adi":"Feyzü’l-Ubâb ve İfâdâtü Kıdâhi’l-Âdâb fi’l-Hareketi’s-Saîde","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":134,"tanitim":"ilâ Kosantîne ve’z-Zâb Endülüslü köklü bir aileye mensup olan Nümeyrî (ö. 780/1378?), Gırnata’da doğmuş, küçük yaştan itibaren şiir ve belagatteki başarısıyla tanınmıştır. İlim tahsili için doğuya giden Nümeyrî, döndükten sonra Endülüs, Fas ve Tunus’ta Nasrî, Merînî ve Hafsî saraylarında katiplik görevini yürütmüştür. Merînî Sultanı Ebü’l-Hasan döneminde Divânü’l-inşâ’da da katiplik yapmıştır. Daha sonra siyasi sebeplerle Tunus’a gitse de bir süre sonra Fas’a gelerek Ebû İnân’ın sır katibi ol- m","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)","diger_adlari":["Feyzü'l-Ubâb ve İfâdâtü Kıdâhi'l-Âdâb fi'l-Hareketi's-Saîde ilâ Kosantîne ve'z-Zâb"]},{"work_id":"WK_01537","author_id":"AU_01893","havza":"magrib","eser_adi":"Ravdatü’n-Nisrîn fî Ahbâri Beni Merîn","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":137,"tanitim":"Merînîler dönemi özel tarihler arasında yer alan bir diğer kaynak ise Merînî hi- mayesine sığınmış olan Endülüslü tarihçi İsmail b. Yûsuf İbnü’l-Ahmer el-Haz- recî (ö. 807/1404)’ye ait olan eserdir.35 İbnü’l-Ahmer, Merînî Sultanı Ebû Saîd Os- man (1397-1420) döneminde kadılık görevine getirilmiş ve bu eserini de sultana takdim etmiştir. Merînî sarayına yakınlığı dolayısıyla eserinde Merînîler övül- müş, Abdülvâdîler (1235-1550) yerilmiş olsa da Beni Merîn kabilesini, soylarını ve kronolojik olar","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01538","author_id":"AU_01894","havza":"magrib","eser_adi":"Cenâ Zehratü’l-Âs fî Binâi Medîneti Fâs","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"Faslı olan Ahmed İbn Şuayb el-Ceznâî (ö. 749/1348? veya ö. 766/1365’ten sonra) çölün batısında bulunan Berberi Ceznâye kabilesindendir. Tıp konusunda uz- man olduğu gibi edebiyatta da oldukça meşhur olan Ceznâî’nin şiir hafızı olduğu, yirmi bin beyit ezbere bildiği ifade edilmektedir. Ayrıca felsefi ilimler ve kimya sahasında da ismi geçen Ceznâî, Merînî yönetiminde Dîvânü’l-inşâda katiplik yapmıştır. Fas’ta Ebû Abdullah İbn Âcrûm, Ebû Abdullah b. Reşîd, Tunus’ta tıp ve hey’et/astronomi ilminde ","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01539","author_id":"AU_01895","havza":"magrib","eser_adi":"Rıhelât fi’l-Mağrib ve’l-Endelüs","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":140,"tanitim":"Kurtuba’da Benî Vezîr diye tanınan bir aileye mensup ve Lisânüddin İbnü’l-Hatîb diye meşhur olan Muhammed b. Abdullah İbnü’l-Hatîb es-Selmânî (ö. 776/1373- 74), çeşitli âlimlerden birçok alanda ilim tahsil etmiştir. Hâcib, hatib, fakih, katip, vezir olan İbnü’l-Hatîb hem Gırnata’da hem de Fas’ta bu görevlerde bulunmuş- tur. Merînî tarihçisi İbnü’l-Ahmer, onunla karşılaşıp konuştuğunu ifade etmekte ve kitabında onun şiirlerine yer vermektedir.44 Gırnata Beni Ahmer Devleti’nde vezirlik yapan ve si","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01540","author_id":"AU_01823","havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlikü’l-Ebsâr fî Memâliki’l-Emsâr","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":142,"tanitim":"Merînî Dönemi coğrafi tarih kaynaklarından birisi Memlük tarih-coğrafya alimi ve devlet adamı olan Şihâbüddin Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Yahyâ b. Fazlullah el- Ö- merî (ö. 749/1349)’ye aittir. Ağırlıklı olarak tarih ve coğrafyadan bahseden ansik- lopedik53 bir eser olup, iki ana kısımdan oluşmuş ve ilk kısımda fizikii coğrafya, ikinci kısımda ise milletler ve tarihlerine (beşeri coğrafya) yer verilmiştir.54 Özel- likle Sultan Ebü’l-Hasan dönemine ait verdiği ayrıntılı bilgileri arasında sul","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01541","author_id":"AU_01896","havza":"magrib","eser_adi":"Subhu’l-A’şâ fî Sınâ’ati’l-İnşâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":143,"tanitim":"Merînî Dönemi Memlük tarihçisi, alim ve münşii Kalkaşendî’ye (ö. 821/1418) ait olan bu eser tarih, coğrafya, edebiyat, kitabet ilmi, örf ve âdetler konusunda pek çok kaynaktan faydalanılarak yazılmış ansiklopedik bir eserdir.57 Eser, Mağrib ve Endülüs’ün coğrafi, kültürel, iktisadi, askeri ve tarihi durumunu anlatmakta; hükümdarlık bilgileri, alâmetleri, yetkileri, kitabet sanatı, devletlerarası yazış- malar, emannâmeler, devlet ricâlinin çeşitli özellikleri, maaşlar, kültür ve mede- n","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01542","author_id":"AU_01897","havza":"magrib","eser_adi":"Mukaddime, el-İber ve et-Ta‘rîf","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":146,"tanitim":"Tarihçi, tarih felsefecisi, sosyolog, filozof, siyaset ve devlet adamı olan İbn Hal- dûn (ö. 808/1406) Fas’ta Merînî sultanlarına da oldukça önemli konumlarda görev yapmıştır. el-İber adıyla meşhur olan Kitâbü’l-’İber ve Divânü’l-Mübtede’ ve’l-Haber fî Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi’s-Sultâni’l-Ekber66 adlı kitabını üç kısım olarak düzenlemiştir. Eserin ilk kısmı Mukaddime, ikinci kısmı el-İber ve üçüncü kısmı ise et-Tarîf’tir. Mukaddime, tarih ilmi başta olmak üzer","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)","diger_adlari":["el-İber","Kitâbü'l-'İber ve Divânü'l-Mübtede' ve'l-Haber fî Eyyâmi'l-Arab ve'l-Acem ve'l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi's-Sultâni'l-Ekber"]},{"work_id":"WK_01543","author_id":"AU_01893","havza":"magrib","eser_adi":"Nesirü’l-Cümân fî Şi’ri men Nazamenî ve İyyâhü’z-","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":150,"tanitim":"zamân İbnü’l-Ahmer’in 776/1374 yılında kaleme aldığı bu eser, onun Endülüs ve Mağrib’de yaşamış olan; Gırnata Benî Ahmer, Abdülvâdiler, Hafsîler ve Merînîler 78 İbn Haldûn, Mukaddime, 1/340-341, 351-353. 79 İbn Haldûn, et-Ta’rif, 494-495. 141 devletlerine ait devlet ricâlinden sultan, emir, kadı, katip, emirü’l-hac ve ule- ma, fukaha, edip, şairler arasından seçtiklerinin hal tercemelerini, kaside, gazel ve şiirlerini, haklarında yazılmış methiyeleri, mevlidü’n-nebî özel kasidelerini ihtiva eden","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01544","author_id":"AU_01819","havza":"magrib","eser_adi":"Ünsü’l-Fakîr ve ʿİzzü’l-Hakîr","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":152,"tanitim":"Mâlikî fakihi ve Merînî Dönemi tarihçilerinden olan İbn Kunfüz künyesiyle meş- hur Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Hasen b. Alî el-Kustantînî (ö. 810/1407?) Fas, Mara- keş, Tilimsan, Sela ve Sebte gibi şehirlerde tahsiline devam etmiş ve daha sonra kendisi ders vermeye başlamıştır. İbn Kunfüz, Hafsîlerin yönetimindeki Kosantî- ne’de kadılık, müftülük ve hatiplik yapmıştır. Vefatına kadar bu görevler yanında öğretim ve telif faaliyetlerini de yürütmüştür. Başta fıkıh olmak üzere tarih, bi- yografi, matemati","hanedan":"Merînîler","bolum":"Merînîler Dönemi (1196-1465)"},{"work_id":"WK_01545","author_id":"AU_01898","havza":"magrib","eser_adi":"Fadâletü’l-Huvân fî Tayyibâti’t-Ta’âm ve’l-Elvân","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":155,"tanitim":"Sûratün min Fenni’t-Tabh fi’l- Endelüs ve’l-Mağrib fî Bidâyeti Asri Beni Merîn Merînî tarihinin sosyo-kültürel açıdan önemli başlıklarından olan yemek kültü- rü için dönemin muasır kaynaklarından İbn Rezîn et-Tücîbî’nin 636-640/1238- 1266 yılları arasında yazdığı Fadâletü’l-Huvân fî Tayyibâti’t-Ta’âm ve’l-Elvân Sû- ratün min Fenni’t-Tabh fi’l-Endelüs ve’l-Mağrib fî Bidâyeti Asri Beni Merîn adlı ese- ri yer almaktadır.96 Eser sadece Merînî sofrasında üç kıtanın yemek tariflerini belirtmekle Merîn","hanedan":"Hafsîler","bolum":"Hafsîler Dönemi (1228-1574)","diger_adlari":["Sûratün min Fenni't-Tabh fi'l-Endelüs ve'l-Mağrib fî Bidâyeti Asri Beni Merîn"]},{"work_id":"WK_01546","author_id":"AU_01899","havza":"magrib","eser_adi":"Vasfu İfrîkıye","dil":"Fransızca","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":158,"tanitim":"Hasan Vezzân, bilinen diğer isimleriyle Afrikalı Leo aslen Berberî olup, Endü- lüs’e göç ederek Gırnata’nın düşüşüne kadar orada yaşayan daha sonra Fas’a taşı- nan bir aileye mensuptur.104 Hasan Vezzân, Arapça olarak kaleme aldığı eserini105 -daha sonra kayıp olacaktır- Della Desctrittione dell’Africa et dele Cose Notabili Che Quivi Sono adıyla İtalyancaya tercüme etmiş ve 1526 yılında Roma’da tamamlamıştır. 1550 yılında Venedik’te yayımlanan eser, 1556’da Fransızcaya, 1600 yılında John Pory ","hanedan":"Hafsîler","bolum":"Hafsîler Dönemi (1228-1574)","diger_adlari":["Della Desctrittione dell'Africa et dele Cose Notabili Che Quivi Sono"]},{"work_id":"WK_01547","author_id":"AU_01900","havza":"magrib","eser_adi":"Sebkü’l-Makâl li-Fekki’l-’İkâl","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"İbnü’-Tavvâh’ın (ö. 8/14. yüzyıl) Sebkü’l-Makâl adlı eserinde dönemin mutasav- vıflarının biyografilerini derlediği görülmektedir. O, eserinde konu sınırlaması da yaparak Ebû Medyen’den kendi dönemine kadar yaşamış olan mutasavvıfla- rı ele almıştır. Bu tasavvufi silsile hicri olarak 6-8. yüzyıllar arasına tekabül et- mektedir. Eserde yer alan mutasavvıfların biyografileri incelendiğinde Hafsîler Devleti ve öncesindeki Bicâye, Tunus ve çevre şehirlerdeki sosyo-kültürel hayata dair bilgilere ulaş","hanedan":"Abdülvâdîler","bolum":"Abdülvâdîler Dönemi (1235-1550)"},{"work_id":"WK_01548","author_id":"AU_01819","havza":"magrib","eser_adi":"Ünsü’l-Fakîr ve ‘İzzü’l-Hakîr","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":177,"tanitim":"İbn Kunfüz el-Farisiyye adındaki tarih kitabının yanı sıra Ünsü’l-Fakîr ve ‘İz- zü’l-Hakîr ismiyle bir tabakat eseri de telif etmiştir. Müellif bu tabakat eserini 20 Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ahmed b. Abdullah el-Gabrînî, ʿUnvânü’d-Dirâye fî men ‘Urife mine’l-Ulema fi’l- Mieti’s-Sâbia bi-Bicâye, tah. Âdil Nüveyfiz (Beyrut: Dâru’l-âfâki’l-cedîd, 1979). 21 Şeyh Abdülvâhid Muhammed b. et-Tavvâh İbnü’t-Tavvâh, Sebkü’l-Makâl li-Fekki’l-ʿİkâl, nşr. M. Mes’ûd Cübrân (Trablus: Cem’iyyetü’d-Da’veti’l-İslâmiyy","hanedan":"Abdülvâdîler","bolum":"Abdülvâdîler Dönemi (1235-1550)"},{"work_id":"WK_01549","author_id":"AU_01901","havza":"magrib","eser_adi":"Tekmiletü Meâlimi’l-Îmân fî Ma’rifeti Ehli’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Kayrevân İbn Nâcî (ö. 839/1435), Abdurrahman ed-Debbağ’ın Meâlimü’l-Îmân fî Ma’rifeti Ehli’l-Kayrevân adlı eserine bir Tekmile yazarak ed-Debbağ’dan sonra yaşayan mutasavvıf ve alimlerin hayatlarını bir araya getirmiştir. ed-Debbağ’ın 699/1300 yılında vefat ettiği düşünülürse Tekmile’nin Hafsîler Devleti’nde yaşayan muta- savvıf ve alimleri tanıtmak üzere yazıldığı görülür. Yine İbn Nâcî’nin vefat tarihi- ne dikkat kesildiğinde bunun da yaklaşık bir buçuk asra tekabül ettiği fark edil- mektedir.","hanedan":"Abdülvâdîler","bolum":"Abdülvâdîler Dönemi (1235-1550)"},{"work_id":"WK_01550","author_id":"AU_01893","havza":"magrib","eser_adi":"Ravzatü’n-Nisrîn","dil":"Urduca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":196,"tanitim":"Gırnata’da doğduğu tahmin edilen müellif (ö. 807/1404 [?]), Nasrî (Benî Ahmer) Hanedanı’na mensup olup ailesiyle bir süre Bicâye’de oturduktan sonra Merînî- lerin başkenti Fas’a gitmiştir. Önemli bir ilim ve kültür merkezi olan Fas’ta öğ- renim gören İbnü’l-Ahmer özellikle tarih ve edebiyat sahasında öne çıkmış bi- ridir. Genç yaşta Merînî sarayının himayesine girmesiyle bunun imkanlarından 29 Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Haldûn, Histoire des Beni ‘Abd el-Wâd, Yayına hazırlayanın Giriş’i, i, v. 30 Wil","hanedan":"Abdülvâdîler","bolum":"Abdülvâdîler Dönemi (1235-1550)"},{"work_id":"WK_01551","author_id":"AU_01902","havza":"magrib","eser_adi":"Muktetaf min Nazmü’d-Dür ve’l-İkyân fî Beyâni Şerefi Benî","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Tilimsân","kaynak_sayfa":205,"tanitim":"Zeyyân (Cezayir, 2011), yayına hazırlayanın girişi, 12-13. 50 H. Kurio, “al-Tanasī”, The Encyclopaedia of Islam (New Edition) (Leiden: Brill, 2000), 181. 51 Kaynaklar, edebi ve fıkhi yönü ağır olan Tenesî’den, Meğîlî (v. 909/1503 [?]), Makkarî (v. 1041/1632) gibi ule- manın sitayişle bahsettiğini aktarırken Hâfız, Hüccet, Muhakkik, Ârif, Nihrîr, Habr, Edîb gibi unvanlar kul- lanıldığını zikretmektedir. Tenesî, Târîhu Benî Zeyyân (Muktetaf), yayına hazırlayanın girişi, 18-21. 52 John Stewart, Afr","hanedan":"Abdülvâdîler","bolum":"Abdülvâdîler Dönemi (1235-1550)"},{"work_id":"WK_01552","author_id":"AU_01854","havza":"magrib","eser_adi":"Nazmü Vefayâti İbn Kunfüz ve","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":231,"tanitim":"Tekellümetü İbnü’l-Kâdî ‌Muhammed b Ali el-Fiştâlî künyesiyle meşhur Ebû Abdullah Muhammed b. Ali b. İbrahim el-Fiştâlî (ö. 1021/1612); edip, şair, elçi, vezir ve dönemindeki ileri ge- len kimselerdendi. Berberi asıllı Fiştâle kabilesine mensup olduğundan onlara nispet edildi. Merînî sultanı Ebû İnân devrinin tanınmış edip, şair, kadı ve fakih- leri gibi Muhammed b. Ahmed el-Fiştâlî (ö. 777) de bu kabiledendi.53 956/1549 yılında Fas’ın kuzeybatısında yaşayan Fiştâle kabilesi içerisinde doğdu.54 ","hanedan":"Sa'dîler","bolum":"Sa'dîler Dönemi (1511-1659)","diger_adlari":["Tekellümetü İbnü'l-Kâdî"]},{"work_id":"WK_01553","author_id":"AU_01856","havza":"magrib","eser_adi":"Menâhilü’s-Safâʾ fî Ahbâri Mülûk eş-Şürefâʾ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":238,"tanitim":"‌Abdülaziz el-Fiştâlî nispetiyle meşhur olan Ebû Fâris Abdülaziz b. Muhammed es-Sanhâcî el-Fiştâlî el-Fâsî (ö. 1031/1622); edebiyatçı, şair, sır katibi, tarihçi ve devlet adamıydı.100 Aynı zamanda Sa’dîler döneminin en ünlü Fiştâlîlerindendi. 96 Provençal, Les Historiens des Chorfa, 111. 97 İbnü’l-Kâdî, Dürretü’l-Hicâl fî Esmâʾi’r-Ricâl, 23. 98 Muhammed Abdülhay el-Kettânî, Fihrisü’l-Fehâris, 1/115. 99 Ziriklî, el-’Alâm, 8/333. 100 İbnü’l-Kâdî, Dürretü’l-Hicâl fî Esmâʾi’r-Ricâl, 3/130; Ebü’l-Abb","hanedan":"Sa'dîler","bolum":"Sa'dîler Dönemi (1511-1659)"},{"work_id":"WK_01554","author_id":"AU_01859","havza":"magrib","eser_adi":"Neylü’l-İbtihâc bi-Tatrîzi’d-Dîbâc","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":241,"tanitim":"Ebü’l-Abbâs Ahmed Bâbâ b. Ahmed b. Ahmed b. Ömer el-Mesûfî et-Tinbüktî (ö. 1036/1627); Sudanlı fakih, muhaddis, biyografi uzmanı, mütebahhir, nâzır, müs- nid ve tarihçi olarak bilinen bir alimdi. Soyu, toplumda yüksek bir sosyal statüye sahip olan ve yargı ile eğitim alanlarında ön plana çıkan Akît ailesine dayanır. Mâlikî fakihi olan aile fertleri bu yönleriyle temayüz etmiş ve aralarından 1498- 1548 yılları arasında Tinbüktü kadılığı yapan Mahmûd b. Ömer gibi kimseler yetişmiştir. Büyük dedesi","hanedan":"Sa'dîler","bolum":"Sa'dîler Dönemi (1511-1659)","diger_adlari":"müs- nid ve tarihçi"},{"work_id":"WK_01555","author_id":"AU_01879","havza":"magrib","eser_adi":"Mürîdü’z-Zamân fî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":264,"tanitim":"Ahbâri’l-Muteahhirîn min Fudelâi’l-Kayrevânî Buraya kadar tanıttığımız eserlerde de görüleceği üzere Kayrevan, kendi halkı- nın gözünden anlatılmıştır. Şehrin seçkinleri, Kayrevan’ın hikayesini, alimler, zahitler, sufiler ve erdemli insanlar üzerinden anlatmayı tercih etmiştir. Erdemli insanlar (el-fudalâ), Kayrevan’ın ünlü kişilerine, onların biyografilerini yazanlar tarafından verilen addır. 20. yüzyılın başlarında Cûdî (1861-1943) şehrinin ünlü kişilerini on asır boyunca tarihe kaydetme sürec","hanedan":"Kayrevan","bolum":"Kayrevan Tarihi Kaynakları (10-20. yy)","diger_adlari":["Ahbâri'l-Muteahhirîn min Fudelâi'l-Kayrevânî"]},{"work_id":"WK_01556","author_id":"AU_01903","havza":"magrib","eser_adi":"Mürîdü’z-Zamân","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":265,"tanitim":"Kayrevan ya Rakkada El Yazmaları Koruma ve Restorasyon Merkezi ya da Kay- revan ailelerinin kitap rafları ve arşivleri aracılığıyla birçok el yazması kaynağı bugün hala muhafaza etmektedir. Halen birçok önemli konu, araştırmacıların tarih ve kültürel çalışmalar gibi alanlarda bu materyalleri kullanmalarını ko- laylaştırmak için dizinler, açıklamalar ve eleştirel bültenler aracılığıyla büyük bilimsel çabalar gerektiren çalışmalarla keşfedilip yayınlanmayı beklemektedir. Son yıllarda yapılan yayım","hanedan":"Kayrevan","bolum":"Kayrevan Tarihi Kaynakları (10-20. yy)"},{"work_id":"WK_01557","author_id":"AU_01904","havza":"magrib","eser_adi":"Maddi ve Manevi Mirasına Yeni Bir Farkındalık","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":278,"tanitim":"Metnimizin bu bölümünde, Cûdî’nin Mürîdü’z-Zamân adlı eserinde bahsettiği sadece yeni olayları aramakla kalmıyor,64 Cûdî’nin sunduğu yeni bilgileri, onun zamanında Kayrevan’ın seçkinleri ve önde gelenlerinin zihniyetine erişmeyi he- defliyoruz. Başka bir ifadeyle Kayrevan’ın yeni üretimini, uzun yıllar boyunca siyasi ve dini olarak önemli bir başkent olan eski bir şehrin geçmişine nasıl bak- tığını sorgulamayı amaçlıyoruz. Bu konuda şu sorular etrafında açıklamalar ya- pacağız: Cûdî, yalnızca ön","hanedan":"Fransız İşgali","bolum":"İşgal Dönemi (1830-1962) Cezayir"},{"work_id":"WK_01558","author_id":"AU_01905","havza":"magrib","eser_adi":"Akvemü’l-Mesâlik fî Ma’rifeti","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":297,"tanitim":"Ahvâli’l-Memâlik Kaderin bir cilvesi olarak, kendisi ve ailesi bu topraklardan olmadığı halde Tunuslu olarak anılan ve bu şekilde meşhur olan Hayreddin Paşa (1821-1890), Çerkeslerin Abaza koluna mensup bir ailenin üyesi olarak Kuzeybatı Kafkasya’nın Kuban Neh- ri civarında dünyaya gelmiştir.32 1821 yılında çok hareketli, zor ve bir o kadar da Mağrib bölgesindeki Tunus’tan farklı bir coğrafyada hayata gözlerini açan Hayred- din,33 bir Rus saldırısı veya rakip Çerkez kabilelerinin bir baskınında k","hanedan":"Fransız İşgali","bolum":"İşgal Dönemi (1830-1962) Cezayir","diger_adlari":"kendisi ve ailesi bu topraklardan olmadığı halde Tunuslu"},{"work_id":"WK_01559","author_id":"AU_01906","havza":"magrib","eser_adi":"Tuhfetü’z-Zâ’ir fî Me’âsiri’l-Emîr Abdilkâdir","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Cezayir","kaynak_sayfa":303,"tanitim":"ve Ahbâri’l-Cezâir Cezayirlilerin Fransız işgaline karşı verdikleri özgürlük mücadelesinin en önem- li simalarından biri olan Emir Abdülkâdir el-Cezâirî’nin büyük oğlu Ebû Abdul- lah Muhammed (1840-1913), 1840 yılında Cezayir’in batısındaki Muasker şehri yakınlarında Vâdi’l-Hammâm’da bulunan Kaytâne’de dünyaya gelmiştir.59 Çocuk- luğunun ilk yılları, Cezayir genel valiliğine tayin edilen General Bugeaud’nun Batı Cezayir’e düzenlediği şiddetli saldırıları sebebiyle çok zorlu geçmiştir. Ba- 56 Mağ","hanedan":"Fransız/İspanyol İşgali","bolum":"İşgal Dönemi (1912-1956) Fas","diger_adlari":["Ahbâri'l-Cezâir"]},{"work_id":"WK_01560","author_id":"AU_01907","havza":"magrib","eser_adi":"A’lâmü Tûnisiyyîn","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":305,"tanitim":"Sâdık Zemirli (1885-1983), doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, Tu- nus’un Fransız himayesine girmesinden (1881) dört veya beş yıl sonra yani 1885 veya 1886 yılında Tunus’un Dâru’l-Paşa Mahallesi’nde dünyaya gelmiştir.63 İlköğ- renimini tamamladıktan sonra, Sâdıkiyye Medresesi’nin Zeytûne Camii’nin biti- şiğinde yer alan eski binasında eğitimine devam etmiştir. Tunus eğitim ve kültür 63 Zemirli, A’lâmü Tûnisiyyîn, 13. 296 hayatı için çok önemli yeri olan Sâdıkiyye Medresesi’nin 1897 ","hanedan":"Fransız/İspanyol İşgali","bolum":"İşgal Dönemi (1912-1956) Fas"},{"work_id":"WK_01561","author_id":"AU_01908","havza":"magrib","eser_adi":"La Bataille du Maroc","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":322,"tanitim":"Fransız gazeteci ve devlet adamı olan Barthou, başbakanlık ve çeşitli bakanlık- lar olmak üzere önemli mevkilerde bulunmuştur. 1934’te Dışişleri Bakanı iken, resmi bir ziyaretle Marsilya’ya gelmiş olan Yugoslavya Kralı’na refakat ettiği sı- rada krala yapılan suikastta hayatını kaybetmiştir. Louis Barthou’nun yirmiyi aş- kın eseri bulunmaktadır. Bunlardan bizim ele alacak olduğumuz eseri 1919’da I. Dünya Savaşı’nın hemen sonrasında yayınlanan La Bataille du Maroc (Fas Mu- harebesi/Mücadelesi) ad","hanedan":"Fransız/İspanyol İşgali","bolum":"İşgal Dönemi (1912-1956) Fas"},{"work_id":"WK_01562","author_id":"AU_01909","havza":"magrib","eser_adi":"Quatre Siècles d’Histoire Marocain, Au","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":323,"tanitim":"Sahara de 1504-1902, Au Maroc de 1894-1912 Fas Tarihi’nin Dört Yüzyılı şeklinde Türkçeye tercüme edebileceğimiz bu eser, başlığından da anlaşılacağı üzere Büyük Sahra’nın 15. ve 19. yüzyıllar arası döne- mi ile Fas’ın Fransız himayesine girmesinden önceki yaklaşık yirmi seneyi ihtiva etmektedir. Fransız Afrika Ordusu’nda tercüman-subay olarak görev yapmış olan Martin, eserini 1923’te tamamlayıp yayınlamıştır.34 Eserinin önsözünde aktardı- ğına göre esasen 1908’de Les Oasis Sahariennes (Sahra Vah","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)","diger_adlari":["Sahara de 1504-1902, Au Maroc de 1894-1912"]},{"work_id":"WK_01563","author_id":"AU_01908","havza":"magrib","eser_adi":"Au Temps des Mehallas ou Le Maroc de 1860 à 1912","dil":"Türkçe","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":324,"tanitim":"Fas Yüksek Öğrenim Enstitüsü tarafından 1952’de Kazablanka’da yayınlanan eserin başlığı, Türkçeye Mehallalar Zamanında şeklinde çevrilebilir. Buradaki “Mehal- la” sözcüğü Arapça kökenli olup bilhassa Kuzey Afrika’da sefere çıkmış askeri birlikleri tanımlamak için kullanılmaktadır. Fas tarihinin Fransız himayesinden hemen önceki dönemini içeren bu eser, şüphesiz ilgili dönemde çokça rastla- nılacağı üzere bir kumandanın idaresinde ve genellikle vergisini ödemeyen ka- bileler üzerine sefere çıkan ","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)"},{"work_id":"WK_01564","author_id":"AU_01910","havza":"magrib","eser_adi":"Chronique Marocaine","dil":"Türkçe","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":325,"tanitim":"Fransız asker ve yazar Maurice Le Glay tarafından kaleme alınan ve Fas Kroniği şeklinde Türkçeye tercüme edebileceğimiz eser, 1911 başkent Fes şehri civarında Berberi kabilelerin başlattığı isyan ve kuşatmadan 1912’de Fransız ordusunun şehre gelişine kadar meydana gelen hadiseleri içermektedir. Fas’a yönelik eser veren diğer çoğu Fransız asker-yazar gibi Le Glay’in de yolu Cezayir’den geçmiş- tir. 1908’de Fas’a gönderilmiş ve burada başkent Fes şehrinde bulunan misyona dahil olmuştur. Bu askeri ","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)","diger_adlari":"seleri içermekte"},{"work_id":"WK_01565","author_id":"AU_01865","havza":"magrib","eser_adi":"İthâfü Aʿlâmi’n-Nâs bi-Cemâli Ahbâri","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Hâdırati Miknâs Fas’ta halen hüküm süren Alevi hanedanına mensup olarak eski başkentlerden Miknâs’ta dünyaya gelen İbn Zeydan (1873-1946), Fas’ın en meşhur tarihçilerin- den birisi olmuştur. Esas adı Ebû Zeyd Abdurrahmân b. Muhammed b. Abdir- rahmân eş-Şerîf el-Hasenî olup büyük dedelerinden Zeydân’a nispetle bu isimle anılmıştır. Klasik usûlde öğrenim görmüş, Muhammed b. Cafer el-Kettânî gibi dönemin meşhur alimlerinden ders almıştır. İlerleyen yıllarda babasının yerine Miknâs ve bölgesindeki ş","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)","diger_adlari":["Cemâli Ahbâri Hâdırati Miknâs"]},{"work_id":"WK_01566","author_id":"AU_01911","havza":"magrib","eser_adi":"Cirenaica","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":345,"tanitim":"Yüzyılın sonlarına doğru İtalyanların bölgeye ilgisi iyice artmıştır. Giuseppe Ha- imann’ın 1886’da Milano’da basılan Cirenaica adlı kitabı bu hususta önemli bir delil kabul edilebilir. Eserde bürokratik, ekonomik ve sosyolojik tahlillerin yanı sıra bölgenin içinde bulunduğu vaziyet de değerlendirilmiştir. Muhammed b. Osman Haşâişî: Rihletü’l-Haşâişî ilâ Libya Sene 1895 Yüzyılın sonlarında bölgeye gelen Müslüman seyyah Muhammed b. Osman Haşâişî’nin Trablus’taki günlük hayat ve sosyal hadiselerle","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)"},{"work_id":"WK_01567","author_id":"AU_01912","havza":"magrib","eser_adi":"Rihletü’l-Haşâişî ilâ Libya Sene 1895","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":345,"tanitim":"Yüzyılın sonlarında bölgeye gelen Müslüman seyyah Muhammed b. Osman Haşâişî’nin Trablus’taki günlük hayat ve sosyal hadiselerle ilgili gözlemlerini ak- tardığı Rihletü’l-Haşâişî ilâ Libya Sene 1895 adlı eseri de dikkat çekicidir. Bu eseri Ali Mustafa el-Mısrâtî, 1965’te tahkik edip yayınlamıştır. Son Osmanlı Döneminde (1835-1918) Trablusgarp Tarihçiliği İbn Galbûn Etkisi Nehicüddin Efendi: Târîh-i İbn-i Galbûn der-Beyân-ı Trablusgarp 1835 müdahalesinden sonra uzun yıllar eyalet idaresini istikra","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)"},{"work_id":"WK_01568","author_id":"AU_01913","havza":"magrib","eser_adi":"Târîh-i İbn-i Galbûn der-Beyân-ı Trablusgarp","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":345,"tanitim":"1835 müdahalesinden sonra uzun yıllar eyalet idaresini istikrara kavuşturmak için uğraşan Osmanlı hükümeti, 1858’de Şeyh Guma’nın öldürülmesiyle niha- yet planladığı düzeni hayata geçirmek için mümbit bir ortam yakalamıştır. Bu dönem devletin sınırları ve hakimiyeti üzerine endişelerin de yoğunlaştığı bir dönemdir. Cezayir Fransız işgalinden kurtarılamamış, Tunus üzerinde Osmanlı nüfuzu azalırken Fransız nüfuzu artmaya başlamıştır. Trablusgarp’ın devlet için 15 Gustav Nachtigal, Sahara and Sudan","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)"},{"work_id":"WK_01569","author_id":"AU_01914","havza":"magrib","eser_adi":"Annales Tripolitaines","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":346,"tanitim":"İbn Galbûn Tarihi birçok müellife ilham vermiştir. Bunlardan biri de Trablus- garp’ta Fransız konsolosu olarak (1879-1884) görev yapmış olan tarihçi ve diplomat Charles Feraud’dur. Muasırı olan Libyalı tarihçi Ahmed Bey en-Nâib el-Ensârî’yi yakından tanıyan Feraud, eserinde görev yaptığı dönemde Trablusgarp’ta önemli hadiselerin sadece sicillere kaydedildiğini fakat tedvin edilmediğini belirtmiş; bu yüzden Trablusluların kendi tarihlerini tevatür yoluyla gelen şifahi bilgiler üzerinden öğrendiği","hanedan":"Libya / Modern","bolum":"Libya Tarih Yazıcılığı (19. yy-günümüz)"},{"work_id":"WK_01570","author_id":"AU_01915","havza":"magrib","eser_adi":"Şeyh Guma Örneği","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":351,"tanitim":"II. Dünya Savaşı’nda İtalyan-Alman kuvvetlerinin yenilgisinin ardından 1943’te işgal sona ermiştir. Ancak Trablus ve Bingazi İngiliz, Fizan ise Fransız idaresine geçmiştir. Bu dönemde Libyalılarda bir kimlik arayışı başlamıştır. Arap, Berberi, 24 Bu kitap, Halife Muhammed et-Tillîsi tarafından Sükkânü Libya adıyla Arapçaya tercüme edilip 1974’te neşredilmiştir. 342 Zenci, Türk vd. unsurlardan mürekkep Libya uluslararası arenada nerede dura- cak, kiminle yakınlaşacak, devletin ve toplumun milli h"},{"work_id":"WK_01571","author_id":"AU_01916","havza":"magrib","eser_adi":"Allen Streicker’in 1970’te Northwestern Üniversitesi’nde tamamladığı Government","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":356,"tanitim":"and Revolt in the Tripoli Regency 1795-1855 başlıklı yüksek lisans tezi; Kola Folayan’ın 1970’te London Üniversitesi’nde tamamladığı ve 1979’da Nijerya İfe Üniversitesi ta- rafından basılan Tripoli During The Reign of Yusuf Pasha Qaramanli başlıklı doktora tezi; Salahaddin Salim Hasan’ın 1973’te George Washington Üniversitesi’nde ta- mamladığı The Genesis of The Political Leadership of Libya 1952-1969: Historical Origins and Development of Its Component Elements başlıklı doktora tezi; Claudio Se","diger_adlari":["Government and Revolt in the Tripoli Regency 1795-1855"]},{"work_id":"WK_01572","author_id":"AU_01917","havza":"magrib","eser_adi":"The Italo-Ottoman War 1911-1912, The First Land, Sea and Air War adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":357,"tanitim":"kitabı; S. N. et-Trablusî’nin Oxford Üniversitesi’nde 2020’de tamamladığı State Buil- ding and State-Society Relations in Libya (1911-1969): An Examination of Associations, Trade Unions and Religious Actors başlıklı doktora tezi. Bu çalışmalarda 1835 Osmanlı müdahalesinden sonra yöneten-yönetilen ilişki- leri üzerinden ülkenin geçirdiği siyasi-toplumsal krizler/dönüşümler, 1911 İtal- yan işgalinin halk üzerindeki etkileri ve sonrasında yaşananlar, işgalin ardından toparlanmaya çalışan ve kendine","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01573","author_id":"AU_01918","havza":"magrib","eser_adi":"Karamanlılar Dönemi 1711-1835","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":357,"tanitim":"başlıklı doktora tezi (2016), Cemal Atabaş’ın Trablusgarb Eyaleti’nde Merkezi İda- renin Tesisi ve Şeyh Guma İsyanı (1835-1858) başlıklı doktora tezi (2017), İbrahim Kılıçarslan’ın Ottoman intervention in Tripoli (1835) and the question of Ottoman imperialism in the 19th century başlıklı yüksek lisans tezi (2019) bunların başında gelir. Bu gibi tezler bir taraftan alana katkı yaparken diğer taraftan da Libya araş- tırmalarına ilginin de canlı kalmasını sağlamıştır. 348 Sonuç Bilindiği gibi tarih"},{"work_id":"WK_01574","author_id":"AU_01695","havza":"magrib","eser_adi":"fütûh kitapları ve coğrafya eserleri","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fütûh kitapları ve coğrafya eserleri (mesâlik ve memâlik türü) de Kuzey Afrika (Mağrib) tarihine dair bilgiler vermiştir. 3/9. yüzyıldan itibaren Mağribli Müslümanlar kendi tarihlerini yazmaya başlamışlardır. Eseri elimize ulaşan en eski Mağrib tarihçisi, Kitâbün fîhi Bed’ü’l-İslam adlı eserin müellifi alim İbn Sellâm el-İbâzî (ö. 273/886 civarı), İbâzıyye mezhebine mensuptur. Bölgenin tarihinde 4/5. yüzyıldan itibaren tarihyazımı noktasında Kayrevan Ekolü’nün etkisi görülmeye başlamıştır. Rakîk"},{"work_id":"WK_01575","author_id":"AU_01695","havza":"magrib","eser_adi":"mesâlik ve memâlik türü","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"mesâlik ve memâlik türü) de Kuzey Afrika (Mağrib) tarihine dair bilgiler vermiştir. 3/9. yüzyıldan itibaren Mağribli Müslümanlar kendi tarihlerini yazmaya başlamışlardır. Eseri elimize ulaşan en eski Mağrib tarihçisi, Kitâbün fîhi Bed’ü’l-İslam adlı eserin müellifi alim İbn Sellâm el-İbâzî (ö. 273/886 civarı), İbâzıyye mezhebine mensuptur. Bölgenin tarihinde 4/5. yüzyıldan itibaren tarihyazımı noktasında Kayrevan Ekolü’nün etkisi görülmeye başlamıştır. Rakîk el-Kayrevânî gibi erken dönem temsilc"},{"work_id":"WK_01576","author_id":"AU_01698","havza":"magrib","eser_adi":"Teşevvüf","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Teşevvüf adlı eseri gibi sadece sûfilerin yaşam hikayelerine yer vermiştir. 5/11. yüzyıl itibarıyla Mağrib’in dini düşüncesi büyük oranda Eş’arî-Mâlikî bir çizgiye kaysa da bölgenin ilk tarihi metinlerini üreten Hâricî/İbâzîlerin de bu çizgiden bağımsız gelişen ve kendi mezhep tarihini konu alan İbâzî Tarih Ekolü, 9. yüzyıldan 16. yüzyıla değin Ebû Zekeriyya el-Varcelânî, Visyânî, Dercînî ve Şemmâhî gibi alimlerce devam ettirilmiştir. Mağrib’de siyasi rolü Orta Çağ'ın sonlarından itibaren azalmı"},{"work_id":"WK_01577","author_id":"AU_01696","havza":"magrib","eser_adi":"Târîh yazarı Ya","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh yazarı Ya’kûbî (ö. 284/897)10 ve Târîhu’r-Rusül ve’lMülûk11 eseriyle meşhur Taberî (ö. 310/922) yer almaktadır. Ayrıca, İbn Kuteybe’nin (ö. 274/887)12 eserlerinde de Mağrib hakkında bazı bilgileri bulmaktayız. Fetih Kitapları Fetih hareketlerinden sonra, İslam’a giren çoğu halk, İslam’ın gelişini kaydetmek için askeri seferlerle ilgilenmiş ve bu ilgi “fütûh” olarak bilinen türün doğmasına neden olmuştur. Batı fetihlerine dair en eski eserlerden biri, Mısırlı tarihçi İbn Abdülhakem’in (ö. 2","diger_adlari":["Târîhu'r-Rusül ve'l-Mülûk"]},{"work_id":"WK_01578","author_id":"AU_01703","havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlik ve Memâlik türü coğrafi eserlerde Mağrib","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mesâlik ve Memâlik türü coğrafi eserlerde Mağrib’in tanımı ve tarihi bilgileri, İbn 10 Ya’kûbî, Kitâbü’t-Târîhi’l-Kebîr (Beyrut: Daru Sâdır, [t.y.]). 11 Taberî, Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk, haz. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrahim (Kahire: Dâru’l-Maarif, 1979). 12 İbn Kuteybe, el-Meârif, haz. Wüstenfeld (Göttingen, [y.y.], 1850). 13 Belâzürî, Fütûhu’l-Büldân (Kahire: Şeriketü’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1901). 14 el-Vâkıdî, Kitâbü’l-Meğâzî, haz. Alfred von Kremer (Kalküta, 1856). 15 İbn A’sem el-Kûfî, Kitâbü’l-Fü"},{"work_id":"WK_01579","author_id":"AU_01714","havza":"magrib","eser_adi":"fütûh türü eserlere","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fütûh türü eserlere olan ilgi ile kendini göstermektedir.23 Aynı dönemde, ünlü Afrika kadısı Abdurrahman b. Ziyâd’ın (ö. 161/778) da mağrib tarihsel katkıları olmuştur. İbn Ziyâd, Afrika’nın fetihleri hakkında bir kitap kaleme alarak doğu yazım tarzının tarihyazımına olan etkisini bu döneme yansıtmıştır. Bu vesileyle Afrika’da da hanedanlık tarihi türü eserler saraylara girmiştir. Bu alanda en önemli eserlerden biri Ağlebîler hakkında yazan Emir Muhammed b. Ziyâdetullah b. el-Ağleb’e (ö. 282/895","hanedan":"Ağlebîler"},{"work_id":"WK_01580","author_id":"AU_01714","havza":"magrib","eser_adi":"Meğâzî İfrîkiye","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Meğâzî İfrîkiye adlı eseridir. Bu eser, kaybolan eserler arasında olup, hicri 4. yüzyılda var olduğu bilinmektedir. Bu eserden daha sonra Ebü’l-Arab Muhammed b. Ahmed b. Temîm et-Temîmî (ö. 333/944) faydalanmıştır. Bu eserin yazım tarihi, hicri 2. yüzyılın ikinci yarısına denk gelmektedir. Eserde, Mağrib’deki tarihsel düşüncenin temellerinin atılmasında, doğudaki tarihyazımının etkisi açıkça görülmekte ve bu etkiler özellikle fütûh türü eserlere olan ilgi ile kendini göstermektedir.23 Aynı dönem"},{"work_id":"WK_01581","author_id":"AU_01715","havza":"magrib","eser_adi":"fütûh eserleri dışında tabakat türünde yazılmış eserler de önemli bir kaynak olmuştur","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"fütûh eserleri dışında tabakat türünde yazılmış eserler de önemli bir kaynak olmuştur. Bu tür eserler, belirli bir alandaki önemli şahsiyetlerin hayatlarını ve eserlerini kronolojik olarak ele almıştır. Örneğin, Mâlikî fakihi Ebû Abdillâh Muhammed b. Sahnûn Abdisselâm b. Saîd et-Tenûhî el-Kayrevânî (ö. 256/869) tarafından yazılmış ve günümüzde kaybolmuş olan Tabakatü’l-ʿUlemâ adlı eser bu türün ilk çalışmaları arasında yer alır. Şüphesiz bu tür eserler, dönemin bilimsel ve kültürel birikimini an","diger_adlari":["Tabakatü'l-ʿUlemâ"]},{"work_id":"WK_01582","author_id":"AU_01720","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr fî Fezâʾili","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr fî Fezâʾili’l-Eʾimmeti’l-Âsâr gibi daha başka birçok eser kaleme almıştır.32 Fâtımî Devleti yazarlarının bıraktığı tarih kitapları genellikle Mağrib tarihine büyük katkılar sağlayamamıştır. Çünkü devletin Mağrib’de sona ermesiyle birlikte bu kitaplar kaybolmuş ve Mısır ile Mağrib arasındaki mezhepsel bağın kopmasıyla da neredeyse tamamen yok olmuştur. Bu sebeple, Fâtımî tarihçilerin eserlerinin büyük kısmı günümüze ulaşmamıştır. Bu yüzdendir ki Fâtımî tarih eserlerinin Sünni tarihçiliğe ön","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_01583","author_id":"AU_01722","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr ve Fünûnü","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr ve Fünûnü’l-Âsâr adlı eserinde, Mağrib’deki Fâtımî dönemine ait yazıların çoğunu toplamıştır. 29 Ca’fer b. Mansûrü’l-Yemen, “Sîretü’l-Hâcib Ca’fer”, Mecelle Külliyeti’l-Âdâb bi’l-Câmiati’l-Mısriyye, 4 cilt, haz. Ivanov, 1936. 30 Kadı Nu’mân b. Muhammed, Kitâbü İftitâhi’d-Daʿve, haz. Widad Al-Fadi (Beyrut: Dâru’s-Sekâfe, 1970). 31 Kadı Nu’mân b. Muhammed, el-Mecâlis ve’l-Müsâyerât, haz. Habîb Al-Haila vd. (Tunus: Câmiatü Tûnis, 1978). 32 Kadı Nu’mân b. Muhammed, Kitâbü Şerhi’l-Ahbâr fî Fezâ","hanedan":"Fâtımîler"},{"work_id":"WK_01584","author_id":"AU_01720","havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlik ve Memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mesâlik ve Memâlik, haz. De Slane, Silsiletü’l-Coğrâfiyyeti’l-İslâmiyye (Frankfurt: Ma’hedü Târîhi’l-Ulûmi’l-Arabiyye, 143, 1992). 17 ed-Devletü’l-Âmiriyye ve Hüseyin b. Âsım ise Mansûr b. Ebî Âmir’in biyografisi olan el-Me’âsirü’l-Âmiriyye adlı eserini kaleme almıştır. Ancak halifeliğin zayıflığı, bazı tanınmış Mâlikî mezhebi mensubu memurların yeni bir tarihyazımına yönelmesine neden olmuştur. Bu yeni yönelimin öncüleri arasında el-Huşenî ve İbnü’l-Feradî yer almıştır. Bu konuya derinlikli bir"},{"work_id":"WK_01585","author_id":"AU_01741","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr ve Ebû Abdullah Muhammed b","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr ve Ebû Abdullah Muhammed b. Sa’dûn b. Ali b. Ebû Bilal el-Kayrevânî’nin (ö. 485/1092)64 Ahbâru Benî Ubeyd adlı eserleri bulunmaktadır. Bu son eser, Kâdî İyâz (ö. 544/1149) tarafından Tertîbü’l-Medârik ve Takrîbü’l-Mesâlik adlı kitabında Afrika biyografilerini yazarken kullanılmıştır.65 Orta Mağrib’de bulunan Hammâdî Emirliği, özellikle Benî Hammâd döneminde, bedevi yaşam tarzının egemen olması ve tarihçilerin eksikliği nedeniyle belirgin tarihi geleneklerden yoksun kalmıştır. Ancak emirlik","hanedan":"Hammâdîler","diger_adlari":["Ahbâru Benî Ubeyd"]},{"work_id":"WK_01586","author_id":"AU_01743","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr ve Tenvîʿu","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr ve Tenvîʿu’l-Âsâr ve’l-Bustân fî Garâʾibi’l-Büldân ve’l-Mesâlik ilâ Cemîʿi’l-Memâlik adlı coğrafi bir eser yazmıştır.70 Bu iki eser, el-Mesâlik ve’l-Memâlik adıyla bilinen coğrafi sanatın sonunu, başka bir deyişle, İslam dünyasında tek bir hilafetin sona ermesini belgelemektedir. Muvahhid İdeolojisine Hizmet Eden Tarih Hicri 6. yüzyıl, Mağrib ve Maşrık’ta büyük tarihyazımının çağıdır. Bu tarihyazımı İslam dünyasında meydana gelen dönüşümlerin etkilerini temsil etmektedir. Mağrib’deki genel","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["Tenvîʿu'l-Âsâr ve'l-Bustân fî Garâʾibi'l-Büldân ve'l-Mesâlik ilâ Cemîʿi'l-Memâlik"]},{"work_id":"WK_01587","author_id":"AU_01743","havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlik ilâ Cemîʿi","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mesâlik ilâ Cemîʿi’l-Memâlik adlı coğrafi bir eser yazmıştır.70 Bu iki eser, el-Mesâlik ve’l-Memâlik adıyla bilinen coğrafi sanatın sonunu, başka bir deyişle, İslam dünyasında tek bir hilafetin sona ermesini belgelemektedir. Muvahhid İdeolojisine Hizmet Eden Tarih Hicri 6. yüzyıl, Mağrib ve Maşrık’ta büyük tarihyazımının çağıdır. Bu tarihyazımı İslam dünyasında meydana gelen dönüşümlerin etkilerini temsil etmektedir. Mağrib’deki genel yaşam, siyasi istikrarsızlık, bedevi ve berberi kabilelerin n","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["el-Mesâlik ve'l-Memâlik"]},{"work_id":"WK_01588","author_id":"AU_01750","havza":"magrib","eser_adi":"Târîh-i Ümmeti","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh-i Ümmeti’l-Halîfeti’l-Fatîmiyye’yi kaydetmek gerekmektedir.82 İbn Şeddâd’ın kitabı aracılığıyla doğunun Mağrib tarihine olan ilgisi, Muvahhid binasının parçalanmasıyla kurulan küçük devletler döneminde de etkili olmuştur. Muvahhidler Sonrası Hanedan Tarihleri İbn Tûmert ve Abdülmümin b. Ali tarafından kurulan siyasi yapı kademeli olarak çökmüş ve dört rakip siyasi varlığa bölünmüştür. Bunlar; Tunus’ta Hafsîler, Fas’ta Merînîler (1196-1465), Tilimsan’da Zeyyânîler (1335-1554) ve Gırnata’da","hanedan":"Muvahhidler","diger_adlari":["Târîh-i Ümmeti'l-Halîfeti'l-Fatîmiyye"]},{"work_id":"WK_01589","author_id":"AU_01766","havza":"magrib","eser_adi":"Sıla fî Târîhi Eʾimmeti","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla fî Târîhi Eʾimmeti’l-Endelüs başlığıyla tamamlanmıştır. Bundan kısa bir süre sonra İbnü’l-Ebbâr el-Kudâî, İbn Beşküvâl ile olan bağlantıyı et-Tekmile li-Kitâbi’s-Sıla109 adlı kitabına eklemiştir. Aynı şekilde Ebü’l-Abbas b. Fertûn es-Sülemî (ö. 663/1261)110 ve İbnü’z-Zübeyr es-Sekâfî el-Gırnâtî (ö. 708/1308) İbnü’l-Ebbâr el-Kudâî ile olan Sıla’ya iki Sıla yazmıştır ve bu onların aynı başlıklı iki tanınmış kitabında bulunmaktadır. Bu kitabın adı Sılatü’s-Sıla’dır.111 Mağrib’deki Sıla kitapla"},{"work_id":"WK_01590","author_id":"AU_01766","havza":"magrib","eser_adi":"Sıla yazmıştır ve bu onların aynı başlıklı iki tanınmış kitabında bulunmaktadır","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla yazmıştır ve bu onların aynı başlıklı iki tanınmış kitabında bulunmaktadır. Bu kitabın adı Sılatü’s-Sıla’dır.111 Mağrib’deki Sıla kitaplarına zeyller, Endülüslü grupların bunlara başvurmasıyla da devam etmiştir. Böylece İbn Abdülmelik el-Merrâküşî (ö. 703/1303) Endülüs Sılası’nın coğrafi kapsamını Fas’ı da kapsayacak şekilde genişletmiştir. Bu genişletme onun büyük kitabı ez-Zeyl ve’t-Tekmile li-Kitâbeyi’l-Mevsûl ve’s-Sıla kitaplarının devamında yer almıştır.112 Bu değişim, Mağrib’deki Endü","diger_adlari":["Sılatü's-Sıla"]},{"work_id":"WK_01591","author_id":"AU_01766","havza":"magrib","eser_adi":"Sıla kitaplarına zeyller","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla kitaplarına zeyller, Endülüslü grupların bunlara başvurmasıyla da devam etmiştir. Böylece İbn Abdülmelik el-Merrâküşî (ö. 703/1303) Endülüs Sılası’nın coğrafi kapsamını Fas’ı da kapsayacak şekilde genişletmiştir. Bu genişletme onun büyük kitabı ez-Zeyl ve’t-Tekmile li-Kitâbeyi’l-Mevsûl ve’s-Sıla kitaplarının devamında yer almıştır.112 Bu değişim, Mağrib’deki Endülüs topluluklarının istikrarından, yıllık ve hanedan tarihi yazarlarının yaptığı gibi, eski ve yeni vatanları arasında ortak bir k","diger_adlari":["ez-Zeyl ve't-Tekmile li-Kitâbeyi'l-Mevsûl ve's-Sıla"]},{"work_id":"WK_01592","author_id":"AU_01766","havza":"magrib","eser_adi":"Sıla kitaplarının devamında yer almıştır","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla kitaplarının devamında yer almıştır.112 Bu değişim, Mağrib’deki Endülüs topluluklarının istikrarından, yıllık ve hanedan tarihi yazarlarının yaptığı gibi, eski ve yeni vatanları arasında ortak bir kolektif hafıza inşa etme çabasından kaynaklanmaktadır. Vezir Lisânüddîn İbnü’l-Hatîb, et-Tâcü’l-Muhallâ fî Müsâceleti’l-Kıdhi’l-Muʿallâ adlı eserinin baş tarafında “Evsâfü’n-Nâs fi’t-Tevârîh ve’s-Sılât”113 adlı bölümünde 107 İbrahim el-Abyarî, Târîhu’l-ʿUlemâʾ ve’r-Ruvât li’l-ʿİlm bi’l-Endelüs (B","diger_adlari":["et-Tâcü'l-Muhallâ fî Müsâceleti'l-Kıdhi'l-Muʿallâ"]},{"work_id":"WK_01593","author_id":"AU_01767","havza":"magrib","eser_adi":"Kitâb el-Lübnânî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kitâb el-Lübnânî, [t.y.]). 108 Ebu’l-Velid b. el-Faradî, es-Sıla (Beyrut: Dâru’l-Kitâb el-Lübnânî, 1981). 109 İbnü’l-Ebbâr el-Kudâî, et-Tekmile li-Kitâbi’s-Sıla (Beyrut: Dâru’l-Kitab el-Lübnânî, 1989). 110 Muhammad b. Tavit, History of Tangiers (Casablanca: House of Culture, 1982). 111 İbnü’z-Zübeyr es-Sekâfî el-Gırnâtî, Sılatü’s-Sıla, haz. Levy Provençal (Rabat: el-Mektebetü’l-İktisâdiyye, 1938). 112 İbn Abdülmelik el-Merrâküşî’nin ez-Zeyl ve’t-Tekmile li-Kitâbeyi’l-Mevsûl ve’s-Sıla adlı kitabı","diger_adlari":["es-Sıla"]},{"work_id":"WK_01594","author_id":"AU_01770","havza":"magrib","eser_adi":"Sıla modelinin çerçevesi dışında hem Fas","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sıla modelinin çerçevesi dışında hem Fas’ta hem de Endülüs’te Buğyetü’l-Multemis fî Târîhi Ricâli’l-Endelüs115 gibi bir grup biyografik yazı ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında ed-Dabbî’nin (ö. 599/1203) Buğyetü’l-Multemis fî Târîhi Ricâli’l-Endelüs, Ebû’l-Abbâs Ahmed b. Ahmed b. Abdullah el-Gabrînî’nin (ö. 704/1311) Unvânü’d-Dirâye fi men mine’l-Ulemâi fî Mieti’s-Sâbiati bi-Bicâye ve Abdülvâhid b. et-Tavvahu’t-Tunisî’nin (ö. 718/1318) Hakîkatü’l-Makâl fî Fekki’r-Revâtıb116 adlı eserlerini hususen","diger_adlari":["Buğyetü'l-Multemis fî Târîhi Ricâli'l-Endelüs"]},{"work_id":"WK_01595","author_id":"AU_01770","havza":"magrib","eser_adi":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta adlı eserini de dile getirmeliyiz. Son olarak, esas olarak program ve indeks yazımı ile temsil edilen fıkıh ilmi topluluğunun tarihsel üretimine dikkat çekmeliyiz. Bu biyografik ve bibliyografik materyal içeren bir kompozisyondur. Bu kitaplar yaygınlaşmadan önce özellikle Endülüs’te yayılmıştır. Bu konuda önemli bir grubumuz daha var ki Abdülazîz el-Ahvanî’nin117 yazdığı çalışmayı tamamlayacak yeni bir çalışmayı daha gerektirmiştir. Bu tür, yazarın hocalarını veya onlarda"},{"work_id":"WK_01596","author_id":"AU_01780","havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlik li-Maʿrifeti Aʿlâmi Mezhebi","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mesâlik li-Maʿrifeti Aʿlâmi Mezhebi’l-İmâm Mâlik kitabında açıkça görülmektedir. Bu kitap, şahsiyetler arasında diğer mezheplerin şahsiyetlerini içermeyen Mâlikî doktrinini doğrulamak için yazılmıştır. Ancak Mâlikî sınıfı geleneklerinin 123 Allaoua Amara, “Retour a la problernatique du declin economique du monde musulman medieval: le cas du Maghreb hammadide XI-XIle siecles”, The Maghreb Review, 28 (2003), 2-28 124 Ebu Bekr Abdullah b. Ebu Abdullah el-Mâlikî, Riyâdü’n-Nüfûs fî Tabakati Ulemâi’l-"},{"work_id":"WK_01597","author_id":"AU_01727","havza":"magrib","eser_adi":"Siyer min Ahbârihim ve Fedâˊilihim ve Avsâfihim","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Tunus","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer min Ahbârihim ve Fedâˊilihim ve Avsâfihim, haz. Beşir el-Bakuş (Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1994). 125 Ebû Alî el-Hasen b. Reşîḳ el-Ezdî el-Mesîlî el-Kayrevânî, Enmûzecü’z-Zamân fî Şuʿarâʾi’l-Kayrevân, haz. Beşir el-Bakuş (Tunus: Dâru’t-Tûnisiyye, 1986). 38 bu şekilde yayılması, diğer çeşitli entelektüel akımların kolektif hafızalarının bir kısmını koruyabilmelerinin ardından bir tür durgunluk yaşamıştır. Bu eserlerin bir kısmı kaybolmuş, bir kısmı da elimize ulaşmıştır. Tasavvuf hareke"},{"work_id":"WK_01598","author_id":"AU_01720","havza":"magrib","eser_adi":"Teşevvüf ilâ Ricâli","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Teşevvüf ilâ Ricâli’t-Tasavvuf adlı eserinde etkileyici bir şekilde derlemiştir. Bu hareket, özellikle Muvahhidler sonrası dönemde önemli gelişmelere sahne olmuştur. Eninde sonunda Sûfî liderler siyasi oluşumlar oluşturabilmişlerdir. Sahra Çölü’nün kuzeyinde yer alan vahalarda İbâzî toplulukları, Ebû Abdullah Muhammed b. Bekir en-Nefûsî’nin elindeki “Azzabe” kurumu çerçevesinde kendilerini yeniden yapılandırma yoluna gitmiştir. İbâzî hiyerarşik yapısının “İmâmetü’l-kitman/Gizli İmamet” çerçevesi","hanedan":"Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01599","author_id":"AU_01720","havza":"magrib","eser_adi":"Fedâil ve Mahriz b","dil":"Fransızca","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fedâil ve Mahriz b. Halâf’ın öğrencileri olan el-Lübeydî (ö. 440/1048) ve el-Fârisî (ö. 440/1048) tarafından yazılan Menâkıbü Mahriz b. Halâf (ö. 413/1022) kitapları ve ikisi Râcî İdrîs tarafından neşredilip Fransızcaya çevrilen126 kitapları dikkate değerdir. Bu hareket aynı zamanda Ebû Ya’kûb Yûsuf b. Yahyâ b. Îsâ et-Tâdelî’nin (ö. 628/1230),127 miladi 5, 6 ve 7. yüzyıllarda Güney Fas’taki tasavvuf ricalinin ve Uzak ve Orta Mağrib’deki bazı şahsiyetlerin hayatlarını et-Teşevvüf ilâ Ricâli’t-Tas","diger_adlari":["Menâkıbü Mahriz b. Halâf"]},{"work_id":"WK_01600","author_id":"AU_01786","havza":"magrib","eser_adi":"Kitâb elLübnanî","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kitâb elLübnanî, [t.y.]. el-Ahvanî, Abdulazîz. “Kütübü Berâmici’l-Ulemâ fî Endelüs”. Mecelletü’l-Mahtûtâti’lArabiyye. no. 1, 1955. Allouche, I. S. Chronique anonyme des dynasties almoravide et almohade. Rabat: Editions Félix Moncho, 1936. Amara, Allaoua. “İbn Şeddâd es-Sanhâcî Câmiu Ahbâri’l-Mağribi’l-Vesît”. Mecelletü Târîhi’l-Arabî. 21(2002), 67-96. Amara, Allaoua. “er-Rakîk el-Kayrevânî ve Belveretü’l-Fikri’t-Târîhî fi’l-Mağribi’l-İslâmî”. History Magazine. 25 (2003), 11-144. Amara, Allaoua."},{"work_id":"WK_01601","author_id":"AU_01792","havza":"magrib","eser_adi":"Sîre ve Ahbâru","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sîre ve Ahbâru’l-Eimme Visyânî, Kitâbü’s-Siyer’in hemen başında şu İbâzî tarihyazımında Varcelânî’nin öncülüğüne dikkat çeker: Eserime kendi mezhebimizden (Ehlu’d-d’ave) olan şeyhlerin -Allah onlara rahmet eylesin- haber ve menkıbeleri bana ulaşan Cebelinefûse ahalisi ile başlıyorum. Bu eserde kim bir kusur veya yanlış görürse düzeltsin isterim. Şeyhimiz Ebû Zekeriyya’ya Allah rahmet eylesin ki o, bu konuda (tarih-biyografi yazımı) bizim öncümüzdür.139 Şüphe yok ki aynı zamanda Varcelânî’nin tal","diger_adlari":["Kitâbü's-Siyer"]},{"work_id":"WK_01602","author_id":"AU_01792","havza":"magrib","eser_adi":"Sîre fî Ahbâri","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sîre fî Ahbâri’l-Eimme şeyh Ebû Zekeriyya Yahya b. Ebubekir el-Varcelânî’ye ait olup iki ciltten (sifrân) müteşekkildi. Ben o kitabın ikinci cildini Erîğ’de görmüştüm.”141 Şemmâhî ise birçok alıntı yaptığı Varcelânî’nin tarihini Ahbâru Ebî Zekeriyya diye anar.142 Nureddin Abdullah b. Humeyd es-Sâlimî, eserin Siyerü’l-Meşâyih adıyla da bilindiğini söyler.143 136 Custers, Bibliyuğrafyâ el-İbâziyye, 1/731; Arı, “Ebû Zekeriyyâ el-Vercelânî”, 43/52; eş-Şeyh Ebû Zekeriyya Yahya b. Said, Kitâbü’l-Îzâh","diger_adlari":["Ahbâru Ebî Zekeriyya","Siyerü'l-Meşâyih"]},{"work_id":"WK_01603","author_id":"AU_01794","havza":"magrib","eser_adi":"Sîre yazarı Varcelânî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Sîre yazarı Varcelânî’den ders almıştır.204 Berberi Zenâte kabilesinin kollarından Benû Vâsîn veya diğer bir söyleyişle Benû Visyân kabilesindendir.205 Visyânî, hocası Âsımî’nin nakilde bulunduğu Mâksen b. el-Hayr b. Muhammed el-Cirâmî el-Visyânî’nin (ö. 491/1097)206 yanı sıra Ebû Muhammed Abdullah b. Zûresten el-Visyânî (ö. 5-11. yüzyıl),207 Ebû Abdullah Mezîn b. Abdullah el-Visyânî (ö. 5-11 yüzyıl),208 Ebû İm197 Dercînî, Tabakat, 2/513. 198 Visyânî, Siyer, 2/722. 199 Bâbâammî, Mu’cemu A’lâmi’l"},{"work_id":"WK_01604","author_id":"AU_01797","havza":"magrib","eser_adi":"Târîh el-İbâziyye fî Libya","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh el-İbâziyye fî Libya, 1/2/77. 237 Bârûnî, “Nisbetü Dîni’l-Müslimîn”, içinde Şemmâhî, Siyer, 2/189. 238 Şemmâhî, Siyer, 2/779. 239 Ebû Yahya Tevfik b. Yahya el-Cennavnî’nin 746/1345’te hayatta olduğu söylenmiştir (Bâbâammî, Mu’cemu A’lâmi’l-İbâziyye, 2/107). Fakat Bağtûrî’nin hocası olan bir kişinin 8-14. yüzyılda hayatta olması tarihen mümkün değildir. Zaten Ebû Yahya Tevfik b. Yahya el-Cennavnî hakkında bilgi veren diğer kaynaklar onun 6-12. yüzyılda yaşadığını ifade ederler. Lewicki, Müe"},{"work_id":"WK_01605","author_id":"AU_01796","havza":"magrib","eser_adi":"Siyer nüshasının sonunda Cemaziyelevvel 928","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Siyer nüshasının sonunda Cemaziyelevvel 928/Mart-Nisan 1522 şeklinde kaydedilmiştir.388 Mezarının yeri ise tartışmalıdır. Bazıları mezarının Cebelinefûse Yefren’de olduğunu söylerken389 başka bir görüşe göre onun mezarı Cerbe Adası’ndaki Tîvâcîn’de bulunmaktadır.390 Eserleri İ’râbu’l-Kurân Bu kitap ve yazmaları hakkında malumat bulunmamaktadır.391 Şerhu Akîdeti’t-Tevhîd Ebû Hafs Amr b. Cümey’ (ö. 750/1350) tarafından Berberi dilinden Arapçaya çevrilmiş Akîdetü’t-Tevhîd adlı kitabın şerhidir. Aka"},{"work_id":"WK_01606","author_id":"AU_01816","havza":"magrib","eser_adi":"el-İber ve et-Ta","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"el-İber ve et-Ta‘rîf Tarihçi, tarih felsefecisi, sosyolog, filozof, siyaset ve devlet adamı olan İbn Haldûn (ö. 808/1406) Fas’ta Merînî sultanlarına da oldukça önemli konumlarda görev yapmıştır. el-İber adıyla meşhur olan Kitâbü’l-’İber ve Divânü’l-Mübtede’ ve’l-Haber fî Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi’s-Sultâni’l-Ekber66 adlı kitabını üç kısım olarak düzenlemiştir. Eserin ilk kısmı Mukaddime, ikinci kısmı el-İber ve üçüncü kısmı ise et-Tarîf’tir. Mukaddime, tarih il","hanedan":"Merînîler","diger_adlari":["Kitâbü'l-'İber ve Divânü'l-Mübtede' ve'l-Haber fî Eyyâmi'l-Arab ve'l-Acem ve'l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi's-Sultâni'l-Ekber"]},{"work_id":"WK_01607","author_id":"AU_01816","havza":"magrib","eser_adi":"el-İber adıyla meşhur","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"el-İber adıyla meşhur olan Kitâbü’l-’İber ve Divânü’l-Mübtede’ ve’l-Haber fî Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi’s-Sultâni’l-Ekber66 adlı kitabını üç kısım olarak düzenlemiştir. Eserin ilk kısmı Mukaddime, ikinci kısmı el-İber ve üçüncü kısmı ise et-Tarîf’tir. Mukaddime, tarih ilmi başta olmak üzere diğer ilimlerden, coğrafyadan, ümrandan, ümranın kurumsal tezahürlerinden bahsetmektedir. Tüm bu başlıklarda o dönemde şahit olduğu Merînî tarihine de hemen her açıdan değinm","hanedan":"Merînîler","diger_adlari":["Kitâbü'l-'İber ve Divânü'l-Mübtede' ve'l-Haber fî Eyyâmi'l-Arab ve'l-Acem ve'l-Berber ve men Âsarahüm min Sevi's-Sultâni'l-Ekber"]},{"work_id":"WK_01608","author_id":"AU_01816","havza":"magrib","eser_adi":"el-İber ve üçüncü kısmı ise et-Tarîf","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"el-İber ve üçüncü kısmı ise et-Tarîf’tir. Mukaddime, tarih ilmi başta olmak üzere diğer ilimlerden, coğrafyadan, ümrandan, ümranın kurumsal tezahürlerinden bahsetmektedir. Tüm bu başlıklarda o dönemde şahit olduğu Merînî tarihine de hemen her açıdan değinmekte, teorilerini bu devlet üzerinden de pratiğe dökmektedir. İbn Haldûn, Mağrib tarihiyle ilgili kısımda kendi ilmi hayatı ve resmi görevleri dolayısıyla ve toplumla teması, şahit olduğu olayları ve gelişmeleri yahut gerilemeleri gözlem yoluyl","hanedan":"Merînîler"},{"work_id":"WK_01609","author_id":"AU_01817","havza":"magrib","eser_adi":"Dîvân-ı Mezâlim üzerinde durmuştur","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Dîvân-ı Mezâlim üzerinde durmuştur. Bu divanın her hafta Cuma namazından sonra düzenlendiğini, divana gelen kadın veya erkek sıkıntısı olan halkın her kesiminden insanın sultanla görüşme imkanı bulabildiğini vurgulamıştır. Özellikle kadınların aracı olmaksızın sultanla görüşmeleri, konuşmaları, gasp edilen haklarını derhal geri almaları, İbn Battûta tarafından divanın dikkat çeken yönleri arasında anlatılmaktadır. O aynı zamanda Hint hükümdarı ile Sultan Ebû İnân’ın bu divanlarını karşılaştırmak"},{"work_id":"WK_01610","author_id":"AU_01821","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr Mahmûd Mak","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr Mahmûd Makdîş (ö. 1228/1813) Nüzhetü’l-Enzâr adlı eserinde Osmanlı yönetimi döneminde yazılan el-Mûnis ve el-Hulelü’s-Sündüsiyye kitapları ile benzer bilgiler aktarmaktadır. Eserin Hafsî tarihi için önem arz eden kısmı ise Safakes’te yaşayan alim ve mutasavvıfların biyografilerini zikretmiş olmasıdır. Eser özellikle de Safakes’teki tasavvufi hayata ışık tutmaktadır. Dolayısıyla eserden Hafsîler dönemi ilmi ve tasavvufi hayatına dair bilgi sahibi olmak isteyen araştırmacılar istifade edebil","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Nüzhetü'l-Enzâr"]},{"work_id":"WK_01611","author_id":"AU_01822","havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâr Mahmûd Makdîş","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahbâr Mahmûd Makdîş (ö. 1228/1813) Nüzhetü’l-Enzâr adlı eserinde Osmanlı yönetimi döneminde yazılan el-Mûnis ve el-Hulelü’s-Sündüsiyye kitapları ile benzer bilgiler aktarmaktadır. Eserin Hafsî tarihi için önem arz eden kısmı ise Safakes’te yaşayan alim ve mutasavvıfların biyografilerini zikretmiş olmasıdır. Eser özellikle de Safakes’teki tasavvufi hayata ışık tutmaktadır. Dolayısıyla eserden Hafsîler dönemi ilmi ve tasavvufi hayatına dair bilgi sahibi olmak isteyen araştırmacılar istifade edebil","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Nüzhetü'l-Enzâr"]},{"work_id":"WK_01612","author_id":"AU_01841","havza":"magrib","eser_adi":"İhâta fî Ahbâri","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta fî Ahbâri (Târîhi) Gırnâta, Nüfâzatü’l-Cirâb fî ‘Ulâleti’l-İğtirâb, el-Lemhatü’l-Bedriyye fi’d-Devleti’n-Nasriyye, Rakmü’l-Hulel fî Nazmi’d-Düvel, 3. İbn Merzûk el-Hatîb (ö. 781/1379), el-Müsnedü’s-Sahîhu’l-Hasan fî Mehâsini Mevlânâ Ebi’l-Hasan, 4. II. Ebû Hammû Musa (ö. 791/1389), Vâsıtatü’s-Sülûk fî Siyâseti’l-Mülûk,66 5. İbn Kunfuz el-Kustantînî (ö. 810/1407), el-Fârisiyye fî Mebâd’i’d-Devleti’l-Hafsiyye, Ünsü’l-Fakîr ve ‘İzzü’l-Hakîr, 6. İbn Merzûk el-Hafîd (ö. 842/1439), 7. İbnü’ş-Şem","hanedan":"Hafsîler","diger_adlari":["Târîhi Gırnâta","Nüfâzatü'l-Cirâb fî 'Ulâleti'l-İğtirâb","el-Lemhatü'l-Bedriyye fi'd-Devleti'n-Nasriyye","Rakmü'l-Hulel fî Nazmi'd-Düvel"]},{"work_id":"WK_01613","author_id":"AU_01841","havza":"magrib","eser_adi":"Hulel fî Nazmi","dil":"Arapça","eser_turu":"hadis","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hulel fî Nazmi’d-Düvel, 3. İbn Merzûk el-Hatîb (ö. 781/1379), el-Müsnedü’s-Sahîhu’l-Hasan fî Mehâsini Mevlânâ Ebi’l-Hasan, 4. II. Ebû Hammû Musa (ö. 791/1389), Vâsıtatü’s-Sülûk fî Siyâseti’l-Mülûk,66 5. İbn Kunfuz el-Kustantînî (ö. 810/1407), el-Fârisiyye fî Mebâd’i’d-Devleti’l-Hafsiyye, Ünsü’l-Fakîr ve ‘İzzü’l-Hakîr, 6. İbn Merzûk el-Hafîd (ö. 842/1439), 7. İbnü’ş-Şemmâ’ (ö. 861/1457’den sonra), el-Edilletü’l-Beyyinetü’n-Nûrâniyye fî Mefâhiri’d-Devleti’l-Hafsıyye, 8. Ebû Abdullah Muhammed ez-Ze","hanedan":"Hafsîler","diger_adlari":["el-Müsnedü's-Sahîhu'l-Hasan fî Mehâsini Mevlânâ Ebi'l-Hasan"]},{"work_id":"WK_01614","author_id":"AU_01842","havza":"magrib","eser_adi":"İhâta ve İbn Haldûn","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İhâta ve İbn Haldûn’un el-’İber’inden de istifade etmiştir. 200 13. Ebu’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed el-Makkarî (ö. 1041/1632), Nefhu’t-Tîb min Gusni’l-Endelüsi’r-Ratîb ve Zikru Aezîrihâ Lisâni’d-dîn İbni’l-Hatîb, 14. Selâvî Ahmed b. Hâlid en-Nâsırî (ö. 1315/1897), el-İstiksâ/Kitâbü’l-İstiksâ li-Ahbâri Düveli’l-Mağribi’l-Aksâ, 15. Mahmûd b. Saîd Makdîş (ö 1228/1813), Nüzhetü’l-Enzâr fî ‘Acâ’ibi’t-Tevârîh ve’l-Ahbâr (Dâ’iretü Makdîş), 16. Ebu’l-Kâsım ez-Zeyyânî (ö. 1249/1833), et-Tercümân","hanedan":"Zîrîler"},{"work_id":"WK_01615","author_id":"AU_01742","havza":"magrib","eser_adi":"Riyâz fî ahbâri ʿİyâz Kitap","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tilimsan","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Riyâz fî ahbâri ʿİyâz Kitap, Mâlikî âlimi olan Kâdî İyâz’ın (ö. 544/1149) haberlerini içerir. Müellif kitabı Tilimsan halkının Kâdî İyâz’ı tanımak isteği doğrultusunda yazmıştır. O, 1017-1022 yılları arasında Karaviyyîn Camii’nde müftülük yaptığı sürede dönemin Sa’dî sultanının da desteğini alarak eserini kaleme aldı. Bu kitabın özelliği, Makkârî’nin kitapta Endülüs’ün haberlerine ve son dönemlerinde Arapların durumuna dikkat etmesidir. Müellif nadir türdeki edebi ve tarihi haberlerin birçoğunu","hanedan":"Sa'dîler"},{"work_id":"WK_01616","author_id":"AU_01875","havza":"magrib","eser_adi":"Riyâz fî Ahbâri ʿİyâz","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Riyâz fî Ahbâri ʿİyâz (Kahire: Matbaatü Lecne, 1358/1939), 1/23. 139 Abdullah, “Ahmed b. Muhammed el-Makkarî et-Tilmisânî”, 63. 140 Abdullah, “Ahmed b. Muhammed el-Makkarî et-Tilmisânî”, 63. 141 Makkarî, Ravzatü’l-Âsi’l-ʿÂtıreti’l-Enfâs fî Zikri men Lekîtühû min Aʿlâmi’l-Hadrateyn Merrâküş ve Fâs, 3-24. 142 Kehhâle, Muʿcemü’l-Müʾellifîn, 5/172. 237 mektedir.143 Kahtânî Me’âfir kabilesine mensup olduğundan el-Me’âfirî, Berberi Cezûlî kabilesi arasında yaşadığından el-Cezûlî, Tamnâra köyü etrafınd"},{"work_id":"WK_01617","author_id":"AU_01714","havza":"magrib","eser_adi":"Menâkıb Şeyhu","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Menâkıb Şeyhu’l-Kayrevân Bu türdeki ikinci eser Ebubekir Atik b. Halfu’t-Tücîbî’nin (ö. 422/1031) adlı eseridir. Tücîbî’nin hayatı hakkında pek az bilgiye sahibiz. Ancak ed-Debbâğ, İbn Nâcî, İbnü’l-Ahbar gibi muahhar kaynakları yazan kişiler aracılığıyla Kayrevan ve önemli yerler hakkında birçok bilgi aktarılmıştır. Örneğin, Ağlebîler döneminde yaşayan Muhammed b. Yahya b. Selam’ın Meʿâlimü’l-Îmân fî Marifeti Ehli’l-Kayrevan adlı eserinde, Ağlebî emiri Ebû İbrahim Ahmed dönemine dair pek çok bil","hanedan":"Ağlebîler"},{"work_id":"WK_01618","author_id":"AU_01925","havza":"turkistan","eser_adi":"Sûretü’l-‘arz","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":22,"tanitim":"İbn Havkal’ın (ö. 977) Sûretü’l-‘arz2 isimli eseri bu dönemde bölgenin coğrafi özelliklerini tanımlamada çok önemli yere sahiptir. Mâverâünnehir bölgesi ve onda bulunan şehirler hakkında ayrı ayrı bilgiler aktaran yazar bazen bu bilgi- lerin yanında bölge halkları hakkında da açıklamalarda bulunmaktadır. Doğu- da Fergana batıda Hârizm’e kadar olan yerleşim yerlerini sayarken, bölgelerin doğası, bazı halkların dilleri hakkında da bilgiler kaydetmiştir. Batı Türkistan yani Mâverâünnehir’i de bizza","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01619","author_id":"AU_01956","havza":"turkistan","eser_adi":"Et-Tenbih ve’l-İşrâf ve Murûc ez-Zeheb","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":22,"tanitim":"Mes’ûdî’ye (893-956/575 ait olan eserlerde de bölgenin coğrafyası hakkında faz- la olmasa da bilgiler geçmektedir. Müellif et-Tenbih ve’l-İşrâf6 adlı eserinde Mâ- verâünnehir’in ana damarları olan nehirler, onların çıktığı yerler, suladığı 2 The Oriental Geography of Ibn Haukal, An Arabian Traveller of the Tenth Century, translated from a Ma- nuscript in his own Possession, collated with one preserved in the Library of Eton College, by Sir Willi- am Ouseley (London: Printed at the Oriental Press","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)","diger_adlari":["Murûc ez-Zeheb"]},{"work_id":"WK_01620","author_id":"AU_01920","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":23,"tanitim":"İbn Hurdâzbih’in (ö. 912/13)9 coğrafya alanında büyük ün getiren Kitâbü’l-Mesâ- lik ve’l-memâlik adlı eseri de fazla olmamasına rağmen konumuzla ilgili bilgiler vermektedir. Semerkant, Buhara gibi şehirler hakkında bilgiler vermiş, bu şehir- lerde bulunan diğer yerleşim merkezlerini de açıklamıştır.10 Eser coğrafya yazı- cılığında Irak ekolü eserlerinin ilki sayılmaktadır. Kaynak olarak Sâsânî dönemi kayıtlarından istifade etmiş ve doğal olarak yöntem ve terimlerin kullanımında Fars tesirinde ka","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01621","author_id":"AU_01957","havza":"turkistan","eser_adi":"Ahsenu’t-Tekâsim fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":24,"tanitim":"Bazen Mukaddesî olarak da bilinen, coğrafya alanında önemli yere sahip olan Makdîsî12 (ö. 1000) kaleme aldığı Ahsenu’t-Tekâsim fi Ma’rifeti’l-Ekâlîm13 adlı ça- lışmasında Müslüman ülkelerin coğrafyası, insanları, dili ve bölge özellikleri hakkında geniş bilgiler vermiştir. Soğd bölgesini anlatırken bu bölgede bulunan şehirler özellikle Semerkant hakkında önemli bilgiler zikretmiştir. Şehrin ku- ruluşu, dini yapısı, doğası, kaleleri hakkında bilgiler vermiş, şehrin civarındaki yerleşimler de gözü","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)","diger_adlari":"Bazen Mukaddesî"},{"work_id":"WK_01622","author_id":"AU_01958","havza":"turkistan","eser_adi":"Hudûdü’l-Âlem mine’l-Meşrik ile’l-Magrib","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":24,"tanitim":"Yazarının kim olduğu bilinmeyen ve 982-83 yıllarında kaleme alındığı düşünülen Hudûdü’l-Âlem mine’l-Meşrik ile’l-Magrib15 adlı eser de Soğd bölgesi ve buradaki halklara ait önemli bilgiler içermektedir. Yazarın seyahat ederek gördüklerini ve eksik bulduğu yerlerde daha çok Batlamyus gibi Yunan bilginlerinden istifade ederek yazdığı eserinde konuya ait coğrafi bilgileri bulmak mümkündür. Soğd bölgesinde bulunan küçük şehirlerden bahsederken bölgenin güzelliğini övme- den de kendini alamamıştır. A","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01623","author_id":"AU_01959","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü ‘Acâ’ibi’l-Hind","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":25,"tanitim":"İranlı seyyah ve bir gemi kaptanı olan Büzürg b. Şehriyâr’a (X. yüzyıl) ait olan ve hikâyelerden oluşan Kitâbü ‘Acâ’ibi’l-Hind17 adlı eseri konumuz hakkında çok az bilgi vermesine rağmen Soğdluların ticaret faaliyetleri ile ulaştığı geniş bölgeleri anlatması açısından ilginç bir kaynaktır. Türkiye Türkçesine de tercüme edilmiş olan eser diğer birçok Avrupa dillerine de tercüme edilmiştir. Bize kadar ula- şan eserin tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesinde bulunmaktadır. P. A. Van der Lith neşre ha","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01624","author_id":"AU_01960","havza":"turkistan","eser_adi":"Tahdîdü Nihâyâti’l-emâkin li Tashîhi Mesâfâti’l-Mesâkin","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Gazne","kaynak_sayfa":25,"tanitim":"Aşağıda diğer eserlerinden de bahsedeceğimiz Bîrûnî (973-1061), Gazne’de bulun- duğu dönemde enlem-boylam, şehirlerarası mesafeler, kıble yönünü belirleme yöntemleriyle birlikte tarihi, coğrafi bilgiler de aktardığı Tahdîdü Nihâyâti’l-emâ- kin li Tashîhi Mesâfâti’l-Mesâkin (Meskenlerin Uzaklıklarının Düzeltilmesi İçin Şehir- lerin Sınırlarını Belirlenmesi)19 adlı eserinde Ceyhun nehri, zaman geçtikçe deği- 16 Kurtuluş, “Hudûdü’l-âlem”, 18/304. 17 Buzurg ibn Shahriyar, Chudesa İndii, Perevod s ar","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)","diger_adlari":["Meskenlerin Uzaklıklarının Düzeltilmesi İçin Şehirlerin Sınırlarını Belirlenmesi"]},{"work_id":"WK_01625","author_id":"AU_01921","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Büldân","dil":"Urduca","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":26,"tanitim":"İslam geldikten sonra yazılan coğrafya kitaplarının ilklerinden olan Ya’kûbî’nin (ö. 905’ten sonra)21 Kitâbü’l-Büldân22 adlı eseri yazarın bulunduğu dönemde- ki geniş bölgeler hakkında önemli bilgiler içermektedir. Bu alanda yazılan ilk kitaplardan biri olmasına rağmen içinde konumuza ait fazla bilgiye rastlanma- maktadır. Yine de eserinde Mâverâünnehir ve ona bağlı olarak gördüğü yerleşim yerleri, şehirler, Türklerin oturdukları bölgeler, İslam fetihleri sonucunda orta- ya çıkan siyasi olaylar ","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01626","author_id":"AU_01924","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Ebû İshâk İbrahim b. Muhammed el-İstahrî el-Fârisî (ö. 951-52’den sonra)24 tara- fından 930-32 ve 951-52 yıllar arasında yazılan Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-memâlik25 adlı eser de konumuzla ilgili önemli bilgiler içermektedir. Mısır’dan Sind’e kadar olan bölgeleri özellikle Mâverâünnehir ve ona komşu olan bölgeleri gezen coğrafyacı edindiği bilgilerle bu alanda farklı bir eser ortaya koymuştur. Belh okuluna bağlı olduğu bilenen yazarın ömrünün sonlarına doğru kendisi gibi coğrafyacı olan önemli bilgin","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01627","author_id":"AU_01961","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu’r-rusül ve’l-mülûk","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":27,"tanitim":"Soğd bölgesinin de içinde yer aldığı Mâverâünnehir bölgesi ve onun tarihi hak- kında en fazla bilgi veren kaynaklardan biri de Muhammed b. Cerîr et-Taberî’nin 24 İstahrî hakkında bilgi için bk. Marina A. Tolmacheva, “İstahrî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2001), 23/203-205. 25 Abû Ishâq Ibrâhîm Istakhri, Masalik va Mamalik, Anonymous Persian Translation from V/VI Century A.H. Edited by Iraj Afshar (Tehran: B.T.N.K, 1961); İstahri, Ülkelerin Yolları, 2. Bask","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01628","author_id":"AU_01962","havza":"turkistan","eser_adi":"Fütûhu’l-büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":30,"tanitim":"İslam fetihleri hakkında yazılmış eserlerin başında gelen Belâzürî’nin (ö. 892- 93)37 Fütûhu’l-büldân38 eseri Mâverâünnehir bölgesine yapılan fetihleri diğer kaynaklara nazaran daha net ve kısa anlatan önemli kaynaklardan biridir. Mâ- verâünnehir, Horasan ve diğer bölgelere yapılan fetihleri anlatırken, bölgelerin sulh yoluyla mı, yoksa barış yoluyla mı ele geçirildiğine dikkat çekmektedir. Eseri yazarken Vâkidî, Yahyâ b. Âdem, Ebü Ubeyd Kâsım b. Sellâm, Medâinî, İbn Sa’d ve İbn Hişâm’ın eserler","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01629","author_id":"AU_01919","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Fütûh","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":31,"tanitim":"İbn A’sem el-Kûfî’nin (ö. 320/932’den sonra) Kitâbü’l-Fütûh adlı eseri de fetihler dönemi Soğd ve Soğdlular tarihi için önemli bir kaynaktır. İbn A’sem eserinin çoğu yerinde kendisinin mensup olduğu mezhebe eğilimli ve oldukça mübalağa- lı bir dil kullanıyor görünse de konumuz açısından verdiği bilgiler çok önemlidir. Mâverâünnehir’e yapılan ilk fetihler ve Soğdluların yoğun olarak bulundukları Semerkant ve Buhara gibi şehirlerin fethini ayrıntılı bir şekilde anlatmaktadır. Günümüze eserin Arapç","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01630","author_id":"AU_01960","havza":"turkistan","eser_adi":"Tahkîku mâ li’l-Hind, el-Âsârü’l-Bâkıye","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Gökbilim, matematik, doğa bilimleri, coğrafya ve tarih alanlarındaki önemli eserleriyle meşhur olan Bîrûnî’nin (973-1061)43 aktardığı bilgiler de çok önemli- dir. Çeşitli alanlarda araştırma yapan bilim adamı gezdiği, gördüğü ve kendinden önceki dönemler hakkında duyduğu tarihi bilgileri kendi eserlerinde kaydetmiş- tir.44 Aslında önemli bir tarihçi kimliğine sahip olan Bîrûnî uğraştığı diğer ilim- lerde elde ettiği başarılarından dolayı tarih alanında pek tanınmamıştır. Oysa bölgedeki tarih yaz","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)","diger_adlari":["el-Âsârü'l-Bâkıye"]},{"work_id":"WK_01631","author_id":"AU_01963","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu Buhârâ","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":36,"tanitim":"Nerşahî’nin (899-959)66 943-44 yıllarında yazıp tamamlamış olduğu Târîhu Buhârâ67 adlı eseri Orta Çağ Mâverâünnehir tarihi için en önemli ve az sayıdaki kaynak- lardan biridir. Sadece Buhara şehri ön plana alınarak bilgi vermeye çalışılmış olsa da içerdiği bilgiler hem dönem hem coğrafya açısından çok geniş alanları kapsamaktadır. Eski zamanlardan Soğdluların da yoğun olarak yaşadıkları Buha- ra ve onun çevresi hakkında çok detaylı bilgiler verirken, bölgede ortaya çıkan isyanlar ve diğer siyasi","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01632","author_id":"AU_01964","havza":"turkistan","eser_adi":"El-Ensâb","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":39,"tanitim":"Yirmi üç yaşında ilmi seyahatlere çıkarak çok geniş bölgeleri gezen, 1154 yılında çıktığı gezisinde Harizm, Semerkant, Buhara ve Nesef başta olmak üzere Mâ- verâünnehir bölgelerini dolaşma şansı bulan önemli bilgin Ebû Sa’d Abdülkerîm b. Muhammed b. Mansûr es-Sem’ânî (1113-1166) çeşitli alanlarda yazdığı eserle- riyle ün kazanmıştır. Eserlerinin çoğunun Moğol istilası döneminde kaybolduğu düşünülmektedir. Müellifin Mâverâünnehir/Orta Asya tarihi açısından da önem- li bir yere sahip olan El-Ensâb","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01633","author_id":"AU_01965","havza":"turkistan","eser_adi":"Dîvânü lugâti’t-Türk","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":39,"tanitim":"İslam kaynaklarının dışında sonraki yüzyıllarda yazılan çeşitli eserlerde de konumuz ve Mâverâünnehir tarihi açısından önemli bilgiler bulunmaktadır. Bunun gibi önemli kaynaklardan biri, Mâverâünnehir bozkırlarında, Mâverâünnehir bölgesindeki çeşitli Türk boyları ve diğer halklar arasında ge- zerek kendi eserine malzeme toplayan Kâşgarlı Mahmud’un80 Türk dilinin ilk sözlüğü olarak nitelendirilen Dîvânü lugâti’t-Türk adlı eseridir.81 Aktardığı bil- 77 Mehmet Efendioğlu, “Sem’ânî”, Türkiye Diyanet","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01634","author_id":"AU_01966","havza":"turkistan","eser_adi":"Si-Yu-Ki, Buddhist Records of the Western World","dil":"Çince","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":41,"tanitim":"Çin’den yola çıkarak Hindistan’a ziyaret için giden Budist rahiplerinin yolculukları boyunca edindikleri bilgilerden oluşan gezi raporları ve seyahatnâmeler, ağırlıklı olarak daha çok coğrafi bilgiler yönüyle tezimize önemli katkıda bulunmaktadır. Tanınmış Budist rahip Hsüan-tsang’ın da gezi notlarının bulunduğu, Çin, Kore, Japon klasik Budist eserlerinden biri olan Si-Yu-Ki Batı Dünyasının Budist 84 Halil Can Akgün, “Türkler Hakkında Bilgi Veren X. Yüzyıla Kadarki Çin Kaynakları ve Bu Kaynaklar","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)","diger_adlari":["Buddhist Records of the Western World"]},{"work_id":"WK_01635","author_id":"AU_01967","havza":"turkistan","eser_adi":"Seyahatnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":42,"tanitim":"Diğer bir önemli kaynak da Hsüan-tsang’ın Hindistan’a yaptığı kutsal yolculuğu sırasında edindiği bilgilerden oluşan seyahatnâme niteliğindeki gezi notlarıdır. İçerdiği bilgiler açısından önemli bir yere sahip olan mezkûr eser, alan uzman- larının ilgi odağı olmuştur. Avrupalı bilim insanları tarafından farklı isimlerle birkaç defa neşredilmiştir. Coğrafi bilgilerin dışında bulunduğu ve bizzat gördü- ğü devlet ve halkların medeniyetleri hakkında da bilgiler veren eser kendi dö- neminden günümüze","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01636","author_id":"AU_01968","havza":"turkistan","eser_adi":"A Memoir of the Pilgrimage to the Five Regions of India","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":42,"tanitim":"Büyük medeniyete sahip olan iki eski dünya Çin ve Hindistan arasında yolcu- luk yaparak, Budizm inancının asıl kök saldığı toprakları ziyaret etmek ama- cıyla Hindistan’a yolculuk yapan rahip Hye Ch’o’ya ait gezi notları da bu konuda önemli yere sahiptir. Köken itibariyle Kore’li olan rahip VIII. yüzyılda yaptığı mezkûr yolculuğu sonucundaTürkistan, onun şehirleri, buranın medeniyeti ve dini inançları hakkında bilgiler kaydetmiştir. Hye Ch’o Diary: A Memoir of the Pilgrimage to the Five Regions ","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01637","author_id":"AU_01969","havza":"turkistan","eser_adi":"Lives of Sogdians in Medieval China","dil":"Çince","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":44,"tanitim":"Moritz Huber tarafından hazırlanan ve 2020’de neşredilen Orta Çağ Çin’inde Soğd- luların Yaşamları90 başlıklı çalışması da konumuz açısından önemlidir ve tam bir kaynak niteliğindedir. Sinolog, kendi araştırmasında Sogdiana ve Çin’deki Soğd- lulara ait Çince kaynakları taramış, onları tercüme etmiş ve bunları arkeolojik verilerle birleştirerek Soğdluların MS. III-X. yüzyıllardaki Çin’deki varlıklarını incelemeye çalışmıştır. Çin kaynaklarında Sogdiana hakkında bilgiler, Çin’deki Soğdlular hakkın","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01638","author_id":"AU_01970","havza":"turkistan","eser_adi":"Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri","dil":"Çince","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":44,"tanitim":"Liu Mau-Tsai’nin Çince kaynaklara dayanarak hazırladığı Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri91 adlı eseri de Soğdluların Türklerle ilişkileri hakkında önemli bil- giler vermektedir. Çin ve Türkler arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerde önemli rol oynayan Soğdlular hakkında da bilgi veren eser birinci elden kaynak özelliğine sahiptir. Soğdça Dökümanlar Soğdlulara ait en önemli kaynaklar onların kendi dilinde yazılmış ve bize ka- dar ulaşan Soğdça dokümanlardır. Günümüze kadar ulaşan Soğdça yazılı ","hanedan":"Soğdlular","bolum":"Soğdlular Tarihi (MÖ VI-MS X. yy)"},{"work_id":"WK_01639","author_id":"AU_01971","havza":"turkistan","eser_adi":"Soğdlular, Toharlar, Eftalit-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":63,"tanitim":"ler ve diğer barbar isimli kavimler.” Bu bilgilerden hareketle, Ermeni müelliflerin “İskitya” ve “Türklerin ülkesi” gibi kavramlarla özellikle Apakhtark aslında Türk Kağanlığı ya da Eftalitler ülkesini kastettikleri anlaşılmaktadır. Apakhtark’taki Apa kelimesi abdal, eftal, avarlarla muhtemelen ilişkili olabilir.14 Ayrıca, bu devletin sınırları içerisinde birçok farklı halkın, özellikle Soğdlular, Toharistanlılar/Yu- eçjiler, Eftalitler ve başka çeşitli etnik toplulukların vasal ya da tâbi statü","hanedan":"Eftalitler","bolum":"Eftalitler (Ak Hunlar) (367-557)"},{"work_id":"WK_01640","author_id":"AU_01972","havza":"turkistan","eser_adi":"Kuşan Devleti’nin kuzey Hindistan’daki ta-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":74,"tanitim":"rihî bölgelerdeki itibarı o denli büyüktü ki, sonrasında gelen hanedanlar ken- dilerini meşruiyet açısından Kuşanlara bağlamışlardır. Türk Şahi’lerinin son kralının Lagatürman olduğu bilgisine ise Bîrûnî’nin şu satırlarından ulaşmak- tayız: “Bu hanedanın son kralı Lagatürman idi ve veziri ise bir Brahman olan Kallar’dı. Kallar, tesadüfen gizli hazineler bulması sayesinde büyük bir nüfuz ve güce kavuşmuştu. Bunun sonucunda, bu Tibetli hanedanın son kralı, uzun bir süre iktidarda kaldıktan sonra, ","hanedan":"Köktürkler","bolum":"Batı Köktürk Kağanlığı (568-740)"},{"work_id":"WK_01641","author_id":"AU_01920","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":118,"tanitim":"İslâm coğrafyacılarının babası nisbesiyle bilinen İbn Hurdâzbih’in tam adı Ebu’l- Kasım Ubeydullah b. Abdullah b. Hurdâzbih el-Bağdadî el-Fârisî’dir. İsminden de anlaşıldığı üzere İbn Hurdâzbih Fârisî olup ataları Abbâsîler döneminde sarayda birtakım görevler üstlenmişlerdir. Babasının Taberistan valisi olduğu bilinen İbn Hurdâzbih’in önce Cibal eyaletinde, ardından Bağdat ve Samerra’da berîd ve istihbarat müdürlüğü görevi yaptığı bilinmektedir. Bağdat’ta yetişen İbn Hurdâzbih, Abbâsî halifesi M","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01642","author_id":"AU_01921","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Büldân","dil":"Latince","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":120,"tanitim":"Tam adı Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ebî Ya‘kûb İshâk b. Ca‘fer b. Vehb b. Vâzıh el-Ya‘kûbî olan büyük tarihçi, seyyah ve coğrafyacıdır. Ermeni asıllı olduğuna dair iddialar varsa da Bağdat’ta doğmuş bir Fârisî’dir. Dedesi ve babasından son- ra Abbâsî devletinde idareci olarak yöneticilik yapan Ya‘kûbî özellikle berîd teş- kilatındaki görevleri sebebiyle seyahat etme imkânı elde etmiş, eserlerini oluş- turmada bu seyahatlerin büyük etkisi olmuştur. Ya‘kûbî Azerbaycan, Irmîniye ve Mısır valilikleri gibi ","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01643","author_id":"AU_01973","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":122,"tanitim":"Tam adı Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. İshâk b. İbrâhîm el-Hemedânî olan İbnü’l Fakîh’in Hemedanlı olduğu bilinmektedir. Doğum ve ölüm tarihi tam olarak bilinmeyen müellifin 255-330/869-942 ya da 230-318/845-930 yılları arasında yaşadığı düşünülmektedir. Hayatı hakkında kısıtlı bilgi bulunan İbnü’l Fakîh’in ailesinin dini ilimlerle iştigal eden kişiler olduğu aktarılmaktadır.39 Yaşamı hakkında yok denecek kadar az malumat olmasına rağmen İbnü’l-Fakîh’i tanınır hale getiren meşhur coğrafya ese","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":"ğı düşünülmekte"},{"work_id":"WK_01644","author_id":"AU_01943","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":126,"tanitim":"Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed tam adıyla bilinen Ceyhânî hakkında ol- dukça az bilgi vardır. Sâmânî veziri olduğu bilinen Ceyhânî’nin Kitâbü’l-Mesâ- lik ve’l-memâlik adlı eseri günümüze ulaşmamıştır. Ancak Mes‘ûdî ve İbn Rüste başta olmak üzere İslâm coğrafyacılarının bu eseri okuyup kendi eserlerinde kaynak olarak kullandığı bilinmektedir.51 İslâm coğrafyacılarından Ceyhânî’nin eserini kullananlar ve Mâverâünnehir ile alakalı Ceyhânî’den nakledilen bilgiler adı geçen müelliflerin aktarıldığı k","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":"yla bilinen Ceyhânî hakkında ol- dukça az bilgi var"},{"work_id":"WK_01645","author_id":"AU_01922","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Harâc","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":126,"tanitim":"Tam adı Ebü’l-Ferec Kudâme b. Ca‘fer b. Kudâme b. Ziyâd el-Kâtib el-Bağdâdî olan Kudâme, Bağdat’ta doğmuştur. Abbâsî sarayında görevli olan babasının katiplik mesleğini devam ettirdiği bilinen Kudâme hakkında Hristiyan olduğu- na dair iddialar olsa da çoğunluğun görüşüne göre Müslüman’dır. Şair ve edip yönüyle bilinen Kudâme Bağdat’ta yaptığı devlet görevleri ile özellikle maliye alanında uzmanlaşmıştır. Kitâbü’l-Harac ve sınâʿati’l-kitâbe eseriyle meşhur olan müellifin çok geniş bir yelpazede d","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01646","author_id":"AU_01923","havza":"turkistan","eser_adi":"Suverü’l-ekâlîm","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":127,"tanitim":"Coğrafya alanında “Belh Ekolü”nün kurucusu olarak bilinen Ebu Zeyd el-Belhî, 236/850 yılında Horasan’ın Belh şehrine bağlı Şâmistiyân köyünde doğmuş, ilk öğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra Irak başta olmak üzere birçok İslâm beldesini dolaşıp dönemin önemli alimlerinden ilim almıştır. Bu alimlerin başında İslâm filozofu Kindî (ö.252/866) bulunmaktadır. Din bilimleri yanında 53 Kudâme İbn Ca‘fer, Kitabü’l Harac, çev. Ramazan Şeşen (İstanbul: Yeditepe, 2018), 170-173. 54 Kudâme b. Ca‘fer,","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":"nün kurucusu"},{"work_id":"WK_01647","author_id":"AU_01924","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":130,"tanitim":"Tam adı Ebû İshâk İbrâhîm b. Muhammed el-İstahrî el-Fârisî’dir.66 Kerhî olarak da anılmaktadır.67 İbn Havkal68 ve Mukaddesî69 tarafından Fârisî nisbesiyle anılsa da Yâkut el-Hamevî’nin70 kendisine atıfta bulunduğu İstahrî ismiyle şöhret bul- muştur.71 Hayatı, ailesi, hocaları ve nasıl eğitim gördüğü hususunda kendi coğ- rafya eseri de dahil kaynaklarda neredeyse hiç bilgi bulunmamaktadır. Müellifin İstahrî nisbesinden, Fars bölgesindeki Istahr şehrinden olduğu anlaşılmaktadır. Ne zaman doğduğu k","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01648","author_id":"AU_01956","havza":"turkistan","eser_adi":"Mürûcü’z-zeheb ve et-Tenbîh ve’l-işrâf","dil":"Urduca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":133,"tanitim":"Ebü’l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî el-Mes‘ûdî el-Hüzelî tam adıyla bilinen Mes‘û- dî Bağdat doğumlu olup tarih ve coğrafya eserleriyle meşhurdur. Hakkındaki 83 Geniş bilgi için bk. İstahrî, Mesâlikü’l-memâlîk, 292-334; Ayrıca bk. Aydınlı, İstahrî, 40-53. 84 Bk. İstahrî, Mesâlikü’l-memâlîk, 292-334. 85 İstahrî, Mesâlikü’l-memâlîk, 327. 86 İstahrî, Mesâlikü’l-memâlîk, 291. 87 İstahrî, Mesâlikü’l-memâlîk, 292; Ayrıca bk. Revşen Hudayberganov, “Önemli Bir Tarihî Kaynak Olarak İstahrî’nin Mesâlik el","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":["et-Tenbîh ve'l-işrâf"]},{"work_id":"WK_01649","author_id":"AU_01925","havza":"turkistan","eser_adi":"Sûretü’l-arz","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":135,"tanitim":"Tam adı Ebü’l-Kāsım Muhammed b. Alî en-Nasîbî el-Bağdâdî’dir. İbn Havkal aslen Nusaybinli olup çocukluk ve gençlik çağından itibaren hayatının çoğunu Bağdat ve Musul’da geçirmiştir. Bağdat’ta bulunduğu esnada ticaretle uğraşan İbn Havkal ülkeler hakkında bilgi veren kitaplara özel merakı sayesinde bilgiler 93 Mes‘ûdî, Mürûcü’z-zeheb, 14-134. 94 Mes‘ûdî, et-Tenbih ve’l-işraf, çev. Mithat Eser (Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2020), 22-23. 95 Ali b. Hüseyin el-Mes‘ûdî, et-Tenbih ve’l-işraf, thk. A","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01650","author_id":"AU_01974","havza":"turkistan","eser_adi":"Hudûdü’l-âlem","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":138,"tanitim":"Farsça kaleme alınmış ilk coğrafya kitabı olan Hudûdü’l-âlem mine’l-meşrik ile’l- magrib (telifi 372/982) eserinin müellifi bilinmemektedir. Minorsky’nin eserin müellifi için İbn Ferîgûn önerisi kabul görmemiştir. Eserin günümüze ulaşan tek nüshası ise Ebü’l-Müeyyed Abdülkayyûm b. Hüseyin b. Ali el-Fârisî tarafından 656/1258’de istinsah edilmiştir. Eserde birçok kaynaktan faydalanılmış ancak Batlamyus ve Aristo’dan özellikle bahsedilmiştir. Eserde İbn Hurdâzbih, Mes‘ûdî ve İstahrî gibi İslâm coğ","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":["Hudûdü'l-âlem mine'l-meşrik ile'l-magrib"]},{"work_id":"WK_01651","author_id":"AU_01926","havza":"turkistan","eser_adi":"Ahsenü’t-tekāsîm","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":140,"tanitim":"Tam adı Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Bennâ el-Makdisî eş-Şâmî el-Beşşârî’dir. Kudüs’te doğması (335/946-947) hasebiyle Mukad- desî veya Makdisî olarak bilinen müellifin en önemli eseri Aḥsenü’t-teḳāsîm fî maʿri- feti’l-ekālîm’dir. Bağdat’a giderek burada dini ilimleri tahsil eden Mukaddesî Hanefî mezhebinden olsa da Şiî dâîsi olarak bilinmektedir. Yirmi yıldan fazla bir süre İslâm ülkelerinde seyahat eden müellif Müslüman olmayan ülkelere gitmemiş ve eserinde gayri müs","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan","diger_adlari":"hasebiyle Mukad- desî veya Makdisî"},{"work_id":"WK_01652","author_id":"AU_01975","havza":"turkistan","eser_adi":"Nüzhetü’l-müştâk fi’htirâkı’l-âfâk","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":143,"tanitim":"Tam adı Ebû Abdillâh Muhammed b. Muhammed b. Abdillâh b. İdrîs eş-Şerîf es-Sebtî es-Sıkıllî olan İdrîsî botanik ve coğrafya alimi olarak bilinmektedir. 493/1100 yılında Sebte’de doğmuştur. Hayatı hakkında az bilgi bulunan İdrîsî, Kurtuba’da öğrenim görmüş ve Endülüs ile Kuzey Afrika’da uzun seyahatler yapmıştır.124 Sicilya’da hüküm süren Norman Kralı II. Ruggero (1130-1154) Nüzhet el-Müştāḳ’ın yazarı meşhur İslâm coğrafyacısı eş-Şerîf el-İdrîsî’yi, Kuzey Afrika’dan yanına ge- tirtmiş ve onu bir ","hanedan":"Genel / Abbâsîler","bolum":"İslâm Coğrafyacıları — Türkistan"},{"work_id":"WK_01653","author_id":"AU_01928","havza":"turkistan","eser_adi":"Muʿcemü’l-büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":145,"tanitim":"Ebû Abdillâh Şihâbüddîn Yâkût b. Abdillâh el-Hamevî el-Bağdâdî er-Rûmî, İslâm coğrafyasının önde gelen coğrafyacı, tarihçi, seyyah ve edebî şahsiyetlerinden biridir. 574-575/1178-1179 yıllarında Anadolu’da dünyaya gelmiş olan Yâkût, Rum kökenlidir. Henüz beş yaşındayken esir alınarak Bağdat’a getirilmiş, burada köle olarak bir süre yaşamıştır. Köle olarak bulunduğu dönemde, efendisi Asker el-Hamevî’nin ticari işleri ile ilgilenmiş ve bu kapsamda Kîş Adası, Umman ve Dımaşk gibi önemli ticaret mer","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01654","author_id":"AU_01929","havza":"turkistan","eser_adi":"Takvîmü’l-büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":147,"tanitim":"Ebü’l-Fidâ’ el-Melikü’l-Müeyyed İmâdüddîn İsmâîl b. Alî b. Mahmûd el-Eyyûbî, Eyyûbî hanedanından coğrafyacı ve tarihçidir. 672/1273 yılında Dımaşk’ta dünya- ya gelen Ebü’l-Fidâ’nın ailesi aslen Hama’lı olup Eyyûbî meliklerindendir. Babası el-Melikü’l-Efdal Ali 683/1283 yılından itibaren Hama’da sultan olan Ebü’l-Fidâ, çocukluğundan itibaren Moğol ve Haçlılarla yapılan savaşlara katılmıştır. Bü- tün bu seferler yanında birçok hocadan ders alan Ebü’l-Fidâ fıkıh, tefsir, ede- biyat, felsefe, mantık","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01655","author_id":"AU_01976","havza":"turkistan","eser_adi":"Zeynü’l-ahbâr","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":163,"tanitim":"Ebû Saîd Abdülhay b. ed-Dahhâk b. Mahmûd Gerdîzî, Pers kökenli bir coğrafyacı ve tarihçi olan Gerdîzî, nisbesine göre Afganistan’ın günümüzde de varlığını sür- düren Kâbil’in güneyindeki Gerdiz şehrinden gelmektedir. Yazar hakkında baş- ka bibliyografik bilgiler günümüze ulaşmamıştır. Gerdîzî, yaklaşık 442/1050 veya 440/1048 tarihinde kaleme aldığı Zeynü’l-ahbâr adlı genel tarih eserinin yazarıdır. Eser, Gazneli Sultanı Abdurresşid b. Mahmûd’a (440-444/1049-1053) ithaf edilmiş- tir ve bu sultanı","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01656","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Beyhakî","dil":"İngilizce","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":168,"tanitim":"Tam adı Ebu’l-Fazl Muhammed ibn el-Hüseyin el-Kâtib el-Beyhakî’dir (ö. 470/1077). 995 yılında Nişapur’a bağlı Beyhak ilçesindeki Harisabad köyün- de doğmuştur. Ebu’l-Fazl Beyhakî, ilköğrenimini Nişabur’da almıştır. Yaklaşık 412/1021-22 yılında Sultan Mahmud’un yönetimindeki diplomatik yazışmalar da- iresi olan divanu’r-resa’il veya divan-i risalat bürosuna dabir (kâtip) olarak kabul 38 El-Manînî, El-Fetḥ al-Vahbî ‘alā Târîh Ebu Nasr el-Utbî (Kahire, 1286). 39 Ebu’ş-Şerif Nasih ibn Zafar ibn Sa‘a","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01657","author_id":"AU_01977","havza":"turkistan","eser_adi":"Siyâsetnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":171,"tanitim":"Ebû Alî el-Hasan ibn Alî ibn İshâk et-Tûsî (1018-1092), tanınmış bir tarihçi ve devlet adamıdır. Selçuklu sultanları Alp Arslan ve Melikşah’ın baş veziri olarak görev yapmış ve Selçuklu Devleti’nin sosyal ve siyasi yaşamında önemli bir rol oynamıştır. Onun başlıca eseri, Siyâsetnâme, aynı zamanda Siyerü’l-mülûk olarak da anılır ve devlet yönetimiyle ilgili konuları ele alır. Eser, 1092 yılında tamam- lanmış olup 51 bölüm (bâb) hâlindedir.49 Eser, Moğol öncesi Türkistan tarihi açısından önemli bi","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Siyerü'l-mülûk"]},{"work_id":"WK_01658","author_id":"AU_01978","havza":"turkistan","eser_adi":"Tevârîh-i güzîde-yi Nusratnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":172,"tanitim":"Tevârîh-i güzîde-yi Nusratnâme, Çağatay Türkçesiyle yazılmış anonim bir eser- dir ve Mâverâünnehir’de Özbek devletinin kurucusu olan Muhammed Şeybânî Han’ın (1451-1510) tarihine adanmıştır. Eserin yazımına 1502’de başlanmış, muhtemelen 1505’te tamamlanmıştır. Bazı araştırmacılar müellifinin bizzat Şeybânî Han olabileceğini ileri sürmektedir ki bu görüş oldukça inandırıcıdır, zira kendisi yüksek derecede eğitimli bir şahsiyet ve şair olup, günümüze bazı şiirleri dahi ulaşmıştır. Eserin ilk kısmı,","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01659","author_id":"AU_01979","havza":"turkistan","eser_adi":"Biri Sankt-Peterburg’daki Rusya","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":173,"tanitim":"Bilimler Akademisi Asya Halkları Enstitüsü’nde (rkp. B 745),67 diğeri ise Britan- ya Müzesi’nde muhafaza edilmektedir.68 Genel olarak 1560’lı yıllara tarihlenen Londra nüshası, Leningrad nüshasına göre daha tamdır ve renkli minyatürlerle süslenmiştir.69 İki ana nüshanın dışında, günümüze kadar “Tevârîh...”in birkaç kısaltılmış versiyonu da ulaşmıştır. Bu muhtasar nüshalar, anlatımı Muhammed Şeybânî Han’ın ölüm gününe kadar getiren kısa bir ek ihtiva etmektedir.70 Bu kı- saltılmış versiyonlardan ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01660","author_id":"AU_01963","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu Buhârâ","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":174,"tanitim":"Ebû Bekr Muhammed b. Ca‘fer b. Zekeriyyâ b. el-Hattâb b. Şureyh en-Nerşahî (ö. 348/959) eserini, Samânîler döneminde Nuh ibn Nasr (331-343/943-954 yılların- da hüküm sürmüştür) için, onun tahta geçtiği ilk yıl olan 331/943-944 yılında kaleme almıştır. Nerşahî hakkında biyografik bilgiler kaynaklarda neredeyse bulunmamaktadır. Nisbesinin gösterdiği üzere, Buhara yakınlarındaki Narşah köyünden (günümüz Vabkent civarı) gelmektedir. Kaynaklarda, Nerşahî’nin oğlu Ebu Bekr Mansur el-Barsahî ve torunu ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01661","author_id":"AU_01980","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu Buhârâ, Târîhu Nerşahî","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":174,"tanitim":"veya Tahkîku’l-Vilâyât. Eser, Buhara ve Aşağı Zerafşan vahalarında yer alan şehir ve köylerin coğrafî konumlarını yansıtmaktadır. Ayrıca Nerşahî’nin çalışma- sında, Buhara’nın İslam öncesi yöneticileri olan Buharhudâtlar, Arap fetihleri, 71 Tavarîh-i Guzîde Nusrât-nâme, araştırma, kritik metin, açıklamalı içerik ve özet tablolar, der. A. M. Akra- mov (Taşkent: Fan, 1967). 72 Tavarîh-i Guzîde-i Nusrât-nâme, Özbekçeden çeviri V. P. Yudin, içinde XV–XVIII. Yüzyıl Kazak Hanlıkları Tarihi Materyaller","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Târîhu Nerşahî","Tahkîku'l-Vilâyât"]},{"work_id":"WK_01662","author_id":"AU_01981","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâb der fezâ’il-i Belh ve","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":176,"tanitim":"şemâ’il-i ahâlî-yi vây.82 Fezâil-ü Belh’te, İslam öncesi Nevbahar tapınağı ve Bermekîler hakkında değerli bilgiler yer almakta, ayrıca Belh’te, Bermekîler ve Samânîlerin or- tak atalarının ikamet ettiği Cabbahân mahallesi hakkında bilgiler sunulmaktadır.83 Fransa Ulusal Kütüphanesi’nde (Paris) Fezâil-ü Belh’in birinci ve ikinci bölüm- lerini içeren bir el yazması (Ancient Fonds Persan 115) muhafaza edilmektedir. Bu nüshada, Belh şehrinin tarihi ve şehir coğrafyasıyla ilgili rivayetler bulun- mak","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Fezâil-ü Belh"]},{"work_id":"WK_01663","author_id":"AU_01920","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":177,"tanitim":"Ebü’l-Kāsım Ubeydullāh b. Abdillâh b. Hurdâzbih (ö. 300/912-13), Arap tasvi- re dayalı coğrafya okulunun en erken temsilcilerinden biridir. İbn Hurdâzbih, 205/820 veya 210/825 yılında Horasan’da soylu bir İranlı ailede doğmuş, ancak Bağdat’ta yetişmiştir. Dedesi Zerdüştî idi ve yaklaşık 815 yılında Bermekîlerden birinin aracılığıyla İslâm’ı kabul etmiştir. Muhtemelen o, Arapların İran’ı fetih- leri sırasında son Sâsânî hükümdarı III. Yezdicerd’in kaçışıyla ilgili ayrıntıları Ebû’l-Hasan el-Medâi","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01664","author_id":"AU_01973","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbü’l-Büldân","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. İshâk b. İbrâhîm el-Hemedânî (III-IV./ IX-X. yüzyıl), İbnü’l-Fakîh (X. yüzyıl başları) olarak tanınır, Batı İran’ın Hemedan bölgesinde köklü bir aileye mensuptur. O, ünlü coğrafyacı ve Sâmânî veziri Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed el-Ceyhânî’nin öğrencisidir. Yaklaşık 290/902- 903 yılında büyük bir coğrafya eseri olan Kitâbü (Ahbâri)’l-Büldân adlı eserini 89 Mehamadiev, E. A., “IX. yüzyıl Arap coğrafyacısı İbn Hurdâzbih ve VIII–IX. yüzyılın ilk yarısında Bizans İ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Kitâbü (Ahbâri)'l-Büldân"]},{"work_id":"WK_01665","author_id":"AU_01982","havza":"turkistan","eser_adi":"Bizans thema sisteminin oluşum sorunları”, Perm Üniversitesi Bülteni","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":178,"tanitim":"(2015), 4 (31), 160-171. 90 Velihanova, N., “İbn Hurdâzbih’in Kitâb al-Masâlik wa’l-Mamâlik adlı eserine göre ar-Razânî tüccarlarının Rus ve Yahudi tüccarlar üzerindeki ticaret yolları”, Orta Çağ’da Yakın ve Orta Doğu’da Mal ve Para İlişkileri (Moskova: Nauka, 1979), 37-42; Novoseltsev, A. P., “IX. yüzyıl Arap coğrafyacısı İbn Hurdâzbih hakkında: Doğu Avrupa”, Feodalizm Tarihi ve Historiografisi Üzerine Araştırmalar (Moskova, 1982), 359-365; Kalinina, T. M., “IX. yüzyılda Doğu Avrupa ticaret yol","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01666","author_id":"AU_01983","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbul-Aʿlâku’n-nefîse","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İsfahan","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"Ebû Alî Ahmed b. Ömer b. Rüste (ö. 300/913’ten sonra), IX. yüzyılın sonu ile X. yüzyılın ilk üçte birlik döneminde yaşamış Arap seyyahı ve ansiklopedik bilgini- dir. Aslen Fars olup İsfahan doğumludur. Muhtemelen Sâmânîlerin hâkimiyet sa- hasında yaşamıştır. Onun kaleme aldığı eser Kitâbul-Aʿlâku’n-nefîse’dir. Bu eserin yalnızca astronomi ve coğrafyaya ayrılmış 7. cildi günümüze ulaşmıştır. Söz ko- nusu cildin 903-913 yılları arasında veya 930’larda yazıldığı tahmin edilmektedir. İbn Rüste’nin e","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01667","author_id":"AU_01943","havza":"turkistan","eser_adi":"Suveru’l-Ekâlîm, Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":180,"tanitim":"Ebû Abd Allâh Muhammed b. Ahmed Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Nasr el-Ceyhânî (ö. 330/942), tarihçi ve coğrafyacı olup 914–922 yıllarında Sâmânîlerin vezirliğini yapmış, aynı zamanda âlimlerin hâmisi olmuştur. Ceyhânî, birçok vezir ve devlet adamı yetiştiren ünlü Ceyhânî ailesinden gelmektedir. Kariyeri- nin erken döneminde Belhî’nin öğrencisi olmuş, ayrıca İbn Hurdâzbih’ten ders almıştır. 97 Bosworth, C. E., “Ebn Rosta, Abu Ali Ahmad”, in Encyclopaedia Iranica (1997),8/1, 49-50. 98 Abu Ali ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Suveru'l-Ekâlîm"]},{"work_id":"WK_01668","author_id":"AU_01924","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":182,"tanitim":"Ebû İshâk İbrâhîm b. Muhammed el-İstahrî el-Fârisî (ö. 340/951-52’den sonra), klasik Arap coğrafya okulunun en erken temsilcilerinden biridir. Aslen Farslı olup İran, Arabistan, Suriye ve Mısır şehirlerine birçok seyahat gerçekleştirmiş- tir. O, Ebû Zeyd el-Belhî’nin (ö. 322/934) daha önce kaleme aldığı coğrafya eserini 318-321/930-933 yılları arasında yeniden işleyerek düzenlemiş, ardından yakla- şık 340/951-952 yıllarında kendi coğrafya çalışması Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâ- lik içerisine almış","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01669","author_id":"AU_01925","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu Sûretü’l-arz veya Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":183,"tanitim":"Ebü’l-Kāsım Muhammed b. Alî en-Nasîbî el-Bağdâdî (IV./X. yüzyıl), Bağdat asıl- lı Arap coğrafyacısıdır. 331/943 yılında seyahate çıkarak Kuzey Afrika, Endülüs, Sicilya, Mezopotamya, İran ve Hindistan’ı ziyaret etmiştir. 340/951-52 yıllarında İstahrî ile görüşmüş ve onun eserindeki bazı hataları kendisine bildirmiştir. İs- tahrî’nin isteği üzerine bu eseri yeniden ele alıp kendi verileriyle zenginleştire- rek Kitâbu Sûretü’l-arz veya Kitâbu’l-Mesâlik ve’l-memâlik adını vermiştir. Müellif eserini ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Kitâbu Sûretü'l-arz"]},{"work_id":"WK_01670","author_id":"AU_01956","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu’t-Tenbîh ve’l-işrâf, Mürûcü’z-zeheb ve meʿâdinü’l-cevher","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":184,"tanitim":"Ebü’l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî el-Mes‘ûdî el-Hüzelî (ö. 345/956), Bağdat do- ğumlu Arap tarihçi, coğrafyacı ve seyyahıdır. Kendisi, tarihî ve coğrafî bir an- siklopedi olan Kitâbu’t-Tenbîh ve’l-işrâf adlı eserin de müellifidir. Bu eser, S. L. Volin’in çevirisiyle Öğüt ve İkna Kitabı, V. Minorsky’nin çevirisiyle ise Bildiriş ve Övünç Kitabı olarak aktarılmaktadır. Aslında bu eser, Mes‘ûdî’nin Mürûcü’z-zeheb ve meʿâdinü’l-cevher adlı eserinin özetlenmiş bir versiyonudur. Eserin ilk kısmı kozm","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Mürûcü'z-zeheb ve meʿâdinü'l-cevher"]},{"work_id":"WK_01671","author_id":"AU_01957","havza":"turkistan","eser_adi":"Ahsenü’t-tekāsîm fî maʿrifeti’l-ekālîm","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":185,"tanitim":"Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Bennâ el-Makdisî eş-Şâmî el-Beşşârî (ö. 390/1000 civarı), Kudüs doğumlu olup İslam ülkelerinde uzun bir seyahat gerçekleştirmiş ve bu seyahat sırasında Horasan ve Mâverâün- nehir’i de ziyaret etmiştir. Kendisine ait coğrafi eser Ahsenü’t-tekāsîm fî maʿrife- ti’l-ekālîm, ilk olarak 375/985 yılında Sâmânî hükümdarları için kaleme alınmış- tır. Daha sonraki yıllarda eserin ikinci bir redaksiyonu hazırlanmış ve bu kez Fâtımîlere sunulmuştur. Es","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01672","author_id":"AU_01984","havza":"turkistan","eser_adi":"Yetîmetu’d-dehr fî mehâsin-i ehli’l-asr, Kitâbu Letâ’ifu’l-Ma‘ârif","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":186,"tanitim":"Ebû Mansûr Abdülmelik bin Muhammed es-Se‘âlebî (429/1037-38 yılında vefat etmiştir), Nîşâbur asıllı bir tarihçi, filolog ve şairdir. Çok seyahat etmiş, âlimler ve şairlerle görüşmüş, bir süre Buhara, Harezm, Cürcân ve Gazne’de hükümdar- ların saraylarında yaşamıştır. Ona yaklaşık elli eser nispet edilmektedir ki, bun- ların en önemlileri arasında tarihî-filolojik nitelikteki antolojisi Yetîmetu’d-dehr fî mehâsin-i ehli’l-asr yer almaktadır. Bu eserinde, Sâmânîler dönemi Horasan ve Mâverâünnehir ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)","diger_adlari":["Kitâbu Letâ'ifu'l-Ma'ârif"]},{"work_id":"WK_01673","author_id":"AU_01985","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâbu’l-Ensâb","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":188,"tanitim":"Sem‘ânî, Ebû Sa‘d Abdülkerîm b. Muhammed b. Mansûr et-Temîmî el-Mervezî (ö. 562/1166), aslen Arap kökenli olup Merv şehrinden gelmektedir. O, zengin 128 Ş. S. Kamoliddin, Novyy istochnik po istoricheskoy geografii Sredney Azii: Noveyshiye issledovaniya sochineniya “al-Kand fi zikr ulama Samarkand” Abu Hafs ‘Umar ibn Muhammad an-Nasafi (Saarbrücken: LAP, 2014). 129 Abū Ḥafs Umar ibn Muḥammad an-Nasafi, Al-Kand fi zikr ulama Samarkand, Rkp. Biblioteka Suleymaniyya (İstanbul), Inv. № Turhan Valide ","hanedan":"Sâmânîler","bolum":"Sâmânîler Dönemi (819-1005)"},{"work_id":"WK_01674","author_id":"AU_01986","havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-Nâsırî","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":208,"tanitim":"Çağatay Hanlığı ile ilgili Farsça kaynaklar, hanlığın tarihinin aydınlatılması açısından büyük önem arz etmektedirler. Bu eserlerden en önemlilerinden ilki, Minhâc-ı Sirâc el-Cûzcânî’nin (1193-1266’dan sonra) Tabakât-Nâsırî adlı eseridir. 1260’ta tamamladığı eserini Delhi Türk Sultanı Nâsırü’d-dîn Nâsırî’ye sunduğun- dan dolayı bu isimle anılmaktadır.6 Moğol seferlerinin anlatıldığı 23. tabakası, Moğol seferleri, Cengiz Han ve Çağatay da dahil olmak üzere diğer çocuklarını ve onların faaliyetler","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01675","author_id":"AU_01987","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Cihângüşâ","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":209,"tanitim":"İlhanlı Devleti’ndeki ilk müelliflerin başında Alâüddîn Atâ Melik el-Cüveynî (1226-1283) gelmektedir. Cüveynî, Moğol Devleti’nde üst düzey görevlerde bulunmuştur. Yaklaşık 15 yıl Moğollar tarafından bütün İran, Gürcistan, Anadolu ve diğer ülkeleri yönetmek için tayin edilmiş olan Emîr Argun Aka’nın yazışmalarını yapmış, Hülâgü’nün İran’a girmesinden sonra onun en gözde kâtiplerinden olmuş, ondan sonra da oğulları Abâkâ ve Ahmet tarafından Bağdat’ın ve bütün Arap Irakı’nın yöneticiliğine tayin ed","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01676","author_id":"AU_01988","havza":"turkistan","eser_adi":"Câmiu’t-Tevârih; Şu‘ab-i Pençgâne","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":209,"tanitim":"Cüveynî’nin eseri kadar Reşîdüddîn Fazlullâh (1247?-1318) tarafından kaleme alı- nan Câmiu’t-Tevârih de Moğol tarihinin en önemli kaynaklarından biridir. 1248 tarihinde Hemedân’da doğan müellif gençliğinde tıp ilmi tahsil etmiş, İlhanlı Gâzân Han devrinde vezîrlik makamına getirilmiştir. Ancak 1318’de Olcâytû’yu zehirlemekle suçlanarak yargılanmış ve idam edilmiştir.10 Câmiu’t-Tevârih üç ayrı kısımdan oluşan umumî bir tarih eseridir. Eserin birinci kısmı, Gâzân Han’ın emriyle kaleme alınan ve Tü","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)","diger_adlari":["Şu'ab-i Pençgâne"]},{"work_id":"WK_01677","author_id":"AU_01989","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":211,"tanitim":"Celâyirli hânedanından Sultan Üveys ve Sultan Ahmed Celâyir’in hizmetinde bulunan ve Emîr Timur’un Bağdat’a girmesiyle (29 Ağustos 1393) Bağdat ahali- sinden Timur’a itaat arz eden Nizamüddin Şâmî’nin (ö. 1411/12)15 Zafernâme’si, Timur İmparatorluğu’nun kurucusu Emîr Timur’un seferlerine dair hususî bir tarih olup, onun emriyle 1401-02’de Farsça olarak kaleme alınmıştır.16 Eserin baş- langıcında Cengizoğullarının Türkistan seferi ve Çağatay’a dair önemli bilgiler mevcuttur. Ali Yezdî: Zafernâme ","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01678","author_id":"AU_01990","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":211,"tanitim":"Sultan Şahruh ve oğlu İbrahim Sultan zamanında sarayda kalan Şerefeddin Ali Yezdî’nin (?-1454) 1424-25 yılında tamamladığı Zafernâme ise her ne kadar Şâmî’nin Zafernâmesi’nden istifade edilerek kaleme alınsa da Timurîler tarihi ile ilgili en kapsamlı kaynak olma özelliğini taşımaktadır.17 Her iki Zafernâme’de de Timurîlerin Doğu Çağatay Hanlığı ile münasebetlerinden de bahsedilmektedir. 14 Adı geçen müellifler ve eserleri hakkında bkz. İ. Kamalov, Moğolların Kafkasya Politikası (İstanbul: Kaknüs","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01679","author_id":"AU_01991","havza":"turkistan","eser_adi":"Müntehabü’t-Tevârîh-i Mu’înî","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":212,"tanitim":"Yine Mu’iniddin Natanzî’nin Müntehabü’t-Tevârîh-i Mu’înî adlı eserinde de diğer ulusların yanı sıra Çağatay Ulusu ile ilgili bilgi mevcuttur. Eserin yedinci taba- kası, Çağatay Uruğu’nu konu ederken sonraki tabakalar Tarmaşirin Han (1326- 1334) sonrasında yaşanan fetret devri ve Emîr Timur’un Çağatay mirasına sahip olma süreci ele alınmaktadır.18 Yine Hâfız-ı Ebrû (ö. 1430), Semerkandî (1413- 1482), Mîrhând (1433-1498), Hândemîr (ö. 1535) gibi Timur devri diğer müellifle- rin eserlerinde19 de Ça","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01680","author_id":"AU_01992","havza":"turkistan","eser_adi":"Sîretü’s-Sultan Celâleddin","dil":"Türkçe","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":212,"tanitim":"Mengüberti Moğol dönemi Türkistanı’na ait önemli kaynaklardan biri de Muhammed b. Ah- med en-Nesevî’nin (ö. 1249) Arapça yazdığı Sîretü’s-Sultan Celâleddin Mengüberti adlı eseridir. Harezmşah Devleti’nde önemli görevlerde bulunan Nesevî, eserini 1241 yılında tamamlamış ve dolayısıyla gerek Moğolların seferleri ile ilgili gerek- se de sonraki süreç ile ilgili ayrıntılı bilgi vermektedir. Eser daha 1934 yılında Necip Asım tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir.20 Cemâlüddin Ebu’l-Fazl b. Muhammed ","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)","diger_adlari":["Sîretü's-Sultan Celâleddin Mengüberti"]},{"work_id":"WK_01681","author_id":"AU_01993","havza":"turkistan","eser_adi":"Mülhakâtü’s-Surah","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":212,"tanitim":"Arapça bir başka eser olan Cemâlüddin Ebu’l-Fazl b. Muhammed el-Karşî’nin (1230-1303 ?) Mülhakâtü’s-Surah adlı Arapça eseri ise Çağatay Hanlığı’nda ka- leme alınmış olması dolayısıyla önemli bir kaynaktır. Çağatay hanları ve diğer Cengizoğullarıyla temas içerisinde olan müellif, bundan dolayı “el-Karşî” (Saray) nisbesiyle tanınmıştır. 1303 yılında tamamladığı Mülhakâtü’s-Surah, 37 bölüm- den oluşmaktadır. Eserine peygamberlerin tarihi ile başlayan müellif sonraki 18 Mu’iniddin Natanzî, Müntehabü","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01682","author_id":"AU_01994","havza":"turkistan","eser_adi":"Siretu’l-Melik ez-Zâhir","dil":"Urduca","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":214,"tanitim":"Bir diğer önemli Arap müellifi Sultan Baybars’ın kâtibi olan İbn Abdüzzâhir (1223-1293) kâtiplik hizmetinden dolayı o dönemin siyasi işlerinde bulunmuş- tur.24 Özellikle İlhanlılar dolayısıyla Cengizoğullarının kurduğu uluslardaki geliş- meleri de yakından bilen İbn Abdüzzâhir’in Siretu’l-Melik ez-Zâhir isimli eseri25 vardır. Ruknu’d-dîn Baybars, Nuveyrî, ‘Aynî gibi sonraki müverrihler Cengizoğul- larına dair bilgileri, bu eserden almıştır. Rüknüddîn Baybars: Zubdetu’l-fikre fî ta’rîhi’l-hicre S","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01683","author_id":"AU_01995","havza":"turkistan","eser_adi":"Zubdetu’l-fikre fî ta’rîhi’l-hicre","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":214,"tanitim":"Sultan Kalavun ile savaşlara katılan ve el-Melik en-Nâsir’in üçüncü hükümdarlı- ğı zamanında saltanat nâipliğine kadar yükselen Rüknüddîn Baybars26 (öl. 1325) Zubdetu’l-fikre fî ta’rîhi’l-hicre isimli muhtasar bir İslâm vekâyinamesi kaleme almıştır. Eser Tarih-i Baybars27 olarak bilinmektedir. Baybars’ın bu eseri, Moğol- larınTürkistan dahil dünyanın dört bir tarafına seferleri, Çağatay Hanlığı dahil ulusların kuruluşu ve Memlüklerle münasebetlerini de konu etmektedir. Yine İbn Vâsilî Hamevî’nin","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)","diger_adlari":["Tarih-i Baybars"]},{"work_id":"WK_01684","author_id":"AU_01996","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Reşidî","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":"Çağatay Hanlığı hakkında önemli bilgiler veren Türkçe kaynaklardan biri de Mirza Haydar Duğlat’ın (1499-1551) Tarih-i Reşidî’sidir. Timurlular döneminde Doğu Türkistan’da yaşayan Duğlat kabilesine mensubiyetinden ötürü Duğlat nis- besiyle tanınan Mirza Haydar, Babür Şah’ın kuzeni olup bölge siyasetinde önem- li rol oynayan devlet adamı olmanın yanı sıra dönemin birçok hükümdarı gibi tarihe ve edebiyata da ilgi duymuştur. Mirza Haydar’ın Tarih-i Reşidî adlı eserin birinci bölümü, Çağatay Han’ın s","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01685","author_id":"AU_01997","havza":"turkistan","eser_adi":"Çengiz-Nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":216,"tanitim":"16. yüzyılda Doğu Türkçesiyle kaleme alınan bir diğer eser de Ötemiş Hacı’nın Çengiz-Nâmesi’dir. Hive Hanlığı’nda 1557-1558 yıllarında hüküm süren İş Sul- tan’ın emriyle kaleme alınan bu eser, Cengiz Han’dan başlayıp daha çok Tokta- mış Han dönemine kadarki Altın Orda tarihini konu etse de Çağatay Hanlığı’nı ilgilendiren meseleler üzerinde de durmaktadır. Çağatayca/Doğu Türkçesiyle kaleme alınan bu eser, İlyas Kemaloğlu tarafından Türkçeye kazandırılmıştır.33 Ebülgazi Bahadır Han: Şecere-i Türk ","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)"},{"work_id":"WK_01686","author_id":"AU_01998","havza":"turkistan","eser_adi":"Şecere-i Türk","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":216,"tanitim":"Cengizoğullarından tarihe ilgi duyan bir başka hükümdar da Hive hükümdarı Ebülgazi Bahadır Han’dır (1603-1663). 1645-1663 yılları arasında hüküm süren Ebülgazi Bahadır Han’ın kaleme aldığı Şecere-i Türk (Türk’ün Soyağacı) adlı ese- ri, başta Oğuzlar olmak üzere Türk boylarının kökeni ve Cengizoğullarının tari- hini ele almaktadır. Çağatay Hanlığı’nın kuruluş sürecindeki olaylar eserin üçün- cü bölümünde ele alınırken beşinci bölüm, Çağatayoğullarının Türkistan’daki hâkimiyetini konu etmektedir. ","hanedan":"Çağatay Hanlığı","bolum":"Moğollar ve Çağatay Hanlığı (1227-1370)","diger_adlari":["Türk'ün Soyağacı"]},{"work_id":"WK_01687","author_id":"AU_01999","havza":"turkistan","eser_adi":"Historia Mongalorum quos nos Tartaros","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":218,"tanitim":"appellamus II. Kıpçak seferinden sonra ise Batılı diplomat ve seyyahlar özellikle Moğolların bölgeye tekrar gelip gelmeyeceklerini ve Hristiyanlığa yaklaşımlarını merak et- tiklerinden dolayı Cengizoğullarını ziyaret etmeye başladılar. Bunlardan ilki, 1182 doğumlu Giovanni Pian del Carpine (Plano Carpini) olup 1243 yılında papa seçilen 45 Armyanskie İsyoçniki o Mongolah, İzvleçeniya iz Rukopisey XIII-XIV vv, podgotovil k izdaniü. A. G. Galst- yan (Moskva: İzdatelstvo Vostoçnoy Literaturı, 1962).","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01688","author_id":"AU_02000","havza":"turkistan","eser_adi":"Itinerarium fratris Willielmi de Rubruquis","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":219,"tanitim":"de ordine fratrum Minorum, Galli, Anno gratiae 1253 ad partes Orientales Moğolları ziyaret eden bir başka Avrupalı seyyah, 1220-1230 yılları arasında do- ğan Wilhelm von Rubruck’tur. Rubruck, Fransa Kralı’na Haçlı seferinde refakat eder ve Cengizoğullarının yanına gönderilen heyetin başkanlığını yapar. Sartak ile görüştükten sonra Moğolların Hristiyan olmadığını öğrenerek hayal kırıklı- ğına uğrayan Rubruck, Batu’nun yanına, daha sonra ise Moğolistan’a varmıştır (27 Aralık 1253). Rubruck, hanın ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01689","author_id":"AU_02001","havza":"turkistan","eser_adi":"Livres des merveilles du monde","dil":"Çağatayca","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":220,"tanitim":"Çağatay Hanlığı ile ilgili bilgi içeren bir başka önemli seyahatname de Marco Polo’nun seyahatnamesidir. 1271’de Papa XI. Gregorius, Marco Polo (1254- 1324)’nun babası ile amcasını Kubilay Han’ın yanına göndermiş, Marco Polo da onlarla birlikte Hanbalık’a (Pekin) gitmiştir. Anadolu, Mezopotamya, İran, Türkistan, Pamir Dağları, Gobi Çölü ve Çin’i dolaşan Marco Polo’nun bu yolculuğu 2.5. yıl sürdü. Daha sonra Kubilay Han’ın verdiği görevle 17 yıl Doğu ülkelerini dolaştı, tarih, etnografya ve coğra","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01690","author_id":"AU_02002","havza":"turkistan","eser_adi":"Tuhfetü’n-Nuzzar fi Garâibi’l-Emsâr ve Acâibi’l-Esfâr","dil":"Çağatayca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":220,"tanitim":"Çağatay Hanlığı ile ilgili en ayrıntılı bilgiyi veren seyyah ise İbn Battûtâ’dır. Doğduğu Fas’ın Tanca şehrinden yola çıkan İbn Battûtâ (1304-1368/69) 28 yıl süren seyahati sırasında Mısır, Orta Doğu, Anadolu, Türkistan, Karadeniz’in kuzeyi, Bizans vb. birçok yeri ziyaret etti. İbn Battûtâ’nın uğradığı yerlerden biri de Çağatay Hanlığı topraklarıydı. Tuhfetü’n-Nuzzar fi Garâibi’l-Emsâr ve Acâi- bi’l-Esfâr (İlginç Ülkeleri ve Macera Dolu Yolculukları Merak Edenlere Armağan) adlı eserinde İbn Batt","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01691","author_id":"AU_02003","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Timurlular döneminde kaleme alınan ve elimize ulaşan ana kaynakları ele al- madan önce Timurlu tarihyazımı geleneğinin Emir Timur’un isteği ve arzusuyla yazılan ancak günümüze kadar ulaşamayan birçok eserin var olduğu ve bu eser- lerin şu an elimizdeki Timurlu tarihlerine kaynaklık ettiği de unutulmamalıdır. Emir Timur döneminde kaleme alınan ancak günümüze kadar ulaşmayan bu eserlerin en önemlileri şüphesiz Safiyüddin-i Huttelânî Semarkandî’nin Türkçe kaleme aldığı Zafernâme adlı eseri ile anon","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01692","author_id":"AU_01989","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Tam adı Mevlana Nizameddin Ali Vaiz Şâmî olan Nizameddin-i Şâmî’nin nerede doğduğu ya da ne zaman doğduğu gibi hayatının erken dönemine dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Babasının ve erkek kardeşinin adının Muhammed olduğunu ve Şenbî nisbesiyle de anıldığı için Tebriz kökenli olabileceği düşünül- mektedir. Mevlana ve Vaiz gibi unvanlara sahip olması da akıllara dini eğitim almış olabileceğini getirmektedir. Kaynaklarda ilk olarak Celayirlilerin himaye- sinde görülen Şâmî, Şeyh Üveys Celay","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01693","author_id":"AU_02004","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarihnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":242,"tanitim":"Ailesi veya aldığı eğitim gibi erken dönem hayatı hakkında pek fazla bilgi bulu- namayan Tacü’s-Selmânî’nin aslen İsfahanlı olduğu düşünülmektedir. Kaynak- larda ilk olarak Muzafferîlerden Mubârizüddin Muhammed’in oğlu Sultan Baye- zid’in himayesinde görülmektedir.56 Emir Timur’un 1393 yılındaki Muzafferîler üzerine yaptığı sefer neticesinde Emir Timur’un maiyetine girmiş ve ikamet et- tiği Şiraz’dan Semerkand’a götürülmüştür. Burada Emir Timur’un inşa divanın- da memurluk yapmıştır ve yine bu d","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01694","author_id":"AU_02005","havza":"turkistan","eser_adi":"Mecmû’â-i Hâfız-ı Ebrû, Mecma’u’t-Tevârihi’s-","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":246,"tanitim":"Sultâniyye, Zeyl-i Zafernâme, Coğrafya-yı Hâfız-ı Ebrû Tam adı Şihâbüddîn Abdullāh b. Lutfillâh b. Abdirreşîd-i Bihdâdînî-yi Hâfî olan Hâfız-ı Ebrû nisbesinden de anlaşılacağı üzere Hâf’ın Bihdâdîn köyünde dünyaya 72 Woods, “The Rise of the Timurid Historiography”, 91-93. 73 Muineddin-i Natanzî, Müntehabü’t-Tevarih-i Mu’ini, haz. Jane Austin (Tahran: Kitabfuruş Hayyam, 1336 h.ş.). 74 Muineddin-i Natanzî, Müntehabü’t-Tevarih-i Mu’ini-İskender Anonimi, çev. Ahmet Özturhan, Ahmet Korkmaz ve Fatih B","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)","diger_adlari":["Mecmû'â-i Hâfız-ı Ebrû","Mecma'u't-Tevârihi's-Sultâniyye","Zeyl-i Zafernâme","Coğrafya-yı Hâfız-ı Ebrû"]},{"work_id":"WK_01695","author_id":"AU_01990","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":250,"tanitim":"Tam adı Mevlana Şerefeddin Ali b. Şemseddin Ebubekir Yezdî olan Şerefeddin Ali-i Yezdî Timurlu tarihyazımının önde gelen ismi olmasına rağmen çocukluğu ve öğrenim hayatı başta olmak üzere hayatına dair ayrıntılı bilgi bulunmamak- ta ve Yezd şehrinin yaklaşık 30 kilometre güneybatısında bulunan Teft şehrinde doğduğu düşünülmektedir.90 Babası Şemseddin Ebubekir Yezdî ile yeğeni Şem- seddin Muhammed haricinde ailesi hakkında da bilgi bulunamayan Şerefed- din Ali-i Yezdî’nin hayatının ilk yıllarını ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01696","author_id":"AU_01990","havza":"turkistan","eser_adi":"İlkbahar mevsiminin ilk günlerinde mühendisler ve mimarlar en güzel yaratıcı","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":251,"tanitim":"şekilde güzel ve uğurlu bir vakitte Bağ-ı Şimal’in krokisini çizdiler. Bağ, Semerkant’ın şimal tarafında olduğu için Bağ-ı Şimal adı verilmişti. Sahipkıran bu bağın içine Miranşah’ın kızı Bike Sultan için güzel ve hoş bir köşk yaptırdı. Sahipkıran’ın Fars, Irak, Azerbaycan, Darülselam ve iktidarının diğer şehirlerinden (Semerkand’a) 95 Aka, Mirza Şahruh ve Zamanı, xvii; Yüksel, Timurlularda Din-Devlet İlişkisi, xvi. 96 Nizameddin-i Şâmî, Zafernâme, 204. 242 göndermiş olduğu maharetli ve hızlı iş","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01697","author_id":"AU_02006","havza":"turkistan","eser_adi":"Mücmel-i Fasihî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":253,"tanitim":"Tam adı Fasih Ahmed b. Celâleddin Muhammed olan Fasih-i Hafî Horasan’ın Hâf şehrinde dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarına dair herhangi bir bilgi bulu- namayan müellifin Mirza Şahruh ve oğlu Baysungur’un hizmetinde uzun yıllar boyunca mali işlere nezaret etmesinden dolayı iyi bir eğitim gördüğü düşünül- mektedir.107 Şahruh’un Halil Sultan ile süregelen veraset mücadelesinde Şah- ruh’un Semerkand’a gönderdiği heyette de yer alan müellif Halil Sultan’ın onları hapsetmek istemesi üzerine kaçarak H","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01698","author_id":"AU_01990","havza":"turkistan","eser_adi":"Camiü’t-Tevârih-i","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":254,"tanitim":"Hasanî Aslen Kirmanlı olduğu düşünülen Hasan b. Şihab’ın çocukluk ve gençlik dö- nemine dair fazla bilgi bulunmamaktadır. Mirza İskender b. Ömerşeyh’in or- dusunda görev alan müellif Şahruh’un bu isyankar mirzayı bertaraf etmesiyle kendisini Şahruh’un himayesinde bulmuştur. Vefatı hakkında da elimizde bilgi bulunamayan müellif telif ettiği Camiü’t-Tevârih-i Hasanî adlı eseriyle ön plana çıkar. Genel bir dünya tarihi olarak düzenlenen kitap Hz. Adem ile Hz. Havva’nın yaratılışından 1451 yılına ka","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01699","author_id":"AU_02007","havza":"turkistan","eser_adi":"Matla’-ı Sadeyn ve mecma’-ı Bahreyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":254,"tanitim":"1413 yılında Herat’ta dünyaya gelen Abdürrezzak-ı Semerkandî eğitimini Şah- ruh’un saray imamı olan babasının yanı sıra Herat Medresesi’ndeki dönemin meşhur alimlerinden almıştır. Şahruh’un dikkatini ise 25 yaşındayken Adudüd- din el-İcî’nin eserine yaptığı şerhlerle çeken müellif 1441 yılında Şahruh’un emri ile Vijayanagar imparatorunu da göreceği Güney Hindistan’a elçi olarak gitmiş- tir. 850/1446-47 yılında tekrardan Gilan’a elçilik vazifesiyle görevlendirilmiş, Şah- ruh’un aynı yıl vefat etm","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01700","author_id":"AU_02008","havza":"turkistan","eser_adi":"Ravzatü’s-Safa fi Sireti’l-Enbiya ve’l-Mülük ve’l-hulefa","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":255,"tanitim":"837/1433-34 senesinde Belh’te doğduğu varsayılan Mirhond’un babası Seyyid Burhaneddin Hâvendşah’tır ve seyyid ailesinden gelmektedir. Tam adı Hamîdüd- din Muhammed Mirhond b. Burhaneddin Hâvendşah b. Kemaleddin Mahmud olan müellif eğitimine Belh’te başlamış, daha sonra Herat’a giderek eğitimini bu- rada tamamlamıştır. Herat’ta Ali Şir Nevâî’nin dikkatini çekti ve inşa sanatındaki becerisiyle ün saldı. Nevâî genç yaştaki Mirhond’a İhlasiye Hankah’ını tahsis et- mesiyle Mirhond’un meşhur eserinin ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01701","author_id":"AU_02009","havza":"turkistan","eser_adi":"Hulâsatü’l-ahbar fî Beyâni Ahvâlü’l-Ahyâr, Habîbü’s-Siyer","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":256,"tanitim":"fî Ahbarî Efrâd-ı Beşer, Meâsirü’l-Mülûk, Düsturü’l-Vüzerâ 1474 ya da 1475 yılında dünyaya geldiği tahmin edilen Hondmir’in tam adı Gıyâseddin b. Hâce Hümâmiddin Muhammed b. Hâce Celâleddin Muhammed b. Hâce Burhaneddin Muhammed-i Hüseynî Şîrâzî’dir. Babası Hümâmiddin Muhammed Ebu Said döneminde Semerkand hakiminin veziriydi. Annesi ise Timurlu müelliflerinden Mirhond’un kızıdır. Dedesi Mirhond’un vesilesiyle dö- nemin ünlü şahsiyetlerinin ilim meclislerinde bulunmuştur. Hüseyin Bayka- ra’nın oğl","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)","diger_adlari":["Hulâsatü'l-ahbar fî Beyâni Ahvâlü'l-Ahyâr","Habîbü's-Siyer","fî Ahbarî Efrâd-ı Beşer","Meâsirü'l-Mülûk","Düsturü'l-Vüzerâ"]},{"work_id":"WK_01702","author_id":"AU_02010","havza":"turkistan","eser_adi":"Reşehat-ı Aynü’l-Hayât","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":259,"tanitim":"Safî lakabıyla tanınan Fahreddin Ali 1463’te Sebzevâr’da doğdu. Sultan Hüseyin Baykara döneminin ünlü vaizlerinden olan babası Hüseyin Vâiz-i Kâşifî sayesin- de dönemin ünlü şahsiyetleri arasındaki Abdurrahman-ı Câmî’den dersler aldı. Yine onun ve babasının vesilesiyle Nakşibendî tarikatına intisab eden müellif Ubeydullah Ahrar’ı ziyaret amacıyla 1484 ve 1499 yıllarında olmak üzere iki kez Semerkand’a gitti ve onun sohbetlerine katıldı. Bu sohbetlerde edindiği bilgileri 909/1503-4 yılında bir ar","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01703","author_id":"AU_01996","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Reşîdî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"Timurlular döneminde Doğu Türkistan’da ikamet eden Duğlat boyunun bir mensubu olduğu için Duğlat nisbesiyle bilinen Haydar Mirza Duğlat’ın ailesi Ti- murlular ile akrabaydı. Mirza Haydar da Muhammed Bâbür’ün yeğeniydi. 1499 yılında dünyaya gelen Mirza Haydar iyi bir asker ve devlet adamıydı. Gençliğin- de ve çocukluğunda iyi bir tahsil almıştı. Babasını çocuk yaşta kaybettiği için dayısı Muhammed Bâbür’ün hizmetine girdi. Moğol hanı Said Han’ın emrinde Bedehşan, Ladak ve Tibet’te askeri seferler","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01704","author_id":"AU_02012","havza":"turkistan","eser_adi":"Târih-i Yezd","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Timurlu döneminin şehir ve bölge tarihleri denilince ilk akla gelen eserlerden olan Târih-i Yezd 1441 yılında Ca’fer b. Muhammed-i Ca’ferî tarafından kaleme alınmıştır. 10 bölüm halinde hazırlanan eserin yedinci bölümü Emir Timur ve Şahruh döneminde Yezd şehrinde inşa edilen yapıların anlatılmasıyla konumuz açısından kayda değer önem arz etmektedir. Yezd’deki camiler ve medreseler ile seyyidler, alimler ve şeyhlerin mezarlarının ele alındığı sekizinci bölümde yine aynı şekilde önemli bilgiler iç","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01705","author_id":"AU_02013","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Cedid-i Yezd","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Yezd şehrini konu edinen bir diğer eser ise Ahmed b. Hüseyin b. Ali-i Kâtib’in Tarih-i Cedid-i Yezd’dir. Ca’fer b. Muhammed-i Ca’ferî’nin Târih-i Yezd adlı eseri- nin zeyli niteliğinde olan bu eserin yalnızca son iki bölümü Şahruh’un saltanatı ile 1458 senesine kadar Ebû Said dönemine kadar olayları içermesi nedeniyle özgündür.149 Eser İrec Afşar tarafından Tahran’da yayımlanmıştır.150 Ömer b. Muhammed en-Nesefî: el-Kand fî Marifet/Zikr-i Ulemâ-yı Semerkand Ömer b. Muhammed en-Nesefî’nin Arapça ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01706","author_id":"AU_02014","havza":"turkistan","eser_adi":"Şerefnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":262,"tanitim":"Timurlu tarihyazımında bu türün önde gelen ismi olarak aklımıza gelen ilk eser Abdullah Mevarid’in (ö.1516) Şerefnâme’sidir. Hüseyin Baykara dönemine ait resmî yazışmaları ele alan bu eser kadı, şeyhülislam ve muhtesib gibi önemli makamlara yapılan atamalardan bahsetmektedir.153 Bu eser İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’nde bulunan nüshayı temel alan Hans Robert Roemer tarafından 1952 yılında doçentlik çalışması olarak hazırlanmıştır.154 Hondmir: Nâme-yi Nâmî (İnşâ-yı Gıyâsüddîn) Hondmir tarafın","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01707","author_id":"AU_01953","havza":"turkistan","eser_adi":"Ferâid-i Gıyâsî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":263,"tanitim":"Mutasavvıf Ahmed-i Câm’ın (ö.536/1141) neslinden gelen ve bu sebeple Yusuf-ı Ehl lakabıyla tanınan Celâleddin Yusuf b. Şemseddin Muhammed b. Şihabeddin Abdullah-ı Câmî’nin kaleme aldığı Ferâid-i Gıyâsî adlı münşeat mecmuası konu- muz açısından bir hayli önemlidir. Yusuf-ı Ehl başta kendisinin olmak üzere Ah- med-i Câm neslinden gelen diğer şeyhlerin Timurlu sultanları ve devlet adamla- rıyla olan mektuplaşmalarına yer vermenin yanı sıra dönemin meşhur âlim ve sufîlerinin mektuplarını da bu esere","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01708","author_id":"AU_02015","havza":"turkistan","eser_adi":"Tezkiretü’ş-Şuarâ","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":266,"tanitim":"Timurlu tarihyazımında tezkire türünde eser veren en önemli isimlerden biri- si asıl adı Devletşah b. Alaüddevle Bahtişah el-Gâzî es-Semerkandî olan Devlet- şah-ı Semerkandî’dir (ö.1495). Ömrünün büyük bir kısmını Timurlu sarayında geçiren müellif Hüseyin Baykara ve Ali Şir Nevâî tarafından himaye edilmiştir. Ali Şir Nevâî’ye 1491 yılında takdim ettiği Tezkiretü’ş-Şuarâ adlı eseri yedi taba- ka ve bir hatimeden oluşmaktadır ve 10’u Arapça, 143’ü Farsça olmak üzere 153 şairin hayat hikayesini içe","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01709","author_id":"AU_02016","havza":"turkistan","eser_adi":"Nefahâtü’l-Üns min Hazarâti’l-Kuds","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":266,"tanitim":"Abdurrahman-ı Câmî’nin (ö.1492) Ali Şir Nevâî’nin isteği üzerine 1476-1478 yıl- ları arasında kaleme aldığı Nefahâtü’l-Üns min Hazarâti’l-Kuds adlı eseri müel- lifin 1478 yılına kadar yaşamış olan meşhur şeyhlerin hayatlarını ele alan hal tercümesidir. Abdullah-ı Ensârî’nin (ö.1089) Tabakât-ı Sûfîyye adlı eserine ilave- ler yapan müellif eserinde 567 mutasavvıf, 13 sufî şair ve 34 kadın mutasavvıfa yer vermekte ve bu şahsiyetlerin menkıbeleri ve sözleri ile beraber tasavvufî de- yimleri de açıkl","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01710","author_id":"AU_02017","havza":"turkistan","eser_adi":"Nesâyimü’l-Mahabbe min Şemâyimi’l-Fütüvve","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":267,"tanitim":"Abdurrahman-ı Câmî’nin Farsça kaleme aldığı Nefahâtü’l-Üns min Hazarâti’l-Ku- ds adlı eserini çok beğenen ve bu eseri Farsça bilmeyen Türklerin de okuyabil- mesini arzulayan Ali Şir Nevâî söz konusu eseri Çağatay Türkçesi’ne tercüme etmiş ve eserde yer verilmeyen önemli Türk ve Sufîleri de ekleyerek genişletmiş- tir. Nesâyimü’l-Mahabbe min Şemâyimi’l-Fütüvve adı verilen bu eser toplamda 770 sufînin hal tercümesini ihtiva etmektedir ve Çağatay Türkçesi’nin nesir tarzında- ki önemli bir örneğini b","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)","diger_adlari":"verilen bu eser toplamda 770 sufînin hal tercümesini ihtiva etmekte"},{"work_id":"WK_01711","author_id":"AU_02018","havza":"turkistan","eser_adi":"Mecâlisü’l-Uşşak","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":267,"tanitim":"Hüseyin Baykara döneminde ilk olarak Abdullah-ı Ensârî türbesi şeyhliği ile mü- tevelliliğine, daha sonra ise sadaret makamına yükselen Kemaleddin Hüseyin-i Gazurgâhî’nin (ö.1524) Mecâlisü’l-Uşşak adlı eseri sufî şeyhler, arifler ve şairlerin hal tercümesini kapsayan bir diğer önemli eserdir. Toplamda 76 kişinin hal ter- cümesini içeren bu eser 1502-1504 yılları arasında kaleme alınmıştır. Eser Gulam Rıza Tabâtabâyî Mecid tarafından 1376 h.ş. yılında Tebriz’de yayımlanmıştır.177 Mevlânâ Şeyh: Me","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01712","author_id":"AU_02019","havza":"turkistan","eser_adi":"Menâkıb-ı Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr","dil":"Farsça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":267,"tanitim":"Ele alınan bu çalışmada yer verilmesi gereken menâkıbnâme türünden eserler- den ilki Mevlânâ Şeyh’in (ö.1510) kaleme aldığı Ubeydullah-ı Ahrâr’ı konu edinen Menâkıb-ı Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr’dır. Mevlânâ Şeyh tarafından 915-916/1509-10 173 Abdurrahman-ı Câmî, Nefahâtü’l-Üns min Hazarâti’l-Kuds, yay. Mehdî Tevhidî Pûr (Tahran, 1375 h.ş.). 174 Abdurrahman-ı Câmî, Nefahâtü’l-Üns, yay. Kâmilcan Doğan ve Sefer Malak (İstanbul: Bugün Gazete- si-Bedir Yayınevi, 1971). 175 Ahmet Eraslan, Nesâyimü’l-Maha","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01713","author_id":"AU_01931","havza":"turkistan","eser_adi":"Silsiletü’l-Ârifîn ve Tezkiretü’s-Sıddîkîn","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":268,"tanitim":"Ubeydullah-ı Ahrâr’ın önde gelen mürid ve halifelerinden Muhammed Kadı’nın kaleme aldığı Silsiletü’l-Ârifîn ve Tezkiretü’s-Sıddîkîn adlı eseri Ubeydullah-ı Ah- râr’ı konu edinen bir diğer kaynak olması nedeniyle ele alınan bu çalışma açı- sından önemlidir. Eserin 1490-1494 yılları arasında yazılmaya başlandığı ve Re- şahât-ı Aynü’l-Hayât’tan nakiller yapmasından dolayı 1503 yılından önce tamam- landığı düşünülmektedir.181 Mukaddime, 3 fasıl ve hatime halinde beş bölümden meydana gelen eserin muk","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01714","author_id":"AU_02020","havza":"turkistan","eser_adi":"Makâmât-ı Câmî","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":268,"tanitim":"Abdülvasi Nizâmî-i Bâharzî’nin (ö.1503) kaleme aldığı Makâmât-ı Câmî adlı ese- ri de konumuz açısından önemli eserlerdendir. Câmî ve Ali Şir Nevâî ile yakın dost olan müellif Abdurrahman-ı Câmî’nin hayatı, eserleri, şiirleri ve dönemin olaylarını ele almaktadır. Eser Necib Mail-i Herevî tarafından Tahran’da 1383 h.ş. yılında neşredilmiştir.184 178 Necdet Tosun, Bahâeddin Nakşbend, Hayatı, Görüşleri, Tarikatı (XII-XVII. Asırlar) (İstanbul: İnsan Yayın- ları, 2003), 158. 179 Yazma nüshalar için bk","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01715","author_id":"AU_02021","havza":"turkistan","eser_adi":"Ravzâtü’r-Reyâhîn","dil":"Farsça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":269,"tanitim":"1523 yılında kaleme alınan bu eser Ahmed-i Câm ve onun neslinden gelen Câm şeyhlerini konu edinmektedir. Timurlu sosyal ve dini hayatına dair önemli bilgi- ler ihtiva eden bu eser Haşmet Müeyyed tarafından Tahran’da yayımlanmıştır.185 Nasihatnâme ve Ahlak Kitapları Didaktik ögeler barındıran nasihatnâmeler ve ahlak kitaplarında dinin emir ve yasakları ele alınmış ve bu doğrultuda toplumun gelenek-görenekleri de gözeti- lerek adalet, cömertlik ve doğruluk gibi evrensel ahlakî öğretiler verilmekte","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01716","author_id":"AU_02022","havza":"turkistan","eser_adi":"Nasâ’ih-i Şahruhî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":269,"tanitim":"Şahruh döneminin meşhur vaizlerinden ve muhaddislerinden olan Celâleddin Ebû Muhammed el-Kâyinî’nin kaleme aldığı Nasâ’ih-i Şahruhî adlı eseri Timurlu kaynaklarından nasihatname türündeki en önemli eserlerden biridir. Şahruh’un uygulamış olduğu dinî siyasette büyük pay sahibi olan müellif 1410 yılında Kâ- yin’den Herat’a gelmiş, burada belirli bir süre vaizlik ve nâsihlik yaptıktan sonra ise muhtesiblik makamına atanmıştır. Müellif aynı zamanda 838/1434/35 yılında bölgede büyük bir felakete yol ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01717","author_id":"AU_01954","havza":"turkistan","eser_adi":"Ahlâk-ı Muhsinî","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":270,"tanitim":"Hüseyin Baykara döneminin önde gelen vaizlerinden Hüseyin Vâiz-i Kâşifî’nin (ö.910/1504-05) Ahlâk-ı Muhsinî adlı eseri bu başlık altında değerlendirilmesi ge- reken önemli kaynaklardandır. Asıl adı Mevlânâ Kemaleddin Hüseyin b. Ali-yi Beyhakî-yi Sebzvârî olan müellif 1495 yılında tamamladığı bu eserini Hüseyin Baykara’nın oğlu Ebû’l-Muhsin Mirza’ya takdim etmiştir. Toplam kırk bâbtan meydana gelen eser Ahlâk-ı Nâsırî ile Ahlâk-i Celâlî’den sonra İran-İslam Tarihya- zımı kapsamında yazılan ahlak ","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01718","author_id":"AU_02023","havza":"turkistan","eser_adi":"Narrative of the Embassy of Ruy Gonzales","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":273,"tanitim":"de Clavijo to the Court of Timour at Samarkant AD. 1403*6 Kastilya kralı III. Henry’nin Ankara savaşından sonra Emir Timur’a gönderdiği elçilik heyetinde bulunan Clavijo, Kadis’ten yola çıktığı Mayıs 1403’ten Kadis’e geri döndüğü Mart 1406 yılına kadar başından geçen olaylara yer verdiği eserin- de Semerkand’da Emir Timur ile görüşmesinin yanı sıra Timurlu hanedan men- supları, Semerkand, Semerkand’daki mimari yapılar, verilen toylar ve ziyafetleri de ele almasıyla bir hayli önemlidir.203 Bu seb","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01719","author_id":"AU_02024","havza":"turkistan","eser_adi":"Als Sklave im Osmanischen Reich und bei den","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tebriz","kaynak_sayfa":273,"tanitim":"Tataren: 1394-1427 1380 yılında Bavyera’da doğan ve bir şövalye olan Johannes Schiltberger 1396 yı- lındaki Niğbolu savaşına katıldı ve Osmanlılara esir düştü. Bu sayede Yıldırım Bayezid’in himayesinde kalan müellif Ankara savaşı sonrasında Emir Timur’un himayesine geçti. Emir Timur’un vefat etmesinden sonra ise yeni hâmisi Mirza Şahruh oldu. Mirza Şahruh’un Miranşah’a gönderdiği takviye kuvvetlerde asker olarak Tebriz’e gitti ve orada kaldı. Miranşah’ın 1408’deki ölümü üzerine ise Mir- za Ebube","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01720","author_id":"AU_02025","havza":"turkistan","eser_adi":"Libellus de Notitia Orbis","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":274,"tanitim":"Papa IX. Bonifacius tarafından 1393 yılında Sultaniye’ye başpiskopos olarak ata- nan Johannes Ankara savaşından sonra Emir Timur ve Miranşah’ın mektuplarını Latince’ye tercüme ederek Venedik, Ceneviz, Paris ve Londra’ya seyahat etmiş ve elçilik vazifesini yerine getirmiştir. Emir Timur’un Mâverâünnehir başta ol- mak üzere hüküm sürdüğü memleketlerde ticareti canlandırma gayretini yansı- tan bu mektuplaşmalar müellifin bu ilişkileri Fransa’da kaleme almasıyla günü- müze dek gelmiştir.207 Türkçe’y","hanedan":"Timurlular","bolum":"Timurlular Dönemi (1370-1507)"},{"work_id":"WK_01721","author_id":"AU_02011","havza":"turkistan","eser_adi":"Bâbürnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":290,"tanitim":"Bâbürnâme, her ne kadar Buhara Hanlığı’nda hanedan üyesi veya tebaası biri tarafından kaleme alınmasa da Mâverâünnehir kültür coğrafyasının yetiştirdiği ve Buhara Hanlığı’nın kuruluşuna birinci derecede şahitlik eden bir müellife ait olmasının yanı sıra bir kısmının bu coğrafyada kaleme alınması nedeniyle bu çalışmanın kapsamına girmektedir. Eserin müellifi Zahîrüddin Muhammed Bâbür (1483-1530), baba tarafından bir Timurlu mirzası (hanedan üyesi), anne tarafından ise Cengiz soyludur. Bâbür, Emir","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01722","author_id":"AU_02026","havza":"turkistan","eser_adi":"Tevârih-i Güzîde-yi Nusretnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":292,"tanitim":"Buradaki Bâbürnâme ile Zübdetü’l-Âsâr isimli eserler arasında kaleme alınmış ça- lışmaların müelliflerin hepsi Özbeklerin Mâverâünnehir’i fethinden sonra Mu- hammed Şeybânî Han’ın hizmetine girerek onun maiyetinde olmuşlar ve bu yeni hükümdarlarının zaferlerini ve başarılarını övme konusunda esasında birbirle- riyle yarış içine girmişlerdir. Bunda biraz da Muhammed Şeybânî’nin talepleri etkin olmuş ve bu kurucu hükümdar onların eserlerinde ölümsüzleştirilmiştir. Bu eserlerden ilki de Tevârih-i G","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01723","author_id":"AU_02027","havza":"turkistan","eser_adi":"Fethnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":294,"tanitim":"Molla Şâdi tarafından manzum olarak Farsça kaleme alınan Fethnâme (Zafer Ki- tabı) isimli eser Ebulhayrlılar Hanedanı döneminin ilk tarihî kaynaklarından olup esasında Şeybânî Han’ın şiirsel bir biyografisidir. Eserin bir diğer ismi ise Feth-i Hanî (Han’ın Zaferi)’dir. Muhammed Şeybânî Han, Nevruz Bayramı günü kutlamaları sırasında kahramanlıklarının herkes tarafından bilinmesi amacıyla bir kitabın hazırlanmasını emreder. Onun bu isteği üzerine kardeşi Mahmudşah (1454-1504) Molla Muhammed Şâdi’y","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara","diger_adlari":["Feth-i Hanî","Han'ın Zaferi","Zafer Kitabı"]},{"work_id":"WK_01724","author_id":"AU_01931","havza":"turkistan","eser_adi":"Şeybânînâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":295,"tanitim":"Şeybânînamelerden ilki Bilkut Kabilesi’nden olan ve 1455 yılında doğan Muham- med Sâlih’e aittir. Babası Harezm kökenli Nur Said Bek olup Çarcuy’dan Adak’a ka- dar olan bölgeyi yönetmesinin yanı sıra Farsça şiirler yazabilecek kadar kültürlü birisiydi. Babasının ölümü sonrası Muhammed Sâlih zor günler yaşamış, Özbek- ler Mâverâünnehir’i ele geçirince onların hizmetine girmiştir. Hem kılıcını hem 28 Materialı po İstorii Kazahskih Hanstv XV-XVIII vekov: İzvleçeniya iz Persidskih i Tyurkskih Soçine","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01725","author_id":"AU_02018","havza":"turkistan","eser_adi":"Şeybânînâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":297,"tanitim":"Şeybânînâmelerden ikincisi Kemaleddin Şir Ali Binâî Üstad Muhammedhan Mi- mar Haravî’dir. 1453’te Herat’ta doğmuştur. Farklı zamanlarda Merv, Herat, Irak, Azerbaycan ve Semerkand’da yaşamış, buralarda hüküm süren Sultan Hüseyin Baykara, Sultan Yakup, Timurlu Sultan Ali Mirza, Hoca Ubeydullah Ahrar’ın oğlu Kutbeddin Yahya ile Muhammed Şeybânî’nin maiyetinde yer alarak ilim muhitle- rinde bulunmuştur.37 Kaynaklar onu bir şair ve tarihçi olmasının yanı sıra bir mü- zisyen ve müzikolog olarak da nit","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01726","author_id":"AU_02028","havza":"turkistan","eser_adi":"Mihmannâme-yi Buhara","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":298,"tanitim":"Mihmannâme-yi Buhara’nın müellifi Hoca Mevlâna İsfahanî lakaplı Fazlullah ibn Ruzbihan’dır. 1457 yılında İran’ın Laristan bölgesinin Hunc şehrinde doğmuştur. Şiraz ve İsfahan’da başladığı eğitimine Hicaz ve Mısır’da devam ederek devrin ünlü âlimlerinden ders almıştır. 1487 yılından itibaren ilk eserlerini kaleme almaya başlamıştır. Müteakiben Akkoyunlu hükümdarı Sultan Yakup’un (1478- 1490) sarayında divan sekreterliği görevini üstlenen Fazlullah ibn Ruzbihan, ona hayatının bir tarihini yazabile","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01727","author_id":"AU_02029","havza":"turkistan","eser_adi":"Zübdetü’l-Âsâr","dil":"Özbekçe","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":301,"tanitim":"Bir dünya tarihi niteliğinde olan Zübdetü’l-Âsâr, Abdullah bin Muhammed bin Ali Nasrallahi tarafından kaleme alınmıştır. Müellif memuriyete Timurluların son döneminde Belh’te başlamış, şehir Özbekler tarafından zapt olununca Herat’ta yaşamını sürdürmüştür. Kendince Timurlu mirzaları Özbek tehlikesi konusunda uyarsa da sözleri dikkate alınmamış, sonuçta Herat Özbeklerin eline geçince o da Muhammed Şeybânî Han’ın hizmetine girmiştir.59 Müellif eseri Zübdetü’l-Âsâr’ı Söyünç (Sevinç) Hoca Sultan’ın ","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01728","author_id":"AU_02030","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Ebu’l-Hayr Hanî","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":301,"tanitim":"Bir dünya tarihi niteliğinde olan Tarih-i Ebu’l-Hayr Hanî’nin müellifi Mesud bin Osman Kuhistanî’dir. Ebu’l-Hayr Han’ın oğlu Söyünç Hoca Sultan’ın maiyetinde hizmet etmiştir. Onun ölümü üzerine Köçküncü Muhammed Han’ın oğlu Abdül- latif Han’ın maiyetine girmiştir.61 59 Materialı po İstorii Kazahskih Hanstv XV-XVIII vekov: İzvleçeniya iz Persidskih i Tyurkskih Soçineniy (MIKH), 129-130. 60 Mukminova, “O Nekotorıh İstoçnikah po İstorii Uzbekistana Naçala XVI v.”, 131. 61 B. A. Ahmedov, Gosudarstvo","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01729","author_id":"AU_02031","havza":"turkistan","eser_adi":"Bedâyiu’l-Vekâyi","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":302,"tanitim":"Bedâyiu’l-Vekâyi’nin müellifi 1485’te Herat’ta doğan Zeyneddin Mahmud bin Ab- dülcelil Vâsıfî olup lakapları Esireddin Kemal ve Kemaleddin’dir. Vâsıfî ise onun nisbesi olup diğer bir nisbesi de Ensarî’dir.66 Çocukluğunda ve gençliğinde başta 62 W. Barthold, “Abu-l-Khair”, Encyclopedia of Islam (Leyden: Brill, 1913), 1/96. 63 Abusaitova ve Baranova, Pismennıe İstoçniki po İstorii i Kulture Kazahstana i Tsentralnoy, 73. 64 Abusaitova ve Baranova, Pismennıe İstoçniki po İstorii i Kulture Kazahstana","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01730","author_id":"AU_01924","havza":"turkistan","eser_adi":"Müzekkir-i Ahbâb","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":304,"tanitim":"Müellifi Nisarî tahallusuna sahip Seyyid Hoca Bahâeddin Hasan Buharî’dir. Ni- sarî edebiyat, tıp, tefsir, geometri, astronomi, matematik eğitimi aldığı gibi mü- zik ve hat sanatında uzmanlaşmıştır. Semerkand ve Belh’te bulunarak burada farklı devlet görevlerinde bulunmuştur. 1596 yılında vefat etmiştir.74 Çalışma 1567’de derlenen ve 261 Fars ve Türk şair hakkında bilgi veren bir antolojidir. Ancak sonrasında müellifin birtakım eklemeler ve düzenlemeler yaptığını da söylemek mümkündür. Cuybarî şe","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","bolum":"Ebulhayrlılar Dönemi (1500-1599) Buhara"},{"work_id":"WK_01731","author_id":"AU_02032","havza":"turkistan","eser_adi":"Ravzatu’r-Rıdvân ve Hadikatu’l-Gılmân","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":305,"tanitim":"Müellifi Bedreddin ibn Abdüsselam ibn Seyyid İbrahim el-Hüseynî el-Keş- mirî’dir. Eserin yazım tarihi net olmasa da 1590 civarına tarihlendirmek müm- kündür. Buhara Hanlığı kaynakları içinde Cuybarî şeyhleri hakkında bilgi veren en kapsamlı kaynaktır. Özellikle Cuybarî hocalarından Hoca Muhammed İslam (1493-1563), Hoca Sa’d (1531-1589) ve kısmen Hoca Taceddin Hasan (1574-1646) dönemi gelişmelerini anlatır. Esas itibariyle bir menâkıbnâme’dir. Dört yılda ta- mamlanan çalışma bir giriş, fasl ismi ","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01732","author_id":"AU_02033","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme-yi Mukimî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":306,"tanitim":"Zafernâme-yi Mukimî, II. Abdullah Han’a ithaf edilmiş diğer bir dönem kaynağı- dır. Neredeyse yarısı manzum olan eser Mukimî tarafından Farsça kaleme alın- mıştır. 86 sayfadan oluşan çalışma II. Abdullah’ın Nevruz Ahmed Han’ın çocuk- ları ile özellikle 1578-1580 yılları arasında yaptığı mücadeleleri konu almaktadır. 81 Abusaitova ve Baranova, Pismennıe İstoçniki po İstorii i Kulture Kazahstana i Tsentralnoy, 128. 82 Ahmedov, İstoriko-Geografiçeskaya Literatura Sredney Azii XVI-XVIII vv., Pismenn","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01733","author_id":"AU_02034","havza":"turkistan","eser_adi":"Abdullahnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":307,"tanitim":"Edebi mahlası “Nahli” ve “Kiramî” olan Hâfız Taniş bin Mir Muhammedü’l-Bu- harî tarafından kaleme alınan vakayiname “Abdullahnâme” olarak isimlen- dirilmesinin yanında “Şerefnâme-yi Şahî” ve “Sahife-yi Şahî” gibi isimlerle de anılmıştır. Nisbesinden anlaşılacağı üzere yazar Buharalıdır. Doğum tarihi kesin olmasa da 1549 yılı civarıdır.85 Babası Mevlâna Mir Muhammed, Ubeydullah Han’ın hizme- tindeydi. Kendisi gençliğinde sıkıntılar yaşasa da Kulbaba Kükeltaş’ın referan- sıyla II. Abdullah Han’ın ","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara","diger_adlari":["Şerefnâme-yi Şahî","Sahife-yi Şahî"]},{"work_id":"WK_01734","author_id":"AU_02035","havza":"turkistan","eser_adi":"Musahhiru’l-Bilâd","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":308,"tanitim":"Eser Muhammed Yar ibn Arab Katagan tarafından kaleme alınmış ve II. Abdul- lah Han’a ithaf edilmiştir.88 Bir hanedan tarihidir ve Ebulhayrlıları anlatır. Müellif II. Abdullah Han döneminde yaşayıp onun döneminde eserini yazmaya başlasa da, Baki Muhammed döneminde, 1604 yılı civarında, ancak tamamlayabilmiştir. Farsça kaleme aldığı eseri, Mâverâünnehir ve Horasan bölgesinde 16. yüzyılın başından 17. yüzyılın başlarına kadar meydana gelen gelişmelere odaklanmıştır. Müellif, Timurluların son dönemi","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01735","author_id":"AU_02036","havza":"turkistan","eser_adi":"İmam Kulu Nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":322,"tanitim":"Eser 1611-1642 yılları arasında Buhara Hanlığı’nın hükümdarı olan İmam Kulu adına kaleme alınmıştır. Manzum bir eserdir. Yazar Süheyl takma adıyla tanın- maktadır. Kendisi hakkındaki bilgiler çok sınırlıdır.23 Eser Peygambere ve ashabı- na selam ve övgü dolu sözler ile başlar. Onun soyundan bahseder. Tarihi olayları anlatmaya İmam Kulu’nun ceddinden söz ederek, Cengiz Han’ı anlatarak başlar. Ardından Astrahanî Hanedanı’nın şeceresini verir ve Din Muhammed’in tahta çıkışından itibaren Baki ve Val","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara","diger_adlari":"yla tanın- makta"},{"work_id":"WK_01736","author_id":"AU_02037","havza":"turkistan","eser_adi":"Bahru’l Esrâr fî Menâkibu’l-Ahyâr","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":322,"tanitim":"Zeki Velidi Togan, Bahru’l-Esrâr fî Menâkibu’l-Ahyâr’dan 17. yüzyılın çok önemli üç eserinden birisi (diğerleri Tarih-i Elfi - Câmiʿu’d-düvel ) olarak söz etmektedir. 22 Seyyid Muhammed Ubeydullah Bahadır Han, Seyyid Sübhan Kulu Muḥammad Bahadır Han gibi kün- yeler bu cümledendir. 23 Ç. A. Stori-Yuri Bregel, Persidskaya Literatura: Bio-Bibliografiçeskiy Obzorc:2 (Moskova: Institüt Vostoko Vedeniya An SSSR, 1972), 1135. 24 Şeyda Duman, Buhara Hanlığı’nda İmamkulu Han Dönemi (1611-1641), Yayınlanm","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara","diger_adlari":"r Han gibi kün- yeler bu cümleden"},{"work_id":"WK_01737","author_id":"AU_02019","havza":"turkistan","eser_adi":"Acâibu’t-Tabakât","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":326,"tanitim":"Mevlânâ Seyyid Muhammed Tâhir b. Ebu’l-Kâsım tarafından kaleme alınmıştır. Eser bilgi yönünden zengin olmakla birlikte az tanınmış olup jeo-kozmografik eser hüviyetindedir. Kaleme alınış safhasında birçok tarihî, coğrafî ve kozmogra- fik eserlerden yararlanılmış, bunun yanında müellifin bizzat gözlemleri de eser- de yer almıştır. Eser Astrahanîlerden Nadir Muhammed Han’a ithaf edilmiştir. Müellifin eserinin mukaddimesindeki bilgilere bakacak olursak hanın sarayında görev yapan alimlerden biri ol","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01738","author_id":"AU_02038","havza":"turkistan","eser_adi":"Destûrü’l-Mülûk, Enisü’l Fukarâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":326,"tanitim":"Astrahanî soyundan Abdulaziz Han’ın saltanatının son yıllarına ait Buhara Han- lığı tarihine dair önemli bilgiler veren etik-didaktik eserin müellifi Hoca Se- mender Tirmizî takma adıyla tanınan Karşi şehrinin reisliğini de yapan Hoca Muhammed ibn Baka 17. yüzyılın 30’lu yıllarında Tirmiz’de doğdu. Ailesi seyyid soyundandı ve Mir Haydarî tarikatına mensuptu.36 Çocukluğundan beri zeki ve anlayışlı olduğu çevresi tarafından bilinmekteydi. İlk eğitimini burada yaptıktan sonra yeni yerler keşfetmek ","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara","diger_adlari":["Enisü'l Fukarâ"]},{"work_id":"WK_01739","author_id":"AU_02039","havza":"turkistan","eser_adi":"Subhan Kulu Nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Muhammed Salah Siyahgirdî Belhî tarafından 1654-1655 yılında kaleme alınmış- tır. Tirmiz ile Belh arasında bulunan Siyahgird köyünde doğmuştur. Manzum şekilde kaleme aldığı eser 5000 mısradan oluşmaktadır. Subhan Kulu Han’a ithaf edilmiştir. Yazar Subhan Kulu Han’dan şah olarak söz edilmektedir. Hanlıktaki siyasal gelişim hakkında önemli bilgiler vermektedir.43 Muhammed Emin b. Mirza Muhammed Zaman Buharî-Sufiyanî: Muhîtu’t-Tevârîh Eserin müellifi Muhammed Emin b. Mirza Muhammed Zaman Buharî-Suf","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01740","author_id":"AU_02040","havza":"turkistan","eser_adi":"Muhîtu’t-Tevârîh","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":328,"tanitim":"Eserin müellifi Muhammed Emin b. Mirza Muhammed Zaman Buharî-Sufi- yanî’dir. Önsözde müellif kendisini Muhammed Emin Kirak Yarakçı olarak ad- landırmaktadır. Müellif bu eseri 1112/1700-01’de vefat eden Astrahanîlerin ileri gelenlerinden İbrahim Kuşbegi’nin isteği üzerine derlemeye başlamıştır. Ön- sözde müellif, bu eseri mevcut hükümdar Subhan Kulu Han’a sunma niyetini belirtir. Eserde belirtildiği üzere, tamamlanma tarihi 6 Mart 1699’dur. Eserin tamamlanması için belirtilen tarihten sonra 21 Ağ","hanedan":"Astrahanîler","bolum":"Astrahanî Sülalesi (1599-1785) Buhara"},{"work_id":"WK_01741","author_id":"AU_02040","havza":"turkistan","eser_adi":"Ubeydullah-Nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":329,"tanitim":"Mir Muhammed Emin Buharî ifadesine göre bu kitabı 1710’da yazmaya başlamış ve 1716 yılında tamamlamıştır. Eser bir giriş ve 18 bölümden oluşmaktadır. Giriş- te geleneksel övgülerin ifade edilmesinden sonra tarih biliminin yararlarından söz edilmektedir. Tarih, zihinsel ufku genişleten, öğrenmeyi artıran ve doğrulu- ğu teşvik eden bir bilim olması hasebiyle önemlidir. Bunu takiben önsözde mü- ellifin, Subhan Kulu Han’ın saltanatının son yıllarında görevden alınması ve zor duruma düşmesi, Ubeydull","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01742","author_id":"AU_02041","havza":"turkistan","eser_adi":"Tezkire-i Mukim-Hanî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":330,"tanitim":"Muhammed Yusuf Münşi ile ilgili bilgiler kendi eserinde verilen malumata da- yanmaktadır. Elimizdeki hiçbir yazılı kaynakta bu müellif hakkında bilgi bu- lunmamaktadır. Münşi unvanı, müellifin Muhammed Mukim Han’ın sarayında görevli olduğunu göstermektedir. Muhammed Mukim Han’ın talimatı üzerine eserini yazmaya başlayan Muhammed Yusuf eserine hükümdarına atfen Tarih-i Mukim Hanî (Tezkire-i Mukim-Hanî) adını verdi. Bu eseri yazma sebebine gelin- ce, kendisine bizzat bu görevi hanın verdiği anlaşı","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":["Tarih-i Mukim Hanî"]},{"work_id":"WK_01743","author_id":"AU_02042","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Rakim","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Vekâyinâme, Tarih-i Seyyid Şerif Rakim-i Semerkandî, Tarih-i Rakimî, Tarih-Nâ- me-yi Kesire, Tarih-i Kesire olarak da maruf olup müellifi Mir Seyyid Şerif Rakim Semerkandî’dir. Eserin Farsça’sı neşredilmiştir.54 XVII. yüzyılın ikinci yarısı ve XVIII. yüzyılın birinci yarısında yaşayan müellif şair, tarihçi ve âlim hüviyetiy- le tanınmıştır. Hayatı ve ilmî faaliyeti hakkında fazla bilgiye sahip değiliz. Bazı araştırmacılara göre, aslı Endicanlıdır. Sonraları Semerkand’a gelmiş, çeşitli ilimleri t","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":["Vekâyinâme","Tarih-i Seyyid Şerif Rakim-i Semerkandî","Tarih-i Rakimî","Tarih-Nâme-yi Kesire","Tarih-i Kesire"]},{"work_id":"WK_01744","author_id":"AU_02043","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Ebu’l-Feyz Han","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Tarih-i Ebu-l-Feyz-Hanî adlı eserin yazılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Abdürrahman Devlet Tali eserin müellifidir. Son Astrahanlı Ebu-l-Feyz Han’ın (1711-1747) döneminde yaşayan Buharalı bir müneccimdi. Ebu’l-Feyz Han’ın ile- ri gelenlerinden Abdullah Kuşbegi’nin yakınıydı ve bu sayede devlet işleri hak- kında çok iyi bilgi sahibi oldu. Çalışma, Ebu’l-Feyz Han’ın soyağacının ve Ubeydullah Han’ın öldürülmesinin (1711) öyküsünün sunumuyla başlıyor ve 1722 olaylarıyla ilgili bir hikâye il","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":["Tarih-i Ebu-l-Feyz-Hanî"]},{"work_id":"WK_01745","author_id":"AU_02044","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Kıpçak Hanî","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":"Eserin müellifi İmam Kulu Kuşbegi’nin oğlu Hocam Kulu Bey Belhî’dir. Müel- lif, Hindistan seyahati sırasında Pencap valisi olan Abdussamed’in isteği üzeri- ne eserine başlamış ve eseri 1726 yılına kadar getirmiştir. Dünya tarihi olarak kaleme alınmıştır. Babası Nadir Muhammed ve Subhan Kulu Hanlara hizmet etmiştir. Eser bir giriş, bir hâtime ve beş bölümden oluşmaktadır.58 Birinci bö- lüm, İslamiyet öncesindeki peygamberler; ikinci kısımda eski İran hükümdar- ları; üçüncü bölümde Arabistan, Mezo","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01746","author_id":"AU_02038","havza":"turkistan","eser_adi":"Silsiletü’s-Selâtin","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":333,"tanitim":"Silsiletü’s-Selâtin, az bilinen eserlerden birisidir. Esas olarak Türkistan coğrafyasın- da 16.-17. ve 18. yüzyılın ilk çeyreğindeki olayları işlemektedir. 1730-1731 yıllarında Hindistan’da kaleme alınmıştır. Eserin yazarı Hoca Mir Muhammed Salim olup Ast- rahanlılar hanedanı ile akrabalığı bulunmaktadır. Mir Muhammed Salim 1711’de 57 Tali, Istoriya Abulfeyz-Hana, 5-10. 58 Ahmedov, İstoriko- Geografiçeskaya Literatura Sredney Azii XVI-XVIII vv (Pismenie Pamyatinki), 97. 59 Abuseitova-Baranova, P","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01747","author_id":"AU_02045","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Âlem-Ârâ-yi Abbasî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":334,"tanitim":"İskender Bey Münşi-yi Türkmen, Târîh-i Âlem-Ârâ-yi Abbasî eseri ile doğu araş- tırmaları dünyasının tanınmış simalarından birisi olmuştur. İskender Bey, genç yaşta girdiği devlet hizmetinde münşilik makamına getirilmiş, çok uzun bir süre bu görevini yerine getirmiştir. Müellifin son derece önemli olan bu eserinde olaylar ayrıntılı olarak yer almaktadır. İskender Bey’in planına göre eser üç cilt- ten oluşmaktadır. Ciltler arasında hacim bakımından orantı bulunmamaktadır. Eser Farsça olarak iki ci","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01748","author_id":"AU_02046","havza":"turkistan","eser_adi":"Padişahnâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Lahor","kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Abdülhamid Lahorî’nin müellifi olduğu bu eser Bâbürlü kaynağıdır. Eserde Şah Cihan döneminin yirmi yılı işlenmektedir. Şah Cihan tarafından müellifin üs- lubunun güzelliği de göz önüne alınarak bu çalışmanın hazırlanması kendisine tevdi edilmiştir. Ebu’l Fazl’ın Ekbernâme’sindeki ifadeleri model alınarak eser ka- leme alınmıştır. Müellif eserine Şah Cihan’a ithaf ettiği bir önsöz ile başlamak- ta, Timur’dan itibaren Şah Cihan’ın atalarının kısa bir anlatımından sonra Şah Cihan’ın tahta geçmesind","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01749","author_id":"AU_02047","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Salimi, Keşkul-i Selimi ve Mukaddemin ve","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":348,"tanitim":"Muteahirin Yine son dönem tarih yazıcılığında adı geçen önemli kişilerden biri de 1850’de Emîrlikte üst düzey görevler üstlenen bir ailede dünyaya gelen Mirza Salim- bek’tir. 20 yaşında mirzalık görevi ile başladığı memuriyet hayatı Türkistan Ge- nel Valiliğinde Buhara Emîrliğinin temsilcisi olarak devam etmiştir. Buhara’da mirşeb, etraf beyliklerde ise hâkim ve baş zekatçi vazifelerini üstlenmiştir. 1920 12 Çelik, “Mangıtlar Devri Yerli Vakayinameleri”, 791-792. 13 Ferengiz Kalendeova, “Tarih-i","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":"ğı memuriyet hayatı Türkistan Ge- nel Valiliğinde Buhara Emîrliğinin temsilcisi"},{"work_id":"WK_01750","author_id":"AU_02048","havza":"turkistan","eser_adi":"Özbek Sülalerinde Mensep ve","dil":"Özbekçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":349,"tanitim":"Levazımlar Zikri, Buhara’da Su Taksimatı, Ruzname Buhara Emîrliği’nin son döneminde sıkça adından bahsedilen kişilerden biri de Şerifcan Mahdum Sadr Ziya’dır. Buhara Emîrliği’nde önemli görevlerde bulun- muş ve dönem ile ilgili önemli eserler kaleme almıştır. 1893 yılında başladığı kadılık görevine Emîrliğin son bulduğu tarihe kadar (1920) değişik yerlerde de- vam etmiştir. 1931 yılı vefatına kadar Sovyet hükümetinde de değişik görevler- de bulunmuştur. Sadr Ziya’nın tarih ile ilgili kaleme aldı","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":["Buhara'da Su Taksimatı","Ruzname"]},{"work_id":"WK_01751","author_id":"AU_02029","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Nefeyi","dil":"Türkçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":350,"tanitim":"Şadman Vahidov ve Zair Çariyev tarafından Tacik dilinden tercüme edilerek Akademiya yayınları tarafından 2001 yılında Özbek Türkçesi ile yayınlanan Ta- rih-i Nefeyi, Mangıt Hanedanlığı son dönemi ile ilgili en önemli eserlerden bi- ridir. Kitabın Özbekçe baskısının önsözünde Tacikçe önsözünden alıntılanarak yazılan şu ifadeler dikkat çekicidir: “Tarih-i Nefeyi adlı eserden sadece tarihçiler değil,Türkistan tarihi ile ilgilenenler dahi habersiz idi. Muhammed Ali Belcuvan-i yi sadece yakın köylüle","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01752","author_id":"AU_02049","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Hüznül Milel-i Buhara","dil":"Özbekçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":351,"tanitim":"Yukarıda haklarında kısaca bilgi vermeye çalıştığımız ve Buhara’nın Man- gıtlar dönemi tarihyazımı için çok önemli olan kitapların dışında, mutlaka 21 Muhammed Ali Belcuvani, Tarih-i Nefeyi, çev: Şadman Vahidov-Zair Çariyev (Taşkent: Özbekistan Res- publikası Prezidenti Huzuridagi Davlat ve Camiyat Kurılışı Akademiyası Akademiya Naşriyatı, 2001), 4. 22 Belcuvani, Tarih-i Nefeyi, 70-71. 342 zikredilmesi gereken bir kitap daha vardır. Bu kitabın, Emîrliğin son hükümdarı Âlim Han’ın kaleminden çıkm","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)","diger_adlari":"bilgi vermeye çalıştığımız ve Buhara"},{"work_id":"WK_01753","author_id":"AU_02050","havza":"turkistan","eser_adi":"Buhara İnkılabı Tarihi İçun Materyaller","dil":"Özbekçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":354,"tanitim":"Sadrettin Ayni (1878-1954) yılları arasında yaşamış Özbek ve Tacik edebiyatının gelişiminde önemli hissesi olan edebiyatçı, tarihçi ve yazardır. Ayni kendi döne- minde Buhara’nın önemli medreselerinde eğitim görmüştür. Tarih-i Emîran-i Bu- hara (Taşkent 1923)28 adlı kitabı tarih ile ilgili bir diğer kitabıdır. Buhara İnkılabı Tarihi İçun Materyaller kitabını kendi önsözünden anlaşılacağı üzere 1920 yılında yazmıştır. Fakat bu kitap 1926 yılında SSSR Halkların Merkezi Neşriyatı tarafın- dan Mosko","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","bolum":"Mangıt Hanedanlığı (1785-1920)"},{"work_id":"WK_01754","author_id":"AU_02051","havza":"turkistan","eser_adi":"Emîr Alimhanning Hukumdarlık Devrı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":356,"tanitim":"Abdürrauf Fıtrat (1889-1938) Buhara Emîrliğ’nin son döneminde ortaya çıkan Cetitçilik hareketinin en parlak simalarından biridir. Bir dönem İstanbul’da eğitim alarak reformist düşünceler ile döndüğü Buhara’da fikri manada çok bü- yük mücadelelere girişmiş ve reformist fikirlerini eserlerinde dile getirmiştir. Emîrlik sonrası kurulan Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti’nde Cumhuriyet Halk Eğitim Müfettişliği gibi önemli görevler üstlenmiştir. 1938 yılında gerçekleşen aydınlar katliamında Stalin tarafı","hanedan":"Hîve Hanlığı","bolum":"Hîve Hanlığı (1511-1920)"},{"work_id":"WK_01755","author_id":"AU_02052","havza":"turkistan","eser_adi":"Buhara İnkılabıning Tarihige Materyaller","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":358,"tanitim":"Buhara’nın ünlü tarihçisi ve siyaset adamı Feyzullah Hocayev (1896-1938) Buha- ra’da dünyaya gelmiştir. Ailesi Buhara’nın zengin ve sermaye sahibi olan tüccar ailelerindendir. 1913 yılında katıldığı “Yaş Buharalılar” partisine rehberlik ede- cek olan Hocayev eğitimine devam ettiği sırada Moskova’daki başka Ceditlerle görüşmüş ve düşüncelerini benimsemiştir. Buhara’ya hâkim olan karışıklık, Bu- hara halkının yaşadığı zulüm ve şiddete sebep olarak gördüğü Buhara Emîri’nin karşısında yer almış, müc","hanedan":"Hîve Hanlığı","bolum":"Hîve Hanlığı (1511-1920)","diger_adlari":"ğı zulüm ve şiddete sebep"},{"work_id":"WK_01756","author_id":"AU_02053","havza":"turkistan","eser_adi":"Firdevsü’l-İkbal","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":376,"tanitim":"Hîve (Harezm) Hanlığı’na dair en önemli eserlerden birisini tarihçi ve şair Munis (1778-1829) yazmıştır. Firdevsü’l-İkbal olarak isimlendirdiği eserinde kendi adını Şir Muhammedu’l-mulakkab bi’l- Munis olarak yazan müellifin asıl adı Şir Mu- hammed, lakabı ise Munis’tir.28 Harezm bölgesindeki Kiyat köyünde doğan Mu- nis, bu nedenle Harezmî olarak da adlandırılmaktadır. Munis’in doğum tarihi 19 Mart 1778’dir. Munis, Hîve Hanlığı’nda sulama ve ziraat işlerinden sorumlu bir mirab olarak çalışırken ","hanedan":"Hîve Hanlığı","bolum":"Hîve Hanlığı (1511-1920)"},{"work_id":"WK_01757","author_id":"AU_02054","havza":"turkistan","eser_adi":"Hîve Hanlığı devrinde yaşayan âlimler, evliyalar, emirler, beyler, şairler,","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":379,"tanitim":"danişmendler, hünermendler vb. hakkında olacaktı.39 Ne var ki, İltüzer Han’ın ölümü eserin planında değişikliğe gitmeyi gerektirmiş, Munis ana metni ikiye ayırıp birinci kısmı İltüzer Han, ikinci kısmı da Muham- med Rahim Han olaylarına ayırmıştır. Ancak ölümü üzerine eser yeğeni Âgehî tarafından devam ettirilmiştir. Âgehî Muhammed Rahim Han dönemi olaylarını anlatarak eseri sonlandırmış, hatime kısmı yazılmamıştır. Munis’in başlayıp Âgehî’nin bitirdiği bu eser dînî-efsanevî-tarihî olaylarla yoğ","hanedan":"Hîve Hanlığı","bolum":"Hîve Hanlığı (1511-1920)"},{"work_id":"WK_01758","author_id":"AU_02055","havza":"turkistan","eser_adi":"Munis’in vefatından sonra 1819’dan 1825 yılına kadar geçen tari-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":380,"tanitim":"hi olayları yazmıştır. Munis’in yazdığı bölümleri de düzeltmiştir. Riyazü’d-Devle (1844): Allah Kulu Han dönemini ve halefi Rahim Kulu Han’ın hü- kümdarlığının ilk iki yılını kapsamaktadır. Bu eser 1260/1844’te sona ermektedir. Zübdetü’t-Tevârih (1845-1846): Rahim Kulu Han Tarihi (1258-1262/1843-1846) ola- rak anılmaktadır. Câmiü’l-Vakıât-i Sultânî (1856): Muhammed Emin Han (1262-1271/1846-1855), Abdullah Han (1271/1855) ve Kutluk Murad Han’ın (1271-1272/1855-1856) dönem- lerini kapsamaktadır. 4","hanedan":"Hîve Hanlığı","bolum":"Hîve Hanlığı (1511-1920)","diger_adlari":["Riyazü'd-Devle","Zübdetü't-Tevârih","Câmiü'l-Vakıât-i Sultânî"]},{"work_id":"WK_01759","author_id":"AU_02041","havza":"turkistan","eser_adi":"Şecere-i Harezmşahi","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":381,"tanitim":"Munis ve Âgehî’den sonra Harezm tarih yazıcılığının en önemli temsilcisi Muhammed Yusuf Bayanî’dir (1840-1923). Bayanî’nin yazmış olduğu Şecere-i Harezmşahi adlı eser, günümüzde Harezm tarihini genel anlamda ele alan önemli bir kaynaktır. Muhammed Yusuf Bayanî, 1840’da Hîve surları dışındaki köyde doğmuştur. Ba- basının adı Babacanbek Allahverdi’dir. Bayanî’nin babası han sülalesinden gel- mektedir. Rivayete göre Hîve Hanı İltüzer ile akrabadırlar. Bayanî hem Hîve sarayında yönetici olarak görev","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01760","author_id":"AU_02056","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Cihânnumâyi ve Tuhfatu’t-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":398,"tanitim":"Tevârihi Hani Tarihçi Avaz Muhammad Attâr Hokandî’nin (ö. 19. yüzyıl) Hokand Hanlığı tarihi- ne ait iki eseri mevcuttur ve bunlar son derece kıymetlidir. Attâr, aynı zamanda Hokand edebi muhiti şairi ve saray kâtibidir. Bunun yanı sıra aktarlık29 ve tabiplik yapmıştır. Onun hayatı hakkında bilgiler çok azdır. Attâr, Ömer Han, Muhammad Ali Han, Şirali Han, Hüdayar Han, Malla Han, Sultan Seyit Han’ların devrinde yaşa- mış ve pek çok tarihî olaylara tanık olmuştur. Bu yüzden onun hem Tarih-i Cihân-","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Tuhfatu't-Tevârihi Hani"]},{"work_id":"WK_01761","author_id":"AU_02057","havza":"turkistan","eser_adi":"Ensâbu’s-Selâtin Tevârîhu’l-","dil":"Çağatayca","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":401,"tanitim":"Hevâkin Mirza Âlim b. Mirza Rahim Taşkendî’nin Ensâbu’s-Selâtin Tevârîhu’l-Hevâkin eseri Hokand Hanlığı tarihini anlatan Çağatayca yazılmış değerli bir ana kaynaktır.43 Eser bazen mensur bazen manzum şeklinde yazılmış ve 1901-1902 yılları arasın- da tamamlanmıştır. Müverrihin doğum ve ölüm tarihi belli değildir. Tarihçi, Mal- la Han ve Hüdayar Han sarayında hizmet etmiş, mirza kâtip görevinde bulun- muştur. Mirza Âlim bu eserini, Hokand Hanlığı Rusya tarafından işgal edildik- ten sonra Hüdayar H","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Tevârîhu'l-Hevâkin"]},{"work_id":"WK_01762","author_id":"AU_02058","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Türkistan","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":401,"tanitim":"Molla Âlim Mahdum Hacı, 19. yüzyılda Hokand Hanlığı’nda yaşamış ve tarihi olaylara bizzat tanıklık eden müverrihtir. Molla Âlim Mahdum Hacı’nın Çağatay- ca yazmış olduğu Tarih-i Türkistan eseri, Hokand Hanlığı tarihinin en önemli kay- naklarındandır. Yazar, Taşkent’te yayınlanan Türkistan Genel Valiliği’nin süreli yayını olan Türkistan Vilayeti Gazetesi’nde (1870-1916 yılları arası yayınlanmıştır) editörlük yapan Türkistanlı aydınlardan biridir. Onun özgeçmişi hakkında tam bilgi yoktur. Tarih-i ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01763","author_id":"AU_02059","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":402,"tanitim":"Cedide-i Taşkend Muhammad Salih Hoca bn. Rahmet Hoca Taşkendî’nin (ö. 1889-1890) Hokand Hanlığı döneminde Farsça-Tacikçe yazdığı Tarih-i Cedide-i Taşkend eseri, döne- min önemli ana kaynaklarından birisidir. Muhammad Salih Hoca, 1830’da Taş- kent’te aydın bir ailede doğmuş, Buhara, Hokand, Semerkand, Namangân, Oş, Margilân medreselerinde eğitim almış, Taşkent’in Kiyat Mahallesi’ndeki Bek Muhammadbek Camii’nde imamlık ve müderrislik yapmıştır. Ne zaman vefat et- tiği bilinmemekle birlikte ölüm yı","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Cedide-i Taşkend"]},{"work_id":"WK_01764","author_id":"AU_02060","havza":"turkistan","eser_adi":"Mektupçe-i Han ve Tarihçe-i Han","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":403,"tanitim":"Muhammad Ömer Umidî’nin (1835-1905) Mektupçe-i Han ve Tarihçe-i Han eserle- ri Hokand’ın son hükümdarı Hüdayar Han dönemi ve bizzat Hüdayar Han’ın son siyasi kaderini aydınlatan kaynaklardır. Muhammad Ömer, eserlerinde “Umidî” ve “Havayî” mahlasını kullanmıştır. Muhammad Ömer’in başka eserleri de mev- cuttur.51 Mektupçe-i Han eseri, mesnevi şeklinde Çağatay Türkçesiyle yazılmıştır ve günümüze kadar iki nüshası ulaşmıştır. Biri Rusya Sankt-Peterburg FA ŞE El Yazmalar Bölümü’nde C575,52 ikincisi Ö","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Tarihçe-i Han"]},{"work_id":"WK_01765","author_id":"AU_01974","havza":"turkistan","eser_adi":"Encümü’t-Tevârih","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":403,"tanitim":"Encümü’t-Tevârih eseri, Hokand Hanlığı’na ait yine değerli bir kaynaktır.55 Eserde yazarın adı hiçbir yerde geçmemiştir ancak aktarılan bilgilerden yola çıkılarak 51 Umidi eserleri: “Badavlatnoma” (1890), “Divon-i Umidiy” (1891), “Canknoma” (1888), “Kaçkuli Kalanda- ri” (1892), “Hacvi Müskel Bazza”, “Dükçi İşon”, “Noma-i Şahzabon”, “Hecvi Obid Halife”, “Şacaratul-An- sabi Sayid Muhammad Hâkim Hon Hocam”, “Hayratul-Olam”, “Mantik ut-Tayr” eserleri ve Nevaî, Fur- kat, Meşrep gazellerine muhammesle","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01766","author_id":"AU_02061","havza":"turkistan","eser_adi":"Mükemmel-i","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":405,"tanitim":"Târih-i Fergana Muhammad Fazilbek bin Kâdı Muhammad Atabek’in (ö. 20. yüzyıl) Mükemmel-i Târih-i Fergana adlı eseri Çağatayca yazılmıştır. Andicânlı yazar bu eserini, Fer- gana’nın askerî valisi A. İ. Gippius’un isteği üzerine kaleme almıştır. Tarihçi, Mükemmel-i Târih-i Fergana’yı yazarken Molla Niyâz Muhammad Hokandî’nin İbret’ul-Hevâkin (Tarih-i Şahruhî) adlı eserinin etkisi altında kaldığı görülmekte- dir. Bu eserin sadece iki nüshası mevcuttur ve üzerinde başka bir çalışma yapıl- mamıştır. ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Târih-i Fergana"]},{"work_id":"WK_01767","author_id":"AU_02062","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Azizî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":405,"tanitim":"Muhammad Rıza Margilânî’yin (ö. 20. yüzyıl) Tarih-i Azizî eseri, Hokand Hanlı- ğı’nın Rus Çarlığı tarafından işgalini ve bu işgalin etkilerini idrak etme açısından son derece ehemmiyetlidir. Müellifin el yazması, günümüze kadar ulaşan eserin tek nüshasıdır.61 Tarih-i Azizî el yazması sülüs yazısıyla Özbekçe ve Farsça-Tacik- çe kaleme alınmıştı. Eser 5 kısım, 166 bölüm ve 436 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde Cengiz Han, ikinci bölümde Emir Timur tarihi ve faaliyetleri, üçüncü bölümde her tü","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01768","author_id":"AU_02063","havza":"turkistan","eser_adi":"Fergana Tarihi","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":406,"tanitim":"İshakhan Cüneydullah Hocaoğlu İbret’in (1862-1937) 1916 yılında yazdığı Fer- gana Tarihi adlı eseri Çağataycadır.65 İbret’in aktardığı bilgiler kendinden önce yazılmış Hokand Hanlığı tarihi ile ilgili eserlere dayanmaktadır.66 Eserin bir nüshası Özb. FA ŞE El Yazmalar Bölümü’nde 11616 numarayla saklanmaktadır. Eserin diğer bir nüshası, Tacikistan FA ŞE El Yazmaları Bölümü’nde 1512 numa- rayla muhafaza edilmektedir.67 Fergana Tarihi eseri, Özbekistan’da B. Bobobekov ve Türkiye’de Üçler Bulduk68 t","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01769","author_id":"AU_02064","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":406,"tanitim":"Âlikuli Emir-i Leşker, Tuhfe-i Tâib ve Hakikatu’l-Envar Muhammad Yunus b. Muhammad Emin Tâib Taşkendî (1830-1905), Hokand Hanlığı ve Doğu Türkistan tarihine ait kıymetli eserleriyle iz bırakmıştır. Onun Tarih-i Âlikuli Emir-i Leşker, Tuhfe-i Tâib ve Hakikatu’l-Envar69 adlı eserleri Hokand Hanlığı hakkında değerli bilgiler içermektedir. Müellif, 1860 yılında Hokand or- dusu komutanı Emir-i Leşker Âlimkul’un (1930-1865) yanında yer almış, mirza, 64 Marğiloniy, Tarihi Aziziy, 385. 65 İbrat, yazarın","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Tuhfe-i Tâib","Hakikatu'l-Envar"]},{"work_id":"WK_01770","author_id":"AU_02065","havza":"turkistan","eser_adi":"Hülâsatu’t-Tevârih","dil":"Çağatayca","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":408,"tanitim":"Mahmud Hâkim Seyfânî’nin (ö. 1930) Hülâsatu’t-Tevârih adlı eseri Çağatayca ya- zılmıştır. Eserde Hokand hanlarının tarihçesi kısa ve kronolojik tarzda açıklan- mıştır. Müellif, kitabında esasen Niyâz Muhammad Hokandî’nin Tarih-i Şahruhî eserinden istifade etmiştir. Ziyâuddîn Mahzûnî: Fergana Hanlarının Tarihi Ziyâuddîn Mahzûnî’nin 1887-1888 yılları kaleme aldığı Fergana Hanlarının Tarihi adlı Çağatayca yazılan eseri Hokand Hanlığı’nın özellikle son dönemlerini aydın- latmaktadır. Hüdayar Han’ın ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01771","author_id":"AU_02066","havza":"turkistan","eser_adi":"Fergana Hanlarının Tarihi","dil":"Çağatayca","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":408,"tanitim":"Ziyâuddîn Mahzûnî’nin 1887-1888 yılları kaleme aldığı Fergana Hanlarının Tarihi adlı Çağatayca yazılan eseri Hokand Hanlığı’nın özellikle son dönemlerini aydın- latmaktadır. Hüdayar Han’ın emri üzerine kaleme alınan eser 22 yılda yazılıp tamamlanmıştır. Eserin tek nüshası İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Bölümü El Yazmalar Koleksiyonu’nda TY2408 döküm numarasıyla saklanmaktadır. Söz konusu eser, 666 varak ve 833 sayfadan oluşmaktadır. Fergana Hanlarının Tarihi eseri Moldo Sabır ve O. Sooron S","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01772","author_id":"AU_01974","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme-i Hüsrevî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":408,"tanitim":"Müellifi meçhul olan Zafernâme-i Hüsrevî, Buhara Emiri Nasrullah dönemi (1827- 1860) tarihini anlatmış ve 1862-63 yıllarında Buhara’da kaleme alınmıştır. Günü- müze eserin iki nüshası ulaşmış ve Düşenbe şehrindeki El Yazmalar Kütüphane- si’nde bulunmaktadır. Bu iki nüsha da müellifin kendi el yazmasıdır.77 Dilşad Barna: Tarih-i Muhacirân Dilşad Barna (1800-1905/6) Hokand Edebi Muhiti’nin yetiştirdiği önemli hanım şahsiyetlerindendir. Dilşad Barna’nın 3 elyazma eseri vardır: - Fars-Tacikçe yazdığ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01773","author_id":"AU_02067","havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Muhacirân","dil":"Çağatayca","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":408,"tanitim":"Dilşad Barna (1800-1905/6) Hokand Edebi Muhiti’nin yetiştirdiği önemli hanım şahsiyetlerindendir. Dilşad Barna’nın 3 elyazma eseri vardır: - Fars-Tacikçe yazdığı “Tarih-i Muhaciran” eseri; - Özbekçe yazdığı “Sebat ul-Beşer maa Tarihi Muhaciran”. Bu eseri Fars-Tacikçe yazan “Tarih-i Muhaciran” eseriyle aynı bilgileri içermektedir. - “Tezkire-i Barna” başlıklı diğer bir elyazması vardır. 76 Ziyabiddin Maksım Mahzuniy, Fargana Handarının Tarıhı, Çağatayca’dan Kırgızca’ya aktaranlar: Moldo Sabır ve ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Sebat ul-Beşer maa Tarihi Muhaciran"]},{"work_id":"WK_01774","author_id":"AU_02068","havza":"turkistan","eser_adi":"Deviyatletnie Stranstvovanie","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":412,"tanitim":"1774 yılında Kazaklara esir düşen Rus askeri ve tercüman Filipp Yefremov (1750- 1811), Hokand Hanlığı hakkında ilk kez incelemelerde bulunmuştur. Kazaklar onu Buhara’ya köle olarak satmıştır. F. Yefremov, 1782 yılında Fergana vadisi üze- rinden Kaşgar’a geçmiştir. Türkistan’da bulunduğu sürede bölge hakkında olduk- ça önemli bilgiler toplamış, sonradan Hindistan ve İngiltere hududu üzerinden Rusya’ya dönebilmiştir. Yaklaşık on sene süren gurbet hayatı sürecinde topladığı bilgiler, 1786’da Deviya","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01775","author_id":"AU_02069","havza":"turkistan","eser_adi":"Zapiski o Nekotorıh Narodah i Zemliyah Sredney Azii","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":412,"tanitim":"Çastii Filippa Nazarova, Otdelnogo Sibirskogo Korpusa Perevodçika Posılannogo v Kokand v 1813 i 1814 Godah Ömer Han (1810-1822) döneminde St. Petersburg’a gönderilen elçilik heyetiyle alakalı meydana gelen olay sonucu oluşan tatsızlığı düzeltmek ve diplomatik krizin önüne geçmek95 için Çar Rusyası, tercüman Filipp Nazarov (ö. 19. yüzyıl) önderliğinde Hokand’a bir elçilik heyeti yollamıştır. Yaklaşık bir sene Hokand Hanlığı’nda bulunan Filipp Nazarov, 1814 yılında Rusya’ya geri dönerek Petersburg","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01776","author_id":"AU_02070","havza":"turkistan","eser_adi":"Sbornik Statey Kasayuşihsiya","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":414,"tanitim":"Turkestanskogo Kraya Uzun zaman Taşkent’te kalmış, bölge ve ahalisi ile ilgili sosyal, kültürel incele- melerde bulunan diğer bir şarkiyatçı A.P. Horoşhin’in (1841-1875) Sbornik Statey Kasayuşihsiya Turkestanskogo Kraya (Türkistan Bölgesi ile İlgili Makaleler Mecmu- ası) eseri, hususen Rus işgaline kadar olan bölümü konumuzla alakalı önemli 102 Velyaminov-Zernov, “V.V. Svideniya o Kokanskom Hanstve, Vestnik İmperatorskago Russkago Ge- ografiçeskago Obşestva”, Knijka V., red. E. İ. Lamasnkiy (SPb","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Türkistan Bölgesi ile İlgili Makaleler Mecmuası"]},{"work_id":"WK_01777","author_id":"AU_02071","havza":"turkistan","eser_adi":"Taşkent v Proşlom i Nostaiyaşem İstoriçeskiy","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":415,"tanitim":"Oçerk Doğu bilimcisi A. İ. Dobrosmıslov’un (1854-1915) Taşkent v Proşlom i Nostaiyaşem İstoriçeskiy Oçerk (Taşkent’in Geçmişi ve Bugünü; Tarihi Betimlemeler) adlı eseri de Taşkent hakkında değerli bilgiler içermektedir. Taşkent’in Rus işgalinden önce Hokand Hanlığı dâhilinde olduğu dönemi, işgal süreci ve işgal sonrası devirle- rinden bahseden bu eser, bölgenin sosyal, kültürel, yapısal cihatlarına da geniş yer veren oldukça hacimli bir kaynaktır.106 V. P. Nalivkin: Kratkaya İstoria Kokondskogo ","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Taşkent'in Geçmişi ve Bugünü; Tarihi Betimlemeler"]},{"work_id":"WK_01778","author_id":"AU_02072","havza":"turkistan","eser_adi":"Kratkaya İstoria Kokondskogo Hanstva","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":415,"tanitim":"XIX. yüzyılın ikinci yarısında Hokand Hanlığı konusunda araştırmalarını sür- düren şarkiyatçı V. P. Nalivkin (1852-1918) Farsça ve Çağatayça dillerini iyi de- rece öğrenmiş, hanımı Mariya Nalivkina ile birlikte yaklaşık kırk yıl boyunca Türkistan halkı arasında yaşamıştır. V. P. Nalivkin’in Kratkaya İstoria Kokondskogo Hanstva107 (Hokand Hanlığı’nın Kısa Tarihi) serlevhalı eseri Hokand Hanlığı hak- kında bilgi veren önemli eserlerden sayılmaktadır. Yazar, eserlerinde Hokand Hanlığı’na ait ana ka","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Hokand Hanlığı'nın Kısa Tarihi"]},{"work_id":"WK_01779","author_id":"AU_02073","havza":"turkistan","eser_adi":"Sartı: Etnografiçeskiye Materiyalı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":416,"tanitim":"Nikolay Petroviç Ostroumov’un (1846-1930) eserleri Hokand Hanlığı açısından önemli bilgilere sahiptir. Ostroumov, Hüdayar Han’ın hayatını ve faaliyetlerini tetkik etmiş, onun devrine ait mühim bilgileri kaydetmiştir.109 Ostroumov’un beş fasikülden oluşan Sartı: Etnografiçeskiye Materiyalı (Sartlar: Etnografik Materyal- ler) mecmuaları,110 Türkistan, özellikle Taşkent ve Hokand ile ilgili birçok sosyal ve kültürel çalışmadan oluşmaktadır. 1877-1917 yılları arasında Türkistan’da bulanarak Türkista","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Sartlar: Etnografik Materyaller"]},{"work_id":"WK_01780","author_id":"AU_02074","havza":"turkistan","eser_adi":"Oçerk İstoriçeskih-Geografiçeskih","dil":"Urduca","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":416,"tanitim":"Svideniy o Hivinskom Hanstve ot Drevneyşih do Nastayeşogo N. İ. Veselovskiy (1848-1918) oryantalistler okulu kurucularından olan V.V. Gri- goryev’in (1848-1918) talebelerinden olmuştur. 1873 yılında Oçerk İstoriçeskih-Ge- ografiçeskih Svideniy o Hivinskom Hanstve ot Drevneyşih do Nastayeşogo112 (Hive Hanlığı konusunda eski dönemlerden bugüne kadar tarihi coğrafi bilgiler) konusunda çalışma yapmıştır. 1885 yılında Rusya istilalarının Türkistan halklarında nasıl bir tepki oluşturduğunu, işgal süre","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Hive Hanlığı konusunda eski dönemlerden bugüne kadar tarihi coğrafi bilgiler"]},{"work_id":"WK_01781","author_id":"AU_02075","havza":"turkistan","eser_adi":"İstoriçeskiy Obzor Turkestana i Nastupatelnago Dvijeniya","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":417,"tanitim":"v Nego Russkıh A. Makşeev’in (1822-1892) İstoriçeskiy Obzor Turkestana i Nastupatelnago Dvijeniya v Nego Russkıh (Türkistan’ın Tarihi Manzaraları ve Rusların İşgal Hare- ketleri) başlıklı eseri, Rus Çarlığı’nın merkezî akademisinde Türkistan konusunda yaptığı konuşma metinlerinin bir araya getirilmiş halidir. Eserde Rusya’nın Tür- kistan’da gerçekleştirdiği üç asırlık işgal faaliyetleri tedrici olarak anlatılmıştır. Konulara göre bölümler halinde düzenlenmiş olan eserde Rusya’nın Doğu’daki asker","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Türkistan'ın Tarihi Manzaraları ve Rusların İşgal Hareketleri"]},{"work_id":"WK_01782","author_id":"AU_02076","havza":"turkistan","eser_adi":"İstoria İzuçenie Vostoka v Evropa i v Rossii, İstoria","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":418,"tanitim":"Kulturnoy Jizni Turkestana, Soçinenie, Turki Dvenadsat Leksii Po İstorii Turetskiy Narodov Sredney Azi V.V. Bartold (1869-1930) Şankt Petersburg’da doğmuştur. Soyu Alman asıllı bir aileden gelmektedir. Hem Çarlık dönemi hem Sovyetler Birliği devrinde ilmî fa- aliyetleri ile Şarkiyatçılık alanındaki önemli isimlerden birisi haline gelmiştir. Onun Türkistan tarihi ile ilgili eserleri116 Türkistan üzerinde çalışma yapan tüm araştırmacıların başvuru kaynaktır. Bartold’un önemli Doğu bilimcisi olması","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01783","author_id":"AU_02077","havza":"turkistan","eser_adi":"Türkmenler Arasında","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":423,"tanitim":"Bir Fransız subayı olan yazar Henri De Couliboeuf De Blocqueville (1860-1861), 1860’ta Tahran’a gitmiş ve İran Şahı Muzaffer tarafından Horasan’dan Türkme- nistan’a hareket eden bir kolorduya yazar, fotoğrafçı olarak tayin edilmiştir. Blo- cqueville’nin görevi savaş sırasında resimler çekmektir ancak İran ordusu Teke Türkmenlerinin baskınıyla bozguna uğramış ve ordunun bir kısmı ile birlikte Blocqueville de esir düşmüştür. O, 1860’tan itibaren on dört ay Türkmenlerin elinde tutsak kalmıştır. Esi","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01784","author_id":"AU_02078","havza":"turkistan","eser_adi":"Travels in Central Asia, Bir Sahte Dervişin","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":423,"tanitim":"Türkistan Gezisi XIX. yüzyılda Reşid Efendi adıyla sahte derviş kimliğiyle Türkistan’a yaptığı seya- hatle bilinen Macar asıllı Musevî Arminius Vambery’in (1863-1864) İngilizler için çalıştığı fikri tartışmalıdır. Macarların kökenini araştırmak amacıyla yola çıkan bu ünlü isim, Arapça ve Farsça dillerini iyi öğrenmiş; İstanbul’da kaldığı dört yıl boyunca İstanbul Türkçesi ve İslamî yaşantı hakkında bilgiler elde etmiştir. Şeyh sıfatıyla Anadolu, İran ve Türkistan’ı gezmiş ve Çağatay Türkçesini d","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)","diger_adlari":["Bir Sahte Dervişin Türkistan Gezisi"]},{"work_id":"WK_01785","author_id":"AU_02079","havza":"turkistan","eser_adi":"Hive Seyahatnâmesi ve Tarihi Musavver","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":424,"tanitim":"I.A. Mac Gahan (1844-1878) New York Herald Gazetesi’nin muhabiri olmuştur. Rus ordusuyla beraber Hive seferine katılmış, gidip-gördüklerini taraf tutmadan kayda geçirmiştir. Rusların Türkistan’da yaptıkları katliamları canlı tanık olarak tasvir etmiştir. Rus işgali esnasında Türkistan’ın durumu, toplumun hayat tarzı ve ananeleri konusunda önemli bilgiler içeren eseri 1874’de New York’ta, 1875’de Londra’da neşredilmiştir. Bu eser, Kolağası Ahmed tarafından Türkçe’ye aktarıl- mış ve 1876’da Basire","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01786","author_id":"AU_02080","havza":"turkistan","eser_adi":"Turkestan Notes of Journey in Russian Turkistan,","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":424,"tanitim":"Khokand, Bukhara and Kuldja Eugene Schuyler (1840-1890), Amerika Birleşik Devletleri’nin Petersburg sefare- tinin ikinci sır kâtibi olarak görev yapmıştır. 23 Mart 1873’te diplomat sıfatıyla Rus ordularıyla birlikte Türkistan bölgesine gitmiştir. Türkistan hanlıklarını gez- miş, gözlemlemiş ve yazmış olduğu hatıraları 1876’da New York’ta iki cilt olarak yayınlanmıştır.158 Eserinde Türkistan’ın siyasî, toplumsal durumu, ekonomik ve kültürel tarihi, vergi meseleleri konusunda aktardığı bilgiler, H","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01787","author_id":"AU_02081","havza":"turkistan","eser_adi":"Sibirya’dan Seçmeler","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":424,"tanitim":"Wilhelm Radloff (1859-1871),159 1837 yılında Almanya’da doğmuş, Sibirya ve Tür- kistan halklarını araştırmak için Sankt Petersburg’ta bulunmuş ve bu amaçla Rusya hükümetinde görev almıştır. W. Radloff, Sibirya’da on iki yıl (1859-1871) kalmıştır. 1868’de Yedi Su bölgesine, ardından Semerkand’a, 1869’da İli Vadisi’ne, 1870’de Çin’e geçmiş, 1873’e dek on bir yıl Kazan’da kalmıştır. Hayatı boyunca bilimsel araştırmalarını sürdürmüştür. 157 İ. A. Mac Gahan, Hive Seyahatnâmesi ve Tarihi Musavver, çev","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01788","author_id":"AU_02082","havza":"turkistan","eser_adi":"Eski Yurt","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":425,"tanitim":"Gabriel Bonvalot (1881-1882), Fransız bilim adamıdır. Moskova’dan yola çıkarak Taşkent, Karşi, Şirâbad ve Semarkand’ı kapsayan uzun ve zorlu bir gezi gerçek- leştirmiş ve bu seyahati esnasında anılarını yazmıştır. XIX. yüzyıl Türkistan’ında seyahatini bazen sal ile bazen gemi ile bazen de tahta araba ile tamamlamıştır. Bu gezisi esnasında gördükleri ve araştırdıklarını güzel dille anlatarak edebî bir eser ortaya çıkarmıştır. Bonvalot, bu hatıralarını Eski Yurt adıyla yayınlamıştır.160 Aleksander","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01789","author_id":"AU_02083","havza":"turkistan","eser_adi":"Travel İnto Bokhara","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":425,"tanitim":"Yerel dilleri ve Farsçayı iyi öğrenen seyyah Aleksander Burnes (1805-1845), Doğu Hindistan şirketinde çalışmış ve 1829’da İngiliz yönetimi tarafından Afganistan ve Türkistan’a gönderilmiştir. Batılı seyyah, gittiği bölgedeki olaylara bir İngi- liz gözüyle bakarak değerlendirmiş, Müslümanlar için Muhammadî terimini kullanmıştır.161 Yukarıdaki isimlere ek olarak Aleksey Pavloviç Fedçenko (1868-1871),162 İvan Va- sileviç Muşketov (1874), Nikolay M. Prjevalskiy (1870-1885), William Eleroy Cur- tis16","hanedan":"Hokand Hanlığı","bolum":"Hokand Hanlığı (1710-1876)"},{"work_id":"WK_01790","author_id":"AU_02084","havza":"turkistan","eser_adi":"Özbekistan Bilimler","dil":"Özbekçe","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":443,"tanitim":"Akademisi Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazma Eserleri Sanjar Gulomov* Yazma eser üretkenliği Türk-İslam kültüründe önemli bir yere sahiptir. İslam’ın Türkistan ülkelerinde yayılmasıyla birlikte Arap yazısı bölgeye nüfuz etmiş ve zamanla bölgede kullanılan Soğdca, Harezmi ve Uygurca gibi yazı türlerinin yerini almıştır. Ayrıca Arap yazısı yüzyıllar boyunca çok dilli İslam dünyasının manevi kültürünün gelişmesine hizmet etmiş ve bu medeniyetin tarihine ait bil- gilerin korunmasının ana araçlarında","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01791","author_id":"AU_02085","havza":"turkistan","eser_adi":"Kîtâbü’l-Fütûh","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":447,"tanitim":"İbn Aʻsam Kûfî’nin (ö. 924) Kîtâbü’l-Fütûh adlı 7-9. yüzyıllarda (Türkistan dahil olmak üzere) Ortadoğu’daki bazı ülkelerin tarihinden bahseden Arapça bir kay- nağın Muhammed ibn Ahmed el-Müstevfî el-Herevî tarafından yapılmış Farsça çevirisi yer almaktadır. Eserin iki nüshası mevcut olup, bunlardan biri nesih ya- zısıyla 1396 yılında istinsah edilmiştir (No. 27). Nureddîn Lütfullâh Hâfız-ı Ebrû: Zübdetü’t-tevârîh Emir Timur (1370-1405) ve Timurlular döneminin ünlü tarihçisi Nureddîn Lüt- fullâh","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01792","author_id":"AU_02005","havza":"turkistan","eser_adi":"Zübdetü’t-tevârîh","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":447,"tanitim":"Emir Timur (1370-1405) ve Timurlular döneminin ünlü tarihçisi Nureddîn Lüt- fullâh Hâfız-ı Ebrû’nun (ö. 1431) Farsça yazdığı ve Zübdetü’t-tevârîh olarak da bi- linen Târîh-i Hâfiz-i Ebrû adlı eseri dikkate değerdir. Hâfız-ı Ebrû, Emir Timur’a seferlerinde eşlik etmiş ve 1414 yılında eserini tamamlamıştır. Eser özellikle İran tarihi ile ilgili ilk halifelerden Şâhruh’un hükümdarlığına kadar olan vakaları içermektedir. Koleksiyonda bu eserin 2 nüshası bulunmaktadır. Nüshaların ikisi de biri rika’ ","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":["Târîh-i Hâfız-ı Ebrû"]},{"work_id":"WK_01793","author_id":"AU_02010","havza":"turkistan","eser_adi":"Câmiü’t-tevârîh","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":"Keşmir","kaynak_sayfa":447,"tanitim":"Yazma eserler hazinesinde, Hindistanlı tarihçi Gulam Fahreddin ibn Şeyh Mus- lihiddin ibn Yahya ibn Muhyî’nin (16. yüzyıl) Câmiü’t-tevârîh adlı genel tarih üzerine yazılmış çok nadir bir eseri bulunmaktadır. Bu eser Çin, Türkistan, Mâ- verâünnehir, Benû İsrail, Fereng (Avrupa) ve Rum hükümdarları hakkında bilgi- ler ve yazarın zamanına kadar olan (1592) Hindistan tarihini içermektedir. Eser 18. yüzyılda nestalik ve nesih yazısıyla Keşmir kâğıdına istinsah edilmiştir (No. 3368). 438 Abdurrahman b","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":"r bir eseri bulunmakta"},{"work_id":"WK_01794","author_id":"AU_02086","havza":"turkistan","eser_adi":"Nihâyetü’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":448,"tanitim":"ereb fî maʿrifeti ensâbi (kabâʾili)’l-ʿArab Yazma eserler hazinesinde Ortadoğu tarihi ile ilgili kaynaklar da bulunmakta- dır. Bunlar arasında Mısır’da yaşamış olan Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Alî el-Kalkaşendî’nin (ö. 1418) Nihâyetü’l-ereb fî maʿrifeti ensâbi (kabâʾili)’l-ʿArab adlı Arapça eseri de bulunmaktadır. Eser 1409 yılında yazılmıştır ve Arap kabileleri- nin soyağacına dair kısa bir bilgi içermektedir. Eser 1697’de Surat’ta (Hindistan) Hint kâğıdına küçük nesih hattıyla istinsah edi","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":["Nihâyetü'l-ereb fî maʿrifeti ensâbi (kabâʾili)'l-ʿArab"]},{"work_id":"WK_01795","author_id":"AU_02087","havza":"turkistan","eser_adi":"Misbâhu’s-Sârî ve Nuzhetü’l-Kârî’","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":449,"tanitim":"Hazinedeki yine diğer bir önemli yazma eser 19. yüzyılda Beyrut’ta yaşamış bir Türk askeri hekimi Hekim İbrahim’in Arapça Misbâhu’s-Sârî ve Nuzhetü’l-Kârî’ eserinin Farsça çevirisidir. Bu kaynak, yazarın Mısır, Türkiye ve Avrupa’ya yaptı- ğı seyahatleri, önceki iki ülke hakkında tarihi bilgileri ve eski Suriye tarihi hak- kındaki ilaveleri içeren bir seyahat günlüğünden oluşmaktadır. Farsça çeviri Ah- med ibn Muhammad eş-Şirvânî tarafından yapılmış ve Kayser-name diye adlandı- rılmıştır. 86 yapr","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01796","author_id":"AU_02088","havza":"turkistan","eser_adi":"Heşt Bihişt","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":449,"tanitim":"Farsça Heşt Bihişt (Sekiz Cennet) (No. 5409) adlı eserin yazarı Hekimiddîn İdrîs ibn Hüsâmeddîn Ali el-Bitlisî (ö. 1520), Akkoyunlu hanedanından olan Sultan Yakub’un (1479–1490) saray kâtibidir. İdrîs-i Bitlisî, 1501’de Osmanlı Sultanı II. Bayezid’in (1481–1512) sarayına gelmiş, Sultan I. Selim (1512–1520) zamanında onun İran ve Mısır seferlerine katılmıştır. 8 ciltten oluşan Heşt Bihişt II. Baye- zid’in isteği üzerine 1502-1503 ile 1506-1507 arasında yazılmıştır. Eser Osman Ga- zi’den (1299–132","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":["Sekiz Cennet"]},{"work_id":"WK_01797","author_id":"AU_01976","havza":"turkistan","eser_adi":"Muntahab-i Heşt Bihişt","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":450,"tanitim":"Hüseyin ibn Hasan el-Münşî Yezdercî (ö. 1657 veya 1660) ve Aşur ibn Muhammed Tebrizî (17. yy.) tarafından yazılan Muntahab-i Heşt Bihişt (Heşt Bihişt’ten Seçme- ler) eseri Al-Biruni Enstitüsü hazinesindeki kıymetli eserler sırasında bulunmak- tadır. Bu çalışma, yukarıda bahsedilen Sekiz Cennet’in kısaltmasıdır. 400 yaprak- tan oluşan bu yazma eser 1900 yılında Buhara Vilayeti’ne bağlı Kurgan şehrinde nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 30). Mirza Muhammed Şerif Sadr: Zikr-i Silsile-i Devl","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":["Heşt Bihişt'ten Seçmeler"]},{"work_id":"WK_01798","author_id":"AU_02040","havza":"turkistan","eser_adi":"Zikr-i Silsile-i Devlet-i Türkiye-i","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":450,"tanitim":"Osmaniya Türkistan aydınlarından biri ve Şerifcan Mahdum ve Sadr-i Ziya adları ile meş- hur olan Mirza Muhammed Şerif Sadr’ın (1867-1935) Zikr-i Silsile-i Devlet-i Türki- ye-i Osmaniya adlı eseri Türkiye tarihi ile ilgili bilgileri içermektedir. Eserin adı şartlı olarak birinci bölümden alınmıştır. Müellif eseri daha önceki tarihi kitap- lara ve olaylara tanık olmuş insanların hikayelerine dayanarak yazmıştır. Eser, 1352-1353 yıllardan Osmanlı padişahları hakkında anlatılan bilgilerle başlamak- ","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":"şartlı"},{"work_id":"WK_01799","author_id":"AU_02089","havza":"turkistan","eser_adi":"Sefernâme-i Rusya","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":451,"tanitim":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde birçok sefernâmeler bulunmaktadır. Onlardan biri de Osman Şehdi Efendi’nin (18. yüzyıl) Osmanlı Türkçesiyle yaz- dığı Sefernâme-i Rusya eseridir. Eserde büyükelçiliğin Rusya’ya olan misyonunun 1759 yılında İstanbul’a geri dönüşüne kadar olan bilgiler, özellikle şehirler, tah- kimatlar, yer adları, St. Petersburg kiliseleri ve saray yaşamı anlatılmaktadır. 42 yapraktan oluşan bu yazma eser Derviş İbrahim tarafından 1771’de nestalik hat- tıyla istinsah edil","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01800","author_id":"AU_01937","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu’l-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":452,"tanitim":"ʿUtbî el- Musammâ bi’l-Yeminî Türkistan tarihi ile ilgili kaynaklar Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü koleksiyonunda oldukça çok sayıda bulunmaktadır. Bunların en eskisi miladi 1022 yılında Arap- ça yazılmış olan Târîhu’l-ʿUtbî el-Musammâ bi’l-Yeminî’dir. Eserin yazarı Ebû Nasr Muhammed b. Abdilcebbâr el-Utbî er-Râzî’dir (ö. 427/1036). Gazneli sultanları Sebük Tegin (977–997) ve Mahmud’un (998–1030) 1021 yılına kadarki tarihini içeren bu eser, 10. yüzyılın son çeyreği ile 11. yüzyılın ilk çeyreği ara","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları","diger_adlari":["Târîhu'l-ʿUtbî el-Musammâ bi'l-Yeminî"]},{"work_id":"WK_01801","author_id":"AU_02090","havza":"turkistan","eser_adi":"Câmi’ül-hikem fi Âsâri’l-Ümem","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":452,"tanitim":"Ahmed ibn Ali el-Belhî’nin (15. yüzyıl civarı) Farsça yazdığı Câmi’ül-hikem fi Âsâ- ri’l-Ümem adlı eseri yazmalar hazinesindeki gayet ilgi çekici kaynaklardan biri sayılmaktadır (No. 625). Belh şehrinin tasviri, özellikle şehrin kuruluşu, güzel binaları, yöneticileri, kadıları vb. hakkındaki bilgiler çok dikkat çekicidir. Eser 1613 yılında Hint kağıdına nestalik hattıyla yazılmıştır. Mesud Kuhistânî: Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî Mesud Kuhistânî’nin (ö. 1590) Farsça yazdığı Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî ese","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01802","author_id":"AU_02091","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":452,"tanitim":"Mesud Kuhistânî’nin (ö. 1590) Farsça yazdığı Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî eseri, yara- tılıştan başlatılarak, özellikle 15-16. yüzyıllardaki Türkistan tarihinden bahseden nadir bir kaynaktır. Metni 34 tane minyatür süslemektedir. Eser 16. yüzyılda Se- merkant kağıdına nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 9989). Mukîmî: Zafernâme Türkistan tarihine ilişkin nadir eserlerden bir diğeri Mukîmî tehallüslü bir müel- lif tarafından yazılan ve Şeybanî II. Abdullah Han (1557-1598) zamanındaki Tür- kista","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01803","author_id":"AU_02033","havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":452,"tanitim":"Türkistan tarihine ilişkin nadir eserlerden bir diğeri Mukîmî tehallüslü bir müel- lif tarafından yazılan ve Şeybanî II. Abdullah Han (1557-1598) zamanındaki Tür- kistan tarihinin iki yıllık bir dönemini (1579-1581) kapsayan Zafernâme adlı eser- dir. Eser, muhtemelen olayların tanığı olan yazar tarafından 1581 yılında Farsça 443 yazılmıştır. 95 yapraktan oluşan eser, yazı bilgilerine göre 16. yüzyılın sonlarında nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 3901). Şir Muhammed Munîs Harezmî: Firdev","hanedan":"Genel","bolum":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü Yazmaları"},{"work_id":"WK_01804","author_id":"AU_02092","havza":"turkistan","eser_adi":"Firdevsü’l-İkbâl","dil":"Özbekçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":453,"tanitim":"Harezm tarihi ile ilgili kaynaklar da Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü’nde oldukça çok sayıda bulunmaktadır. Meşhur bir Harezm tarihçisi olan Emir İvaz Biy Mirab’ın (ö. 1829) oğlu Şir Muhammed Munîs Harezmî, Hîve hanı İltüzer Muhammed Ba- hadır’ın (1804-1806) emriyle Özbekçe Firdevsü’l-İkbâl adlı eserini yazmıştır. Mü- ellif eseri Hîve Hanlığı’nın tarihini en eski zamanlarından 1806’da Hîve tahtına çıkan I. Muhammed Rahim Han’ın saltanatının yedinci yılına (1812) kadar ge- tirmiştir. Eser 1880 yılın","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01805","author_id":"AU_02093","havza":"turkistan","eser_adi":"Riyâzü’d-devle, Zübdetü’t-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":453,"tanitim":"tevârîh, Câmiu’l-vukūâti’s-sultânî Firdevsü’l-İkbâl eseri Şir Muhammed Munîs Harezmî’nin ölümünden sonra, ünlü tarihçi Muhammed Rızâ Âgehî ibn Niyazbek (1809-1874) tarafından devam etti- rilmiştir. Eserin devamı Riyâzü’d-Devle olarak adlandırılmış ve Hîve hanı Allah Kulu Han’ın dönemi (1825–1842) sırasındaki tarihi olaylar da anlatılmıştır. Eser 1881’de Hokand kağıdına nestalik hattısıyla istinsah edilmiştir (No. 821/II). Muhammed Rızâ Âgehî’nin Zübdetü’t-tevârîh adlı eseri de Harezm tarihi hakk","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Zübdetü't-tevârîh","Câmiu'l-vukūâti's-sultânî"]},{"work_id":"WK_01806","author_id":"AU_02041","havza":"turkistan","eser_adi":"Şecere-i Harezmşahî","dil":"Arapça","eser_turu":"kronoloji","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":454,"tanitim":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde korunmakta olan Şecere-i Harezmşahî adlı eser de, 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarının meşhur Harezm ta- rihçisi ve yazarı Muhammed Yusuf Beyanî ibn Babacanbek (ö. 1923) tarafından Hîve hanı İsfendiyar’ın (1910-1918) emriyle 1911-1914 yılları arasında yazılmıştır. Eser, 1914 yılına kadar Harezm’in kronolojik bir tarihini sunmaktadır. Eser 1915 yılında aynı İsfendiyar Han’ın emriyle fabrika kâğıdına nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 959","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01807","author_id":"AU_02094","havza":"turkistan","eser_adi":"Tahkîkât-i Ark-ı Buhara va Selâtin ve","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Umerâ-yi u Buhara emiri Muzaffer’in (1860-1885) oğlu Seyyid Muhammed Nâsır tarafından 1922 yılında Fars dilinde yazılan Tahkîkât-i Ark-ı Buhara va Selâtin ve Umerâ-yi u adlı eser Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü yazmalar hazinesinin benzersiz kaynakla- rından biri sayılmaktadır. Eser, yazarın kendi gözlemlerine dayanarak Buhara tarihi hakkında değerli bilgiler içermektedir. 1922 yılında Hokand kağıdına nes- talik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 19). Kadı Baka Hoca Buhara’nın 19. yüzyıldaki entelek","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01808","author_id":"AU_02095","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Beyhak","dil":"Farsça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde İran tarihi ile ilgili 14 yazma eser ve onların 41 cilt nüshaları bulunmaktadır. Bunlardan en eskisi, İbn Funduk ola- rak da bilinen Hüseyn Beyhaki’nin oğlu Ebü’l-Hasen Zahîrüddîn Alî b. Zeyd b. Muhammed el-Beyhakī’nin Târîh-i Beyhak adlı eseri 1167 yılında Farsça olarak yazılmış olup hem Beyhak şehrinin tarihi ve biyografik tasvirini hem de ünlü şahsiyetlerin biyografik malumatlarını içermektedir. Eser 1647 yılında nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01809","author_id":"AU_02017","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Mülûk-i ʿAcem","dil":"Özbekçe","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Ali Şîr Nevâî’nin (1441-1501) Târîh-i Mülûk-i ʿAcem adlı eseri eski İran şahları, dört hanedan (tabaka) (Peşdâdîler, Keyânîler, Eşkanîler ve Sasanîler) tarihinin 446 bir özeti olarak Özbekçe eseri de yazmalar koleksiyonunda yer almaktadır. Eser 1822’de istinsah edilmiştir (No 5411/I). Mirza Muhammed Mehdi-han Estrâbâdî: Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî Yazmalar hazinesinde Nadir Şah Afşar’ın (1731-1747) saray tarihçisi Mirza Mu- hammed Mehdi-han Estrâbâdî “Kevkeb”’in Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî adlı es","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01810","author_id":"AU_02096","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Cihânguşâ-i","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Nâdirî Yazmalar hazinesinde Nadir Şah Afşar’ın (1731-1747) saray tarihçisi Mirza Mu- hammed Mehdi-han Estrâbâdî “Kevkeb”’in Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî adlı eseri de birçok nüshada bulunmaktadır. Bu kaynak Nadir Şah’ın tahta çıkmasından önce İran’da meydana gelen tarihi olayların bir özetini içermektedir. Eser nes- talik hattıyla 1797 yılında Buhara’da istinsah edilmiştir (No. 7441). Diğer taraftan yazmalar koleksiyonunda eserin 5 nüshası daha vardır. Hindistan Tarihine Dair Eserler Ziyâüddin Ber","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01811","author_id":"AU_02097","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Fîrûzşâhî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Koleksiyonda Hindistan tarihi ile ilgili 21 eser ve onların 45 adet nüshası bulun- maktadır. Bunlar arasında en eskisi Ziyâüddin Berenî’nin (1272-1363) 1357 yılın- da Farsça yazdığı ve Fîrûz Şah’a (1351-1388) ithaf ettiği Târîh-i Fîrûzşâhî adlı ese- ridir. Eser 1264’ten 1357’ye kadar Delhi hükümdarlarının tarihini kapsamakta ve Fîrûz Şah’ın 6 yıllık hükümdarlık dönemini içermektedir. Eser nestalik hattıyla 17. yüzyılda Hindistan’da istinsah edilmiştir (No. 1416). Hoca Nizameddin Ahmed Dihlevî: T","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01812","author_id":"AU_02098","havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-ı Ekber Şâhî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Babürlü Ekber Şah (1556-1605) döneminde Hindistan’da yüksek askeri görevler- de bulunan Hoca Nizameddin Ahmed Dihlevî’nin 1594’te yazdığı Tabakât-ı Ekber Şâhî adlı eseri de yazmalar hazinesinde yer almaktadır. Eser 1717’de nestalik hat- tıyla istinsah edilmiştir (No 1535). Abdülhakk ibn Seyfeddin ibn Sadullah Buhârî Türk-i Dihlevî: Târîh-i Hakkı Yazmalar kolleksiyonundaki Hindistan’ın ünlü âlimi Abdülhakk ibn Seyfeddin ibn Sadullah Buhârî Türk-i Dihlevî’nin (1551-1642) Târîh-i Hakkı adlı eseri D","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01813","author_id":"AU_02099","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Hakkı","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Yazmalar kolleksiyonundaki Hindistan’ın ünlü âlimi Abdülhakk ibn Seyfeddin ibn Sadullah Buhârî Türk-i Dihlevî’nin (1551-1642) Târîh-i Hakkı adlı eseri Delhi, 447 Bengal, Caypur, Mandu, Gucerat, Multan, Sind ve Keşmir yerel hanedanlıkları- nın kısa anlatımlarını içermektedir. Eser 17. yüzyılda nestalik hattıyla istinsah edilmiştir. Özbekistan’da tek bir nüsha olarak muhafaza edilmektedir (No 3924). Bedîü’z-zaman Reşid Han Tûnî: Letâifü’l-Ahbâr Bedîü’z-zaman Reşid Han Tûnî’nin (1618–1698) Farsça y","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01814","author_id":"AU_02100","havza":"turkistan","eser_adi":"Letâifü’l-Ahbâr","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Bedîü’z-zaman Reşid Han Tûnî’nin (1618–1698) Farsça yazdığı Letâifü’l-Ahbâr adlı eseri 17. yüzyılda Hindistan-İran ilişkilerini ve Babür İmparatorluğu’nun askeri tarihini incelemek için ana kaynaklardan birisi sayılmaktadır. Müellif, Şah Ci- han’ın (1628-1658) büyük oğlu Dara Şukuh’a (1615-1659) 1653’teki Kandahar sefe- rinde eşlik etmiş ve daha sonra Evrengizb’in (1658-1707) hizmetinde bir memur olarak bulunmuştur. Hazinedeki bu yazma 1678 yılında nestalik hattıyla Hint kâ- ğıdına istinsah edil","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01815","author_id":"AU_02101","havza":"turkistan","eser_adi":"Emel-i Sâlih","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Enstitü Kütüphanesi’nde Muhammed Salih Kanbûy-i Lâhûrî’nin (ö. 1675) 1659’da kaleme aldığı Farsça Emel-i Sâlih adlı nadir eseri de bulunmaktadır. Eser, Şah Cihan’ın hükümdarlık tarihi, Emir Timur’dan başlayarak ataları hakkındaki kısa bir girişten sonra Hindistan’ınTürkistan dahil olmak üzere komşu ülkelerle iliş- kileri, Afganların yaşamı ve gelenekleri vb. hakkında bilgileri içermektedir. 18. yüzyılda Hint kâğıdı üzerine nestalik hattıyla yazılmıştır (No. 12549). Afganistan Tarihine Dair Eserl","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":"r eseri de bulunmakta"},{"work_id":"WK_01816","author_id":"AU_01954","havza":"turkistan","eser_adi":"Zîb-i târihha","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Afganistan tarihi üzerine mahsus yazılan iki kaynağın el yazmaları Enstitü kolek- siyonunda bulunmaktadır. Hüseyin Ali (XVIII. yüzyıl) tarafından Farsça olarak yazılan Zîb-i târihha adlı eser Afgan devletinin kurucusu Ahmed Şah Durranî’nin (1747-1773) 1748’de Hindistan’a karşı ilk seferinden Zaman Şah’ın saltanatının so- nuna kadar Afgan Durranî hanedanının bir tarihidir. Eser 1803 yılında nestalik hattıyla yazılmıştır (No. 1626). 448 Abdurrahman Han: Tâсü’t-Tevârîh yani Savânih-i Ömri-i Ali Haz","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01817","author_id":"AU_02016","havza":"turkistan","eser_adi":"Tâсü’t-Tevârîh yani Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":458,"tanitim":"Amir Abdarrahman Han Tâсü’t-Tevârîh yani Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat Amir Abdarrahman Han adlı eser de Afganistan hükümdarlarından Afzal Han’ın oğlu Abdurrahman Han’ın (1844–1901) kendi yazdığı otobiyografisidir ve mezkur memleket tarihi ile ilgi- li geniş bilgileri içermektedir. Ancak Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde bulunan bu yazma eser, mezkur Farsça otobiyografinin meçhul bir çevirmen tarafından Özbekçeye çevirisidir. Eser 1916’da nestalik hattıyla istinsah edil- miştir (No 7459). D","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat Amir Abdarrahman Han"]},{"work_id":"WK_01818","author_id":"AU_01996","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Reşîdî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":458,"tanitim":"Yazmalar koleksiyonunda Doğu Türkistan tarihi ile ilgili kaynaklar da bulunmak- tadır. Onlardan biri, 16. yüzyıl tarihçiliğinin en seçkin anıtlarından olan Târîh-i Reşîdî eserinin yazma nüshasıdır. Zahireddin Muhammed Babür’ün (1483-1530) kuzeni (anne tarafından) olan Mirza Muhammed Haydar ibn Muhammed Hü- seyin Küregen Duğlat (1500-1551) tarafından Farsça yazılan bu eser Kâşgar hü- kümdarı Abdurreşid’e (1533-1570) ithaf edilmiştir. Kâşgar, Türkistan, Afganistan, Kuzey Hindistan ve Tibet tarihi ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01819","author_id":"AU_01974","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Rum","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Koleksiyonda Avrupa ülkelerinin tarihi üzerine yazılmış birkaç eser de vardır. Örneğin, adı meçhul bir yazarın İngiltere’nin devlet yapısı ile ilgili yazdığı Farsça bir eseri bulunmaktadır. Bu eser 1831 yılında nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 3720/I). Hazinedeki Târîh-i Rum adlı eser, Roma’nın M.Ö. 8. yüzyıldaki kuru- luşundan Bizans’ın düşüşüne kadar geçen tarihini anlatan Farsça bir derlemedir. Eser 1844 yılında Avrupa kâğıdına nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No 9605). Japony","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01820","author_id":"AU_02102","havza":"turkistan","eser_adi":"Mikado-nâme","dil":"Farsça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Mir-i Şirâzî olarak bilinen Mirza Hüseyin Ali isimli bir müellifin Mikado-nâme adlı eseri 1905-1907 yıllardaki Rus-Japon savaşını anlatmaktadır. Eser Firdev- sî’nin Şahnâme’si tarzında Farsça şiir olarak yazılmıştır. Eser nestalik hattıyla 1912 yılında fabrika kâğıdına istinsah edilmiştir (No 2250). Sonuç Metin boyunca üzerinde durduğumuz tüm eserlerden farkedileceği üzere Al-Bi- runi Şarkiyat Enstitüsü’nün koleksiyonu zengin bir hazinedir. Bu satırların yaza- rının metinde örnek olarak sadece D","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":"Mir-i Şirâzî"},{"work_id":"WK_01821","author_id":"AU_02103","havza":"turkistan","eser_adi":"Mir’âtü’l-memâlik","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":472,"tanitim":"Benzer zaman dilimlerinde Seydi Ali Reis adıyla tanınan Türk denizcisi (1498- 1562) bölgeye gitmiştir. Denizci bir ailenin çocuğu olan Seydi Ali Reis İstanbul Galata’da doğmuştur. Tersane kethüdalığına yükselerek Preveze Deniz Muhare- besi’nde görev almış, Sinan Paşa’nın kaptan-ı deryâlığı sırasında onun mahiye- tinde Trablusgarp seferine katılmıştır.39 1554 yılında Hürmüz Boğazı’ndan çıktık- tan sonra Portekiz donanması ile şiddetli bir deniz savaşına tutuşmuş, düşmanı şaşırtmak için önce doğu ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01822","author_id":"AU_02104","havza":"turkistan","eser_adi":"ID Khokhlov’s Mission to Bukhara in","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"1620-1623 and the Communication Networks of Russian Diplomacy in Central Asia 17. yüzyılın diğer bir önemli seyyahı ise İvan Daniloviç Khokhlov’dur. Türkis- tan devletleriyle olan bağlantıların geliştirilmesi amacıyla Buhara’ya gönderilen Ivan Danilovich Khokhlov, 1620-1623 yılları arasında Rus diplomatı olarak görev yapmıştır. Elçi hem resmi hem de resmi olmayan temasları incelemiş ve yaptığı görüşmeler ile oldukça dikkat çekmiştir. Bilgi ağını oluştururken resmi temaslar- la sınırlı kalan Khok","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01823","author_id":"AU_02105","havza":"turkistan","eser_adi":"A Voyage to Uzbegistan in 1671-72","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":473,"tanitim":"Bölgeye siyasi misyon kapsamında giden seyyahlar arasında Pazuhin Kardeşler oldukça önemlidir. Rusya Dışişleri Bakanlığı Arşiv belgelerinden Kaptan Clar- ke tarafından özetlenen Pazuhin Kardeşlere ilişkin 1671-72 tarihleri arasındaki gezinin özeti Royal Geographical Society dergisinde yayınlanmıştır. Çar Alexis Mikhailowitch tarafından Hîve, Buhara ve Belh gibi önemli şehirlere Boris And- reyewitch Pazuhin liderliğinde bir heyet gönderilmiştir. Boris Pazuhin’e Türkis- tan hanlarına iletilmek üze","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01824","author_id":"AU_02106","havza":"turkistan","eser_adi":"Relations de Huit Voyages en Tartarie Faits","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":474,"tanitim":"par Ordre de l’Empereur de Chine, 1688–98; Observations Historiques sur la grande Tartarie Buhara’yı ziyaret eden seyyahlardan biri de Fransız misyoner Jean-François Gerbillon’dur. Resmi olarak “Mathematiciens du Roy” (Kraliyet Matematikçisi) unvanı verilen ve 1687’de XIV. Louis tarafından bir Fransız Çin misyonu kur- mak üzere Çin’e gönderilen altı Fransız Cizvitten birisidir. 1688’de Gerbillon, Kangxi İmparatoru’nun hizmetine Matematik ve Öklid geometrisi öğretmeni olarak girmiş ve Pekin’de öl","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Relations de Huit Voyages en Tartarie Faits par Ordre de l'Empereur de Chine, 1688–98","Observations Historiques sur la grande Tartarie"]},{"work_id":"WK_01825","author_id":"AU_02107","havza":"turkistan","eser_adi":"Stranstvovanie Filippa Efremova v Kirgizskiy Stepi,","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":474,"tanitim":"Buhari, Hive, Persii, Tibete i İndii i Vozvraşenie ego Ottuda Çrez Angliyu v Rossiyu, Haz. P. Kondıreva, Kazan 1811 Bölgeye seyahat eden gezginlerden bir diğeri de Rus asılı Teğmen F. Efremov’dur. Efremov seyahati sırasında yakalanmış ve Buhara’da köle olarak satılmıştır. 47 Bianca Maria Rinaldi, ed., Ideas of Chinese Gardens: Western Accounts, 1300-1860 (USA: University of Pen- nsylvania Press, 2016), 67-73. 48 Postnikov, “Turkestan”, 1201. 465 Kaçmayı başararak 1774 ile 1782 yılları arasında B","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01826","author_id":"AU_02108","havza":"turkistan","eser_adi":"Travels in the Himalayan Provinces of Hindustan","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":475,"tanitim":"and the Panjab; in Ladakh and Kashmir; in Peshawar, Kabul, Kunduz and Bokhara; from 1819 to 1825 Doğu Hindistan şirketinde çalışan William Moorcroft (1767-1825), İngiliz süva- rileri için Arap atı almaya Himalayalar’a doğru yola çıkmıştır. 1819 yılında baş- layan yolculuğunda William Moorcroft bir coğrafyacı olan George Trebeck’i ve Mir İzzetullah’ı yanında götürmüştür. Takip ettikleri rota Himalaya, Hindistan, Pencab, Ladah, Kaşmir, Peşaver, Kabil, Kunduz ve Buhara’dır. Himalayalar’da yeterli s","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01827","author_id":"AU_02109","havza":"turkistan","eser_adi":"Narrative of a Journey Into Khorasān: In the","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":476,"tanitim":"Years 1821 and 1822. Including Some Account of the Countries to the North-east of Persia; with Remarks Upon the National Character, Government, and Resources of that Kingdom James Baillie Fraser (1783-1856) İskoçyalı yazar ve ressamdır. Fraser çalışmala- rında İran ve Hindistan üzerinde yoğunlaşmıştır. Seyyah diplomatik bir görev ile Tahran’a varmış, savaş dolayısı ile Türkiye’ye geçemeyince 1821-22’de Nişa- bur’a, Meşhed’e, Buhara’ya ve ardından Semerkand’a yönelmiştir. Eserinde Bu- hara’nın sı","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01828","author_id":"AU_02110","havza":"turkistan","eser_adi":"Travels In Central Asia","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":477,"tanitim":"Mir İzzetullah Delhi başlangıçta Delhi’de İngiliz Hükümeti adına görev yapmış ardından Multan’da Kuzey İstihbarat Ofisi’nde görev almıştır. Attock, Keşmir, Tibet, Yarkend, Kâşgar, Hokand, Semerkand, Buhara, Belh ve Kulm’a ulaşmış ve ardından Hindistan’a tekrar geri dönmüştür. Şehirlerin demografik, sosyal, siyasal, ekonomik, askeri ve dini yapısına eserinde değinmiştir. Ana rotası üze- rinde bulunan merkezler ve onlara bağlı yerleşim yerleri hakkında detaylı bilgi- ler vermiştir. Yerleşim biriml","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01829","author_id":"AU_02111","havza":"turkistan","eser_adi":"Asie Centrale: Recherches sur les Chaines","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":477,"tanitim":"des Montagnes et la Climatologie Comparée 1829’da Türkistan’a yapılan keşif gezisi, Prusyalı kâşif Alexander von Humbol- dt’un hayatında bir dönüm noktası olmuştur. Çin kültürüyle ilk kez temasa geç- miş ve Üç Krallığın kayıtlarının bir kopyasını Berlin’e getirmiştir. Sonraki yıllar- da Türkistan’ın keşif tarihi ile ilgili son derece önemli bir gezi çalışması ortaya çıkmıştır. Bu seyahat çalışması 1829’da Prusyalı kâşif Alexander von Humbol- dt’un ikinci yarımküre yolculuğunu ve seyyahın bilimse","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01830","author_id":"AU_02112","havza":"turkistan","eser_adi":"Thirty-five Years in the East: Adventures,","dil":"Latince","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"Discoveries, Experiements, and Historical Sketches, Relating to the Punjab and Cashmere; in Connection with Medicine, Botany, Pharmacy, Etc. Together with an Original Materia Medica; and a Medical Vocabulary, in Four European and Five Eastern Languages 19. yüzyılın ilk yarısında Buhara’ya giden seyyahlar arasında Johann Martin Honigberger vardır. Seyyah, tıp eğitimini tamamladıktan sonra farklı ülkelere gitmek istemiştir. John Martin Honigberger, Maharajah Runjeet Singh’in ülke- yi yönettiği dön","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01831","author_id":"AU_02070","havza":"turkistan","eser_adi":"Travels Into Bokhara: Being the Account of a","dil":"Latince","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"Journey from India to Cabool, Tartary, and Persia: Also, Narrative of a Voyage on the Indus, from the Sea to Lahore, Performed Under the Orders of the Supreme Government of India in 1831, 1832, 1833 19. yüzyılın ilk yarısında İngiliz Alexander Burnes’de (1805-1841) Buhara’yı ziya- ret etmiştir. Hindistan’daki İngiliz yönetimi tarafından Afganistan ve Türkistan’ın 59 John Martin Honigberger, Thirty-five Years in the East: Adventures, Discoveries, Experiements, and Histo- rical Sketches, Relating ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01832","author_id":"AU_02113","havza":"turkistan","eser_adi":"Also, Narrative of","dil":"Latince","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":478,"tanitim":"a Voyage on the Indus, from the Sea to Lahore, Performed Under the Orders of the Supreme Government of India in 1831, 1832, 1833 19. yüzyılın ilk yarısında İngiliz Alexander Burnes’de (1805-1841) Buhara’yı ziya- ret etmiştir. Hindistan’daki İngiliz yönetimi tarafından Afganistan ve Türkistan’ın 59 John Martin Honigberger, Thirty-five Years in the East: Adventures, Discoveries, Experiements, and Histo- rical Sketches, Relating to the Punjab and Cashmere; in Connection with Medicine, Botany, Pharm","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01833","author_id":"AU_02114","havza":"turkistan","eser_adi":"Travels in the Panjab, Afghanistan, Turkistan, to","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Balk, Bokhara, and Herat: And a Visit to Great Britain and Germany Keşmirli bir diplomat olan Mohan Lāla Munşi İngiltere’nin hâkimiyetindeki Hindistan’da görev yapmıştır. Burnes’in teklifi üzerine aynı zamanda Buhara’ya gitmiştir. Seyyah ve arkadaşları yolculuğa çıkmadan önce Buhara halkının kendilerine karşı ön yargılı olacağını düşünmüştür. Nitekim herhangi bir problemle karşılaşmadan yollarına devam etmişlerdir. Yazar eserinde demografik yapı ve yönetim şekli üzerinde ağırlıklı olarak durmuşt","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01834","author_id":"AU_02115","havza":"turkistan","eser_adi":"And a Visit to Great Britain and Germany","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Keşmirli bir diplomat olan Mohan Lāla Munşi İngiltere’nin hâkimiyetindeki Hindistan’da görev yapmıştır. Burnes’in teklifi üzerine aynı zamanda Buhara’ya gitmiştir. Seyyah ve arkadaşları yolculuğa çıkmadan önce Buhara halkının kendilerine karşı ön yargılı olacağını düşünmüştür. Nitekim herhangi bir problemle karşılaşmadan yollarına devam etmişlerdir. Yazar eserinde demografik yapı ve yönetim şekli üzerinde ağırlıklı olarak durmuştur. Burnes’den farklı detaylara da yer vermiştir.61 John Wood: A Jo","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Travels in the Panjab, Afghanistan, Turkistan, to Balk, Bokhara, and Herat"]},{"work_id":"WK_01835","author_id":"AU_02116","havza":"turkistan","eser_adi":"A Journey to the Source of the River Oxus","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":479,"tanitim":"John Wood (1811-71), Alexander Burnes liderliğindeki Afganistan misyonuna katılmak üzere atanan Doğu Hindistan Şirketi’nin donanmasında görevli bir su- baydır. 1838 yılının şubat ayında Pamir Dağları’nda, tahminen 37° 27′ Kuzey ve 73° 40′ doğu enlemlerindeki Oxus (Amuderya) Nehri’nin kaynağını keşfetmiştir. Yolculuğunda Bedehşan’a kadar gitmesi ve burası hakkında bilgi vermesi olduk- ça önemlidir.62 60 Alexander Burnes, Travels Into Bokhara: Being the Account of a Journey from India to Cabool, T","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01836","author_id":"AU_02113","havza":"turkistan","eser_adi":"Also, Narrative of a Voyage on the Indus, from the Sea to Lahore, Performed Under the Orders of the","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":479,"tanitim":"Supreme Government of India in 1831, 1832, 1833, vol. 1-2-3 (London: EL Carey & A. Hart, 1835). 61 Mohana Lāla Munşi, Travels in the Panjab, Afghanistan, Turkistan, to Balk, Bokhara, and Herat: And a Visit to Great Britain and Germany (London: WH Allen & Company, 1846). 62 John Wood and Henry Yule, A Journey to the Source of the River Oxus (London: J. Murray, 1872). 470 Nikolay Khanikoff: Bokhara: Its Amir and Its People Rusya’nın bölgeye gönderdiği isimlerden bir diğeri de Nikolay Khanikoff’dur","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Narrative of a Voyage on the Indus, from the Sea to Lahore, Performed Under the Orders of the Supreme Government of India in 1831, 1832, 1833"]},{"work_id":"WK_01837","author_id":"AU_02117","havza":"turkistan","eser_adi":"Bokhara: Its Amir and Its People","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":480,"tanitim":"Rusya’nın bölgeye gönderdiği isimlerden bir diğeri de Nikolay Khanikoff’dur. Ni- kolay Khanikoff, 1840’lı yılların başlarında bölgeye gitmiştir. Butenev seferine katıldığı sekiz ay boyunca Buhara gibi bölgenin önemli şehirlerinde bulunmuş ve eserinde buralar hakkında bilgi vermiştir. Seyyahın eseri kendisinden son- ra gelen gezginlere öncülük etmiştir. Khanikoff yazdığı seyahatnâmede coğrafi özellikler, iklim, idari yapı ve eğitim-öğretim faaliyetlerine değinmiştir.63 James Abbott: Narrative of ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01838","author_id":"AU_02118","havza":"turkistan","eser_adi":"Narrative of a Journey from Heraut to Khiva, Moscow,","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":480,"tanitim":"and St. Petersburgh, during the late Russian İnvasion of Khiva: with some Account of the court of Khiva and the kingdom of Khaurism James Abbott, 1840 yılında İngiltere’nin idaresinde olan Hindistan’dan Hîve’ye ikili ilişkilerin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için gönderilen heyette bulunan bir İngiliz subayıdır. Hîve’nin Rusya’nın etkisi altına girmesinin engellenmeye çalışılması ve iade-i ziyaret, görevleri arasındadır. Türkmen kabileleri hakkında bilgi vererek Amuderya’nın çevresini betiml","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Narrative of a Journey from Heraut to Khiva, Moscow, and St. Petersburgh, during the late Russian İnvasion of Khiva: with some Account of the court of Khiva and the kingdom of Khaurism"]},{"work_id":"WK_01839","author_id":"AU_02119","havza":"turkistan","eser_adi":"Journey to the north of India: overland from England,","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":480,"tanitim":"through Russia, Persia, and Affghaunistaun İngiliz subayı Arthur Conolly (1807-42)’de bölgeye giden askerlerdendir. 19. yüzyılın ilk yarısında İngiltere ve Rusya’nın Türkistan’da üstünlük sağlamak için giriştikleri mücadele kapsamında bölgeye giden isimlerdendir. Rusların, Afganistan üzerinden Hindistan’ı işgal etme girişiminde bulunabileceğine dair gerginlik ve şüphe üzerine Conolly, bölge boyunca bir seyahate çıkmıştır. Seyahati sırasında karşılaştığı çeşitli Asya halklarının kültürleri, sosya","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Journey to the north of India: overland from England, through Russia, Persia, and Affghaunistaun"]},{"work_id":"WK_01840","author_id":"AU_02120","havza":"turkistan","eser_adi":"A Personal Narrative of a Journey from","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":481,"tanitim":"Heraut to Ourenbourg, on the Caspian in 1840 Richmond Shakespear İngiliz Hint ordusu subayıdır. Herat’tan Orenburg’a doğru 1840’da yılında çıktığı yolculuğuna ait olan kitabı 1842 yılında yayınlamıştır. Sha- kespear Hîve’deki Rus esirlerin serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla bölgeye gitmiştir. Türkmenlerin mizaçları, savaşçı özellikleri ve köle ticareti hakkında bilgiler vermiş, güzergâhı üzerindeki izlenimlerini anlatmıştır.66 Shakespear’den sonra 1841’de Nikiforov ve 1842-43 Danilevsky’de ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["A Personal Narrative of a Journey from Herout to Ourenbourg, on the Caspian in 1840"]},{"work_id":"WK_01841","author_id":"AU_02121","havza":"turkistan","eser_adi":"The Bokhara Victims","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":481,"tanitim":"İngiliz ordusunda görev yapan Yüzbaşı Grover Türkistan’a gönderilen Albay Stoddart ve Yüzbaşı Conolly’nin durumlarının araştırılması için kurulan komisyonun başkanıdır. Bu misyon ile Buhara’ya gitmiş ve gözlemlerine eserin- de değinmiştir. John Grover’in eseri 13 bölümden oluşmaktadır. Eserin içinde mektuplar, telgraflar ve çeşitli eleştiri yazıları bulunmaktadır.68 Bu komisyon içe- risinde görevli olan isimlerden biri de seyyah Joseph Wolff’dur.69 Thomas Witlam Atkinson: Oriental and Western Si","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01842","author_id":"AU_02122","havza":"turkistan","eser_adi":"Oriental and Western Siberia: a Narrative","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":481,"tanitim":"of Seven Years’ Explorations and Adventures in Siberia, Mongolia, the Kirghis Steppes, Chinese Tartary, and Part of Central Asia Dikkat çeken seyyahlardan biri de Thomas Witlam Atkinson (1799–1861)’dur. İn- giliz mimar, sanatçı ve gezgindir. Yedi yıl boyunca Sibirya ve Türkistan’ı gezmiş ve eserini adeta ders kitabı mahiyetinde kaleme almıştır. Güzergâhlar arasındaki mesafe ve süreler hakkında detaylı bilgiler vermiştir. Eseri yola çıkacak diğer seyyahlar için verdiği mesafe ve zamansal bilgiler","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Oriental and Western Siberia: a Narrative of Seven Years' Explorations and Adventures in Siberia, Mongolia, the Kirghis Steppes, Chinese Tartary, and Part of Central Asia"]},{"work_id":"WK_01843","author_id":"AU_02123","havza":"turkistan","eser_adi":"Official Reports on the Last Journeys and the","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":482,"tanitim":"Death of Adolphe Schlagintweit in Turkistán Alman seyyahlardan Adolf von Schlagintweit’te (1829–1857) bölgeye giden sey- yahlardandır. Botanikçi ve kâşif olan seyyah, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi tara- fından manyetik alan incelemesi ile ilgili olarak görevlendirilmiştir. 1854’de se- yahatine başlamış Chang Chenmo Vadisi, Lingzi Tang Ovaları ve Çin üzerinden bir yol takip etmiştir. Karakaş Nehri vadisini izleyerek Türkistan’a kadar gelmiş- tir. Çin casusu olduğundan kuşkulanıldığı için Kâşgar ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01844","author_id":"AU_02124","havza":"turkistan","eser_adi":"Mission NP Ignatyev to Khiva and Bukhara in 1858","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":482,"tanitim":"Rusya 1858 yılında Türkistan Hanlıklarının durumunu tetkik için Albay Ignat- yev’i (1832-1908) Mâverâünnehir’e göndermiştir. Heyette coğrafyacılar, jeolog- lar, etnograflar ve tarihçilerden oluşan 82 bilim adamı mevcuttur. 18 Temmuz 1858’de Hîve Hanı Seyyid Muhammed ile görüşmesi olumsuz geçen Ignatyev, 31 Ağustos 1858’de Buhara’ya varmıştır. Emir Nasrullah, Ignatyev ve arkadaşları- nı sıcak karşılamış, kendilerine yakın ilgi göstermiştir. Ignatyev Buhara Emiri Nasrullah ile bir ticaret antlaşma","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01845","author_id":"AU_02122","havza":"turkistan","eser_adi":"And the Russian Acquisitions","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":482,"tanitim":"on the Confines of India and China, with Adventures among the Mountain Kirghis; and the Manjours, Manyargs, Toungous, Touzemts, Goldi and Gelyaks; the Hunting and Pastoral Tribes (London: Harper, 1860). 71 Hermann Rudolph Alfred von Schlagintweit-Sakünlunski, Adolph von Schlagintweit and Robert von Schlagintweit, Official Reports on the Last Journeys and the Death of Adolphe Schlagintweit in Turkistán (Berlin: AW Schade, 1859), 1. 72 Nikolai Pavlovic Ignatyev, Mission NP Ignatyev to Khiva and Bu","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["And the Russian Acquisitions on the Confines of India and China, with Adventures among the Mountain Kirghis; and the Manjours, Manyargs, Toungous, Touzemts, Goldi and Gelyaks; the Hunting and Pastoral Tribes"]},{"work_id":"WK_01846","author_id":"AU_02078","havza":"turkistan","eser_adi":"The Travels and Adventures of the Turkish","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"Admiral Sidi Ali Reis: In India, Afghanistan, Central Asia, and Persia, During the Years 1553-1556; History of Bokhara from the Earliest Period Down to the Present: Composed for the First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts Mâverâünnehir’in tanınmış seyyahları arasında Arminius Vambery ilk sırada- dır. Vambery 1831 yılında Çekoslovakya sınırları içerisinde doğmuştur. İçinde- ki öğrenme ateşi sönmeyen Vambery genç yaşında İstanbul’a gelmiş ve burada dört yıl kalmıştır. 12","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["The Travels and Adventures of the Turkish Admiral Sidi Ali Reis: In India, Afghanistan, Central Asia, and Persia, During the Years 1553-1556; History of Bokhara from the Earliest Period Down to the Present"]},{"work_id":"WK_01847","author_id":"AU_02103","havza":"turkistan","eser_adi":"In India, Afghanistan, Central Asia, and Persia,","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"During the Years 1553-1556; History of Bokhara from the Earliest Period Down to the Present: Composed for the First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts Mâverâünnehir’in tanınmış seyyahları arasında Arminius Vambery ilk sırada- dır. Vambery 1831 yılında Çekoslovakya sınırları içerisinde doğmuştur. İçinde- ki öğrenme ateşi sönmeyen Vambery genç yaşında İstanbul’a gelmiş ve burada dört yıl kalmıştır. 12 dil bilen seyyah Almanca-Türkçe sözlük gibi birçok eser hazırlamış ve k","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01848","author_id":"AU_02125","havza":"turkistan","eser_adi":"Composed for the First Time After Oriental","dil":"Türkçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"Known and Unknown Historical Manuscripts Mâverâünnehir’in tanınmış seyyahları arasında Arminius Vambery ilk sırada- dır. Vambery 1831 yılında Çekoslovakya sınırları içerisinde doğmuştur. İçinde- ki öğrenme ateşi sönmeyen Vambery genç yaşında İstanbul’a gelmiş ve burada dört yıl kalmıştır. 12 dil bilen seyyah Almanca-Türkçe sözlük gibi birçok eser hazırlamış ve kitap çevirileri yapmıştır. Vambery bir derviş kılığında Türkistan’ın içlerine kadar gitmiştir.73 Vambery 1863 yılında başladığı yolculuğ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01849","author_id":"AU_02125","havza":"turkistan","eser_adi":"Composed","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"for the First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts adlı eserinde ise bölgenin nehirleri hakkında en güncel bilgileri yayınlamıştır.76 73 Armin Vambery, Bir Sahte Dervişin Orta Asya Gezisi, Bir Sahte Dervişin Asya-yı Vusta’da Seyahati, çev. N. Ahmet Özalp (İstanbul: Ses Yayınevi, 1993), 7-10. 74 Vambery, Bir Sahte Dervişin Orta Asya Gezisi, Bir Sahte Dervişin Asya-yı Vusta’da Seyahati, 14-15. 75 Armin Vambery, The Travels and Adventures of the Turkish Admiral Sidi Ali Reis","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Bir Sahte Dervişin Orta Asya Gezisi","Bir Sahte Dervişin Asya-yı Vusta'da Seyahati"]},{"work_id":"WK_01850","author_id":"AU_02125","havza":"turkistan","eser_adi":"Composed for the First Time After Oriental Known and Unknown Historical Ma-","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"London","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"nuscripts (London, 1899). 76 Armin Vambery, History of Bokhara from the Earliest Period Down to the Present: Composed for the First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts (London: HS King & Company, 1873). 474 M. Veniukof Valikhanof: The Russians in Central Asia: Their Occupation of the Kirghiz Steppe and the Line of the Syr-Daria: Their Political Relations with Khiva, Bokhara, and Kokan: Also Descriptions of Chinese Turkestan and Dzungaria M. Veniukof Valikhanof (1835-1865","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["History of Bokhara from the Earliest Period Down to the Present"]},{"work_id":"WK_01851","author_id":"AU_02126","havza":"turkistan","eser_adi":"The Russians in Central Asia: Their","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":484,"tanitim":"Occupation of the Kirghiz Steppe and the Line of the Syr-Daria: Their Political Relations with Khiva, Bokhara, and Kokan: Also Descriptions of Chinese Turkestan and Dzungaria M. Veniukof Valikhanof (1835-1865) Rusya’nın hizmetinde olan iyi eğitimli bir subaydır. Eserinde Çungarya ve Doğu Türkistan gezileri önemli bir yer tutar. Avrupalıların korkuları ilk dönemlerde bu bölgeyi modern kâşifler için oldukça ulaşılmaz hale getirmiştir. Valikhanof Kâşgar’da idam edilen A. Schlagintweit’i bu ülkeye u","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01852","author_id":"AU_02127","havza":"turkistan","eser_adi":"Their","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":484,"tanitim":"Political Relations with Khiva, Bokhara, and Kokan: Also Descriptions of Chinese Turkestan and Dzungaria M. Veniukof Valikhanof (1835-1865) Rusya’nın hizmetinde olan iyi eğitimli bir subaydır. Eserinde Çungarya ve Doğu Türkistan gezileri önemli bir yer tutar. Avrupalıların korkuları ilk dönemlerde bu bölgeyi modern kâşifler için oldukça ulaşılmaz hale getirmiştir. Valikhanof Kâşgar’da idam edilen A. Schlagintweit’i bu ülkeye ulaşmaya yönelik her türlü girişimin karşılaşacağı tehlikenin bir ör- n","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01853","author_id":"AU_02128","havza":"turkistan","eser_adi":"Also Descriptions","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Kâşgar","kaynak_sayfa":484,"tanitim":"of Chinese Turkestan and Dzungaria M. Veniukof Valikhanof (1835-1865) Rusya’nın hizmetinde olan iyi eğitimli bir subaydır. Eserinde Çungarya ve Doğu Türkistan gezileri önemli bir yer tutar. Avrupalıların korkuları ilk dönemlerde bu bölgeyi modern kâşifler için oldukça ulaşılmaz hale getirmiştir. Valikhanof Kâşgar’da idam edilen A. Schlagintweit’i bu ülkeye ulaşmaya yönelik her türlü girişimin karşılaşacağı tehlikenin bir ör- neği olarak göstermiştir. Türkistan halkının dilini ve geleneklerini ço","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01854","author_id":"AU_02129","havza":"turkistan","eser_adi":"Topographical sketch of the Zarafshan Valley","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":485,"tanitim":"Alexei Pavlovich Fedchenko veya Fedtschenko (1844-1873) Asya’ya yaptığı seya- hatler ile tanınan bir Rus doğa bilimci ve kaşiftir. Moskova Üniversitesi’nde pro- fesör olarak görev yapmıştır. 1868’de Semerkand, Pencikent ve yukarı Zarafşan Nehri vadisini dolaşmıştır. 1870 yılında Zarafşan’ın güneyindeki Fan Dağları’nı keşfettiği belirtilmektedir.81 Faiz Bahşı: Papers Connected with the Upper Oxus Regions Mâverâünnehir’e giden seyyahlardan biri olan Faiz Bahşı, 1860’lı yıllarda Tür- kistan’da faal","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01855","author_id":"AU_02130","havza":"turkistan","eser_adi":"Papers Connected with the Upper Oxus Regions","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":485,"tanitim":"Mâverâünnehir’e giden seyyahlardan biri olan Faiz Bahşı, 1860’lı yıllarda Tür- kistan’da faaliyet gösteren İngilizlerin idaresindeki Hindistan Hükümeti’ne bağlı isimlerdendir. 1869 yılında Pencap Hükümeti tarafından Ceyhun bölgesi hak- kında bilgi toplamak için tüccar kimliğinde Belh, Karşı, Buhara, Semerkand, Taşkent ve Hokand’a yolculuk yapmıştır. Bir nevi istihbarat raporu hazırlamıştır. 79 The Royal Geographical Society sorumluluğunda yayın yapan The Journal of the Royal Geographical Society","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01856","author_id":"AU_02080","havza":"turkistan","eser_adi":"Turkistan: notes of a journey in Russian Turkistan,","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":486,"tanitim":"Khokand, Bukhara, and Kuldja Bu yüzyılın diğer önemli seyyahı Eugene Schuyler (1840-1890)’dir. Amerikan Coğrafya Topluluğu ve Rus İmparatorluk Coğrafya Topluluğu’nun bir üyesidir. Amerika Birleşik Devletleri’nin St. Petersburg konsolosluğunu yapmış, Rusların Türkistan seferine gazeteci olarak katılmış, gördüklerini tarafsız bir şekilde se- yahatnâmesinde yansıtmaya çalışmıştır. Schuyler, 12 bölümden oluşan eserine bozkır kültürünü anlatarak başlamıştır. Taşkent, Semerkand, Buhara ve Hokand şehir","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01857","author_id":"AU_02131","havza":"turkistan","eser_adi":"Russian Central Asia including Kuldja, Bokhara,","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":486,"tanitim":"Khiva and Merv Mavaerünnehir’e seyahat eden isimlerden bir diğeri de Papaz olan Henry Lans- dell’dir. Lansdell gezisine çıkarken kapsamlı bir araştırma yapmıştır. Eugene Schuyler gibi seyyahların gözlemlerini, araştırma eserlerini, Rus yetkililerden alınan istatistikleri ve verileri önceden okumuştur. Lansdell seyahati sırasında Kulca, Taşkent, Hokand, Semerkand, Hîve, Buhara ve Merv’e gitmiştir. Seyahat misyonu doğrultusunda her geçtiği yerde İncil dağıtmıştır. Daha çok hastane ve hapishanelerd","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01858","author_id":"AU_02132","havza":"turkistan","eser_adi":"Journey of the Russian Embassy through Afghanistan and","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":487,"tanitim":"the Khanate of Bukhara in 1878-1879 Rus coğrafya topluluğunun üyesi olan Yavorski, Rus elçisi olarak görev yapan bir doktordur. 1878 Mayıs’ında Taşkent’te başlayan yolculuğunu müteakiben Semer- kand, Karşı, Amuderya ve Afganistan’a geçiş yapmıştır. Şehirlerin genel yapısı ve görüntülerini tasvir etmiştir. Mesleği gereği hastalıklar gibi tıbbi konulara da de- ğinmesi eserinin en özgün taraflarından birini oluşturmaktadır. Sağlık açısından hijyenin faydalı olduğuna değinmiş ve bölgedeki hamamlarda","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01859","author_id":"AU_02082","havza":"turkistan","eser_adi":"Eski Yurt:Türkistan’dan","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":487,"tanitim":"Fransız asıllı Gabriel Bonvalot (1853-1933), asistanı Guillaume Gapus ile 1881- 1882 yıllarında Türkistan’a bir gezi yapmıştır. Türkistan’daki Türk topluluklarının yaşayışları, inanışları, kültürel yapıları hakkında bilgi edinmiştir. Gezisinde böl- geye has bitki, hayvan ve taş örnekleri toplamıştır. Moskova’dan Taşkent’e ora- dan da Semerkand, Karşı, Kelif ve Şehr-i Sebz rotasını takip ederek Hindistan’a geçmiştir. Bonvalot çeşitli meslek dallarından insanlarla konuşarak elde ettiği bilgileri d","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01860","author_id":"AU_02133","havza":"turkistan","eser_adi":"Britain and Russia in Central Asia: 1880-1907. Report on a","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bedahşan","kaynak_sayfa":488,"tanitim":"Mission to Chinese Turkestan and Badakhshan in 1885-86 Ney Elias, Hindistan hükümeti tarafından Doğu Türkistan ve Yukarı Amuderya bölgelerinin araştırılması, incelenmesi, Hindistan ile Çin hükümetleri arasında- ki ticaretin artırılması ve Rusların bölgedeki eylemlerinin incelenmesi maksa- dıyla gönderilmiştir. 1885-1886 tarihli göreve ilişkin hazırlanan raporda istihba- rat bilgi kapsamının yanında bölge halkına ve şehir yapısına değinilmiştir. Doğu Türkistan’dan başlayan yolculuğunu Mavereünneh","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01861","author_id":"AU_02134","havza":"turkistan","eser_adi":"Russia’s Railway Advance into Central Asia: Notes","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":489,"tanitim":"of a Journey from St. Petersburg to Samarkand George Dobson 1888 baharında St. Petersburg-Semerkand demiryolunun açılışı için yola çıkmıştır. Dobson’un yolculuğu Moskova’dan başlamış, Göktepe üzerin- den Merv’e ardından ise Semerkand üzerinden Buhara şehrine geçmiştir. Semer- kand ve Buhara detaylı bilgi verdiği şehirler arasındadır. Dobson eserinde ceza- evleri ve hastalıklar üzerinde de durmuştur.91 Ole Olufsen: The Emir of Bokhara and his Country: Journeys and Studies in Bokhara; A Vocabulary","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01862","author_id":"AU_02135","havza":"turkistan","eser_adi":"The Emir of Bokhara and his Country: Journeys and","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":489,"tanitim":"Studies in Bokhara; A Vocabulary of the Dialect of Bokhara Bölgeye gelen seyyahlar içinde Ole Olufsen’in (1865-1929) seyahatnâmesi olduk- ça önemlidir. Olufsen, Danimarka Kraliyet Coğrafya Kurumu’nun sekreterliğini yapmıştır. 1890’lı yıllarda Buhara Hanlığı’na seyahate çıkmıştır. Seyahatnâmesi- nin ilk bölümleri Buhara Hanlığı’nı oluşturan toprakların fiziki yapısı ve iklim özellikleri ile ilgilidir. Seyahatnâmesinin diğer yarısında ise Buhara ve Semer- kand gibi kadim şehirlerde yaşayan insanla","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["A Vocabulary of the Dialect of Bokhara"]},{"work_id":"WK_01863","author_id":"AU_02136","havza":"turkistan","eser_adi":"Journeyings in the Pamirs and Central Asia","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":489,"tanitim":"Dunmor Dükü Charles Adolphus Murray (1841-1907) ise politikacı, kâşif, yazar ve sanatçıdır. Şubat 1892’de başlayan seyahatinde Lahor ve Pençap’tan geçmiş bir 91 George Dobson, “Russia’s Railway Advance into Central Asia; Notes of a Journey from St. Petersburg to Samarkand”, in A World History of Railway Cultures, 1830-1930 (Calcuta: W. H. Allen & Co., 1890). 92 Ole Olufsen, The Emir of Bokhara and his Country: Journeys and Studies in Bokhara (with a chapter on my Voyage on the Amu Darya to Khiva","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01864","author_id":"AU_02137","havza":"turkistan","eser_adi":"Steppe Routes from Karshi to the Amu-Daria","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Edward Delmar Morgan kâşif, yazar ve çevirmendir. Türkistan ile ilgili birçok çeviri eseri bulunmaktadır. Morgan, Karşı şehrinden Amuderya’nın kaynağına kadar yapmış olduğu güzergâh çalışması ile Mâverâünnehir’in önemli şehirleri hakkında detaylı bilgiler vermiştir. Eserinde rotalamaya ve yol üzerindeki coğra- fi şekillere de değinmiştir.95 Annete Meakin: In Russian Turkestan: A Garden of Asia and Its People Türkistan’a az da olsa Annete Meakin gibi kadın seyyahlar da gitmiştir. Meakin 1896 ve 1","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01865","author_id":"AU_02138","havza":"turkistan","eser_adi":"In Russian Turkestan: A Garden of Asia and Its People","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Türkistan’a az da olsa Annete Meakin gibi kadın seyyahlar da gitmiştir. Meakin 1896 ve 1902 yıllarında olmak üzere iki ayrı tarihte Buhara’ya seyahat etmiştir. Meakin diğer seyyahların Mâverâünnehir’e gitmesinden etkilenip bölgeyi gör- mek istemiştir. Seyyah daha önce çok bahsedilmeyen hamamlar ve yemekler gibi kadınlara özgü aktivitelere değinmiştir. Meakin’in eseri ile kadınların yaşa- yışı ile ilgili bilgi elde etmek mümkündür.96 Elkan Nathan Adler: Jews In Many Lands Eserinden faydalanılan d","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01866","author_id":"AU_02139","havza":"turkistan","eser_adi":"Jews In Many Lands","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":490,"tanitim":"Eserinden faydalanılan diğer bir seyyah da Elkan Nathan Adler (1861-1946)’dir. İngiltere baş hahamı olan Nathan Marcus Adler’in oğludur. Adler tarihçi, avu- kat, seyyah ve koleksiyoncudur. Dünyanın birçok ülkesine gitmiş ve Musevi ce- maatine ait eski el yazmalarını toplamıştır. Eserinde farklı zamanlarda gittiği yerlerdeki izlenimlerine yer vermiştir. 1897 yılında sırasıyla Merv, Buhara ve Se- merkand gibi şehirleri dolaşmıştır. Gezisi sırasında belgeler ile Musevi olduğunu belirtip casusluk am","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01867","author_id":"AU_02011","havza":"turkistan","eser_adi":"Mâverâünnehir’e Seyahat","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":491,"tanitim":"Seyyahların arasında Muhammed Zahir Bigi (1870-1902) gibi gezisini kendini ge- liştirmek için bir fırsat olarak gören gezginler de mevcuttur. Muhammed Zahir Bigi kardeşi olan Musa Carullah da Rusya Müslümanları ve İslam ülkeleri ara- sında tanınan bir mütefekkirdir.98 Muhammed Zahir Bigi otuz iki yıl yaşamış ve kısa ömrüne dört roman ve bir seyahatnâme sığdırmayı başarmıştır. Bu denli yetenekli ve kabiliyetli bir yazarın genç yaşta hayatını kaybetmesi Rusya Müslü- manları için ciddi bir kayıptı.","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01868","author_id":"AU_02140","havza":"turkistan","eser_adi":"A Visit to the Russians in Central Asia","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":492,"tanitim":"Maveraünehir’e giden diğer kadın seyyah olan Isabelle Mary Phibbs seyahatine 1897’de başlamıştır. Türkistan’ın Trans-Hazar Eyaletleri Genel Valisi ve Peters- burg’da Savaş Bakanı olan General Kuropatkin, İsabelle Mary Phibbs’in içinde bulunduğu İngilizlerden oluşan küçük bir grubun ünlü Trans-Hazar Demiryo- lu’nu kullanarak Semerkand’a kadar seyahat etmesini sağlamıştır.101 Dönemin şartları düşünüldüğünde seyahatnâmenin muhtevasındaki fotoğraflar ve çekim açıları açısından kıymetli olduğu anlaşı","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01869","author_id":"AU_02141","havza":"turkistan","eser_adi":"Siberia and Central Asia","dil":"İngilizce","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":492,"tanitim":"John W. Bookwalter’in 1898’de Moskova’dan başlayan yolculuğu Sibirya demir yolları ile gerçekleşmiştir. Seyahatine çıkmadan detaylı bir araştırma yapmıştır. Eser yazar tarafından kaleme alınmış çeşitli mektupların toplamı şeklindedir. 101 Isabelle Mary Phibbs, A Visit to the Russians in Central Asia (London: K. Paul, Trench, Trübner & Com- pany, Limited, 1899), 147. 102 Phibbs, A Visit to the Russians in Central Asia, 3-4. 103 Noah Tucker, “Into Russian Turkistan 1872–1917: English Travel Litera","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01870","author_id":"AU_02142","havza":"turkistan","eser_adi":"The Duab of Turkestan: A Physiographic","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":493,"tanitim":"Sketch and Account of Some Travels Wilhelm Gustav Rickmers (1873-1965) Münih doğumlu Alman dağcı, kâşif ve koleksiyoncudur. Kitabı farklı zamanlarda gittiği tüm gezilerinin bir kombi- nasyonu olması açısından farklıdır. Kaleme aldığı eserler ile gelecekte seyahat edecek insanlara rehberlik etmeyi de amaçlamıştır. Mâverâünnehir için farklı isimler kullanıldığını bilse de bölgeyi iki suyun arası olarak nitelendirmiştir. Bölge ile ilgili oldukça güzel haritalar çizmiştir. Türkistan’ın topolojisi, f","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Sketch and Account of Some Travels"]},{"work_id":"WK_01871","author_id":"AU_02143","havza":"turkistan","eser_adi":"À Travers le Turkestan Russe: Ouvrage Illustré de","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":493,"tanitim":"Deux Cent-Soixante-Cinq Gravures d’Après les Clichés de l’Auteur et Contenant une Carte en Couleurs Hugues Krafft yazmış olduğu eserinin giriş kısmında Rus subaylar ve gezginlerin Türkistan’ı çok iyi tanımladıklarını ifade etmiştir. Eserinde daha önce bölgeye 104 John Wesley Bookwalter, Siberia and Central Asia (London: Frederick A. Stokes Company, 1899). 105 Bookwalter, Siberia and Central Asia, 399-530. 106 Willy Rickmer Rickmers, The Duab of Turkestan: A Physiographic Sketch and Account of So","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Deux Cent-Soixante-Cinq Gravures d'Après les Clichés de l'Auteur et Contenant une Carte en Couleurs"]},{"work_id":"WK_01872","author_id":"AU_02144","havza":"turkistan","eser_adi":"Colonel Grodekoff’s ride from","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Herat","kaynak_sayfa":494,"tanitim":"Samarcand to Herat, through Balkh and the Uzbek States of Afghan Turkestan: with his own Map of the March route from the Oxus to Herat Nikolai Ivanovich Grodekov (1843-1913) Siriderya bölgesinin askeri valisidir.110 1860 ve 1870’li yıllarda Türkistan’da görev yapmış ve 1907-1908 Türkistan Genel 108 Hugues Krafft, À Travers le Turkestan Russe: Ouvrage Illustré de Deux Cent-Soixante-cinq Gravures D’après les Clichés de L’auteur et Contenant une Carte en Couleurs (Paris: Hachette, 1902). 109 Svetla","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Samarcand to Herat, through Balkh and the Uzbek States of Afghan Turkestan: with his own Map of the March route from the Oxus to Herat"]},{"work_id":"WK_01873","author_id":"AU_02145","havza":"turkistan","eser_adi":"Explorations in Turkestan; Expedition of 1904:","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":495,"tanitim":"Prehistoric Civilizations of Anau; Origins, Growth, and Influence of Environment Raphael Pumpelly (1837–1923) ise Amerikalı jeolog, arkeolog ve kâşiftir. 1903’teki keşif gezisinde yanında Profesör Davis, asistanı Bay Ellsworth Huntington, oğlu Raphael Welles Pumpelly de bulunmuştur. Zerafşan Vadisi, Tarım Havzası, Fergana Havzası hakkında detaylı jeolojik bilgiler paylaşmıştır. Keşif gezisinde buzul çağına ilişkin farklı kanıtlar bulunmuş ve bunların dağların ve ovaların topoğrafyası üzerindeki ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Prehistoric Civilizations of Anau; Origins, Growth, and Influence of Environment"]},{"work_id":"WK_01874","author_id":"AU_02146","havza":"turkistan","eser_adi":"Seyahâtü’l-Kübrâ","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":496,"tanitim":"Pek bilinmeyen seyyahlardan biri de Karçınzâde Süleyman Şükrü’dür. 1865 yılın- da Eğirdir’de doğan seyyah, 1886 yılında Posta ve Telgraf Nezareti’nde önce posta memurluğu, ardından çeşitli vilayetlerde posta müdürlüğü yapmıştır. Posta ve Telgraf Nezareti’nde 14 yıl çalıştıktan sonra 1901 yılında Suriye’deki Deyr-i Zor’a sürgün edilmiştir. Birkaç ay sürgün kaldıktan sonra ise kaçarak 1902-1907 yılları arasında İran, Türkistan, Avrupa, Kuzey Afrika, Mısır, Hindistan, Uzakdoğu’da- ki bölge ve ülkel","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01875","author_id":"AU_02147","havza":"turkistan","eser_adi":"Eastern Bokhara A Secret Collection of Geographical,","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":496,"tanitim":"Topographical and Statistical Material Concerning Asia Grenadier Yekaterinoslaf Alayı’na mensup olan yazar Yarbay A. Y. Snyesaref, 1865’te doğmuş, Eylül 1887’de askerlik hayatına başlamıştır. 1901’den Eylül ayın- dan Kasım 1904’e kadar Türkistan Askeri Bölgesi Kurmay Başkanlığı’nda görev yapmıştır. Aynı zaman diliminde Haziran 1902’den Kasım 1903’e kadar Pamir Müfrezesi Komutanı olarak görev yapmıştır. 1904 yılının sonunda Yarbay ve son- rasında 1905 yılında general olmuş, akabinde Karargâh Kurm","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["A Secret Collection of Geographical, Topographical and Statistical Material Concerning Asia"]},{"work_id":"WK_01876","author_id":"AU_02087","havza":"turkistan","eser_adi":"Âlem-i İslam ve Japonya’da İslamiyet’in","dil":"Özbekçe","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":497,"tanitim":"Yayılması Mâverâünnehir hakkında bilgi veren yazarlardan biri de Abdurreşid İbrahim’dir. Buhara’dan Sibirya’ya göç eden Özbek asıllı bir ailenin çocuğu olan yazar küçük yaşta annesi ve babasını kaybetmiştir. Eğitimini çalışarak sürdürmek zorunda kalan Abdurreşid İbrahim 16 Eylül 1908’de Kazan’dan seyahatine başlamış ve Ufa istikametinden Moğolistan’a ardından Japonya’ya geçmiştir.118 Buhara, Semer- kand ve Fergana gittiği şehirler arasındadır. Seyyah Taşkent’in mimari yapısına ve nüfusuna, Buhar","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01877","author_id":"AU_02148","havza":"turkistan","eser_adi":"Mission to Turkestan:","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":497,"tanitim":"Being The Memoirs of Count KK Pahlen, 1908-1909 Rusya’nın bölgeyi işgalinin ardından bir denetleme mekanizmasından bahset- mek oldukça zordur. Rus yöneticilerin ardından Rus yerleşimcilerin bölgeye gel- mesi ile birlikte bölgenin sosyo-kültürel ve ekonomik yapısı gibi birçok dinamik değişmiştir. Yaşanan siyasi ve sosyal karışıklıklar neticesinde Çar II. Nikola 1908- 1909 yılları arasında Konstantin Konstantinoviç von der Pahlen önderliğinde bir heyeti Türkistan’a göndermiştir. Pahlen, Mâverâünne","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Being The Memoirs of Count KK Pahlen, 1908-1909"]},{"work_id":"WK_01878","author_id":"AU_02149","havza":"turkistan","eser_adi":"Through Khiva to Golden","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":497,"tanitim":"Samarkand: The Remarkable Story of a Woman’s Adventurous Journey Alone Through the Deserts of Central Asia to the Heart of Turkestan Kadın seyyahlar arasında Isabella Ella Robertson Christie’yi (1861-1949) de be- lirtmeliyiz. Christie İskoç gezgin, kâşif, aristokrat ve yazardır. Ella R. Christie bu seyahati yapmasını şöyle açıklamıştır: 118 Bkz: Abdürresid İbrahim and Ertuğrul Özalp, Âlem-i İslam ve Japonya’da İslamiyet’in Yayılması (İstanbul: İşaret Yayınları, 2003). 119 İbrahim and Özalp, Âlem","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["The Remarkable Story of a Woman's Adventurous Journey Alone Through the Deserts of Central Asia to the Heart of Turkestan"]},{"work_id":"WK_01879","author_id":"AU_02150","havza":"turkistan","eser_adi":"The Remarkable Story of a Woman’s Adventurous Journey","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":497,"tanitim":"Alone Through the Deserts of Central Asia to the Heart of Turkestan Kadın seyyahlar arasında Isabella Ella Robertson Christie’yi (1861-1949) de be- lirtmeliyiz. Christie İskoç gezgin, kâşif, aristokrat ve yazardır. Ella R. Christie bu seyahati yapmasını şöyle açıklamıştır: 118 Bkz: Abdürresid İbrahim and Ertuğrul Özalp, Âlem-i İslam ve Japonya’da İslamiyet’in Yayılması (İstanbul: İşaret Yayınları, 2003). 119 İbrahim and Özalp, Âlem-i İslam ve Japonya’da İslamiyet’in Yayılması, 41-65. 120 Konstan","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler","diger_adlari":["Through Khiva to Golden Samarkand"]},{"work_id":"WK_01880","author_id":"AU_02151","havza":"turkistan","eser_adi":"The Land of Wrong: The Khanate of Bokhara and Its","dil":"İngilizce","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":498,"tanitim":"Present Condition Emekli bir Rus askeri olan D. I. Logotef, bölge açısından bahsedilmesi gereken önemli isimlerdendir. Hindistan’daki İngiliz istihbaratı tarafından 1910 yılında İngilizceye çevrilen eseri, savaş bürosu kullanımı için hazırlanmış ve Londra sınırları dışına çıkarılmaması notu yer almıştır. Logotef eserinde, Buhara’nın Rusya tarafından işgalini ele almış ve bu kapsamda yapılan anlaşmalar ve bu anlaşmaların metinleri ile Buhara halkı, yargı sistemi, iktisadi durum, maden- ler, posta","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01881","author_id":"AU_02152","havza":"turkistan","eser_adi":"Anadolu, Suriye ve Mısır Seyahatnâmesi","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":498,"tanitim":"Mevlâna Şibli Numani Hindistanlı âlim ve tarihçidir. Anadolu, Suriye ve Mısır güzergâhından geçerken dolaylı yollardan Buhara Hanlığı’ndan bahsetmiştir. 121 Ella Robertson Christie, Through Khiva to Golden Samarkand: The Remarkable Story of a Woman’s Adven- turous Journey Alone Through the Deserts of Central Asia to the Heart of Turkestan (London: Seeley, Service & Company Limited, 1925), 5-7. 122 D. I. Logotef, The Land of Wrong: The Khanate of Bokhara and Its Present Condition, trans. The Divi","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01882","author_id":"AU_02153","havza":"turkistan","eser_adi":"A Visit to Bokhara in 1919","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":499,"tanitim":"Frederick Marshman Bailey (1882-1967) 1918’de yeni Bolşevik hükümetinin özel- likle Hindistan ilgili niyetlerini araştırmak maksadıyla yola çıkmıştır. 1915’te Ka- bil’de Hindistan Geçici Hükümeti’ni kuran Hintli milliyetçi Raja Mahendra Pra- tap ile çalışmıştır. Görev güzergâhı esnasında iki ay Buhara’da bulunan Bailey, İngiliz bir ajanı bulma göreviyle Avusturyalı bir savaş esiri kılığına girerek Çe- ka’ya katılarak kaçmıştır. Bu görev kapsamında ayrıca Bailey, maceralarını Taş- kent Misyonu ad","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01883","author_id":"AU_02154","havza":"turkistan","eser_adi":"Son Posta Gazetesi","dil":"Farsça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":499,"tanitim":"Öte yandan konumuz itibari ile seyahatnâme ekseninde hareket ediliyor olsa da bir gezi türüne özellikle değinmek gerekmektedir. M. Kazım Bey’in Son Posta Gazetesi’nde 1931 yılının Haziran ayında yayınlamaya başladığı ve Ekim ayına kadar neredeyse her hafta devam ettiği yazılarında, görev kapsamında çıktığı yolculuğunun anekdotlarını paylaşması oldukça önemlidir.126 I. Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Türk subay M. Kazım Bey, Alman Baron Otto Von Hentig ve Hint prenslerinden Raca Mehender ","hanedan":"Genel","bolum":"Seyyahlar ve Seyahatnameler"},{"work_id":"WK_01884","author_id":"AU_02156","havza":"turkistan","eser_adi":"Bo‘linganni bo‘ri yer: Turkiston","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":516,"tanitim":"xalqlarining milliy mustaqillik uchun kurashi tarixidan xotiralar Dastlab turk tilida yozilgan ushbu asar keyinchalik boshqa tillarga, shu jumla- dan, 1991–1992 yillari ilk bor boshqird tilida “Agidel” jurnalida to‘liq e’lon qilin- gan. Shunga asoslanib o‘zbek olimi Sh. Turdiyev tomonidan 1997-yili asarning ba’zi qismlari o‘zbek tilida kitob shaklida chop qilinadi.16 Bu kitobga Zaki Validiy- ning Turkistondagi ilmiy va siyosiy faoliyati alohida ajratib kiritiladi. Asar Zaki Validiy avlodlarining","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01885","author_id":"AU_02157","havza":"turkistan","eser_adi":"Mahmudxо‘ja Behbudiy. Dushanbe, 1964.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":517,"tanitim":"Qо‘lyozma 1964 yili Samarqand jadidchiligining yorqin vakili Vadud Mahmud Mahmudxо‘ja Behbudiy haqida estaliklar yozgan. Esdaliklar kiril imlosida yozilgan bо‘lib, 5 ta daftardan iborat. Ushbu qо‘lyozma hozirda Vadud Mahmudning о‘g‘li Najod Mah- mudda saqlanmoqda.17 Ushbu xotira daftarida mutafakkir hayotining asosiy bosqichlari tushunarli, sodda va ravon yoritilgan. Uning maktab ochish, darsliklar yaratish, teatrchilik, matbuotchilik, kutubxonachilik, davlatchilik borasidagi faoliyati ochiqlang","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01886","author_id":"AU_02158","havza":"turkistan","eser_adi":"Turkiston sayohatlari","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":517,"tanitim":"Ismoilbek Gasparalining Turkistonga sayohati ikki marta –1893- va 1908-yillari amalga oshirilgani ma’lum. “Tarjimon” gazetasida bu haqida uning qator maqo- lalari e’lon qilingan. Uning 5 jildlik “Tanlangan asarlar”ini nashrga tayyorlagan taniqli turk olimi Y. Akpinar tomonidan “Turkiston sayohatlari” ilk bor 2008- yili e’lon qilingan.18 Tohir Qahhor esa “Tarjimon” gazetasining 1893-yilgi soni 17 Vadud Mahmudning “Mahmudxo‘ja Behbudiy” xotira daftari “O‘zbekiston tarixi” jurnalining 2025 yil 1-so","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01887","author_id":"AU_02159","havza":"turkistan","eser_adi":"Ijodiy tarjimai holim.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":518,"tanitim":"Hoji Muin ijodiy tarjimai holini 1937 yili 7 avgustdan 28 sentyabrgacha Sa- marqandda yozgan va birinchi betiga “O‘z bolalarim uchun yozdim” deb ta’kidla- gan.20 Tarjimai holini xattot Shavkat Rustamzoda Istamiy ko‘chirgan. Hoji Muinning “Ijodiy tarjimai holim”i “Qisqacha tarjimai holim”, “Shoirlikka in- tilish”, “Dahriylanish va uning ijodda akslanishi”, “Dramaturglik sohasida”, “Okt- yabr inqilobidan keyin”, “Uyg‘onish va jadidchilik”, “Mafkura masalasi”, “Bosilib chiqqan asarlarim”, “Bosilmay","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01888","author_id":"AU_02051","havza":"turkistan","eser_adi":"Hindistonda bir farangi ila buxoroli mudarrisning","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":520,"tanitim":"jadid maktablari xususinda qilg‘an munozarasi Abdurauf Fitratning ushbu asari 1909-yili Istanbulda fors tilida yozilgan.24 “Mu- nozara” nomi bilan mashhur bо‘lgan asarning ayrim qismlari 1911-yili Hoji Muin Shukrullo o‘g‘li tomonidan o‘zbek tiliga о‘girilgan va “Turkiston viloyatining gaze- tasi”da chop qilingan. 1913-yili Mahmudxo‘ja Behbudiy so‘zboshisi bilan alohida kitob holida nashr qilingan. Asar jadidchilik harakati rivoji yo‘lidagi ilk nazariy asar bо‘lib, 1917-yilga qadar turkistonlik j","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik","diger_adlari":["Munozara"]},{"work_id":"WK_01889","author_id":"AU_02051","havza":"turkistan","eser_adi":"Hind sayyohi bayonoti","dil":"Arapça","eser_turu":"arkeoloji","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":521,"tanitim":"Abdurauf Fitratning nasriy asarlari ichida “Hind sayyohining bayonoti” alohida o‘rin tutadi. Asar 1912-yili Istanbulda nashr etilgan.26 Uning bundan oldin yoz- gan “Munozara” asarida Buxoro amirligida islohot o‘tkazish g‘oyasi ushbu asar- da yana bir bor ko‘tarilgan. Buxoroning madaniyati, tabobati, sanoati va yerosti boyliklaridan xalq manfaatlari yo‘lida foydalanish kabi masalalarda bu yaqqol ko‘zga tashlanadi. Asar Buxoroga kelgan hindistonlik musulmon sayyoh tilidan hikoya qilinib, islo- hot","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01890","author_id":"AU_02051","havza":"turkistan","eser_adi":"Najot yo‘li","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":521,"tanitim":"Abdurauf Fitratning “Rahbari najot” (“Najot yo‘li”) asari 1914-yili yozilgan. Ilk bor 1915-yili Petrogradda fors tilida nashr qilingan. 1992-yili Dushanbedagi “Sadoyi sharq” jurnalida qayta nashr etilib, shunga asosan 2001-yili Shodmon Vohidov va 26 Fitrat, “Hind sayyohi bayonoti”, Tanlangan asarlar, 1-jild, 243-bet. 512 Gulbahor Muzaffarzoda tomonidan o‘zbek tiliga tarjima qilinadi.27 Tadqiqotchilar asar mazmuni va muallifning Istanbulda yozilgan boshqa asarlari bilan aloqador- likdan kelib chi","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik","diger_adlari":["Rahbari najot"]},{"work_id":"WK_01891","author_id":"AU_02050","havza":"turkistan","eser_adi":"Buxoro inqilobi tarixi uchun materiallar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":523,"tanitim":"Sadriddin Ayniyning “Buxoro inqilobi tarixi uchun materiallar” asari 1918-1921-yillarda orasida yozilgan. Ilk bor 1926-yili N. To‘raqulov tashabbu- si bilan Moskvada arab imlosida nashr qilingan.30 Asar so‘zboshi, muqaddima, “bo‘lak” deb nomlangan to‘rtta qism va xotimadan tashkil topgan. Voqealar xronologik tartibga asoslanib, birinchi bo‘lakda 1591-1908-yillar, ikkinchisida 1908-1917-yillar, uchinchi bo‘lakda 1917-1918-yillar va oxirgisida 1918-1920-yillar bayon qilingan.31 Umumiy qo‘lyozma ha","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01892","author_id":"AU_02052","havza":"turkistan","eser_adi":"Buxoro inqilobining tarixiga materiallar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":523,"tanitim":"Fazyulla Xo‘jayevning “Buxoro inqilobining tarixiga materiallar” asari 1926-yili ikki tilda: o‘zbek va rus tilida chop etilgan.32 G‘oyaviy ta’qiblar ostida muallif uni qayta ishlab 1932-yili sovet mafkurasiga moslangan holda ikkinchi bor nashr et- gan. Asar 28 bobdan iborat bo‘lib, unda Buxoroda jadidchilikning vujudga ke- lishi, rivojlanish bosqichlari, ijtimoiy va siyosiy jarayonlar bilan bog‘liq holda yoritiladi.33 29 Fitrat, Najot yo‘li, 5-6-betlar. 30 Sadriddin Ayniy, Buxoro inqilobi tarixi","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01893","author_id":"AU_02155","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":524,"tanitim":"Munavvarqori Abdurashidxonovning “Tanlangan asarlar”i 2003-yili san’atshu- nos olim Sirojiddin Ahmad tomonidan nashr etilgan.34 Kitobga 8 ta she’r, 4 ta hikoya, 2 ta risola, turli mavzudagi 16 maqola va muallifning “Xotiralarimdan” asaridan parchalar kiritilgan. “Tanlangan asarlar”dan о‘rin olgan “Orzu”, “Kuz”, “Qish”, “O‘zi ham tor edi” va boshqa she’rlar muallifning taraqqiyparvar g‘oyalari hamda istaklarining ifodasi desak, mubolag‘a bо‘lmaydi. “Tug‘ishganlik sevgisi”, “Qanday qullikka tushdi","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01894","author_id":"AU_02160","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":524,"tanitim":"Abdulla Avloniyning “Tanlangan asarlar”i ikki jilddan iborat bo‘lib, adabiyotshu- nos Begali Qosimov tomonidan nashrga tayyorlangan.35 Asarning birinchi jildida 34 M. Abdurashidxonov, Tanlangan asarlar, Nashrga tayyorlovchi va so‘zboshi muallifi S. Ahmedov (Tosh- kent: Ma’naviyat, 2003), 304 bet. 35 Abdulla Avloniy, Tanlangan asarlar, Birinchi jild (Toshkent: Ma’naviyat, 2009), 268 bet; O‘sha muallif, Tanlangan asarlar, Ikkinchi jild (Toshkent: Ma’naviyat, 2006), 304 bet. 515 Abdulla Avloniyning","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01895","author_id":"AU_02051","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":526,"tanitim":"Abdurauf Fitratning 5 jildlik “Tanlangan asarlar”ini tayyorlashda yirik fitratshu- nos olim Hamidulla Boltaboyevning xizmat beqiyos bo‘lib, buning uchun qariyb 10 yillik tadqiqot amalga oshirilgan.40 Tanlangan asarlarning 1-jildiga A. Fitratning badiiy asarlari va dramalaridan namunalari kiritilgan. Shuningdek, ushbu jildga 20 ta she’r, “Abulfayzxon” va “Shaytonning tangriga isyoni” dramalari ham joy olgan. 1924-yili Moskvada Fitratning “Abulfayzxon” dramasi chop etilgan. O‘zbek adabiyotidagi bi","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01896","author_id":"AU_02157","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":528,"tanitim":"Vadud Mahmudning “Tanlangan asarlar”i 2007-yili filologiya fanlari doktori Baho- dir Karimov tomonidan nashrga tayyorlangan.41 Asarda Vadud Mahmudning ad- abiyotshunoslik, publisistik va ayrim badiiy asarlaridan namunalar jamlangan. Tanlangan asarlarning kirish qismida nashrga tayyorlovchi tomonidan Vadud Mahmud hayot va faoliyatiga bag‘ishlangan maqola berilgan. Kitobda Vadud Mahmudning adabiyotshunoslikka oid 12 ta, publisistikada yozgan 13 ta va “Mahmudxo‘ja Behbudiy”, “Ay dohiy!”, “Qish sezg","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01897","author_id":"AU_02161","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":528,"tanitim":"Is’hoqxon Ibratning “Tanlangan asarlar”i ilk bor 2005-yili U. Dolimov va N. Jabbo- rovlar tomonidan nashrga tayyorlanib chop etilgan.43 Qayta nashri esa 2020-yili chiqarilgan. Asarda Ibratning badiiy, ilmiy-ma’rifiy va tarixiy asarlari jamlangan. Tanlangan asarlarning kirish qismida Ibratning hayot va faoliyati qisqa tarzda 41 Vadud Mahmud, Tanlangan asarlar (Toshkent: Ma’naviyat, 2007), 104 bet. 42 Vadud Mahmud, “Bu kungi she’rlarimiz va san’atkorlarimiz”, Tanlangan asarlar, 51-53 betlar. 43 Is","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01898","author_id":"AU_02162","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":529,"tanitim":"2018-yili yirik san’atshunos Sirojiddin Ahmad tomonidan Mahmudxo‘ja Behbu- diyning ikki jildlik Tanlangan asarlari nashrga tayyorlandi.44 2021 yili qayta nash- ri amalga oshirildi45. Tanlangan asarlarning 1-jildiga muallifning adabiy asarlari, 1903-1918-yillar- da e’lon qilingan ijtimoiy-siyosiy maqolalari, nutqlari kiritilgan. Mahmudxo‘ja Behbudiy taklif etgan loyihalar, milliy matbuot va xorijdagi “Ulfat”, “Tarjimon”, “Sho‘ro” kabi xorijiy nashrlarda bosilgan maqolalari hamda ayrim arxiv mater","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01899","author_id":"AU_02163","havza":"turkistan","eser_adi":"Ko‘z oching Turon eli","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":530,"tanitim":"Jadid taraqqiyparvari, adib, jurnalist, shoir va dramaturg G‘ozi Yunusning turli yillarda milliy, keyinchalik sovet matbuotida chop etilgan she’rlari, “Turma xo- tirasi yohud haqsizlik kasofati” she’riy dostoni, ijtimoiy va siyosiy mazmunda- gi maqolalari, feletonlari, teatrshunoslikka oid taqrizlari, piyesalari Ko‘z oching Turon eli nomli tanlangan asarlarida о‘rin olgan.46 46 G‘ozi Yunus, Ko‘z oching Turon eli (Toshkent, 2022), 345 bet. 521 Islom dinining mintaqa hayotida tutgan о‘rnini chuqur","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01900","author_id":"AU_02159","havza":"turkistan","eser_adi":"Tanlangan asarlar","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":531,"tanitim":"Hoji Muin Tanlangan asarlari 2005-yili chop qilingan.47 Kitob “Behbudiyning mu- nosib shogirdi” nomli so‘zboshi bilan Hoji Muin hayot va faoliyatiga qisqacha yoritib beriladi. So‘ngra muallifning turli yo‘nalishda yozilgan 40 dan ortiq maqo- lasi hamda 25 ta hajviyalari keltiriladi. Ularda davrning mazmun-mohiyati, yirik jadid arbobi Mahmudxo‘ja Behbudiyning hayoti va faoliyati, jadid matbuoti tarixi va boshqa shu kabi masalalarga to‘xtab o‘tiladi. “Танланган асарлар”да жамланган мақолалардан “М","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01901","author_id":"AU_02164","havza":"turkistan","eser_adi":"Annotirovannaya bibliografiya Turkestanskix","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":545,"tanitim":"materialov v gazete «Tarjuman» (1883-1917) Adabiyotshunos olim Zaynobiddin Abdurashidov tomonidan Ismoil Gasparali muharrirligida chiqqan “Tarjimon” gazetasining bibliografik ko‘rsatkichi tuzil- gan bo‘lib, ushbu jamlanma jadidchilik tarixini o‘rganishda muhim o‘rin tuta- di. Muallif mazkur bibliografiyani tuzishda turkiyalik professor Yavuz Akpinar arxivida saqlanayotgan “Tarjimon“ gazetasi kolleksiyasidan foydalangan. Ushbu jamlanma 1883-yildan 1917-yilgacha sonlarini o‘z ichiga oladi. Bibliog","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01902","author_id":"AU_02165","havza":"turkistan","eser_adi":"Akademiya, 2009.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":557,"tanitim":"Muhammad Ali Baljuvoniy. Tarixi nofeiy. Tarjimon, nashrga tayѐrlovchi va mas’ul muharrir Vohidov Sh., Choriev Z. Toshkent: Akademiya, 2001. Jadidlarning asarlari Abdurashidxonov M. Xotiralarimdan (Jadidchilik tarixidan lavhalar). Nashrga tayyorlovchi S. Xolboev. Toshkent: Sharq, 2001. Ahmad Zaki Validiy To‘g‘on. Bo‘linganni bo‘ri yer. Turkiston xalqlarining milliy mustaqillik uchun kurashi tarixidan xotiralar. Boshqird tilidan Sh. Turdiev tarjimasi. Toshkent: Adolat, 1997. Vadud Mahmud. Mahmudxo","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01903","author_id":"AU_02161","havza":"turkistan","eser_adi":"Ma’naviyat, 2005. 200 bet.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":558,"tanitim":"Mahmudxo‘ja Behbudiy. Tanlangan asarlar. Birinchi jild. Toshkent: Akademnashr. 2021. 512 bet. Mahmudxo‘ja Behbudiy. Tanlangan asarlar. Ikkinchi jild. Toshkent: Akademnashr. 2021. 312 bet. G‘ozi Yunus. Ko‘z oching Turon eli. Toshkent. 2022. Hoji Muin. Tanlangan asarlar. Toshkent: Ma’naviyat, 2010. 256 bet. Arxiv hujjatlari 549 O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxivi (O‘zMA) hujjatlari I-1-fond – Turkiston general-gubernatori mahkamasi. I-2-fond – Turkiston general-gubernatorligining diplomatik qis","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01904","author_id":"AU_02162","havza":"turkistan","eser_adi":"Akademnashr. 2021.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":558,"tanitim":"512 bet. Mahmudxo‘ja Behbudiy. Tanlangan asarlar. Ikkinchi jild. Toshkent: Akademnashr. 2021. 312 bet. G‘ozi Yunus. Ko‘z oching Turon eli. Toshkent. 2022. Hoji Muin. Tanlangan asarlar. Toshkent: Ma’naviyat, 2010. 256 bet. Arxiv hujjatlari 549 O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxivi (O‘zMA) hujjatlari I-1-fond – Turkiston general-gubernatori mahkamasi. I-2-fond – Turkiston general-gubernatorligining diplomatik qism amaldori. I-3-fond – Rossiyaning Buxorodagi siyosiy agentligi. I-461-fond – Turkist","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01905","author_id":"AU_02162","havza":"turkistan","eser_adi":"Akademnashr. 2021.","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":558,"tanitim":"312 bet. G‘ozi Yunus. Ko‘z oching Turon eli. Toshkent. 2022. Hoji Muin. Tanlangan asarlar. Toshkent: Ma’naviyat, 2010. 256 bet. Arxiv hujjatlari 549 O‘zbekiston Respublikasi Milliy arxivi (O‘zMA) hujjatlari I-1-fond – Turkiston general-gubernatori mahkamasi. I-2-fond – Turkiston general-gubernatorligining diplomatik qism amaldori. I-3-fond – Rossiyaning Buxorodagi siyosiy agentligi. I-461-fond – Turkiston rayon muhofaza bo‘limi. Vaqtli matbuot Gazetalar Turkestanskaya vedomosti (Tashkent, 1870-1","hanedan":"Ceditçiler","bolum":"Ceditçilik"},{"work_id":"WK_01906","author_id":"AU_01919","havza":"turkistan","eser_adi":"Fütûh İbn A","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fütûh İbn A’sem el-Kûfî’nin (ö. 320/932’den sonra) Kitâbü’l-Fütûh adlı eseri de fetihler dönemi Soğd ve Soğdlular tarihi için önemli bir kaynaktır. İbn A’sem eserinin çoğu yerinde kendisinin mensup olduğu mezhebe eğilimli ve oldukça mübalağalı bir dil kullanıyor görünse de konumuz açısından verdiği bilgiler çok önemlidir. Mâverâünnehir’e yapılan ilk fetihler ve Soğdluların yoğun olarak bulundukları Semerkant ve Buhara gibi şehirlerin fethini ayrıntılı bir şekilde anlatmaktadır. Günümüze eserin A","diger_adlari":["Kitâbü'l-Fütûh"],"hanedan":"Abbâsîler"},{"work_id":"WK_01907","author_id":"AU_01919","havza":"turkistan","eser_adi":"Fütûh adıyla basılmış","dil":"Urduca","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Dekken","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fütûh adıyla basılmış, Urducaya tercüme edilerek Târîhu A’sem adıyla yayımlanmıştır. Arapça aslı hakkında ilk defa Zeki Velidi Togan bilgi vermiştir ve bu metin sekiz cilt halinde Haydarâbâd-Dekken’de basılmıştır. Daha sonra Beyrut’ta iki defa yayımlanmıştır.42 Bîrûnî: Tahkîku mâ li’l-Hind, el-Âsârü’l-Bâkıye Gökbilim, matematik, doğa bilimleri, coğrafya ve tarih alanlarındaki önemli eserleriyle meşhur olan Bîrûnî’nin (973-1061)43 aktardığı bilgiler de çok önemlidir. Çeşitli alanlarda araştırma y","diger_adlari":["Târîhu A'sem"]},{"work_id":"WK_01908","author_id":"AU_01931","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh eseri","dil":"Farsça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh eseri, Hudûdü’l-Âlem, Nerşahî’nin Târîhu Buhârâ, İstahrî’nin Mesâlik ve’l-memâlik’i, Utbî’nin Târîhu’l-Yemînî’si ve diğerleri yer almaktadır. Farsça, resmî bir statüye ancak Selçuklular döneminde kavuşmuştur. Moğol hanlarının hâkimiyeti sırasında ise Farsçanın rolü olağanüstü ölçüde artmış, zamanla Arapçanın yerini almıştır. Dolayısıyla o dönemden kalan birçok tarihî eser Arapça değil, Farsça yazılmıştır. Tarihî eserler ise çeşitli kategorilere ya da türlere ayrılmaktadır: Umumî tarih, han","hanedan":"Selçuklular","diger_adlari":["Hudûdü'l-Âlem","Târîhu Buhârâ","Mesâlik ve'l-memâlik","Târîhu'l-Yemînî"]},{"work_id":"WK_01909","author_id":"AU_01933","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh Ebü","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh Ebü’l-Hasen İzzüddîn Alî b. Muhammed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Cezerî (ö. 630/1233) 555-630/1160-1233 yılları arasında yaşamış olan İbnü’l-Esîr, Irak’ın Cezîrat ibn Umar şehrinde doğup büyümüştür. Babası, Musul’daki Zengîler hükümetinin yüksek rütbeli yetkililerinden birisidir. Cezîrat İbn Umar şehrinde Musul vezirinin temsilcisi olarak görev yapmıştır. Devlet görevlerinin yanı sıra ticaretle de ilgilenmiş ve Musul çevresinde geniş toprak mülkiyetlerine sahip olmuştur. Üç oğlu dünyaya gelm","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_01910","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâb al-Yaminî","dil":"Farsça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kitâb al-Yaminî’den Seçmeler, çev. S. L. Volin, Türkmenler ve Türkmenistan Tarihi Materyalleri, VII-XV yy. Arap ve Fars kaynakları (Moskova; Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları, 1939), 1/223-227; El-Utbi, Târîh-i Yaminî’den Seçmeler, Farsçadan çev. M. A. Salaheddinova, Orta ve Orta Asya Tarihi Materyalleri, X-XIX yy. (Taşkent: Fan, 1988), 24-57. 159 edilmiş ve burada 19 yıl boyunca hocası vezir Ebu Nasr Mişkân’ın gözetiminde görev yapmıştır. Hocası vefat ettikten sonra (431/1039-40), ön","diger_adlari":["Kitâb al-Yaminî'den Seçmeler"],"hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_01911","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Beyhakî Tam adı Ebu","dil":"İngilizce","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh-i Beyhakî Tam adı Ebu’l-Fazl Muhammed ibn el-Hüseyin el-Kâtib el-Beyhakî’dir (ö. 470/1077). 995 yılında Nişapur’a bağlı Beyhak ilçesindeki Harisabad köyünde doğmuştur. Ebu’l-Fazl Beyhakî, ilköğrenimini Nişabur’da almıştır. Yaklaşık 412/1021-22 yılında Sultan Mahmud’un yönetimindeki diplomatik yazışmalar dairesi olan divanu’r-resa’il veya divan-i risalat bürosuna dabir (kâtip) olarak kabul 38 El-Manînî, El-Fetḥ al-Vahbî ‘alā Târîh Ebu Nasr el-Utbî (Kahire, 1286). 39 Ebu’ş-Şerif Nasih ibn Za","hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_01912","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh Ebu Nasr el-Utbî","dil":"İngilizce","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh Ebu Nasr el-Utbî (Kahire, 1286). 39 Ebu’ş-Şerif Nasih ibn Zafar ibn Sa‘ad el-Münşî, Tercüme-i Târîh-i Yeminî (Tahran, 1272). 40 Kitab al-Jamini, Historical Memoirs of the Amir Sabuktagin and the Sultan Mahmud of Ghazna, translated from the Persian by J. Reynolds (London, 1858). 41 Ebu Nasr el-Utbi, Kitâb al-Yaminî’den Seçmeler, çev. S. L. Volin, Türkmenler ve Türkmenistan Tarihi Materyalleri, VII-XV yy. Arap ve Fars kaynakları (Moskova; Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları, 1939),","hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_01913","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Yeminî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh-i Yeminî (Tahran, 1272). 40 Kitab al-Jamini, Historical Memoirs of the Amir Sabuktagin and the Sultan Mahmud of Ghazna, translated from the Persian by J. Reynolds (London, 1858). 41 Ebu Nasr el-Utbi, Kitâb al-Yaminî’den Seçmeler, çev. S. L. Volin, Türkmenler ve Türkmenistan Tarihi Materyalleri, VII-XV yy. Arap ve Fars kaynakları (Moskova; Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları, 1939), 1/223-227; El-Utbi, Târîh-i Yaminî’den Seçmeler, Farsçadan çev. M. A. Salaheddinova, Orta ve Orta As","diger_adlari":["Tercüme-i Târîh-i Yeminî","Kitab al-Jamini"],"hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_01914","author_id":"AU_01936","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Yaminî","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh-i Yaminî’den Seçmeler, Farsçadan çev. M. A. Salaheddinova, Orta ve Orta Asya Tarihi Materyalleri, X-XIX yy. (Taşkent: Fan, 1988), 24-57. 159 edilmiş ve burada 19 yıl boyunca hocası vezir Ebu Nasr Mişkân’ın gözetiminde görev yapmıştır. Hocası vefat ettikten sonra (431/1039-40), önce Ebu Sahl Zavzânî’nin, ardından Abdurresşid’in (1049-1052) döneminde onun başkanlığını üstlenmiş ve bu daireyi yönetmiştir. Ancak saray entrikaları nedeniyle kısa süre sonra görevinden alınmış ve hapse atılmıştır","diger_adlari":["Târîh-i Yaminî'den Seçmeler"],"hanedan":"Gazneliler"},{"work_id":"WK_01915","author_id":"AU_01939","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh eserini Arapça","dil":"Farsça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh eserini Arapça olarak devam ettirmiş ve Samânîler döneminin sonuna kadar getirmişlerdir. Nerşahî’nin tarihî eseri birkaç isimle anılmaktadır: Târîhu Buhârâ, Târîhu Nerşahî veya Tahkîku’l-Vilâyât. Eser, Buhara ve Aşağı Zerafşan vahalarında yer alan şehir ve köylerin coğrafî konumlarını yansıtmaktadır. Ayrıca Nerşahî’nin çalışmasında, Buhara’nın İslam öncesi yöneticileri olan Buharhudâtlar, Arap fetihleri, 71 Tavarîh-i Guzîde Nusrât-nâme, araştırma, kritik metin, açıklamalı içerik ve özet ta","diger_adlari":["Târîhu Buhârâ","Târîhu Nerşahî","Tahkîku'l-Vilâyât"],"hanedan":"Samânîler"},{"work_id":"WK_01916","author_id":"AU_01943","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâb al-A","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kitâb al-A‘lâk an-Nafîsa’dan alıntılar, çev. S. Volin, Türkmenler ve Türkmenistan Tarihi Üzerine Materyaller, VII-XV. Yüzyıllar Arap ve Fars Kaynakları (Moskova–Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları, 1939), 1/150. 101 İbn Ruste, Kitâb al-A‘lâk an-Nafîsa, Sahra Altı Afrika’nın Antik ve Ortaçağ Etnoğrafya ve Tarih Kaynakları, VII–X. Yüzyıl Arap Kaynakları, metin hazırlığı ve çev. L. E. Kübbel ve V. V. Matveev (Moskova–Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları, 1960), 1/87–89. 171 Mukadde"},{"work_id":"WK_01917","author_id":"AU_01945","havza":"turkistan","eser_adi":"Kitâb Sûrat al-Ard","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kitâb Sûrat al-Ard, Sahra Altı Afrika’nın Antik ve Ortaçağ Etnoğrafya ve Tarih Kaynakları, X–XII Yüzyıllar Arap kaynakları, metin hazırlığı ve çev. V. V. Matveev ve L. E. Kübbel (Moskova–Leningrad: Nauka, 1965), 2/33–70; İbn Havkal, Kitâb Sûrat al-Ard’ten alıntılar, Arapçadan çev. O. B. Frolova, Orta ve Orta Asya Tarihi Materyalleri, X–XIX yüzyıllar (Taşkent: Fan, 1988), 18–20. 113 İbn Havkal, Kısa redaksiyon, Sahra Altı Afrika’nın Antik ve Ortaçağ Etnoğrafya ve Tarih Kaynakları, , X–XII Yüzyıll"},{"work_id":"WK_01918","author_id":"AU_01927","havza":"turkistan","eser_adi":"Ensâb Sem","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ensâb Sem‘ânî, Ebû Sa‘d Abdülkerîm b. Muhammed b. Mansûr et-Temîmî el-Mervezî (ö. 562/1166), aslen Arap kökenli olup Merv şehrinden gelmektedir. O, zengin 128 Ş. S. Kamoliddin, Novyy istochnik po istoricheskoy geografii Sredney Azii: Noveyshiye issledovaniya sochineniya “al-Kand fi zikr ulama Samarkand” Abu Hafs ‘Umar ibn Muhammad an-Nasafi (Saarbrücken: LAP, 2014). 129 Abū Ḥafs Umar ibn Muḥammad an-Nasafi, Al-Kand fi zikr ulama Samarkand, Rkp. Biblioteka Suleymaniyya (İstanbul), Inv. № Turhan V","hanedan":"Zengîler"},{"work_id":"WK_01919","author_id":"AU_01937","havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Ebü","dil":"Farsça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî Mesud Kuhistânî’nin (ö. 1590) Farsça yazdığı Târîh-i Ebü’l-Hayr Hânî eseri, yaratılıştan başlatılarak, özellikle 15-16. yüzyıllardaki Türkistan tarihinden bahseden nadir bir kaynaktır. Metni 34 tane minyatür süslemektedir. Eser 16. yüzyılda Semerkant kağıdına nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 9989). Mukîmî: Zafernâme Türkistan tarihine ilişkin nadir eserlerden bir diğeri Mukîmî tehallüslü bir müellif tarafından yazılan ve Şeybanî II. Abdullah Han (1557-1598) zama"},{"work_id":"WK_01920","author_id":"AU_01952","havza":"turkistan","eser_adi":"Ahsen Batur","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ahsen Batur (İstanbul: Selenge Yayınları, 2014), 13-14. 14 İbn Fadlan, Onuncu Asırda Türkistan’da Bir İslâm Seyyahı İbn Fazlan Seyahatnâmesi, ed. Ramazan Şeşen (İstanbul: Bedir Yayınları, 1975), 22-24. 15 Aliyev Salih Muhammedoğlu, “İbn Fadlan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 1999). 16 Fadlan, Onuncu Asırda Türkistan’da Bir İslâm Seyyahı İbn Fazlan Seyahatnâmesi, 7-10. 17 Fadlan, Onuncu Asırda Türkistan’da Bir İslâm Seyyahı İbn Fazlan Seyahatnâmesi, 22-24. 45","diger_adlari":["Onuncu Asırda Türkistan'da Bir İslâm Seyyahı İbn Fazlan Seyahatnâmesi"]},{"work_id":"WK_01921","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Endelüs ve Zikru Ümerâihâ","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":15,"tanitim":"Endelüs ve Zikru Ümerâihâ adlı eserde görebiliriz. Bu eser, Emevî vizyonuna göre Endülüs kimliğini çizmekte ve Arap asabiyetini vurgula- maktadır. Emevî dönemi tarihçileri arasında, Târîhu İftihtâhi’l-Endelüs adlı ese- rin yazarı olan İbnü’l-Kûtıyye olarak da bilinen Ebû Bekir Muhammed b. Ömer b. el-Kurtubî (ö. 367/977) öne çıkmaktadır. Emevî sarayı, sadece kendi tarihçileriyle yetinmemiş aynı z","hanedan":"Endülüs Emevîleri","diger_adlari":"l-Kûtıyye"},{"work_id":"WK_01922","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Fehrese ismi- ni verdiği","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":23,"tanitim":"Fehrese ismi- ni verdiği eserinde hocalarından okuduğu veya icazet aldığı 1400 eser hakkında bilgi verdiği ifade edilebilir. Kitabını konularına göre tertip ettiğinden ilim dal- larına göre kitapları tespit etmek mümkündür. Bu kısımda İbn Hayr’ın eserini merkeze alarak Endülüs’e getirilen tarih kitapları şunlardır: • Musa b. Ukbe (ö. 141/756): Meğâzî, • İbn İshak (ö. 151/768): es-Sîre, • İbn","hanedan":"Endülüs Emevîleri"},{"work_id":"WK_01923","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Kudâtü Kurtuba","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":29,"tanitim":"Kudâtü Kurtuba adlı eserinde 92/711 yılından 358/969 yılına kadar Kurtuba’da görev yapmış kadıların biyogra- filerini ele almaktadır. Eser, Endülüs kadıları hakkında olmasına karşın döne- min sosyal hayatı hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Kronolojik olarak kadılığa getirilen kişiler hakkında bilgi vermektedir.27 Tabakâtü ‘ulemâ’i İfrîkıyye adlı eserinde ise Mağrib bölgesinde yaşamış h","hanedan":"Endülüs Emevîleri","diger_adlari":"ların biyogra- filerini ele almakta"},{"work_id":"WK_01924","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"üne zeyl olarak yazdığı es-Sıla","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":54,"tanitim":"üne zeyl olarak yazdığı es-Sıla adlı eseri, önemli bir kısmı mülû- kü’t-tavâif döneminde yaşamış olan 1573 ilim adamının biyografisini ihtiva et- mektedir. Bu yönüyle es-Sıla, Endülüs’te mülûkü’t-tavâif dönemi ilim hayatı hak- kında yapılacak bir araştırmanın temel kaynaklarından biridir. Döneminin en büyük muhaddislerinden biri olan İbn Beşküvâl, ilk tahsil yıllarında ders aldığı hocalarının 5.","hanedan":"Mülûkü't-Tavâif"},{"work_id":"WK_01925","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb adıyla bilinen","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":70,"tanitim":"Ensâb adıyla bilinen eseridir. 466/1074’te Endü- lüs’ün güneydoğusundaki Uriyûle’de (Orihuela) doğan Ebû Muhammed Abdullah b. Ali er-Ruşâtî, küçük yaşta yerleştiği Meriyye’de aldığı ilk tahsilinin ardından Endülüs’ün çeşitli şehirlerine ilim yolculukları yaparak hadis alanında temayüz etmiştir. Ruşâtî, sahabe döneminden yaşadığı zamana kadarki râvîlerin hayatları hakkında bilgiler verdiği eser","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","diger_adlari":"yla bilinen eseri"},{"work_id":"WK_01926","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Ensâb adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":70,"tanitim":"Ensâb adlı eserinin de nesep kitapları arasında müra- caat edilmesi gereken bir kaynak olduğuna işaret etmemiz gerekmektedir. Müel- lifi hakkında pek bilgi bulunmayan eser bilhassa Berberîlerin Mağrib bölgesin- deki yerleşimi ile Endülüs toplumundaki önemi hakkında bilgiler vermektedir. Kitâbü’l-Ensâb Muhammed Ya‘lâ tarafından 1996’da Madrid’de yayınlanmıştır.68 66 İbn Hazm, Cemheratü ensâbi’l-A","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler","diger_adlari":["Kitâbü'l-Ensâb"]},{"work_id":"WK_01927","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"el-İber adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":96,"tanitim":"el-İber adlı eserinin mukaddimesiyle Arap ve Berberi hanedanlarının İslam öncesi Arap tarihiyle ilgili kısımlarını yazmış ve Hafsî Sultanı el-Mustansır’a (752- 796/1370-394) takdim etmiştir. O, 784/1382 yılı sonlarına doğru Tunus’tan ayrılarak İskenderiye üzerinden Kahire’ye geçmiştir. Burada çok iyi karşılanmış, Ezher’de ders vermiş ve aynı zamanda burada Malikî Kâdulkudât’ı olarak görev yapmı","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01928","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Hafsiyye84","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":98,"tanitim":"Hafsiyye84 adlı eseri 9/15. yüzyılda telif edilmiştir. Müellif hakkındaki bilgimiz son derece sınırlıdır. Eser içindeki bazı ifade ve anlatımlara dayanılarak müellifin doğum yılının 820/1417, vefatının ise 894/1498 yılından sonraki bir tarihte olması gerektiği belirtilebilir. Ziriklî müellifin ölüm tarihi için eserin Paris baskısında 932/1526 yılı olayları- na kadar anlatıldığı için epey ileri","hanedan":"Murâbıtlar/Muvahhidler"},{"work_id":"WK_01929","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"İhâta adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":148,"tanitim":"İhâta adlı eseri- nin zeyli olarak telif etmiştir.117 İbnü’l-Ezrak el-Gırnâtî: Bedâʾiʿu’s-silk fî ṭabâʾiʿi’l-mülk (Siyaset Ahlakı) Müellif, 832/1429’da Mâleka’da doğmuştur. Mâleka ve Gırnata’da ilim tahsil et- tikten sonra gittiği Fas, Tilimsan ve Tunus’ta da çok sayıda hocadan eğitim al- mıştır. İbnü’l-Ezrak, Benî Ahmer Devleti’nin son 62 yıllık dilimine şahitlik etmiş ve Gırnata kâdılcemaalık g","hanedan":"Nasrîler"},{"work_id":"WK_01930","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Muvâ- faḳāt","dil":"Arapça","eser_turu":"fıkıh","yazilma_sehri":"Tilimsân","kaynak_sayfa":149,"tanitim":"Muvâ- faḳāt adlı eserlerinden de istifade etmiştir.118 el-Venşerîsî: el-Miʿyârü’l-muʿrib ve’l-câmiʿu’l-muğrib ʿan fetâvâ ʿulemâʾi İfrîkıyye ve’l-Endelüs ve’l-Mağrib Cezayir’de doğan, yetişen ve daha sonra siyasi meselelerden dolayı Fas’a göçen Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Yahyâ el-Venşerîsî et-Tilimsânî el-Fâsî, Mâlikî fukahasın- dandır. 914/1508’de vefat eden müellif, fıkıh, hadis ve tefsirde temayüz e","hanedan":"Nasrîler","diger_adlari":["el-Miʿyârü'l-muʿrib ve'l-câmiʿu'l-muğrib ʿan fetâvâ ʿulemâʾi İfrîkıyye ve'l-Endelüs ve'l-Mağrib"]},{"work_id":"WK_01931","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"çoğunlukla müellifi meçhul olan Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":152,"tanitim":"çoğunlukla müellifi meçhul olan Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr adlı esere dayanarak telif etmiştir.130 Mak- karî’nin önemli kaynaklarından biri de İbn Said’dir (ö. 685/1286).131 Müellifi Meçhul: Zikru bilâdi’l-Endelüs Bu kitap,132 8./14. veya 9./15. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen ve adı bilinmeyen bir müellif tarafından yazılmıştır. Eserin Endülüs coğrafyasının anlatıldığı bö- lümünd","hanedan":"Moriskolar"},{"work_id":"WK_01932","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"O da Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":153,"tanitim":"O da Nübzetül asr fi inkidai devleti Beni Nasr adlı kitaptır. Eserde Benî Ahmer sultanlarından son üçünün, yani Ebu’l-Hasan Ali b. Sa‘d, onun oğlu Ebû Abdullah es-Sağîr (XII. Muhammed-son sultan) ve Ebû Abdullah’ın amcası ez-Zağal Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d’ın dönemlerinde meydana gelen siyasi, ictimai ve dini gelişmeler anlatılmatadır. Özellikle Benî Ahmer şehirlerinin işgali, en son Gırn","hanedan":"Moriskolar"},{"work_id":"WK_01933","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"A Chronicle of the Conquest of Granada142","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":155,"tanitim":"A Chronicle of the Conquest of Granada142 adlı eserini de Fray Antonio Agapida adıyla yayımlamış- tır. Kitabın Heleni/Hâni Yahyâ Nasri tarafından Ahbâru sukuti Gırnata başlığıyla yapılan neşrinde143 yazar olarak Fray Antonio Agapida, editör olarak da Washin- gton Irving’in gösterilmiş olması ilginçtir. Kitapta Benî Ahmer Devleti’ne bağ- lı şehirlerin Katolikler tarafından ele geçirilmesi, başken","hanedan":"Moriskolar","diger_adlari":["Ahbâru sukuti Gırnata"]},{"work_id":"WK_01934","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"î ve âdâbühu","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":197,"tanitim":"î ve âdâbühu adlı eseri ihtisar etmiştir. Turtûşî’nin muhtasarı Millet Kütüphanesi Feyzullah Efendi koleksiyonunda bulunmaktadır.19 Turtûşî, Ebü’ş- Şeyh el-İsfahânî’nin Hz. Peygamber’in ahlakı ve şemâili hakkındaki eserini 35 varakta sened kısımlarını hazfetmesi ve tekrar eden rivayetleri çıkarmasıyla ih- tisar etmiştir. İbnü’-Sid el-Batelyevsi: Risâle ilâ kabri’n-nebî Endülüs Siyer Edebiyatı’nı","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01935","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"La Realidad histórica de España34","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":225,"tanitim":"La Realidad histórica de España34 adlı eserleriyle, İspanya tarihi ve toplumunun şekillenmesinde Müs- lüman Endülüs’ün büyük bir paya sahip bulunduğunu söylemektedir. Castro, convivencia ile bir bakıma Franco diktatörlük rejiminin ürünü olan ve İspanyol tarihinin temel bir birlik ve sürekliliğe, esasen Hristiyan olan ilahi bir yöne sahip olduğu yönündeki ebedi İspanya mitine karşı çıkarak, bun","hanedan":"Modern Dönem"},{"work_id":"WK_01936","author_id":null,"havza":"endulus","eser_adi":"Tarih-i İslam40","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":230,"tanitim":"Tarih-i İslam40 adlı eser- de Endülüs müstakil bir başlık altında sunulmuş ve yıkılışına dair bilgilere nis- peten daha tafsilatlı bir şekilde yer verilmiştir. Yine Tanzimat sonrasında meşhur tarihçi, filozof, siyaset ve devlet adamı İbn Haldûn’un (ö. 808/1406) Mukaddime’sinin41 Şeyhülislam Pîrîzâde Mehmed Sâhib Efendi (ö. 1749) ve daha sonra Ahmed Cevdet Paşa (ö. 1895) tarafından tercü- mesini","hanedan":"Modern Dönem"},{"work_id":"WK_01937","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"âdâbih ve nak- dih","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":59,"tanitim":"âdâbih ve nak- dih adlı eseri hem şiir tenkidi hem de belâgata dair bir eserdir.59 Eser yüz yedi bölüme ayrılmış, bunun otuz bölümü şiir teorisi otuz dokuz bölümüyse belâgata 54 Asmaî, Fuhûletu’ş-şu’ârâ, 1. Câhiliye örnekleri için bk. Asmaî, Fuhûletu’ş-şu’ârâ, 12. 55 Ebü’l-Ferec Kudâme b. Ca’fer b. Kudâme b. Ziyâd el-Kâtib el-Bağdâdî, Nakdu’ş-şiʿr (İstanbul: Matbaʿa- tu’l-Cevâʿîb, 1302/1885).","hanedan":"İslam Öncesi"},{"work_id":"WK_01938","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Târîh adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":148,"tanitim":"Târîh adlı eserinde hepsi İslam sonrasına ait yaklaşık ondan fazla haber nakletmektedir. Bu haberler içerik olarak onun ilim, rüşvet alma, İbn Abbas, münafıklık vb. hakkında söylediği sözleri içermektedir.71 Mes‘ûdî’nin (ö. 345/956) Ahbâru’z-zamân’ında Hz. Peygamber’in (sas) Alllah’ın on sekiz bin dünya âleminden bir âlem olduğunu ifade eden Vehb’den bir hadis nak- li bulunmaktadır.72 Mürûcu’z-","hanedan":"Yemen Hanedanları","diger_adlari":"s nak- li bulunmakta"},{"work_id":"WK_01939","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Fütûh-ı Yemen adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":223,"tanitim":"Fütûh-ı Yemen adlı eserinin yanı sıra kendisine ait 1577’de yazılmış Muammeyât adında bir eseri daha mevcuttur.13 Kutbuddîn Mekkî: el-Berku’l-Yemânî fi’l-fethi’l-Osmânî Ebû Abdillâh Kutbuddîn Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Mekkî en-Neh- revâlî aslen Yemenlidir. Âlim bir aileye mensup olan Kutbuddîn Mekkî’nin bü- yük dedeleri 13. yüzyılda Aden’den Hindistan’a giderek Gücerat’a yerleşmiştir. K","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["el-Berku'l-Yemânî fi'l-fethi'l-Osmânî"]},{"work_id":"WK_01940","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Nâme-i Fütûh-ı Yemen","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":223,"tanitim":"Nâme-i Fütûh-ı Yemen adlı eserinin yanı sıra kendisine ait 1577’de yazılmış Muammeyât adında bir eseri daha mevcuttur.13 Kutbuddîn Mekkî: el-Berku’l-Yemânî fi’l-fethi’l-Osmânî Ebû Abdillâh Kutbuddîn Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Mekkî en-Neh- revâlî aslen Yemenlidir. Âlim bir aileye mensup olan Kutbuddîn Mekkî’nin bü- yük dedeleri 13. yüzyılda Aden’den Hindistan’a giderek Gücerat’a yerleşmiş","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01941","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Yemâniyye 1574 yılında mesnevi tarzında yazılmış olan Fetihnâme-i Yemâniyye24","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":225,"tanitim":"Yemâniyye 1574 yılında mesnevi tarzında yazılmış olan Fetihnâme-i Yemâniyye24 adlı eserin müellifinin ismi eserin son beytinde geçmekte olup, kim olduğu hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak eserin içeriği, sahibinin Anadolu’da büyümüş ve uzun bir dönem Yemen’de görev yapmış bir asker olduğunu, akıcı bir üslup kullanması, eserinde ayet ve hadislerden yararlanması ve edebî sanatlar kullanması","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Fetihnâme-i Yemâniyye"]},{"work_id":"WK_01942","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Lately Discovered and Now in Course of Restoration at Aden","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Aden","kaynak_sayfa":232,"tanitim":"Lately Discovered and Now in Course of Restoration at Aden adlı eseri 1857’de Aden’de, Memorandum on the Trade of Aden for 1858-59, 1859’da yine Aden’de,49 Yemen hakkında yazdığı A History of Arabia Felix or Yemen, from the Commencement of the Christian Era to the Present Time, Including an Account of the British Settlement of Aden adlı eseri ise 1859’da Bombay’da yayınlanmıştır.50 A History","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01943","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Including an Account of the British Settlement of Aden","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Bombay","kaynak_sayfa":232,"tanitim":"Including an Account of the British Settlement of Aden adlı eseri ise 1859’da Bombay’da yayınlanmıştır.50 A History of Arabia Felix or Yemen, zengin kaynakçası ve profesyonelce yapılan gözlemlere dayanıyor olması sebebiyle yazıldığı dönem itibariyle çok önemli bir eser olarak göze çarpmaktadır. Eserinde İngilizler için siyasi değeri olan Aden, Yafa, Tihame, San’a ve Lahic, gibi bölgeleri tan","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["A History of Arabia Felix or Yemen, from the Commencement of the Christian Era to the Present Time"]},{"work_id":"WK_01944","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Yazar kitabında A History of Arabia Felix or Yemen","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":234,"tanitim":"Yazar kitabında A History of Arabia Felix or Yemen adlı eserin sahibi R. L. Playfair’e atıfta bulunmaktadır. Çalışmasının Yemen tarihi ile ilgili olan kıs- mında söz konusu kitaptan oldukça yararlanmıştır. Yemen tarihini bölge halkı- nın atası Kahtanilerden başlatan yazar, Yemen’de kurulan medeniyetlerle ilgili bilgileri Arkeolog Dr. Edouard Glaser’den aldığını belirtmektedir. O, Yemen’deki yaz","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["A History of Arabia Felix or Yemen"]},{"work_id":"WK_01945","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Târîh-i Kadîm-i Mısriyyîn ve Âsâr-ı Bedâ- yi-i Akdemîn isimli iki","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Târîh-i Kadîm-i Mısriyyîn ve Âsâr-ı Bedâ- yi-i Akdemîn isimli iki eseri daha bulunmaktadır. 66 Müellif 1891 yılında tümgene- ral rütbesi ile görev yaptığı Bandırma’da vefat etmiştir.67 Tarîh-i Yemen ve San‘a, Sadettin Baştürk tarafından transkripti yapılarak yayın- lanmıştır.68 Daha sonra Filiz Dığıroğlu ve Güllü Yıldız tarafından günümüz Türk- çesine çevrilerek yeniden basılmıştır.69 Âtıf Paşa:","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Târîh-i Kadîm-i Mısriyyîn","Âsâr-ı Bedâyi-i Akdemîn"]},{"work_id":"WK_01946","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Ha- rameyn","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":282,"tanitim":"Ha- rameyn adlı eserinde 1787-88 yılında yapmış olduğu hac yolculuğunu man- zum-mensur karışık olarak anlatmıştır. Yazar hac yolculuğu esnasında karşı- laştığı birçok olayı ve mekanı ustalıkla kaleme almıştır. Üsküdar’dan yola çıkan Hanîf; Gebze, Eskişehir, Konya, Adana ve Şam hattı üzerinden son durak olan Medine ve Mekke’ye varmıştır.24 Eyüp Sabri Paşa: Mir’âtü’l-Harameyn, Tarih-i Vehhâbiyyân","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Harameyn"]},{"work_id":"WK_01947","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"ördüklerini en ince ayrın- tısına varıncaya kadar Hicaz Hatıraları","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":283,"tanitim":"ördüklerini en ince ayrın- tısına varıncaya kadar Hicaz Hatıraları adlı eserinde anlatmıştır. Eserinde dö- nemin hac yolculuğunun bütün müspet ve menfi yönlerini dikkate alarak haccı değerlendirmiştir. Hacı olup döndüğünde eserini dönemin padişahı Sultan Ab- dülhamid’e bir rapor olarak sunmuştur. Daha sonra bu rapora dayalı olarak Sul- tan II. Abdulhamid’in hac siyasetinin bir parçası olarak hıfs","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Hicaz Hatıraları"]},{"work_id":"WK_01948","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"âtül-Ha- rameyn","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":284,"tanitim":"âtül-Ha- rameyn adlı eserinde kaleme almıştır. İbrahim Rifat Paşa Mir’âtül-Harameyn'de günümüzde sadece isimleri kalan yüzlerce mekânın geçmişi hakkında bilgiler vererek ve fotoğraflarla kayıt altına almıştır. O yüzden ilk kez gün yüzüne çı- kan yüzlerce fotoğraf bir asır öncesinin Haremeyn’ine yolculuk etmeyi mümkün kılmaktadır. Eserinde kervanın yola çıkışından başlayarak Mekke ve Medine’ye","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Mir'âtül-Harameyn"]},{"work_id":"WK_01949","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Seyahat intibalarını Itinerario de Ludovico di Varthema","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":287,"tanitim":"Seyahat intibalarını Itinerario de Ludovico di Varthema adlı kitabında toplayan Varthema, kısa bir süre kaldığı Medine ve Mekke’de yörenin topografyası ve Müs- lümanların ibadetlerinden çok çevrede gördüğü ilgi çekici şeyleri anlatmıştır. Joseph Pitts: A True and Faithful Account of the Religion and Manners of the Muhammadans İngiliz Joseph Pitts (1663-1735) korsanlar tarafından esir alınarak 16","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Itinerario de Ludovico di Varthema"]},{"work_id":"WK_01950","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"Yolculuk intibalarını Pilgrimage to al-Medina and Meccah","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"Yolculuk intibalarını Pilgrimage to al-Medina and Meccah adlı eserinde son derece ayrıntılı bir şekilde anlatmıştır. Christiaan Snouck Hurgronje: Mekka Hollandalı müsteşrik Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936), haccın Endonez- yalı hacılar üzerindeki tesirlerini kırabilmek ve Hollanda sömürgeciliğini geliş- tirebilmek için 1885 yılında Abdülgaffar adıyla hac yapmıştır. Gerçekleştirdiği hac z","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Pilgrimage to al-Medina and Meccah"]},{"work_id":"WK_01951","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"çtimai hayata dair izlenimlerini Mekka","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":288,"tanitim":"çtimai hayata dair izlenimlerini Mekka adlı eserde anlatmıştır.33 İranlı Seyyahlar Osmanlı döneminde güçlü olan Müslüman devletlerden birisi İran havzasında kurulan Kaçarlardır (1796-1925). Osmanlı dönemindeki Hicaz portresini sunan eserler arasında İranlı devlet adamlarının ve farklı görevlerde bulunan kişilerin yazmış olduğu seyahatnameler bulunmaktadır. İran literatüründe bu eserler Se- fern","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":["Mekka"]},{"work_id":"WK_01952","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"özlemlerine Sefernâme-i Mekke","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Mekke","kaynak_sayfa":288,"tanitim":"özlemlerine Sefernâme-i Mekke adlı eserinde geniş yer vermiştir.34 İranlı seyyahlardan yazarı açısından ilginç olan diğer bir seyahatname kadın sey- yahların kaleme almış olduğu hac seyahatnameleridir. Kendi dönemlerinde gör- dükleri ve edindikleri izlenimleri bir kadın gözüyle nakletmeleri çok kıymetlidir. 33 Ahmet Özel, “Hac”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları","hanedan":"Osmanlılar","diger_adlari":"n sey- yahların kaleme almış olduğu hac seyahatnameleri"},{"work_id":"WK_01953","author_id":null,"havza":"arabistan","eser_adi":"İki Hacının Seyâ- hat Notları","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":289,"tanitim":"İki Hacının Seyâ- hat Notları adlı eseri hacca birlikte giden iki yoldaşın müşterek notlarının kale- me alınmasıyla oluşmuştur. Şihabuddin Mercânî: Rihletü’l-Mercânî Hac Şihabuddin Mercânî (1818-1889), Rihletü’l-Mercânî Hac eserinde 1880 yılında yaptığı hac ziyaretindeki izlenimlerinden; kutsal topraklardaki farklı milletlerin kültürel ve dinî anlayışlarından, mezhepsel farklılıkların namazdaki","hanedan":null},{"work_id":"WK_01954","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"İbn Haldûn ise el-İber","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":14,"tanitim":"İbn Haldûn ise el-İber adlı eserini Maşrık (Doğu İs- lam Dünyası) tarihini de içerecek biçimde Hz. Âdem’den kendi zamanına kadar","hanedan":"Genel","diger_adlari":["el-İber"]},{"work_id":"WK_01955","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Teşevvüf adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tasavvuf","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":15,"tanitim":"Teşevvüf adlı eseri gibi sadece sûfilerin yaşam hikayelerine yer vermiştir. 5/11. yüzyıl itibarıyla Mağrib’in dini düşüncesi büyük oranda Eş’arî-Mâlikî bir çizgiye kaysa da bölgenin ilk tarihi metinlerini üreten Hâricî/İbâzîlerin de bu çizgiden bağımsız gelişen ve kendi mezhep tarihini konu alan İbâzî Tarih Eko- lü, 9. yüzyıldan 16. yüzyıla değin Ebû Zekeriyya el-Varcelânî, Visyânî, Dercînî ve","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01956","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Meğâzî İfrîkiye adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":21,"tanitim":"Meğâzî İfrîkiye adlı eseridir. Bu eser, kaybolan eserler arasında olup, hicri 4. yüzyılda var olduğu bilinmektedir. Bu eserden daha sonra Ebü’l-A- rab Muhammed b. Ahmed b. Temîm et-Temîmî (ö. 333/944) faydalanmıştır. Bu eserin yazım tarihi, hicri 2. yüzyılın ikinci yarısına denk gelmektedir. Eserde, Mağrib’deki tarihsel düşüncenin temellerinin atılmasında, doğudaki tarihyazı- mının etkisi açıkç","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01957","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Rüstemiyyîn24","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":22,"tanitim":"Rüstemiyyîn24 adlı eseri ile kaleme almıştır. Bu eserden biraz önce ise İbâzî mezhebine mensup İbn Sel- lâm el-Levâtî (ö. 273/886), Kitâbün fîhi Bed’ü’l-İslâm ve Şerâi’u’d-Dîn25 adlı eseriyle İslam tarihine kendi dönemi kadar İbâzî perspektifinden bir bakış sunmuştur. Mağrib’in, daha ziyade yazarların yaşadığı döneme kadar anlattığı durumu hak- kında bilgi sahibi olmak için genel, hanedan ve füt","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01958","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Üstâz Cevzer27","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":23,"tanitim":"Üstâz Cevzer27 adlı eseri dikkat çekicidir. Cevzerî, divan yazarı olduğu için Fâtımî halifelerinin resmi belgelerinden faydalanmış ve komutanının biyogra- fisini yazmıştır. Aynı zamanda, İsmâilî davasına sadakatle hizmet eden Kütâme kabilesi, Hidr b. Muhammed b. İbrahim el-Kütâmî’nin Sîretü’l-Kütâmiyye adlı ki- tabıyla bir tarih eseri bırakmıştır.28 Dahası Fâtımîlerin İfrîkıye’de bulunan halife-","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01959","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Ahbâru Benî Ubeyd","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Ahbâru Benî Ubeyd adlı eserleri bu- lunmaktadır. Bu son eser, Kâdî İyâz (ö. 544/1149) tarafından Tertîbü’l-Medârik ve Takrîbü’l-Mesâlik adlı kitabında Afrika biyografilerini yazarken kullanılmıştır.65 Orta Mağrib’de bulunan Hammâdî Emirliği, özellikle Benî Hammâd döneminde, bedevi yaşam tarzının egemen olması ve tarihçilerin eksikliği nedeniyle belirgin tarihi geleneklerden yoksun kalmıştır. An","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01960","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Muhtâce fî Ahbâri Sanhâce bi-İfrîkiye ve Bicâye","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Muhtâce fî Ahbâri Sanhâce bi-İfrîkiye ve Bicâye adlı kitabı yazmıştır. Bu eser, yazarın kabile bağlarını açıkça kaydetmektedir.66 İbn Hammâd, kabilesinin tarihini, Mağrib’i yönetmekle gö- revlendirilen “Hilafet Devleti” gibi güçlü bir ölçütle ilişkilendirmiştir. Bu neden- le Ahbâru Mülûki Benî Ubeyd ve Sîretühüm adlı kitabı yazmıştır.67 Birkaç nüsha halinde günümüze ulaşmış olan bu eser, basit","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01961","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Bu neden- le Ahbâru Mülûki Benî Ubeyd ve Sîretühüm","dil":"Arapça","eser_turu":"siyer_megazi","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":33,"tanitim":"Bu neden- le Ahbâru Mülûki Benî Ubeyd ve Sîretühüm adlı kitabı yazmıştır.67 Birkaç nüsha halinde günümüze ulaşmış olan bu eser, basit tarihyazımını ve geleneksel yazım tarzını ortaya koymaktadır. 63 İbn Şâkir el-Kutbî, Uyûnü’t-Tevârîh (411-449 yılları), mikrofilm: Paris: Ma’hedü’l-Bahs ve’t-Târîhu’n- Nusûs (IRHT), no. 16769. İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi, no. 1493, 1/ 59. 64 Ebû Zeyd Abdur","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01962","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Büstân fî Devleti Benî Zeyyân74","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":35,"tanitim":"Büstân fî Devleti Benî Zeyyân74 adlı eserin bilinmeyen bir yazar tarafından yazıldığını belirtmek gerekmektedir. Hafsî İfrîkiyyesi, Muvahhidlerden ayrıldığını ilk ilan etmiş ve bir tür ruhani bağlılıkla Tûmertî mirasına sadık kalmıştır. Bu dönemde, tarihyazımında En- dülüslü tarihçilere de yer verilmiştir. Bunlar arasında Halife İbnü’l-Abbâr (ö. 656/1258) ve İbn Saîd el-Endelüsî (ö. 685/1286) g","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01963","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Hafsıyye76","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":35,"tanitim":"Hafsıyye76 adlı eserlerini örnek olarak verebiliriz. Bedreddin ez-Zerkeşî’nin 71 Ebû Bekir b. Ali es-Sanhâcî el-Bîdâk, Ahbâru’l-Mehdi b. Tûmert, haz. ve trc. Lévi-Provençal (Paris: Bibli- othèque Orientale Paul Geuthner, 1928). 72 Abdulmelik b. Sâhibü’s-Salât, Târîhu Bilâdi’l-Mağrib ve’l-Endelüs fî Ahdi’l-Muvahhidîn, tah. Abdulhadi el-Tâzi (Beyrut: Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, 1987). 73 İbnü’l-Katt","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01964","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Hafsıyye77","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":36,"tanitim":"Hafsıyye77 adlı eseri ise Hafsî ideolojisini yansıtan önemli tarih kaynaklarından biridir. Aile tarihçiliğinin ya- yılmasıyla birlikte, zaman ve mekan açısından çeşitli diğer tarihyazımı türleri de ortaya çıkmıştır. Zaman ve Mekan Sorunu: Muvahhidler Sonrası Dönemin Yazıları Muvahhidlerden sonraki dönemde Mağrib’de ve Memlükler döneminde Maş- rık’ta, tarihyazımında geleneksel ve derleyici yaklaş","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01965","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Âs fî Binâi Medîneti Fâs87","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":38,"tanitim":"Âs fî Binâi Medîneti Fâs87 adlı eserini ilk fırsatta dile getirmemiz elzemdir. Bu Faslı eserlere Selâ şehrinden gelen eserler de eklenebilir. Bunlar, İbnü’l-Hatîb es-Selmânî’nin (ö. 776/1375) Nüfâzatü’l-Cirâb fî ʿUlâleti’l-İğtirâb88 adlı seyahatnâmesi ve İbnü’l-Ahmer el-Gırnâtî’nin (ö. 810/1407) Ravzatü’n-Nisrîn fî Ahbâri (Benî ʿAbdi’l-Vâd ve) Benî Merîn89 ve Müstevdaʿu’l-ʿAlâme ve Müstebdiʿu’","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01966","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Al- lâme90","dil":"Arapça","eser_turu":"diger","yazilma_sehri":"Marakeş","kaynak_sayfa":38,"tanitim":"Al- lâme90 adlı eserleridir. İkinci grup ise Marakeş şehrini merkez olarak kabul etmiş ve Azemmur ile de bazı temasları olmuştur. Bu grupta İbn İzârî el-Merrâküşî ehemmiyetine binaen zikredilmelidir. İbn İzârî, el-Beyânü’l-Muğrib fî Ahbâri’l-Endelüs ve’l-Mağrib91 baş- lıklı kapsamlı eserini 712/1312 yılında tamamlamıştır. Bu eser, Batı İslam dün- yasının tarihini kapsamlı bir şekilde ele almıştı","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01967","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Merraküşiyye93","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tilimsân","kaynak_sayfa":39,"tanitim":"Merraküşiyye93 adlı eser, bazen İbnü’l-Hatîb’e bazen de kimliği belir- siz bir yazara atfedilmiştir. Eser 783/1381 yılında yazılmıştır. Bu Merînîler üze- rine odaklanan tarih yazılarının yanı sıra, Tilimsan ve Kal’atü İbn Selâme’den gelen eserler de vardır. Burada özellikle İbn Merzûk el-Hatîb et-Tilimsânî’nin (ö. 781/1379) el-Müsnedü’s-Sahîhu’l-Hasen fî Mehâsini Mevlânâ Ebi’l-Hasen94 ve İbn Ha","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01968","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Nasriyye95","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Gırnata","kaynak_sayfa":39,"tanitim":"Nasriyye95 adlı eserini yazmıştır. Ayrıca, Gırnata sarayının çeşitli mektuplarını Reyhânetü’l-Küt- tâb ve Nücʿatü’l-Müntâb96 ve Künâsetü’d-Dükkân baʿde İntikâli’s-Sükkân97 adlı iki kitapta toplamıştır. Gırnata’da aile tarihi hakkında her zaman yazan başka bir alim daha buluruz. Bu kişi, Nüzhetü’l-Besâir ve’l-Ebsâr kitabının yazarı Ebü’l-Ha- san en-Nebahî’dir (ö. 793/1391). Son olarak, müellifi","hanedan":"Genel","diger_adlari":["Reyhânetü'l-Küttâb ve Nücʿatü'l-Müntâb","Künâsetü'd-Dükkân baʿde İntikâli's-Sükkân"]},{"work_id":"WK_01969","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"İkyân fî Beyâni Şerefi Benî Zeyyân100","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":40,"tanitim":"İkyân fî Beyâni Şerefi Benî Zeyyân100 adlı eseri, hükümdar döneminde yazılmıştır. Endülüs Emevîleri, 317/929 yılında halifeliğe geçtiklerinde, Bağdatlı Ebû Ali el- Kâlî ve Kayrevanlı İbn Yusuf el-Varrâk gibi birçok İslam âlimini saraylarına da- vet etmişlerdir. Bu nedenle, entelektüel hareketlilik artmış ve birçok tarih eseri ortaya çıkmıştır. Mâlikî eğilimli Muhammed b. Hâris el-Huşenî el-Kayrev","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01970","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Huşenî bu görevde iken biyografi türünde olan Ta- bakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kurtuba","kaynak_sayfa":40,"tanitim":"Huşenî bu görevde iken biyografi türünde olan Ta- bakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye adlı eserini yazmıştır. Bu eser Ebü’l-Arab’ın kitabının bir devamı mahiyetindedir. Kurtuba’da halifelik sistemi çöktükten ve Endülüs İslam topraklarının siyasi bir- liği bozulduktan sonra, tarih yazıcılığına yönelik üç akım ortaya çıkmıştır. İlk akım Kurtuba muhafızı olan Ebû Ömer Cemâlüddîn Yûsuf b. Abdillâh b. Mu- hamm","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01971","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":43,"tanitim":"İhâta fî Ahbâri Gırnâta adlı eserini de dile getirmeliyiz. Son olarak, esas olarak program ve indeks yazımı ile temsil edilen fıkıh ilmi topluluğunun tarihsel üretimine dikkat çekmeliyiz. Bu biyografik ve bibliyografik materyal içeren bir kompozisyondur. Bu kitaplar yaygınlaşmadan önce özellikle Endülüs’te yayılmıştır. Bu konuda önemli bir grubumuz daha var ki Abdülazîz el-Ahvanî’nin117 yazdığ","hanedan":"Genel","diger_adlari":["İhâta fî Ahbâri Gırnâta"]},{"work_id":"WK_01972","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Revâtıb116","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":43,"tanitim":"Revâtıb116 adlı eser- lerini hususen belirtmeliyiz. Bu konuda ayrıca İbnü’l-Hatîb es-Selmânî’nin el-İhâta fî Ahbâri Gırnâta adlı eserini de dile getirmeliyiz. Son olarak, esas olarak program ve indeks yazımı ile temsil edilen fıkıh ilmi topluluğunun tarihsel üretimine dikkat çekmeliyiz. Bu biyografik ve bibliyografik materyal içeren bir kompozisyondur. Bu kitaplar yaygınlaşmadan önce özellikle","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01973","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Bernâmec120","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":43,"tanitim":"Bernâmec120 adlı eserinden söz edebiliriz. 114 İbn Abdülmelik el-Merrâküşî’nin Kitâbü Devrâti’l-İttisâl eserinin “Granada Haberleri” bölümü için bk. haz. Muhammed Abdullah Anan (Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1973). 115 Bâkiyât el-Multamis fî Târîhi Ricâli’l-Endelüs, haz. İbrahim el-Ebyârî (Beyrut: Dâru’l-Kitâb el-Lübnânî, 1989). 116 Abdulvâhid b. el-Tavâhu’l-Tunisî, Hakîkatü’l-Mekâl fî Fekki’r-Re","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01974","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"îs fî Ahbâri İfrîkiyye ve Tû- nis122","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":45,"tanitim":"îs fî Ahbâri İfrîkiyye ve Tû- nis122 adlı kitabıyla İslam tarihinin insanlar arasında adaleti yaymada benzersiz bir model olarak görülmesi ve Afrika tarihine dikkat çekmesinden kaynaklan- maktadır. er-Râinî el-Kayrevânî kitabını 1092/1681’de tamamlamıştır. İslam dünyasının ağırlığının Memlük Kahiresi’nde yoğunlaşması ve birkaç Mağribli topluluğun buraya yerleşmesi üzerine Mağrib tarihine sahip ç","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_01975","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"üme etmek ve aktarmakla ilgilenen Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tunus","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":46,"tanitim":"üme etmek ve aktarmakla ilgilenen Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tunus adlı kitabını telif etmiştir. Yazılarında pek çok popüler hikaye de yer almıştır. Ayrıca çalışma- larını Fâtımî Şiî rejimi ile Mâlikî Kayrevan seçkinleri arasındaki ayrımı somutlaş- tıran bir ortamda yazmıştır. Ebü’l-Arab ayrıca İsâ b. Miskin’in (ö. 289/902) Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tu- nus adlı kitabından alıntılar yap","hanedan":"Genel","diger_adlari":["Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tunus"]},{"work_id":"WK_01976","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tu- nus","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":46,"tanitim":"Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tu- nus adlı kitabından alıntılar yapmıştır. Öğrencisi Muhammed b. Hâris b. Ahmed el-Huşenî de (ö. 361/971) Kayrevan fakihlerinin tarihi geleneklerine süreklilik kazandırmak için Târîhu Kudâti’l-Endelüs adıyla kitabı tamamlamıştır. Aynı çer- çevede, Kayrevan geleneğine önemli malzeme sağlayan Ebû Bekir Atik b. Halef el-Kayrevânî’nin (ö. 422/1031) el-İftihâr fî Men","hanedan":"Genel","diger_adlari":["Tabakatü ʿUlemâʾi İfrîkıyye ve Tu- nus"]},{"work_id":"WK_01977","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Kayrevân ve İfrîkiyye ve Zühhâdihim ve Nüs- sâkihim124","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":47,"tanitim":"Kayrevân ve İfrîkiyye ve Zühhâdihim ve Nüs- sâkihim124 adlı eserinde özetlemiştir. Bu eser kronolojik tarihlerin olmayışı ve erdemlerin hakimiyeti ile öne çıkan Afrika sınıflarının kitaplarının mahiyetini özetleyen ve ifade eden bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Daha sonra Ebu Bekr el-Mâlikî ile biten ve iki asır sonra Debbağ olarak bilinen Ebû Zeyd Abdurrahman b. Muhammed b. Ali Ensârî De","hanedan":"İbâzîler","diger_adlari":"Daha sonra Ebu Bekr el-Mâlikî ile biten ve iki asır sonra Debbağ"},{"work_id":"WK_01978","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Ulemâu Cerbe","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":115,"tanitim":"Ulemâu Cerbe adlı eseri haricinde modern zamanlara kadar Kuzey Afrika İbâzîleri tarafından yazılmış bir esere rastlayamadık. Hîlâtî’nin bu küçük risalesi de Şemmâhî’ye kadarki İbâzî tarihya- zımına dayanmaz. Eser, Cerbe ve ahalisi hakkında tutulmuş kısa anekdotlardan ibarettir. Şemmâhî’nin eserinde ele almadığı ve onun vefatından sonra yaşayan İbâzî alimlerin hayatlarını anlatan Ebu’l-Yakzân İ","hanedan":"Merînîler"},{"work_id":"WK_01979","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"özetleyerek Tabakat","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":116,"tanitim":"özetleyerek Tabakat adlı eserinin ilk bölümü- nü yazmış, ikinci bölümde ise Abdullah b. Vehb er-Râsıbî’den başlayarak kendi yaşadığı yüzyıla kadarki İbâzî alim ve önderlerinin biyografilerini anlatmıştır. Dercînî’nin ilk dönem İslam tarihi olaylarını anlatmamasını bir eksiklik olarak gören Berrâdî ise eserinde Hz. Peygamber’in hayatından başlayarak ilk halife- ler dönemlerini, ilk İbâzî kalkışm","hanedan":"Merînîler","diger_adlari":["Tabakat"]},{"work_id":"WK_01980","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Âs fî Binâi Medîneti Fâs41","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Medîne","kaynak_sayfa":138,"tanitim":"Âs fî Binâi Medîneti Fâs41 adlı eser özellikle Fas şehrine odaklanmış olması 36 İbnü’l-Ahmer, Ravdatü’n-Nisrin, 23-25; İbn Ebû Zerʿ, ez-Zehîra, 26-33, 49; İbn Ebû Zerʿ, Enîsü’l-Mutrib, 281-287. 37 İbnü’l-Ahmer, Ravdatü’n-Nisrin, 34-35. 38 İbnü’l-Ahmer, Ravdatü’n-Nisrin, 51-54. 39 Ebû Abdullah Lisânüddin Muhammed b. Abdullah İbnü’l-Hatîb, el-İhâta fî Ahbâri Gırnâta, tah. Muham- med Abdullah İ","hanedan":"Merînîler"},{"work_id":"WK_01981","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Târîhu Tilimsân","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Tilimsân","kaynak_sayfa":195,"tanitim":"Târîhu Tilimsân adlı eserleri gibi günümüze ulaşmayan ve yazarı bilinmeyen Zehrü’l-Bustân fî Dev- leti Benî Zeyyân27 gibi kitaplardan istifa edip etmediği meçhul olup bu konuda daha dakik araştırmalar gerekmektedir. Veyahut Yahya b. Haldûn Abdülvâdîler tarihini ve Tilimsan’ın ilmi mazisini muasırı olduğu kimselerden edindiği bil- gilerle kaleme almış olabilir. Bu durum da bizi, onun sözlü tarih","hanedan":"Abdülvâdîler"},{"work_id":"WK_01982","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Târîhu Benî Zeyyân Mülûki Tilimsân","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Tilimsân","kaynak_sayfa":205,"tanitim":"Târîhu Benî Zeyyân Mülûki Tilimsân adlı eser Tenesî’nin beş bölümden oluşan belagat temelli bir eseridir. Eserin ismi ilk bakışta bütün kitabın Abdülvâdî tarihiyle ilgili olduğu izlenimi- ni verse de esasında sadece ilk bölüm Abdülvâdî tarihini ve hanedana methiye- leri içermektedir. Geri kalan bölümler adap, yönetim, hikaye, şiir ve dindarlık temalarına ayrılmış metinlerden (nazım, nesir) müte","hanedan":"Abdülvâdîler"},{"work_id":"WK_01983","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Kenânî Sulehâu Kayrevân","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":264,"tanitim":"Kenânî Sulehâu Kayrevân adlı eseri yeniden düzenlemiş ve Kayrevan’ın ileri gelenleri ve ermişleri arasında en üst sıraya “Peygamber’in dostu saygıde- ğer Ebu Zem’a Abdullah b. Adem”i yerleştirmiştir. Çünkü ona göre, esere onunla başlamak kaçınılmaz ve erdemleri son bulmayacak niteliktedir.25 Kenânî, Meʿâ- limü’l-Îmân adlı eserin yazarı olan İbn Nâcî’yi ise; “Erdemli, hafız ve dindar bir adam” o","hanedan":"Kayrevan"},{"work_id":"WK_01984","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"çıkladığı Târîhu Kudâti Kayrevân","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Kayrevan","kaynak_sayfa":267,"tanitim":"çıkladığı Târîhu Kudâti Kayrevân adlı eseri de aynı türde bir eserdir. Târîhu Kudâti Kayrevân, Orta Çağın başından Cûdî’nin zamanına kadar Kayrevan şehrinde yargı görevini üstlenen 130 simayı içermek- tedir. Mürîdü’z-Zamân adlı eseri ise şehrin kuruluşundan kendi tahrir defterini yazdığı döneme kadar şehrin önde gelen kişileri olarak gördüğü şahısların bi- yografilerini içermektedir. Bu satırla","hanedan":"Kayrevan","diger_adlari":"ğı Târîhu Kudâti Kayrevân adlı eseri de aynı türde bir eser"},{"work_id":"WK_01985","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Kenanî Tekâmül","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":275,"tanitim":"Kenanî Tekâmül adlı eserinde, Harbî’nin Ebû Hafs Ömer Buhdibe’ye olan ilgisizliğini, hem ailesi 55 Amel el-Mahfuzî, El-Kayrevân fî el-Fetreti’l-Hadîse, 22-23. 56 Kenânî, Tekmîlu’s-Sulehâ, 80. 57 “Onun, tüm Afrika halkı ve özellikle Hüseynî devleti nezdinde yüksek bir itibarı vardır ve onun şanını yüceltirler”. Kenânî, Tekmîlü’s-Sulehâ, 104. Harbevî’nin Hüseynî yönetimine karşı olumsuz bir tu","hanedan":"Fransız İşgali"},{"work_id":"WK_01986","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Son Sadrazamlar ve Başvekiller","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Kahire","kaynak_sayfa":297,"tanitim":"Son Sadrazamlar ve Başvekiller adlı eserlerinde 1821 yılını, Ahmed Emin, Zü’amâü’l-Islâh fî Asri’l-Hadîs, (Kahire: Mektebetü en-Nahdati’l-Mısriyye, 1948), adlı eserinde 1810 yılını, Sadık Zemirli, A’lâmü Tûnisiyyîn adlı eserinde 1822 yılını, Nâsırüddin Saîdûnî, Mine’Türâsi’t-Târîhî ve’l Cogrâfî isimli eserinde 1822 yılını işaret etmektedir. Biz Tunuslu Hayreddin Pa- şa’nın doğum tarihi olarak 1","hanedan":"Fransız İşgali"},{"work_id":"WK_01987","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"âmü Tûnisiyyîn","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":297,"tanitim":"âmü Tûnisiyyîn adlı eserinde 1822 yılını, Nâsırüddin Saîdûnî, Mine’Türâsi’t-Târîhî ve’l Cogrâfî isimli eserinde 1822 yılını işaret etmektedir. Biz Tunuslu Hayreddin Pa- şa’nın doğum tarihi olarak 1821 yılını tercih ettik. 34 Osmanlı Devleti’nde köleler iyi bir eğitimden geçirildikten sonra kabiliyetleri ölçüsünde askeri veya idari çeşitli sahalarda makamlar elde edebiliyorlardı. Bu konuyla ilgi","hanedan":"Fransız İşgali"},{"work_id":"WK_01988","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Mesâlik adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":300,"tanitim":"Mesâlik adlı eserinden bahsetmesi sonucunda 1878 yı- lında İstanbul’a davet edilmiştir. Çok sayıda önemli görevi yerine getiren Hayred- din Paşa bir müddet sonra görüş ayrılıkları sebebiyle İstanbul’daki görevlerinden de istifa etmiştir. Türkçeye hakim olamamanın verdiği bazı yanlış anlamalar da Hayreddin Paşa aleyhine bazı durumların gelişmesine sebep olmuştur.49 Fakat devlet işlerinde kendisi","hanedan":"Fransız/İspanyol İşgali"},{"work_id":"WK_01989","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Fas Muharebesi","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Fâs","kaynak_sayfa":323,"tanitim":"Fas Muharebesi adlı kitap iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Fas’a yö- nelik Alman siyasetini ve stratejisini ele almakta ve buna mukabil Fransa’nın askeri harekatlarından bahsetmektedir. Belirtmek gerekir ki döneme dair eser veren çoğu yazar gibi Barthou da Osmanlı Devleti’ne ayrı bir başlık açmak gere- ği duymamıştır. Fakat “Alman siyaseti” bölümü içerisinde Osmanlı Devleti’nin icraatl","hanedan":"Libya / Modern"},{"work_id":"WK_01990","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Le Popolazioni Della Tripolitania","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":351,"tanitim":"Le Popolazioni Della Tripolitania adlı kitabı 1917’de,24 Costanza Bergna’nın, La missione francescana in Libia adlı ça- lışması 1924’te yayınlanmıştır. Bir sene sonra Bergna, Tripoli dal 1510 al 1850 başlıklı Libya tarihini kaleme almıştır. 1936’da Rodolfo Micacchi, La Tripolitania sotto il dominio dei Caramànli (Karamanlılar Döneminde Trablusgarp) kitabını yazmıştır. Meşhur İtalyan müsteşrik","hanedan":null},{"work_id":"WK_01991","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"The Italian Colonization of Libya","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":356,"tanitim":"The Italian Colonization of Libya adlı kitabı; Abdullah Ali İbrahim’in Utah Üniversitesi’nde 1982’de tamamladığı Evolution of Go- vernment and Society in Tripolitania and Cyrenaica (Libya) 1835-1911 başlıklı doktora tezi; Lisa Anderson’un 1986’da Princeton Üniversitesi tarafından basılan The State and Social Transformation in Tunisia and Libya, 1830-1980 kitabı; Rachel Simon’un 1987’de Berlin’","hanedan":null},{"work_id":"WK_01992","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Power and Agency in Co- lonial and Postcolonial Libya","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":356,"tanitim":"Power and Agency in Co- lonial and Postcolonial Libya adlı kitapları; Anna Baldinetti’nin 2010’da New York’ta 28 Ammar Cüheyder, Âfâk ve Vesâik fî Târîhi Libyâ el-Hadîs (Trablus: ed-Dâru’l-Arabiyye li’l-Kitâb, 1991), 5-6.","hanedan":null},{"work_id":"WK_01993","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Exile and the Emergence of a New Nation-State","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":357,"tanitim":"Exile and the Emergence of a New Nation-State adlı kitabı; Charles Stephenson’ın 2014’te East Sussex’te basılan A Box of Sand: The Italo-Ottoman War 1911-1912, The First Land, Sea and Air War adlı kitabı; S. N. et-Trablusî’nin Oxford Üniversitesi’nde 2020’de tamamladığı State Buil- ding and State-Society Relations in Libya (1911-1969): An Examination of Associations, Trade Unions and Religious","hanedan":null},{"work_id":"WK_01994","author_id":null,"havza":"magrib","eser_adi":"Sea and Air War","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":357,"tanitim":"Sea and Air War adlı kitabı; S. N. et-Trablusî’nin Oxford Üniversitesi’nde 2020’de tamamladığı State Buil- ding and State-Society Relations in Libya (1911-1969): An Examination of Associations, Trade Unions and Religious Actors başlıklı doktora tezi. Bu çalışmalarda 1835 Osmanlı müdahalesinden sonra yöneten-yönetilen ilişki- leri üzerinden ülkenin geçirdiği siyasi-toplumsal krizler/dönüşümler, 1","hanedan":"Osmanlılar"},{"work_id":"WK_01995","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Murûc ez-Zeheb7 adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":23,"tanitim":"Murûc ez-Zeheb7 adlı eseri de bölge coğrafyası, nehirleri hakkında aktardığı bazı bilgiler açısından önem arz etmektedir. Ayrıca Çin’de isyan çıkaran ve Tang hane- danlığının sonunu getiren Soğd-Türk kökenli An Luşan liderliğindeki isyan hak- kında da ilginç bilgiler aktarmaktadır. Eser iki kısımdan oluşurken ilk kısmında ansiklopedik konulara yer verilmiş ve Hz. Adem’den başlayarak peygamberler","hanedan":"Soğdlular","diger_adlari":["Murûc ez-Zeheb"]},{"work_id":"WK_01996","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Fütûh adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":31,"tanitim":"Fütûh adlı eseri de fetihler dönemi Soğd ve Soğdlular tarihi için önemli bir kaynaktır. İbn A’sem eserinin çoğu yerinde kendisinin mensup olduğu mezhebe eğilimli ve oldukça mübalağa- lı bir dil kullanıyor görünse de konumuz açısından verdiği bilgiler çok önemlidir. Mâverâünnehir’e yapılan ilk fetihler ve Soğdluların yoğun olarak bulundukları Semerkant ve Buhara gibi şehirlerin fethini ayrıntıl","hanedan":"Soğdlular"},{"work_id":"WK_01997","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu Buhârâ67","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":36,"tanitim":"Târîhu Buhârâ67 adlı eseri Orta Çağ Mâverâünnehir tarihi için en önemli ve az sayıdaki kaynak- lardan biridir. Sadece Buhara şehri ön plana alınarak bilgi vermeye çalışılmış olsa da içerdiği bilgiler hem dönem hem coğrafya açısından çok geniş alanları kapsamaktadır. Eski zamanlardan Soğdluların da yoğun olarak yaşadıkları Buha- ra ve onun çevresi hakkında çok detaylı bilgiler verirken, bölgede","hanedan":"Soğdlular"},{"work_id":"WK_01998","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"ölümden oluşan Târîhu Semerkant ve Târîhu Buhârâ","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":37,"tanitim":"ölümden oluşan Târîhu Semerkant ve Târîhu Buhârâ adlı eserleri de bulunuyordu. Mâverâünnehir ulemaları hakkında bilgi veren el-Kand fî zikri ulemâ’i Semerkant70 adlı eserinde biyografik bilgilerin yanında Soğd bölge- si, onun kısımları ve şehirleri hakkında da bilgiler bulunmaktadır.71 Günümüze ulaşan bir ciltlik kısmı Nazar Muhammed el-Fâryâbî tarafından yayımlanmıştır. 1999 yılında diğer bir","hanedan":"Soğdlular","diger_adlari":["Târîhu Semerkant","Târîhu Buhârâ"]},{"work_id":"WK_01999","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Semerkant70","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":37,"tanitim":"Semerkant70 adlı eserinde biyografik bilgilerin yanında Soğd bölge- si, onun kısımları ve şehirleri hakkında da bilgiler bulunmaktadır.71 Günümüze ulaşan bir ciltlik kısmı Nazar Muhammed el-Fâryâbî tarafından yayımlanmıştır. 1999 yılında diğer bir nüsha esas alınarak yeniden yayımlanmıştır.72 Ensâb ve Diğer Kaynaklar Soğdlular üzerine araştırma yapan uzmanlardan biri Etienne De La Vaissiere, ne","hanedan":"Soğdlular","diger_adlari":["el-Kand fî zikri ulemâ'i Semerkant"]},{"work_id":"WK_02000","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ensâb başta olmak üzere birkaç","dil":"Arapça","eser_turu":"ensab","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":39,"tanitim":"Ensâb başta olmak üzere birkaç eseri günümüze ulaşmış- tır. 1155 yılında Semerkant’ta yazılmaya başlanan el-Ensâb’da 5348 nisbe alfabetik olarak sıralanmıştır.77 Esas konunun dışında diğer tarihi bilgilere de yer veren yazarTürkistan’da bulunan 900’e yakın yerleşim yeri hakkında da bilgi vermekte- dir.78 Horasan, Merv, Harizm, Buhara, Semerkant, Nesef, Keş, Şaş, Fergana ve di- ğer bölgeler hakkı","hanedan":"Soğdlular","diger_adlari":["el-Ensâb"]},{"work_id":"WK_02001","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Çince kaynaklara dayanarak hazırladığı Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri91","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":44,"tanitim":"Çince kaynaklara dayanarak hazırladığı Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri91 adlı eseri de Soğdluların Türklerle ilişkileri hakkında önemli bil- giler vermektedir. Çin ve Türkler arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerde önemli rol oynayan Soğdlular hakkında da bilgi veren eser birinci elden kaynak özelliğine sahiptir. Soğdça Dökümanlar Soğdlulara ait en önemli kaynaklar onların kendi dilinde ya","hanedan":"Soğdlular"},{"work_id":"WK_02002","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Pers Savaşları","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":61,"tanitim":"Pers Savaşları adlı eserinde Eftalitler, Sasani İmparatorlu- ğu ile mücadele eden güçlü bir askerî yapı olarak tasvir edilirken, Theophanes de bu halkı Bizans’ın doğu siyasetini etkileyen önemli bir güç olarak tanımlamakta- dır. Bu eser, Eftalitlerin sadece Türkistan’da değil, daha geniş bir Avrasya coğraf- yasında siyasi ve askerî etkinlik göstermiş bir topluluk olduğunu göstermektedir. Bizans t","hanedan":"Eftalitler"},{"work_id":"WK_02003","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ermenistan Tarihi","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Taşkent","kaynak_sayfa":62,"tanitim":"Ermenistan Tarihi adlı eserinde Sasani hükümdarı Şapur’un doğu seferlerine dair oldukça ilginç bilgiler sunmaktadır. 9 E. V. Rtveladze, Istoriya i numizmatika Chacha (vtoraya polovina III-seredina VIII v. n. e.) (T.: Media Land, 2006), 271. 10 K. V. Trever, “Eftalitskoe gosudarstvo (V–VI vv.)”, V Istoriya narodov Uzbekistana. Tom 1 (Tashkent, 1950), 126. 11 N. V. Pigulevskaya, Siriy manbal","hanedan":"Eftalitler"},{"work_id":"WK_02004","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Yunanca kaleme alınmış Eftalitlerin Tarihi","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Yunanca kaleme alınmış Eftalitlerin Tarihi adlı eserdir. Bun- lara ek olarak, Eftalitlerin Sasani şahı Peroz ile giriştiği meşhur savaşlara dair bazı bilgiler Süryani kaynaklarında, özellikle İyasu Stilites’in Kronika’sında yer almaktadır. Bu eserlerde, Eftalitlerin Sasani siyasetiyle olan ilişkileri, askerî ça- tışmaları ve bölgedeki nüfuzları hakkında özgün ve kıymetli bilgiler mevcuttur. Erm","hanedan":"Eftalitler"},{"work_id":"WK_02005","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ermeni kaynaklarından biri olan Aşxarhatsuyts","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":63,"tanitim":"Ermeni kaynaklarından biri olan Aşxarhatsuyts adlı eserde şu ifadeye yer verilir: “İskitya, yani Apakhtark, bu Türklerin ülkesidir; bu ülke İtil (Volga Nehri)’den başlar, Emavon (muhtemelen Pamir veya Himalayalar) dağlarına kadar uzanır ve oradan Çin diyarına dek devam eder… İskitya’da 44 halk yaşar: Soğdlular, Toharlar, Eftalit- ler ve diğer barbar isimli kavimler.” Bu bilgilerden hareketle, E","hanedan":"Eftalitler"},{"work_id":"WK_02006","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"The Hūnạs in India","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":72,"tanitim":"The Hūnạs in India adlı kitabında Hindistan’ı istila eden Hu- naların Kidaritler değil, Eftalitler ya da Ak Hunlar olduğunu, ayrıca Kidaritlerin de büyük Hun kavminin bir kolu olarak kabul edildiğini yazmaktadır.39 Gerçek- te Kidaritler, bu yeni gelen Akhun istilacıları tarafından yerlerinden edilmiş ve egemenlikten uzaklaştırılmışlardır. Genellikle Hunaların, büyük Türk-Moğol halkından türemiş","hanedan":"Köktürkler","diger_adlari":"Kidaritlerin de büyük Hun kavminin bir kolu"},{"work_id":"WK_02007","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Zerdüştçüler tara- fından kaleme alınan İranşehr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":94,"tanitim":"Zerdüştçüler tara- fından kaleme alınan İranşehr adlı eserde, Sasani İmparatorluğu’nun gönderdiği elçiler arasında geçen hükümdar unvanlarına rastlamak mümkündür: *Yabgū-hāgān [ywbh’k’n] ud Sinjēbīg-hāgān [snčy pykh’k’n] ud Čōl-h’g’n [čwl- h’k’n] ud wuzurgān (*wuzurg-hāgān]... (Yabgu-Kağan, Sin (Sır) Yabgu-Kağan, Çöl-Kağan ve Ulular [veya Uluğ-Kağan]).33 Bunun yanı sıra Sasani çevresine mensup y","hanedan":"Köktürkler"},{"work_id":"WK_02008","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"üzyılda yazılmış olan Mahrnamag","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":95,"tanitim":"üzyılda yazılmış olan Mahrnamag adlı eseri de saymak mümkündür. Bu eser her ne ka- dar Kağanlık sonrası döneme ait olsa da içinde onlarca eski Türkçe unvan ve sıfat geçmektedir.36 Bu unvan ve sıfatlar temelinde, Kağanlık yönetiminde var olmuş ancak eski Türkçedeki asıl hali tartışmalı olan unvan, sıfat ve terimleri yeniden oluşturmak mümkündür. Kağanlık döneminden çok sonraki yüzyıllarda yazıl","hanedan":"Köktürkler"},{"work_id":"WK_02009","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Buhara","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":97,"tanitim":"Tarih-i Buhara adlı eserinde, Kağanlık’ın Bu- hara’daki faaliyetleri, Karaçurin Türk Kağan ve onun Buhara’ya gönderdiği oğlu Şeri Kiçvar (Türkçe: El-Arslan), Buhara soylularının Yedisu ile ilişkileri, Arap isti- lası ve bu istilaya karşı mücadelede Buhara ve Semerkand’ın Türk kağanlarından yardım talep etmesi, Araplara karşı gönderilen Türk şehzadesi Kurmakan gibi kıymetli bilgiler yer almaktad","hanedan":"Köktürkler"},{"work_id":"WK_02010","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Geographia","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":118,"tanitim":"Geographia adlı eserinden faydalanmış olmasıdır. Batlamyus’un eseri Abbâsî halifesi Me’mun (198-218/813-833) döneminde Arapça’ya tercüme edilmiştir. Bu tercüme günü- müze ulaşmasa da İbn Hurdâzbih mütercimlerden birisidir.23 Müellif ataları olan İranlılar gibi eserini bölgelere ayırmış ve İran’ın kalbi olarak andığı Sevâd şehri ile kitabına başlamıştır. Fars tesirinin yoğun görüldüğü bu eserde","hanedan":"Genel / Abbâsîler"},{"work_id":"WK_02011","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":166,"tanitim":"Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan adlı eseri olmuştur. Bu eser, Sâmâni saray mensubu Ebu Bekr Çagani ve oğlu Ebu Ali’ye yakın olan Türkistan tarihçisi Ebu-l-Hüseyn Ali ibn Ahmed es-Sallami tarafından kaleme alınmış ve Ebu Ali’nin ölümüne yani 344/955 yılına kadar sürmüştür. İbnü’l-Esîr’in eseri, özellikle X. yüzyıldan iti- baren 628/1230-31 yılına kadar olan olayların incelenmesinde önem taşır. Bu","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02012","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ahbâr Vülât Horasan adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":166,"tanitim":"Ahbâr Vülât Horasan adlı eseri olmuştur. Bu eser, Sâmâni saray mensubu Ebu Bekr Çagani ve oğlu Ebu Ali’ye yakın olan Türkistan tarihçisi Ebu-l-Hüseyn Ali ibn Ahmed es-Sallami tarafından kaleme alınmış ve Ebu Ali’nin ölümüne yani 344/955 yılına kadar sürmüştür. İbnü’l-Esîr’in eseri, özellikle X. yüzyıldan iti- baren 628/1230-31 yılına kadar olan olayların incelenmesinde önem taşır. Bu dönemde,","hanedan":"Sâmânîler","diger_adlari":["Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan"]},{"work_id":"WK_02013","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"ünümüze ulaşmamış Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":166,"tanitim":"ünümüze ulaşmamış Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan adlı eseri olmuştur. Bu eser, Sâmâni saray mensubu Ebu Bekr Çagani ve oğlu Ebu Ali’ye yakın olan Türkistan tarihçisi Ebu-l-Hüseyn Ali ibn Ahmed es-Sallami tarafından kaleme alınmış ve Ebu Ali’nin ölümüne yani 344/955 yılına kadar sürmüştür. İbnü’l-Esîr’in eseri, özellikle X. yüzyıldan iti- baren 628/1230-31 yılına kadar olan olayların incelenmesin","hanedan":"Sâmânîler","diger_adlari":["Ahbâr Vülât Horasan","Târîh fî Ahbâr Vülât Horasan"]},{"work_id":"WK_02014","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Harezmşahı Hayatı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":166,"tanitim":"Harezmşahı Hayatı adlı eseri ile Minhacüddin Ebu Ömer Osman ibn Muhammed el-Cüzcani’nin (ö. 658/1260’tan sonra) Nasir Tabloları adlı eseridir. Bu durum, İbnü’l-Esîr kroniğinin İslam ülkeleri, özellikle Türkistan tarihindeki Moğol istilasının incelenmesi açı- sından önemini ortaya koymaktadır. Böylece, İbnü’l-Esîr’in eseri, derleme niteliğine rağmen, X. yüzyıl ortalarına ka- dar olan olayların a","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02015","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Nasir Tabloları","dil":"Arapça","eser_turu":"cografya","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":166,"tanitim":"Nasir Tabloları adlı eseridir. Bu durum, İbnü’l-Esîr kroniğinin İslam ülkeleri, özellikle Türkistan tarihindeki Moğol istilasının incelenmesi açı- sından önemini ortaya koymaktadır. Böylece, İbnü’l-Esîr’in eseri, derleme niteliğine rağmen, X. yüzyıl ortalarına ka- dar olan olayların aktarımında hem genel hem de özel konuların incelenmesi açısından bağımsız önemini korumaktadır. Eserin ikinci böl","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02016","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Âl-i Mahmûd adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":169,"tanitim":"Târîh-i Âl-i Mahmûd adlı eserini 22 yıl süren bir çalışma sonucunda, 30’dan fazla cilt hâlinde kaleme almıştır. Günümüze yalnız- ca bazı bölümleri ulaşmıştır: özellikle 5. cildin son kısmı, 6. cildin ikinci kısmı, 7., 8. ve 9. ciltler ile 10. cildin başı bunlardandır. Bu ciltler Sultan I. Mesûd’un (1030-1041) saltanatı dönemini kapsamaktadır ve genellikle Târîh-i Mes‘ûd veya Târîh-i Beyhakî ol","hanedan":"Sâmânîler","diger_adlari":["Târîh-i Mes'ûd","Târîh-i Beyhakî"]},{"work_id":"WK_02017","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Âl-i Mahmûd","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":169,"tanitim":"Târîh-i Âl-i Mahmûd adlı eserini 22 yıl süren bir çalışma sonucunda, 30’dan fazla cilt hâlinde kaleme almıştır. Günümüze yalnız- ca bazı bölümleri ulaşmıştır: özellikle 5. cildin son kısmı, 6. cildin ikinci kısmı, 7., 8. ve 9. ciltler ile 10. cildin başı bunlardandır. Bu ciltler Sultan I. Mesûd’un (1030-1041) saltanatı dönemini kapsamaktadır ve genellikle Târîh-i Mes‘ûd veya Târîh-i Beyhakî ol","hanedan":"Sâmânîler","diger_adlari":["Târîh-i Mes'ûd","Târîh-i Beyhakî"]},{"work_id":"WK_02018","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Arapça olarak Fezâil-ü Belh","dil":"Arapça","eser_turu":"sehir_tarihi","yazilma_sehri":"Belh","kaynak_sayfa":175,"tanitim":"Arapça olarak Fezâil-ü Belh adlı eserini kaleme almıştır. Ne yazık ki bu orijinal Arapça metin günümüze ulaşmamıştır. Ancak eserin Fars- ça çevirisinin birkaç nüshası günümüze kadar gelmiştir. Bu çeviri, 676/1277-1278 yılında Abdullah ibn Muhammed ibn el-Kasım el-Hüseynî ibn el-Hüseynî tara- fından yapılmıştır. Daha sonra bu çeviri, birkaç nasih tarafından genişletilmiş ve günümüze üç el yazmas","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02019","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"î-biyografik çalışması olan el-Kand fî zikri ʿulemâʾi Semerkand","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":187,"tanitim":"î-biyografik çalışması olan el-Kand fî zikri ʿulemâʾi Semerkand adlı eseridir. Bu eser, günümüze ulaşmamış olan Ebû Sa‘d Abdurrahmân bin Muhammed el-İd- risî’nin (ö. 405/1015) Târîhu Semerkand ile Ebû’l-Abbâs Ca‘fer bin Muhammed el-Mustagfirî’nin (ö. 432/1041) yine aynı adla anılan Târîhu Semerkand çalışmala- rının bir devamı niteliğindedir. Nesefî’nin bu eseri, Semerkant’ta VIII. yüzyıl ortalar","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02020","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîhu Bağdat","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Bağdat","kaynak_sayfa":189,"tanitim":"Târîhu Bağdat adlı eserine yazdığı zeyl ve Târîhu Merv bu- lunmaktadır. Ancak eserlerinin büyük bir kısmı günümüze ulaşmamış, sadece adları ve başka eserlerdeki alıntılar yoluyla bilinmektedir.133 Günümüze ulaşan eserlerinden biri tarihî-biyografik eserler kategorisine giren el-Mu‘cem olup, yazma nüshası İstanbul Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nde muha- faza edilmektedir ve oldukça eski bir nüshadır","hanedan":"Sâmânîler"},{"work_id":"WK_02021","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-Nâsırî adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":208,"tanitim":"Tabakât-Nâsırî adlı eseridir. 1260’ta tamamladığı eserini Delhi Türk Sultanı Nâsırü’d-dîn Nâsırî’ye sunduğun- dan dolayı bu isimle anılmaktadır.6 Moğol seferlerinin anlatıldığı 23. tabakası, Moğol seferleri, Cengiz Han ve Çağatay da dahil olmak üzere diğer çocuklarını ve onların faaliyetlerini ele almaktadır. Bu eserin en önemli özelliklerinden biri, müellifin Moğol seferlerine bizzat şahit ol","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02022","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Bundan dolayı da Tarih-i Cihângüşâ","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":209,"tanitim":"Bundan dolayı da Tarih-i Cihângüşâ adlı eserinde anlattığı olayla- rın çoğunu kendi gözleriyle görmüş ve onlara şahit olmuştur. Üç ciltten oluşan Cihângüşâ’nın birinci cildi Moğol örf ve âdetlerini, Cengiz Yasası, Cengiz Han’ın ortaya çıkışı ve seferlerini, Ögedey ve Güyük kağanların faaliyetlerini, Çağatay’ın hayatını anlatır. İkinci cilt, daha çok Hârezmşah Devleti tarihi ve Moğollarla iliş-","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02023","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Guzîde ismini taşıyan","dil":"Arapça","eser_turu":"siir_divan","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":210,"tanitim":"Târîh-i Guzîde ismini taşıyan eseri; İlhanlıların Anadolu nâibi Mucîru’d-dîn Emîrşâh’ın hizmetinde bulunan ve dîvân kâtibi olarak görev yapan Kerîmuddîn Mahmûd Aksarayî’nin (öl. 1333) 11 Eserin İlhanlılar kısmı, 2013 yılında Türkçeye tercüme edildi. Bkz. Reşîdüddîn Fazlullah, Câmiu’t-Tevâ- rih (İlhanlılar Kısmı), çev. İsmail Aka - Mehmet Ersan - Ahmad Hesamipour Khelejani (Ankara: TTK Yayınla","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02024","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Olcaytu adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":211,"tanitim":"Târîh-i Olcaytu adlı eseri gelmektedir.14 Yine Farsça kaynaklar başlığı altında Emîr Timur devletinde kaleme alınan eser- leri de zikretmek gerekmektedir. Bunların merkezinde Emîr Timur’un ortaya çı- kışı ve faaliyetleri yer aldığından Çağatay Hanlığı ile ilgili ancak hanlığın son dö- nemi ve Emîr Timur’un da mensup olduğu hanlık içerisindeki önemli boylardan Barlas ile ilgili bilgi mevcuttur. B","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02025","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Olcaytu","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":211,"tanitim":"Târîh-i Olcaytu adlı eseri gelmektedir.14 Yine Farsça kaynaklar başlığı altında Emîr Timur devletinde kaleme alınan eser- leri de zikretmek gerekmektedir. Bunların merkezinde Emîr Timur’un ortaya çı- kışı ve faaliyetleri yer aldığından Çağatay Hanlığı ile ilgili ancak hanlığın son dö- nemi ve Emîr Timur’un da mensup olduğu hanlık içerisindeki önemli boylardan Barlas ile ilgili bilgi mevcuttur. B","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02026","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Sultan Celâleddin Mengüberti","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":212,"tanitim":"Sultan Celâleddin Mengüberti adlı eseridir. Harezmşah Devleti’nde önemli görevlerde bulunan Nesevî, eserini 1241 yılında tamamlamış ve dolayısıyla gerek Moğolların seferleri ile ilgili gerek- se de sonraki süreç ile ilgili ayrıntılı bilgi vermektedir. Eser daha 1934 yılında Necip Asım tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir.20 Cemâlüddin Ebu’l-Fazl b. Muhammed el-Karşî: Mülhakâtü’s-Surah Arapça","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02027","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"El-Kâ- mil","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":213,"tanitim":"El-Kâ- mil adlı eseri23 1230/31 senesine kadar olan vakaları nakletmekte ve dolayısıyla daha çok Moğol seferleri, Moğol-Harzemşah münasebetleri ve Çağatay Hanlı- ğı’nın kuruluş sürecini ele almaktadır. 21 Cemâlüddin Ebu’l-Fazl b. Muhammed el-Karşî, Mülhakâtü’s-Surah, perevod s arabskogo Abdukkahor Saidov, İzdatelstvo İrfon (Duşanbe: İrfon, 2006). 22 Hayatı hakkında bkz. Abdulkerim Özaydın, “İb","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02028","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Yine aynı müellifin Çağatay Türkçesi ile kaleme aldığı Cehânnâme","dil":"Arapça","eser_turu":"genel_tarih","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":215,"tanitim":"Yine aynı müellifin Çağatay Türkçesi ile kaleme aldığı Cehânnâme adlı eseri de bulunmaktadır.31 Doğu Çağatay Hanlığı’ndan günümüze başka bir eser ulaşmaz- sa da sürekli Timurlularla bir mücadele içerisinde olduklarından dolayı Timurlu kaynaklarında32 Moğol Ulusu olarak da adlandırılan Doğu Çağatay Hanlığı hak- kında bilgi mevcuttur. 29 Tevârîh-i Güzîde-Nusret-Nâme, haz. Harun Kaya (Ankara: TTK","hanedan":"Çağatay Hanlığı"},{"work_id":"WK_02029","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Zafernâme adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Zafernâme adlı eseri ile anonim Tarih-i Hânî’dir.30 Tarih-i Hânî’nin Emir Timur’un maiyetindeki Uygur bitikçiler tarafından kaleme alındığı için herhangi bir müellife atfedilmediği bilinmektedir. Emir Timur’un 1405 yılındaki vefatından önce veya çok kısa bir zaman sonra yazıldığı düşünülmektedir. Emir Timur’un askeri faaliyetlerinin anlatıldığı bu eserden, sonraki dönem Timurlu müellifleri ta","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02030","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Türkçe kaleme aldığı Zafernâme","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":237,"tanitim":"Türkçe kaleme aldığı Zafernâme adlı eseri ile anonim Tarih-i Hânî’dir.30 Tarih-i Hânî’nin Emir Timur’un maiyetindeki Uygur bitikçiler tarafından kaleme alındığı için herhangi bir müellife atfedilmediği bilinmektedir. Emir Timur’un 1405 yılındaki vefatından önce veya çok kısa bir zaman sonra yazıldığı düşünülmektedir. Emir Timur’un askeri faaliyetlerinin anlatıldığı bu eserden, sonraki dönem T","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02031","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Vilâyât-ı Şam u Rum34","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":238,"tanitim":"Vilâyât-ı Şam u Rum34 adlı eseri de günümüze dek bulunamamıştır. Günümüze kadar ulaşamayan bu eserler Timurlu tarihyazımı- na dair pek çok bilgiyi ihtiva etseler de her biri belirli bir konu çerçevesinde kaleme alınmış ve bu sebeple genel tarih bağlamından bir hayli kopuk oldukları düşünülmektedir. Bununla birlikte Emir Timur savaş meydanlarında kazandığı zaferlerin ve şahsı- nın ebediyete kad","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02032","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Rûznâme-i Fütuhât-ı Hindistan","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":241,"tanitim":"Rûznâme-i Fütuhât-ı Hindistan adlı eserin- de olduğu gibi aynı dönemde bu eserin sonlanması ve özellikle de Nasirüddîn Ömer’in bu seferde Emir Timur’a refakat etmesi Gıyâseddin Ali-i Yezdî’nin Na- sirüddin Ömer’in Ruznâme’sinden istifade ettiği görüşünü destekler.50 Bununla birlikte Emir Timur’un maiyetindeki bitikçilerin kaleme aldıkları Cengnâme ve Fütuhatnâmelerden de yararlandığı ve bu sebe","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02033","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"üshayı Şahruh Anonimi adıyla Uluğ Bey ve Zamanı","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Dımaşk","kaynak_sayfa":244,"tanitim":"üshayı Şahruh Anonimi adıyla Uluğ Bey ve Zamanı adlı kitabında kullanmıştır.64 Hans Robert Roemer ise Lala İsmail Efendi nüshası- nı açıklamalar, muhtasar Almanca çevirisi ve faksimile Farsça metinle birlikte Şams al-Husn ismiyle 1956 yılında neşretmiştir.65 Türkçeye ise Lala İsmail Efendi kütüphanesindeki nüshaya dayanarak faksimile Farsça metinle birlikte 1999 yılında yayınlayan İsmail Aka s","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Uluğ Bey ve Zamanı","Şams al-Husn"]},{"work_id":"WK_02034","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"â-i Hâfız-ı Ebrû","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":247,"tanitim":"â-i Hâfız-ı Ebrû adlı eseri bu hususa önemli bir örnek teşkil etmektedir. Taberî, Reşidüddin Fazlullah ve Nizamed- din-i Şâmî’den kayda değer nakiller yapmış, eksik gördüğü yerleri ise Muham- med el-Herevî ile Muinüddin el-Yezdî’nin eserlerinden nakiller yaparak tamam- lamıştır. Bu eserin Tugay Timur, Emir Veli, Serbedarîler, Emir Argun Şah ve Kert- ler ile ilgili bölümleri Felix Tauer tarafından","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02035","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"önemi dört bölüm halinde Mücmel-i Fasihî","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Horasan","kaynak_sayfa":253,"tanitim":"önemi dört bölüm halinde Mücmel-i Fasihî adlı eseri kaleme almasıdır. İnsanoğlunun yaratılışından o döneme kadar olan olayları ele almasıyla geniş kapsamlıdır ve genel bir dünya tarihi niteliğindedir. Müellif eserinde olayları kronolojik bir şekilde naklederken Mâverâünnehir ve Horasan’da yaşamış olan ulemanın hayatlarını da ele alır. Her ne kadar kısa ve öz bilgilere yer verse de diğer kayna","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Mücmel-i Fasihî"]},{"work_id":"WK_02036","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tevârih-i Hasanî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":254,"tanitim":"Tevârih-i Hasanî adlı eseriyle ön plana çıkar. Genel bir dünya tarihi olarak düzenlenen kitap Hz. Adem ile Hz. Havva’nın yaratılışından 1451 yılına kadar gelen olayları kapsamaktadır.111 Emir Timur ve Halil Sultan dönemini Şerefeddin Ali-i Yezdî’nin Zafernâme’sinden aktaran mü- ellif diğer bölümlerde de Reşidüddin Fazlullah ve Zahirüddin Nişâburî gibi di- ğer müelliflerden de nakiller yapmıştır","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02037","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"önemi Tarih-i Reşîdî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":260,"tanitim":"önemi Tarih-i Reşîdî adlı eserin müellifi olmasıdır. İki ana bölüm halinde kaleme alınan bu eser Tuğluk Timur’un 1347 yılında tahta çıkışından 1544 senesine kadar geçen dönemi ele almaktadır. Mirza Haydar’ın Timurluların son dönemine tanıklık et- mesi, Muhammed Bâbür’ün maiyetinde yetişmesi ve Mâverâünnehir siyasetinde etkin rol oynaması bu eseri bizler için eşsiz kılmaktadır.144 Duşanbe, Tahr","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Tarih-i Reşîdî"]},{"work_id":"WK_02038","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Zikr-i Ulemâ-yı Semerkand","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":261,"tanitim":"Zikr-i Ulemâ-yı Semerkand adlı eseri Mâverâünnehir’in başkenti Semerkand’da bulunan din adamlarına ait mezarlar ve türbeler hakkında bilgiler vermesiyle burada yer verilmesi gereken eserlerdendir. İrec Afşar tarafından Tahran’da yayımlanmış- tır.151Ahmed b. Mahmud el-Med’ûbîn el-Fukara’nın kaleme aldığı Tarih-i Mollazâde 147 Yüksel, Timurlularda Din-Devlet İlişkisi, xxv. 148 Ca’fer b. Muhamm","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02039","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Çehoviç tarafından Samarkandskiye Dokumenti","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Semerkand","kaynak_sayfa":265,"tanitim":"Çehoviç tarafından Samarkandskiye Dokumenti adlı eserde derlenmiştir.166 Ele alınan çalışmada bizler için önemli bir diğer eser de Şahruh’un Yezd valisi Emir Çakmak’ın 1437 yılında Yezd şehrinde inşa ettirdiği cami ve hankâh komp- leksine ait vakfın vakfiyesidir. Eser Yezd camileri başta olmak üzere Timurlu dö- nemi camilerinde görev yapan çalışanlar ve bunların aldıkları maaşlar hakkında önem","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Samarkandskiye Dokumenti"]},{"work_id":"WK_02040","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"İrec Afşar tarafından kaleme alınan Yâdgâr- hâ-yi Yezd","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":265,"tanitim":"İrec Afşar tarafından kaleme alınan Yâdgâr- hâ-yi Yezd adlı eserin II. cildinde bu vakfiyeye yer verilmiştir.167 Tezkireler, Hal Tercümeleri ve Menâkıbnâmeler Temel itibariyle günümüz biyografik/antolojik çalışmalar olarak nitelendirilen tezkireler çeşitli ilimlerde eserler veren dönemin alimleri veya şairlerin hayat- larını konu edinmektedir. Arap İslam havzasında tabakat olarak karşımıza çıkan","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":["Yâdgâr-hâ-yi Yezd"]},{"work_id":"WK_02041","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-ı Sûfîyye adlı eserine ilave- ler yapan müellif","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":266,"tanitim":"Tabakât-ı Sûfîyye adlı eserine ilave- ler yapan müellif eserinde 567 mutasavvıf, 13 sufî şair ve 34 kadın mutasavvıfa yer vermekte ve bu şahsiyetlerin menkıbeleri ve sözleri ile beraber tasavvufî de- yimleri de açıklamaktadır. Mâveârünnehr’deki Buhara şehrinde neşet eden Nak- şbendiliğin ana kitaplarından birisi olarak kabul edilen Mukaddimesi, çok erken bir dönemde Lâm’i Çelebi olarak bilinen M","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"i Çelebi"},{"work_id":"WK_02042","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-ı Sûfîyye","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":266,"tanitim":"Tabakât-ı Sûfîyye adlı eserine ilave- ler yapan müellif eserinde 567 mutasavvıf, 13 sufî şair ve 34 kadın mutasavvıfa yer vermekte ve bu şahsiyetlerin menkıbeleri ve sözleri ile beraber tasavvufî de- yimleri de açıklamaktadır. Mâveârünnehr’deki Buhara şehrinde neşet eden Nak- şbendiliğin ana kitaplarından birisi olarak kabul edilen Mukaddimesi, çok erken bir dönemde Lâm’i Çelebi olarak bilinen M","hanedan":"Timurlular","diger_adlari":"i Çelebi"},{"work_id":"WK_02043","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ahvâl ve Sohenân-ı Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":268,"tanitim":"Ahvâl ve Sohenân-ı Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr adlı eserinin içinde yayımlanmıştır.180 Muhammed Kadı: Silsiletü’l-Ârifîn ve Tezkiretü’s-Sıddîkîn Ubeydullah-ı Ahrâr’ın önde gelen mürid ve halifelerinden Muhammed Kadı’nın kaleme aldığı Silsiletü’l-Ârifîn ve Tezkiretü’s-Sıddîkîn adlı eseri Ubeydullah-ı Ah- râr’ı konu edinen bir diğer kaynak olması nedeniyle ele alınan bu çalışma açı- sından önemlidir. E","hanedan":"Timurlular"},{"work_id":"WK_02044","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Sadece Materialı Po istorii Kazahskih Hanstv XV-XVIII Vekov","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":295,"tanitim":"Sadece Materialı Po istorii Kazahskih Hanstv XV-XVIII Vekov adlı eserde 56a-122b sayfaları arası Rusçaya tercüme edilmiştir.30 Muhammed Sâlih: Şeybânînâme Şeybânînamelerden ilki Bilkut Kabilesi’nden olan ve 1455 yılında doğan Muham- med Sâlih’e aittir. Babası Harezm kökenli Nur Said Bek olup Çarcuy’dan Adak’a ka- dar olan bölgeyi yönetmesinin yanı sıra Farsça şiirler yazabilecek kadar kültürlü b","hanedan":"Şeybânîler/Ebulhayrlılar","diger_adlari":["Materialı Po istorii Kazahskih Hanstv XV-XVIII Vekov"]},{"work_id":"WK_02045","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Feyz Han Tarih-i Ebu-l-Feyz-Hanî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":332,"tanitim":"Feyz Han Tarih-i Ebu-l-Feyz-Hanî adlı eserin yazılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Abdürrahman Devlet Tali eserin müellifidir. Son Astrahanlı Ebu-l-Feyz Han’ın (1711-1747) döneminde yaşayan Buharalı bir müneccimdi. Ebu’l-Feyz Han’ın ile- ri gelenlerinden Abdullah Kuşbegi’nin yakınıydı ve bu sayede devlet işleri hak- kında çok iyi bilgi sahibi oldu. Çalışma, Ebu’l-Feyz Han’ın soyağacının v","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","diger_adlari":["Tarih-i Ebu-l-Feyz-Hanî"]},{"work_id":"WK_02046","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ya- şadığı dönemin toplumsal katmanlarının zor durumu Hayvanlar Üzerine Kitap","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":335,"tanitim":"Ya- şadığı dönemin toplumsal katmanlarının zor durumu Hayvanlar Üzerine Kitap adlı eserinde yansıtılmıştır.65 63 Sir H.M. Elliot and John Dowson, The History of India as Told by its own Historians, The Muhammadan Period (London: Trübner And Co, 57 and 59, Ludgate Hill, 1875), 7/3-5. 64 Buhari, Ubeydulla-Name, 114. 65 Semenov v.d, Istoria Uzbekskoy SSR, 449.","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler","diger_adlari":["Hayvanlar Üzerine Kitap"]},{"work_id":"WK_02047","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tuhfe-i Şâhi adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":348,"tanitim":"Tuhfe-i Şâhi adlı eseri dönemi ile ilgili bilgileri içeren kıymetli çalışmalarından biridir. Bu eser Buhara Emîrliğinin resmî vakayinamesidir.12 Sami’nin son dönem ile il- gili yazdığı en önemli eserlerden biri de Tarih-i Selâtin-i Mangıtiye adlı eserdir. Bu eserin önemi siyasi tarih meselelerinden ziyade ülkenin yönetimi ile ilgili kıymetli bilgiler içermesidir.13 Tuhfe-i Şâhi’de saray gelen","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler"},{"work_id":"WK_02048","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tuhfe-i Şâhi","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":348,"tanitim":"Tuhfe-i Şâhi adlı eseri dönemi ile ilgili bilgileri içeren kıymetli çalışmalarından biridir. Bu eser Buhara Emîrliğinin resmî vakayinamesidir.12 Sami’nin son dönem ile il- gili yazdığı en önemli eserlerden biri de Tarih-i Selâtin-i Mangıtiye adlı eserdir. Bu eserin önemi siyasi tarih meselelerinden ziyade ülkenin yönetimi ile ilgili kıymetli bilgiler içermesidir.13 Tuhfe-i Şâhi’de saray gelen","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler"},{"work_id":"WK_02049","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"önemli eserlerden biri de Tarih-i Selâtin-i Mangıtiye","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":348,"tanitim":"önemli eserlerden biri de Tarih-i Selâtin-i Mangıtiye adlı eserdir. Bu eserin önemi siyasi tarih meselelerinden ziyade ülkenin yönetimi ile ilgili kıymetli bilgiler içermesidir.13 Tuhfe-i Şâhi’de saray geleneklerine uygun olarak hükümdarlar ile onların atalarının yaptıklarının övüldüğü bir tarihyazımı söz konusu iken, Tarih-i Selâtin-i Mangıtiye’de kısmi bir muhalefet havası söz konusu olmuş","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler"},{"work_id":"WK_02050","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tarih-i Salimi","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":349,"tanitim":"Tarih-i Salimi adlı eserinde dönemin yazarlarının aksettirme- diği bilgileri kaleme almıştır. Sadece Buhara Emîrliği’ndeki toplumsal iktisadi ve siyasi olayları değil coğrafya, etnografya ve mimarlık tarihi ve Bekler tarihi ile ilgili bilgilere de yer vermiştir. Şahit olduğu olayları anlaşılır şekilde ifade et- miştir. Eserin büyük çoğunluğu Âlim Han dönemi ile ilgilidir. Küçük ölçekli bir memu","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler"},{"work_id":"WK_02051","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Buhara İnkıla- bıning Tarihige Materyaller","dil":"Arapça","eser_turu":"siyasetname","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":353,"tanitim":"Buhara İnkıla- bıning Tarihige Materyaller adlı eserleri en çok göze çarpan eserleridir. Bu eserlerin yazarlarının Buhara son döneminde meydana gelen Ceditçilik hare- ketinin önde gelen mensupları olması ve eserlerini Buhara’daki mevcut yönetime muhalefet tarzında yazmış olması bu kitaplara farklı bir anlam katmaktadır. Yu- karıda zikredilen vakanüvislerin saray yönündeki tarafgirlikleri bu müell","hanedan":"Mangıtlar/Ceditçiler"},{"work_id":"WK_02052","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Özbek Türk- çesinde basılan Buhara İnkılabıning Tarihige Materyaller","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":358,"tanitim":"Özbek Türk- çesinde basılan Buhara İnkılabıning Tarihige Materyaller adlı kitabının D.A. Ali- mova tarafından Kril alfabesine dönüştürülen ve Fen neşriyatı tarafından 1997 yılında basılan nüshası değerlendirilmiştir. Bu kitabın ön kısımlarında Feyzullah Hocayev ile ilgili çok kıymetli yazılara yer verilmiş, daha sonra gelen ana metin Kiril alfabesiyle devam etmiştir. Eserin amacını ve yöntemini","hanedan":"Hîve Hanlığı"},{"work_id":"WK_02053","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Şecere-i Terâkime","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":374,"tanitim":"Şecere-i Terâkime adlı eserin nüshaları muhteva bakımından birbirinden farklılık göstermektedir. Bu farklılıkta Türkmenler arasında şecere rivayetlerinin farklılığı rol oynamaktadır. Her müstensih kendi bildiği rivayeti esere ilave ettiğinden nüshalardaki aktarım da farklı olmuştur. 21 Şecere-i Terâkime (İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1937). 22 A. N. Kononov, Rodoslovnaya Turkmen (Moskv","hanedan":"Hîve Hanlığı"},{"work_id":"WK_02054","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Munis bir taraftan Firdevs ül-İkbal","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":377,"tanitim":"Munis bir taraftan Firdevs ül-İkbal adlı eseri yazarken diğer taraftan da Mirhand’ın eserini tercüme etmeye devam etmiştir. Munis’in Allah Kulu Han ile çıktığı Horasan seferi dönüşünde kolera salgını sonucu vefat etme- si (1829) ile bu eser belli bir süre ortada kalmıştır.31 Hîve hükümdarı Allah Kulu Han, ise Munis’in vefatından 10 yıl sonra onun öğrencisi Âgehî’ye, Firdevsü’l-İk- bal’e devam e","hanedan":"Hîve Hanlığı","diger_adlari":["Firdevs ül-İkbal"]},{"work_id":"WK_02055","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Mükemmel-i Târih-i Fergana","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":405,"tanitim":"Mükemmel-i Târih-i Fergana adlı eseri Çağatayca yazılmıştır. Andicânlı yazar bu eserini, Fer- gana’nın askerî valisi A. İ. Gippius’un isteği üzerine kaleme almıştır. Tarihçi, Mükemmel-i Târih-i Fergana’yı yazarken Molla Niyâz Muhammad Hokandî’nin İbret’ul-Hevâkin (Tarih-i Şahruhî) adlı eserinin etkisi altında kaldığı görülmekte- dir. Bu eserin sadece iki nüshası mevcuttur ve üzerinde başka bir","hanedan":"Hokand Hanlığı"},{"work_id":"WK_02056","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tuhfe-i Tâib","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":407,"tanitim":"Tuhfe-i Tâib eseri de Emir-i Leşker Âlimkul’un oğlu Şir Muhammad’in ricası ile 1903-1905 yıllarında yazılmıştır. Bu eser, müellifin biyografik-tarihi bir eseridir. Özb. FA ŞE El Yazmalar Bölümü’nde 4243/II numara ile saklanmaktadır. Kullan- dığımız bu nüsha, üç bölümden oluşmaktadır. Eserde yazarın başından geçirdiği tecrübeler ele alınmıştır.75 70 Muhammad Solih Hoca Toşkandiy, Tarih-i Cadida","hanedan":"Hokand Hanlığı"},{"work_id":"WK_02057","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Sonği Künleri","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":409,"tanitim":"Sonği Künleri adlı kitabı, Kazan şehrinde yakın zamanda neşredilmiştir”, 82 şeklinde bilgi verilmişti ve hemen bu kitabı bulmaya gayret ettik. Özb. FA ŞE El yazma- lar bölümünde eserin 15743 numarayla muhafaza edilmekte olan bir nüshasını 78 A. Muhtarov, Dilşad i Eyo Mesto v İstorii Obşestvennoy Mıslı Tadjikskogo Naroda v XIX –Naçala XX v. (Du- şanbe: İzdatelstvo Doniş, 1969), 54. 79 A. Muhtar","hanedan":"Hokand Hanlığı"},{"work_id":"WK_02058","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Rus ve Çin İdaresinde Yaşayan Türklerin Milli Mücadele Tarih- leri196","dil":"Arapça","eser_turu":"edebiyat","yazilma_sehri":"Hokand","kaynak_sayfa":428,"tanitim":"Rus ve Çin İdaresinde Yaşayan Türklerin Milli Mücadele Tarih- leri196 adlı eserleri hanlık konusunda bilgi aktaran önemli kaynaklardır. Ferudin Tekin’in XIX. Yüzyıl Çağatay Edebiyatının İki Kadın Şairi-Üveysî ve Nâdire197 başlıklı çalışmasıyla Hokand edebî muhiti, Füsun Kara’nın “Hokand Hanlığı’nın Ekonomik Durumu”198 adlı makalesi ve Baymirza Hayit’in199 eserlerindeki alt başlıklardan Hokand H","hanedan":"Hokand Hanlığı","diger_adlari":"n Şairi-Üveysî ve Nâ"},{"work_id":"WK_02059","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Taberî","dil":"Arapça","eser_turu":"futuh","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":447,"tanitim":"Târîh-i Taberî eserinin Farsça çevirisidir. Eser, 964 yılında Sâmânî Ebû Salih Man- sur ibn Nuh’un emriyle Ebû Ali Bel‘amî tarafından tercüme edilmiştir. Yazmalar koleksiyonunda bu eserin 16 nüshası bulunmaktadır. Bunlardan en eskisi (No. 2073) 14. yüzyılda nesih yazısıyla istinsah edilmiştir. İbn Aʻsam Kûfî: Kîtâbü’l-Fütûh İbn Aʻsam Kûfî’nin (ö. 924) Kîtâbü’l-Fütûh adlı 7-9. yüzyıllarda (Türkis","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02060","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Hâfiz-i Ebrû adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":447,"tanitim":"Târîh-i Hâfiz-i Ebrû adlı eseri dikkate değerdir. Hâfız-ı Ebrû, Emir Timur’a seferlerinde eşlik etmiş ve 1414 yılında eserini tamamlamıştır. Eser özellikle İran tarihi ile ilgili ilk halifelerden Şâhruh’un hükümdarlığına kadar olan vakaları içermektedir. Koleksiyonda bu eserin 2 nüshası bulunmaktadır. Nüshaların ikisi de biri rika’ (No. 4078), diğeri de nestalik yazısıyla (No. 5361) Kuzey Hind","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02061","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"ârîh olarak da bi- linen Târîh-i Hâfiz-i Ebrû","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":447,"tanitim":"ârîh olarak da bi- linen Târîh-i Hâfiz-i Ebrû adlı eseri dikkate değerdir. Hâfız-ı Ebrû, Emir Timur’a seferlerinde eşlik etmiş ve 1414 yılında eserini tamamlamıştır. Eser özellikle İran tarihi ile ilgili ilk halifelerden Şâhruh’un hükümdarlığına kadar olan vakaları içermektedir. Koleksiyonda bu eserin 2 nüshası bulunmaktadır. Nüshaların ikisi de biri rika’ (No. 4078), diğeri de nestalik yazısı","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02062","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"î Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde korunmakta olan Şecere-i Harezmşahî","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":"Hive","kaynak_sayfa":454,"tanitim":"î Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde korunmakta olan Şecere-i Harezmşahî adlı eser de, 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarının meşhur Harezm ta- rihçisi ve yazarı Muhammed Yusuf Beyanî ibn Babacanbek (ö. 1923) tarafından Hîve hanı İsfendiyar’ın (1910-1918) emriyle 1911-1914 yılları arasında yazılmıştır. Eser, 1914 yılına kadar Harezm’in kronolojik bir tarihini sunmaktadır. Eser 19","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02063","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Buhâra-yi Şerîf","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":454,"tanitim":"Buhâra-yi Şerîf adlı eseri de son derece önemli kaynaklardan biridir. Eser Farsça yazılmış- tır. Buhara Emirliği’ndeki Mangıt hanedanının yönetimi, Emir Danyal’dan (1758- 1785) Emir Abdülahad’a (1885-1910) kadar Buhara tarihini kapsamaktadır. Eser Ibadullah Adilov tarafından Rus fabrika kâğıdına nestalik hattıyla istinsah edil- miştir (No. 1987).","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02064","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Beyhak adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Târîh-i Beyhak adlı eseri 1167 yılında Farsça olarak yazılmış olup hem Beyhak şehrinin tarihi ve biyografik tasvirini hem de ünlü şahsiyetlerin biyografik malumatlarını içermektedir. Eser 1647 yılında nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 1524/I). Ali Şîr Nevâî: Târîh-i Mülûk-i ʿAcem Ali Şîr Nevâî’nin (1441-1501) Târîh-i Mülûk-i ʿAcem adlı eseri eski İran şahları, dört hanedan (tabaka) (","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02065","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Mülûk-i ʿAcem adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Târîh-i Mülûk-i ʿAcem adlı eseri eski İran şahları, dört hanedan (tabaka) (Peşdâdîler, Keyânîler, Eşkanîler ve Sasanîler) tarihinin","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02066","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Fars dilinde yazılan Tahkîkât-i Ark-ı Buhara va Selâtin ve Umerâ-yi u","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":455,"tanitim":"Fars dilinde yazılan Tahkîkât-i Ark-ı Buhara va Selâtin ve Umerâ-yi u adlı eser Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü yazmalar hazinesinin benzersiz kaynakla- rından biri sayılmaktadır. Eser, yazarın kendi gözlemlerine dayanarak Buhara tarihi hakkında değerli bilgiler içermektedir. 1922 yılında Hokand kağıdına nes- talik hattıyla istinsah edilmiştir (No. 19). Kadı Baka Hoca Buhara’nın 19. yüzyıldaki ente","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02067","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî adlı eseri de birçok nüshada bulunmaktadır. Bu kaynak Nadir Şah’ın tahta çıkmasından önce İran’da meydana gelen tarihi olayların bir özetini içermektedir. Eser nes- talik hattıyla 1797 yılında Buhara’da istinsah edilmiştir (No. 7441). Diğer taraftan yazmalar koleksiyonunda eserin 5 nüshası daha vardır. Hindistan Tarihine Dair Eserler Ziyâüddin Berenî: Târîh-i Fîrûzşâh","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02068","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Hakkı adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Târîh-i Hakkı adlı eseri Delhi,","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02069","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tabakât-ı Ekber Şâhî adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"tabakat","yazilma_sehri":"Delhi","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Tabakât-ı Ekber Şâhî adlı eseri de yazmalar hazinesinde yer almaktadır. Eser 1717’de nestalik hat- tıyla istinsah edilmiştir (No 1535). Abdülhakk ibn Seyfeddin ibn Sadullah Buhârî Türk-i Dihlevî: Târîh-i Hakkı Yazmalar kolleksiyonundaki Hindistan’ın ünlü âlimi Abdülhakk ibn Seyfeddin ibn Sadullah Buhârî Türk-i Dihlevî’nin (1551-1642) Târîh-i Hakkı adlı eseri Delhi,","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02070","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":456,"tanitim":"Târîh-i Cihânguşâ-i Nâdirî adlı eseri de birçok nüshada bulunmaktadır. Bu kaynak Nadir Şah’ın tahta çıkmasından önce İran’da meydana gelen tarihi olayların bir özetini içermektedir. Eser nes- talik hattıyla 1797 yılında Buhara’da istinsah edilmiştir (No. 7441). Diğer taraftan yazmalar koleksiyonunda eserin 5 nüshası daha vardır. Hindistan Tarihine Dair Eserler Ziyâüddin Berenî: Târîh-i Fîrûzşâh","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02071","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Ahbâr adlı","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Ahbâr adlı eseri 17. yüzyılda Hindistan-İran ilişkilerini ve Babür İmparatorluğu’nun askeri tarihini incelemek için ana kaynaklardan birisi sayılmaktadır. Müellif, Şah Ci- han’ın (1628-1658) büyük oğlu Dara Şukuh’a (1615-1659) 1653’teki Kandahar sefe- rinde eşlik etmiş ve daha sonra Evrengizb’in (1658-1707) hizmetinde bir memur olarak bulunmuştur. Hazinedeki bu yazma 1678 yılında nestalik hattı","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02072","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Farsça olarak yazılan Zîb-i târihha","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":457,"tanitim":"Farsça olarak yazılan Zîb-i târihha adlı eser Afgan devletinin kurucusu Ahmed Şah Durranî’nin (1747-1773) 1748’de Hindistan’a karşı ilk seferinden Zaman Şah’ın saltanatının so- nuna kadar Afgan Durranî hanedanının bir tarihidir. Eser 1803 yılında nestalik hattıyla yazılmıştır (No. 1626).","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02073","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Tevârîh yani Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat Amir Abdarrahman Han","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":458,"tanitim":"Tevârîh yani Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat Amir Abdarrahman Han adlı eser de Afganistan hükümdarlarından Afzal Han’ın oğlu Abdurrahman Han’ın (1844–1901) kendi yazdığı otobiyografisidir ve mezkur memleket tarihi ile ilgi- li geniş bilgileri içermektedir. Ancak Al-Biruni Şarkiyat Enstitüsü hazinesinde bulunan bu yazma eser, mezkur Farsça otobiyografinin meçhul bir çevirmen tarafından Özbekçeye çe","hanedan":"Genel","diger_adlari":["Savânih-i Ömri-i Ali Hazrat Amir Abdarrahman Han"]},{"work_id":"WK_02074","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Hazinedeki Târîh-i Rum","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Hazinedeki Târîh-i Rum adlı eser, Roma’nın M.Ö. 8. yüzyıldaki kuru- luşundan Bizans’ın düşüşüne kadar geçen tarihini anlatan Farsça bir derlemedir. Eser 1844 yılında Avrupa kâğıdına nestalik hattıyla istinsah edilmiştir (No 9605). Japonya Tarihine Dair Eserler Mirza Hüseyin Ali: Mikado-nâme Mir-i Şirâzî olarak bilinen Mirza Hüseyin Ali isimli bir müellifin Mikado-nâme adlı eseri 1905-1907 yıllar","hanedan":"Genel","diger_adlari":"Mikado-nâme Mir-i Şirâzî"},{"work_id":"WK_02075","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Mir-i Şirâzî olarak bilinen Mirza Hüseyin Ali isimli bir müellifin Mikado-nâme","dil":"Arapça","eser_turu":"modern_arastirma","yazilma_sehri":null,"kaynak_sayfa":459,"tanitim":"Mir-i Şirâzî olarak bilinen Mirza Hüseyin Ali isimli bir müellifin Mikado-nâme adlı eseri 1905-1907 yıllardaki Rus-Japon savaşını anlatmaktadır. Eser Firdev- sî’nin Şahnâme’si tarzında Farsça şiir olarak yazılmıştır. Eser nestalik hattıyla 1912 yılında fabrika kâğıdına istinsah edilmiştir (No 2250). Sonuç Metin boyunca üzerinde durduğumuz tüm eserlerden farkedileceği üzere Al-Bi- runi Şarkiyat E","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02076","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts","dil":"Arapça","eser_turu":"seyahatname","yazilma_sehri":"İstanbul","kaynak_sayfa":483,"tanitim":"First Time After Oriental Known and Unknown Historical Manuscripts adlı eserinde ise bölgenin nehirleri hakkında en güncel bilgileri yayınlamıştır.76 73 Armin Vambery, Bir Sahte Dervişin Orta Asya Gezisi, Bir Sahte Dervişin Asya-yı Vusta’da Seyahati, çev. N. Ahmet Özalp (İstanbul: Ses Yayınevi, 1993), 7-10. 74 Vambery, Bir Sahte Dervişin Orta Asya Gezisi, Bir Sahte Dervişin Asya-yı Vusta’da Se","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02077","author_id":null,"havza":"turkistan","eser_adi":"Taş- kent Misyonu","dil":"Arapça","eser_turu":"hanedan_tarihi","yazilma_sehri":"Buhara","kaynak_sayfa":499,"tanitim":"Taş- kent Misyonu adlı kitabında da anlatmıştır.124 Bolşevik devrimden sonraki siyasi durumdan bahsetmiş, Rusların bölgedeki etkisine değinmiştir. Rusların demir- yolu hatlarının kontrolünü tamamen elinde tutması, Ana Trans-Hazar hattının Çarcuy’dan Ziadin’e kadar Buhara bölgesinden geçmesi ve her istasyonda küçük bir Rus kolonisi bulunması bahsettiği konular arasındadır. Buhara’nın nüfusu, bu","hanedan":"Genel"},{"work_id":"WK_02078","author_id":"AU_02166","eser_adi":"Historiae","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İlk büyük tarih eseri. Pers Savaşları'nı ve Trakya, Makedonya dahil Balkan coğrafyasını anlatan kapsamlı bir dünya tarihi. Balkan halklarının etnografyası ve coğrafyası hakkında ilk elden bilgiler sunar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02079","author_id":"AU_02167","eser_adi":"Peloponnes Savaşı","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Atina ile Sparta arasındaki Peloponnes Savaşı'nı anlatan, eleştirel tarih metodolojisinin temelini atan eser. Trakya ve Makedonya'daki askeri harekâtlar detaylı olarak işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02080","author_id":"AU_02168","eser_adi":"Hellenika","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Thukydides'in bıraktığı yerden başlayarak MÖ 362 yılına kadar Yunan tarihini anlatan eser. Balkan coğrafyasındaki siyasi gelişmeler de işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02081","author_id":"AU_02169","eser_adi":"Anabasis","eser_turu":"seyahatname","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ksenophon'un On Binlerin Dönüşü olarak bilinen askeri seferi anlattığı eser. Trakya üzerinden geçiş güzergâhı Balkan coğrafyası hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02082","author_id":"AU_02170","eser_adi":"Historiai","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma'nın Akdeniz dünyasındaki yükselişini anlatan kapsamlı tarih eseri. Makedonya savaşları ve İllyricum bölgesi detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02083","author_id":"AU_02171","eser_adi":"Bibliotheke Historike","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kırk kitaplık evrensel tarih eseri. Balkan kavimlerinin tarihi hakkında önemli bilgiler içerir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02084","author_id":"AU_02172","eser_adi":"Geographika","eser_turu":"cografya","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"17 kitaplık coğrafya eseri. Balkan yarımadasının antik coğrafyası, şehirleri ve halkları hakkında temel kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02085","author_id":"AU_02173","eser_adi":"Ab urbe condita libri","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma'nın kuruluşundan kendi dönemine kadar olan Roma tarihini anlatan devasa eser. Makedonya savaşları ve İllyricum fetihleri detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02086","author_id":"AU_02174","eser_adi":"Annales","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma İmparatorluğu'nun erken dönem tarihini anlatan eser. Tuna sınırındaki askeri operasyonlar ve Balkan eyaletleri hakkında bilgiler verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02087","author_id":"AU_02175","eser_adi":"Germania","eser_turu":"cografya","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma İmparatorluğu'nun kuzey sınırındaki kavimleri anlatan etnografik eser. Tuna boyundaki kavimler hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02088","author_id":"AU_02176","eser_adi":"Res Gestae","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Antiokheia'lı (Antakya) Roma tarihçisi. 31 ciltten oluşan eseri İmparator Nerva'dan Valens'e kadar olan dönemi (MS 96-378) anlatmaktadır. Balkanlar'daki Got savaşları önemli yer tutar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02089","author_id":"AU_02177","eser_adi":"Historia adversus Paganos","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hristiyan olmayan pagan inançlara karşı yazılan 7 ciltlik Latince tarih eseri. Dünyanın oluşumundan MS 410'a kadar meydana gelen olayları ele alırken Gotlarla Balkanlarda yapılan mücadelelere de değinmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02090","author_id":"AU_02178","eser_adi":"Chronographia","eser_turu":"kronoloji","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"490-570 yılları arasında yaşamış olup 565 yılına kadar meydana gelen siyasi olayları 18 ciltlik dünya kroniğinde kaleme almıştır. Balkanlarda meydana gelen siyasi olaylardan yer yer bahsedilmektedir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02091","author_id":"AU_02179","eser_adi":"De Bellis","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Justinianus döneminin savaşlarını anlatan temel kaynak. Balkanlardaki Slav akınları ve Got savaşları detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02092","author_id":"AU_02180","eser_adi":"Peri Ktismaton","eser_turu":"sehir_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Justinianus döneminde inşa edilen yapıları anlatan eser. Balkanlardaki kaleler ve şehir yapılanması hakkında önemli bilgiler sunar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02093","author_id":"AU_02181","eser_adi":"Getica","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Gotların tarihini anlatan eser. Balkan coğrafyasındaki Got yerleşimleri ve savaşları hakkında temel kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02094","author_id":"AU_02182","eser_adi":"Romana","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma tarihinin özeti. Balkanlardaki Roma dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02095","author_id":"AU_02183","eser_adi":"Historiai","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İmparator Maurikios döneminin (582-602) tarihini anlatan eser. Balkanlardaki Avar ve Slav akınları detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02096","author_id":"AU_02184","eser_adi":"Romaike Historia","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"80 kitaplık Roma tarihi. Balkanlardaki Roma fetih ve yönetim süreçleri hakkında detaylı bilgiler sunar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02097","author_id":"AU_02185","eser_adi":"De vita Caesarum","eser_turu":"tabakat","dil":"Latince","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"On iki Roma imparatorunun biyografilerini içeren eser. Balkanlardaki askeri faaliyetler de ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02098","author_id":"AU_02186","eser_adi":"Romaika","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma tarihini bölgesel olarak anlatan eser. İllyria ve Makedonya bölümleri Balkan tarihi için önemlidir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02099","author_id":"AU_02187","eser_adi":"Historia Ecclesiastica","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hristiyanlık tarihinin ilk kapsamlı eseri. Balkanlardaki Hristiyanlığın yayılışı hakkında bilgiler içerir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02100","author_id":"AU_02188","eser_adi":"Nea Historia","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü anlatan eser. Balkanlardaki barbar akınları detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02101","author_id":"AU_02189","eser_adi":"A Synopsis of Byzantine History 811-1057","eser_turu":"kronoloji","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Bizans tarihinin 811-1057 yılları arasını anlatan özet tarih eseri. Balkanlardaki Bulgar-Bizans savaşları ve Türk akınları hakkında önemli bilgiler içerir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02102","author_id":"AU_02190","eser_adi":"Epitomê Istoriôn","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Dünyanın yaratılışından 1118'e kadar olan olayları anlatan Bizans kroniği. Balkanlardaki siyasi gelişmeler detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02103","author_id":"AU_02191","eser_adi":"Historia","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1034-1079 yılları arasındaki Bizans tarihini anlatan eser. Malazgirt Savaşı ve Balkanlardaki Türk akınları hakkında önemli bilgiler verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02104","author_id":"AU_02192","eser_adi":"The Alexiad","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Babası İmparator I. Aleksios Komnenos'un (1081-1118) dönemini anlatan eser. Balkanlarda Normanlar, Peçenekler ve I. Haçlı Seferi olayları detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02105","author_id":"AU_02193","eser_adi":"Ylê Istorias","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1070-1079 yılları arasındaki Bizans tarihini anlatan eser. Balkanlardaki siyasi çalkantılar ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02106","author_id":"AU_02194","eser_adi":"Syngrafikai Historiai","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"13. yüzyıl Bizans tarihini anlatan eser. Balkanlardaki Türk faaliyetleri ve Bizans-Türk ilişkileri hakkında detaylı bilgiler verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02107","author_id":"AU_02195","eser_adi":"Romaiki İstoria","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1204-1359 yılları arasındaki Bizans tarihini anlatan eser. Balkanlardaki Osmanlı fetihlerinin başlangıcı hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02108","author_id":"AU_02196","eser_adi":"İstoria","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Bizans İmparatoru Kantakuzinos'un kendi dönemini anlattığı hatırat niteliğinde tarih eseri. Osmanlılarla ittifak ve Balkanlardaki Türk yerleşimi hakkında birincil kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02109","author_id":"AU_02197","eser_adi":"Historia","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1421'de Çelebi Sultan Mehmed'in ölümüne kadarki olayları anlatmıştır. Büyük ölçüde Tevrat'tan alınan bilgilere dayanan dünyanın yaratılışından İstanbul'un 1204 yılındaki Latin işgalini de anlatan bölüm çalışmanın girişi niteliğindedir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02110","author_id":"AU_02198","eser_adi":"Apodiksis Istorion","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1298-1463 yılları arasındaki olayları anlatan eser. Yunanca yazan diğer tarihçilerin aksine merkezine Bizans İmparatorluğu'nun çöküşünü değil yükselen Osmanlı Devleti'nin tarihini almıştır. En erken Osmanlı tarihlerinden biri olarak da kabul edilebilir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02111","author_id":"AU_02199","eser_adi":"İstoria","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Fatih Sultan Mehmed dönemini anlatan eser. İstanbul'un fethi ve Balkanlardaki Osmanlı fetihleri hakkında detaylı bilgiler verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02112","author_id":"AU_02200","eser_adi":"Chronikon","eser_turu":"kronoloji","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Son Bizans İmparatoru XI. Konstantinos'un yakın çevresinde bulunan tarihçinin İstanbul'un fethi ve sonrasını anlattığı eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02113","author_id":"AU_02201","eser_adi":"Âşıkpaşazâde Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan Fatih Sultan Mehmed dönemine kadar olan olayları anlatan kronik. Balkanlardaki Osmanlı fetihleri hakkında birincil kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02114","author_id":"AU_02202","eser_adi":"Cihânnümâ","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini kuruluştan II. Bayezid dönemine kadar anlatan kronik. Balkanlardaki fetih süreçleri detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02115","author_id":"AU_02203","eser_adi":"Oruç Bey Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini kuruluştan II. Bayezid dönemine kadar anlatan kronik. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02116","author_id":"AU_02204","eser_adi":"Hadîdî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini manzum olarak anlatan eser. Balkanlardaki Osmanlı fetihleri ve savaşları ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02117","author_id":"AU_02205","eser_adi":"Tevârîh-i Âl-i Osmân","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı hanedanının tarihini on defter halinde anlatan kapsamlı kronik. Balkanlardaki Osmanlı fetihleri detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02118","author_id":"AU_02206","eser_adi":"Peçevî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Balkan kökenli Osmanlı tarihçisi. 1520-1640 yılları arasındaki olayları anlatan kronik. Balkanlardaki askeri ve siyasi gelişmeler hakkında birincil kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02119","author_id":"AU_02207","eser_adi":"Er-Risale el-Fethiyye Es-Süleymaniyye","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kanuni'nin Macaristan fethini anlatan risale.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02120","author_id":"AU_02208","eser_adi":"Mohaçnâme","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Mohaç Savaşı'nı (1526) anlatan eser. Tevârîh-i Âl-i Osmân içinde yer alır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02121","author_id":"AU_02209","eser_adi":"Tevârîh-i Âl-i Osmân","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini anlatan kronik. Balkanlardaki fetihler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02122","author_id":"AU_02210","eser_adi":"Tabakātü'l-Memâlik","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kanuni Sultan Süleyman dönemini anlatan kapsamlı tarih eseri. Balkanlardaki seferler detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02123","author_id":"AU_02211","eser_adi":"Târîh-i Sefer-i Zafer-Rehber-i Alaman","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Alman seferini anlatan gazavatnâme.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02124","author_id":"AU_02212","eser_adi":"Tarih-i Feth-i Şikloş ve Estergon ve İstolni Belgrad","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Şikloş, Estergon ve İstolni Belgrad'ın fethini anlatan ve minyatürlerle desteklenen eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02125","author_id":"AU_02213","eser_adi":"Tarih-i Feth-i Şekloviş ve Estergon ve Ustun-i Belgrad","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Aynı seferlerin alternatif anlatımı.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02126","author_id":"AU_02214","eser_adi":"Nüzhet-i Esrârü'l-Ahyâr","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Münşeât koleksiyonu içinde Balkan seferleriyle ilgili belgeler ve anlatımlar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02127","author_id":"AU_02215","eser_adi":"Tevârîh-i Cedîd-i Vilâyet-i Üngürüs","eser_turu":"sehir_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Macaristan vilayetinin tarihini anlatan özgün eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02128","author_id":"AU_02216","eser_adi":"Şehnâme / Eğri Seferi Şehnâmesi","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Eğri Seferi'ni (1596) anlatan şehnâme formatında eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02129","author_id":"AU_02217","eser_adi":"Cihâdnâme-i Hasan Paşa","eser_turu":"futuh","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Tiryaki Hasan Paşa'nın Kanije müdafaasını anlatan eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02130","author_id":"AU_02218","eser_adi":"Zeyl-i Tâcü't-tevârîh","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Tâcü't-tevârîh'in devamı niteliğinde Osmanlı tarihi.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02131","author_id":"AU_02219","eser_adi":"Târîh","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Topçular kâtibi olarak görev yapan müellifin kaleme aldığı tarih eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02132","author_id":"AU_02220","eser_adi":"Cevâhirü't-Tevârîh","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Köprülü Fazıl Ahmed Paşa ve Uyvar Seferi'ni anlatan eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02133","author_id":"AU_02221","eser_adi":"Seyahatnâme","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"17. yüzyıl Osmanlı tarihyazımı için en önemli kaynaklardan biri. 10 ciltlik eserin 3., 5., 6. ve 9. ciltlerinde Balkan coğrafyası detaylı anlatılmıştır. Balkanlardaki şehirler, kaleler, halklar ve sosyal yaşam hakkında eşsiz bilgiler sunar.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02134","author_id":"AU_02222","eser_adi":"Zeyl-i Fezleke / Nusretnâme","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1683 Viyana Kuşatması ve sonrasını anlatan detaylı kronik.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02135","author_id":"AU_02223","eser_adi":"Vâkı'ât-ı Ruz-merre","eser_turu":"kronoloji","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Günlük olayların kaydedildiği vakayinâme.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02136","author_id":"AU_02224","eser_adi":"Mi'yârü'd-Düvel ve Misbârü'l-Milel","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Devletler ve milletler hakkında ansiklopedik tarih eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02137","author_id":"AU_02225","eser_adi":"Esâretnâme","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Avusturya esaretindeki Osmanlı askerinin hatırat niteliğindeki eseri. Balkan coğrafyasındaki Osmanlı-Habsburg mücadelesi hakkında birincil kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02138","author_id":"AU_02226","eser_adi":"Çeşmizâde Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Çeşmizâde Mustafa Reşid Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02139","author_id":"AU_02227","eser_adi":"İzzî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi İzzî Süleyman Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02140","author_id":"AU_02228","eser_adi":"Hâkim Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Seyyid Mehmed Hâkim Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02141","author_id":"AU_02229","eser_adi":"Enverî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Sadullah Enverî tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02142","author_id":"AU_02230","eser_adi":"Nûrî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Halil Nûrî Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02143","author_id":"AU_02231","eser_adi":"Müri't-tevârîh","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Şem'dânîzâde Süleyman Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02144","author_id":"AU_02232","eser_adi":"Hadîka-i Vekâyi'","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Ahmed Câvid tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02145","author_id":"AU_02233","eser_adi":"Mora İhtilali Tarihçesi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18. yüzyıl Osmanlı vakanüvisi Süleyman Penah Efendi tarafından kaleme alınan resmi tarih eseri. Balkanlardaki siyasi ve askeri gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02146","author_id":"AU_02234","eser_adi":"Sicill-i Osmânî","eser_turu":"tabakat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı devlet adamları, âlimleri ve önemli şahsiyetlerinin biyografilerini içeren kapsamlı eser. Balkan kökenli Osmanlı devlet adamları hakkında temel kaynak.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02147","author_id":"AU_02235","eser_adi":"Hadîkatü'l-Vüzerâ","eser_turu":"tabakat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı sadrazamlarının biyografilerini içeren eser. Sadrazam Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın teşvikiyle kaleme alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02148","author_id":"AU_02236","eser_adi":"Devhatü'l-Meşâyih","eser_turu":"tabakat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı şeyhülislamlarının biyografilerini içeren eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02149","author_id":"AU_02237","eser_adi":"Osmanlı Müellifleri","eser_turu":"tabakat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı müelliflerinin biyografileri ve eserleri hakkında kapsamlı bibliyografik eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02150","author_id":"AU_02238","eser_adi":"Âyine-i Zürefâ","eser_turu":"tabakat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihçilerinin hayatı ve eserleri hakkında bilgi veren eser. Sultan Abdülmecid'in teşvikiyle 1843'te yazılmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02151","author_id":"AU_02239","eser_adi":"Lügat-ı Tarihiyye ve Coğrafiyye","eser_turu":"lugat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ansiklopedik tarih ve coğrafya sözlüğü.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02152","author_id":"AU_02240","eser_adi":"Kamusu'l-A'lâm","eser_turu":"lugat","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Balkan kökenli (günümüz Arnavutluk) ünlü ansiklopedist ve lügatçinin tarih ve coğrafya ansiklopedisi.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02153","author_id":"AU_02241","eser_adi":"Vâsıf Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"18-19. yüzyıl Osmanlı tarihini anlatan vakanüvis tarihi.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02154","author_id":"AU_02242","eser_adi":"Şânîzâde Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl başı Osmanlı tarihini anlatan vakanüvis tarihi.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02155","author_id":"AU_02243","eser_adi":"Tarih-i Cevdet","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihinin en kapsamlı eserlerinden biri. Balkanlardaki isyanlar, reformlar ve siyasi gelişmeler detaylı işlenmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02156","author_id":"AU_02244","eser_adi":"Lütfî Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Osmanlı tarihini anlatan son vakanüvis tarihlerinden.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02157","author_id":"AU_02245","eser_adi":"Tarih-i Devlet-i Osmaniye","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Son Osmanlı vakanüvisi. Osmanlı Devleti'nin genel tarihini anlatan eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02158","author_id":"AU_02246","eser_adi":"Behcetü't-tevârîh","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Yaratılıştan yazarın dönemine kadar olan dünya tarihi. Balkanlardaki Osmanlı fetihleri hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02159","author_id":"AU_02247","eser_adi":"Düsturnâme","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Manzum genel tarih eseri. Umur Bey'in Balkanlardaki gaza faaliyetleri detaylı anlatılmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02160","author_id":"AU_02248","eser_adi":"Mecma'ü't-tevârîh","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Dünya tarihini anlatan genel tarih eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02161","author_id":"AU_02249","eser_adi":"Künhü'l-ahbâr","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihyazımının en kapsamlı genel tarih eserlerinden. Balkanlardaki siyasi ve kültürel gelişmeler ele alınmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02162","author_id":"AU_02250","eser_adi":"Takvîmü't-tevârîh","eser_turu":"kronoloji","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Kronolojik tarih eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02163","author_id":"AU_02251","eser_adi":"Cihannümâ","eser_turu":"cografya","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı coğrafyacılığının ilk sistematik eseri. Tuna'nın güney ve batısında, kuzey ve doğusunda kalan Macar topraklarını coğrafi tasvirlerinin içine katmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02164","author_id":"AU_02252","eser_adi":"Tenkîhü't-tevârîhü'l-mülûk","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hükümdarlar tarihinin özeti niteliğinde genel tarih eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02165","author_id":"AU_02253","eser_adi":"Tâcü't-tevârîh","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini kuruluştan I. Selim dönemine kadar anlatan kronik.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02166","author_id":"AU_02254","eser_adi":"Tarih-i Selânikî","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Selanik'li Osmanlı tarihçisinin 1563-1600 yıllarını anlatan tarihi. Balkanlardaki gelişmeler birincil elden aktarılmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02167","author_id":"AU_02255","eser_adi":"Solakzâde Tarihi","eser_turu":"hanedan_tarihi","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihini kuruluştan IV. Mehmed dönemine kadar anlatan kronik.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02168","author_id":"AU_02256","eser_adi":"Vratsalı Sofrony — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Vratsalı Sofrony'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02169","author_id":"AU_02257","eser_adi":"Benyo Tsonev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Benyo Tsonev'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02170","author_id":"AU_02258","eser_adi":"Vasil Aprilov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Vasil Aprilov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02171","author_id":"AU_02259","eser_adi":"Ivan Seliminski — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Ivan Seliminski'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02172","author_id":"AU_02260","eser_adi":"Georgi St. Rakovski — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Georgi St. Rakovski'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02173","author_id":"AU_02261","eser_adi":"Spiridon Palauzov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Spiridon Palauzov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02174","author_id":"AU_02262","eser_adi":"Petko Raçev Slaveykov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Petko Raçev Slaveykov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02175","author_id":"AU_02263","eser_adi":"Lyuben Karavelov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Lyuben Karavelov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02176","author_id":"AU_02264","eser_adi":"Stedan Zahariev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Stedan Zahariev'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02177","author_id":"AU_02265","eser_adi":"Pandeli Kisimov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Pandeli Kisimov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02178","author_id":"AU_02266","eser_adi":"Marin Drinov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Marin Drinov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02179","author_id":"AU_02267","eser_adi":"Zahari Stoyanov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Zahari Stoyanov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02180","author_id":"AU_02268","eser_adi":"Stoyan Zaimov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Stoyan Zaimov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02181","author_id":"AU_02269","eser_adi":"Svetoslav Milarov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Svetoslav Milarov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02182","author_id":"AU_02270","eser_adi":"Vasil Hadzhistoyanov Beron — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Vasil Hadzhistoyanov Beron'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02183","author_id":"AU_02271","eser_adi":"Georgi G. Dimitrov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Georgi G. Dimitrov'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02184","author_id":"AU_02272","eser_adi":"Konstantin Jireček — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Bulgar tarihyazımının önemli isimlerinden Konstantin Jireček'in tarih çalışmaları. Bulgar milli tarih tezinin oluşumuna katkı sağlamıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02185","author_id":"AU_02273","eser_adi":"Gavril Katsarov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Gavril Katsarov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02186","author_id":"AU_02274","eser_adi":"Vasil Zlatarski — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Vasil Zlatarski'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02187","author_id":"AU_02275","eser_adi":"Petar Mutafchiev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Petar Mutafchiev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02188","author_id":"AU_02276","eser_adi":"Petar Nikov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Petar Nikov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02189","author_id":"AU_02277","eser_adi":"İvan Sakazov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi İvan Sakazov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02190","author_id":"AU_02278","eser_adi":"Nikola Milev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Nikola Milev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02191","author_id":"AU_02279","eser_adi":"Ivan Duychev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Ivan Duychev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02192","author_id":"AU_02280","eser_adi":"Ivan Shishmanov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Ivan Shishmanov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02193","author_id":"AU_02281","eser_adi":"Boyan Penev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Boyan Penev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02194","author_id":"AU_02282","eser_adi":"Petar Dinekov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Petar Dinekov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02195","author_id":"AU_02283","eser_adi":"Hristo Gandev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Hristo Gandev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02196","author_id":"AU_02284","eser_adi":"Yordan Ivanov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Yordan Ivanov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02197","author_id":"AU_02285","eser_adi":"Todor Burmov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Todor Burmov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02198","author_id":"AU_02286","eser_adi":"Dimitar Strashimirov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Dimitar Strashimirov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02199","author_id":"AU_02287","eser_adi":"Hristo Danov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Hristo Danov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02200","author_id":"AU_02288","eser_adi":"Alexander Fol — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Alexander Fol'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02201","author_id":"AU_02289","eser_adi":"Dimitar Angelov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Dimitar Angelov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02202","author_id":"AU_02290","eser_adi":"Vasil Gyuzelev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Vasil Gyuzelev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02203","author_id":"AU_02291","eser_adi":"Galab Galabov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Galab Galabov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02204","author_id":"AU_02292","eser_adi":"Bistra Tzvetkova — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Bistra Tzvetkova'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02205","author_id":"AU_02293","eser_adi":"Tzvetana Georgieva — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Tzvetana Georgieva'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02206","author_id":"AU_02294","eser_adi":"Dimitar Kosev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Dimitar Kosev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02207","author_id":"AU_02295","eser_adi":"Nikolay Genchev — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Nikolay Genchev'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02208","author_id":"AU_02296","eser_adi":"Ilcho Dimitrov — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Bulgarca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"20. yüzyıl Bulgar tarihçisi Ilcho Dimitrov'in akademik çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02209","author_id":"AU_02297","eser_adi":"Jovan Rajić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Jovan Rajić'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02210","author_id":"AU_02298","eser_adi":"Dimitrije Davidović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Dimitrije Davidović'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02211","author_id":"AU_02299","eser_adi":"Vuk Stefanović Karadžić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Vuk Stefanović Karadžić'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02212","author_id":"AU_02300","eser_adi":"Jovan Ristić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Jovan Ristić'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02213","author_id":"AU_02301","eser_adi":"Ilarion Ruvarac — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Ilarion Ruvarac'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02214","author_id":"AU_02302","eser_adi":"Ljubomir Kovačević — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Ljubomir Kovačević'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02215","author_id":"AU_02303","eser_adi":"Panta Srećković — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Panta Srećković'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02216","author_id":"AU_02304","eser_adi":"Čedomilj Mijatović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Čedomilj Mijatović'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02217","author_id":"AU_02305","eser_adi":"Dimitrije Ruvarac — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Dimitrije Ruvarac'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02218","author_id":"AU_02306","eser_adi":"Stojan Novaković — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Stojan Novaković'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02219","author_id":"AU_02307","eser_adi":"Mihailo Gavrilović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Mihailo Gavrilović'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02220","author_id":"AU_02308","eser_adi":"Jovan Tomić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Jovan Tomić'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02221","author_id":"AU_02309","eser_adi":"Ljubomir Jovanović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Ljubomir Jovanović'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02222","author_id":"AU_02310","eser_adi":"Stanoje Stanojević — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Stanoje Stanojević'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02223","author_id":"AU_02311","eser_adi":"Đorđe Nikolajević — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Đorđe Nikolajević'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02224","author_id":"AU_02312","eser_adi":"Medo Pucić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Medo Pucić'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02225","author_id":"AU_02313","eser_adi":"Ljubomir Stojanović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"19. yüzyıl Sırp tarihyazımının önemli isimlerinden Ljubomir Stojanović'in çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02226","author_id":"AU_02314","eser_adi":"Slav Halklarının, özellikle Hırvatların, Bulgarların ve Sırpların Tarihi","eser_turu":"genel_tarih","dil":"Sırpça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Modern Sırp tarihyazımının başlangıcı olarak kabul edilen eser. 18. yüzyıl sonlarında yazılmıştır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02227","author_id":"AU_02315","eser_adi":"Muhammed Filipović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Muhammed Filipović'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02228","author_id":"AU_02316","eser_adi":"Avdo Sučeska — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Avdo Sučeska'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02229","author_id":"AU_02317","eser_adi":"Avdo Huma — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Avdo Huma'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02230","author_id":"AU_02318","eser_adi":"Atif Purivatra — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Atif Purivatra'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02231","author_id":"AU_02319","eser_adi":"Enver Redžić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Enver Redžić'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02232","author_id":"AU_02320","eser_adi":"Adil Zulfikarpašić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Adil Zulfikarpašić'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02233","author_id":"AU_02321","eser_adi":"Milorad Ekmečić — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Milorad Ekmečić'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02234","author_id":"AU_02322","eser_adi":"Mustafa Imamović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Mustafa Imamović'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02235","author_id":"AU_02323","eser_adi":"Husnija Kamberović — tarih çalışmaları","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Boşnakça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Boşnak tarihyazımının önemli isimlerinden Husnija Kamberović'in Bosna-Hersek tarihi üzerine çalışmaları.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02236","author_id":"AU_02324","eser_adi":"Shqipëria ç'ka qënë, ç'është e ç'do të bëhet?","eser_turu":"modern_arastirma","dil":"Arnavutça","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Arnavut milli tarih tezinin temel metni. Arnavutluk'un geçmişi, bugünü ve geleceğini tartışan eser. Milli tarih zinciri bu eserdeki ana iskelet üzerine kurulmuştur.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02237","author_id":"AU_02325","eser_adi":"Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri","eser_turu":"tabakat","dil":"Almanca","hanedan":"Modern Dönem","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı tarihçileri ve eserleri hakkında kapsamlı bibliyografik çalışma. Balkanlardaki Osmanlı tarihyazımı için temel referans eser.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02238","author_id":"AU_02326","eser_adi":"Geographika Hyphegesis","eser_turu":"cografya","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"İslam Öncesi","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"MS 2. yüzyıl ortalarında kaleme alınan coğrafya eseri. Ekindeki 4 harita paftası Balkanlardaki Roma eyaletlerini kapsamaktadır.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02239","author_id":"AU_02327","eser_adi":"Synekdmos","eser_turu":"cografya","dil":"Eski Yunanca","hanedan":"Bizans","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"MS 6. yüzyılda yayınlanan Yol Eşlik Belgesi. Balkanlardaki Geç Antik Dönem şehirleri ve eyaletleri hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02240","author_id":"AU_02328","eser_adi":"Evzahu'l-Mesâlik ilâ Ma'rifeti'l-Büldân ve'l-Memâlik","eser_turu":"cografya","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ülkelerin ve memleketlerin tanıtıldığı coğrafya eseri.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02241","author_id":"AU_02329","eser_adi":"Menâzırü'l-Avâlim","eser_turu":"cografya","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Osmanlı coğrafya eseri. Balkanlardaki Osmanlı toprakları hakkında bilgiler içerir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02242","author_id":"AU_02330","eser_adi":"Dünya Haritası","eser_turu":"cografya","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"1555 veya 1559'da çizilen dünya haritası. Kenarına iliştirilen metinde Osmanlıların Macaristan'ı fethettiği bildirilmiştir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02243","author_id":"AU_02331","eser_adi":"Hatırat","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hüseyin Kâzım Kadri tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02244","author_id":"AU_02332","eser_adi":"Hatırat","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Cavid Bey tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02245","author_id":"AU_02333","eser_adi":"Hatırat","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Galip Vardar tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02246","author_id":"AU_02334","eser_adi":"Hatırat","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Hüsamettin Ertürk tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02247","author_id":"AU_02335","eser_adi":"Yıldız Hatıraları","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Tahsin Paşa tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02248","author_id":"AU_02336","eser_adi":"Günlükler","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"İzzet Paşa tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null},{"work_id":"WK_02249","author_id":"AU_02337","eser_adi":"Babam Sultan Abdülhamid","eser_turu":"seyahatname","dil":"Osmanlı Türkçesi","hanedan":"Osmanlılar","kaynak_sayfa":null,"tanitim":"Ayşe Osmanoğlu tarafından kaleme alınan hatırat. Balkanlardaki siyasi gelişmeler ve İttihat ve Terakki dönemi hakkında bilgi verir.","havza":"balkanlar","yazilma_sehri":null}]