Abbâsî Hilafetinin Zayıflaması — Büveyhî Kontrolü

945'te Şiî Büveyhî hanedanı Bağdat'ı ele geçirerek Abbâsî halifesini fiilen güçsüz bıraktı. Halife dini-sembolik bir figür olarak varlığını sürdürdü, ancak gerçek siyasi ve askeri güç Büveyhî emirlerinin elindeydi. Bu olay, İslam siyasi tarihinde 'ikili iktidar' modelinin başlangıcıdır: dini meşruiyeti elinde tutan halife ile fiili gücü kullanan askeri hanedan ayrımı. Bu model, Selçuklular ve Memlükler döneminde de devam ederek İslam dünyasında uzun süre etkili oldu. Büveyhîler, Şiî inançlarına rağmen Sünnî halifeliği tamamen kaldırmayarak pragmatik bir politika izledi ve böylece toplumsal istikrarı korudu. Bu durum, merkezî otoritenin çöküşü sonrası ortaya çıkan bölgesel güçlerin İslam devlet geleneğini nasıl dönüştürdüğünü gösteren önemli bir örnektir.