Dîvân Sisteminin Kurulması

637'de Hz. Ömer, hızla büyüyen devletin mali ve idari işlerini düzenlemek için Dîvân sistemini kurdu. Müslüman vatandaşların ve askerlerin kayıt altına alınması, maaş ve ganimet dağıtımının sistematize edilmesi anlamına gelen bu sistem, Sâsânî ve Bizans idari geleneklerinden esinlense de İslam'ın eşitlikçi ilkelerine göre yeniden tasarlandı. Dîvân, İslam tarihindeki ilk bürokrasi örneğidir ve sonraki Emevî ve Abbâsî dönemlerinde daha da geliştirilerek İslam devlet yönetiminin temel taşı haline geldi. Bu sistem sayesinde devletin gelir-giderleri düzenli bir şekilde kayıt altına alınmış, askeri ve sivil personelin maaşları belirli dönemlerde ödenmeye başlanmıştır.